Podcast Muzeum Historii Polski

Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i wpływ Katarzyny Wielkiej | Muzeum Historii Polski 28.05.2026 53min

Do wysłuchania odcinka podcastu Muzeum Historii Polski zaprasza Łukasz Starowieyski. W dzisiejszym odcinku opowiemy jak wyglądały początki panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Czy losy Polski potoczyłyby się inaczej gdyby nie romans Poniatowskiego z carycą Katarzyną Wielką? Czy Poniatowski zasiadłby na polskim tronie? Przyjrzymy się jak wyglądała ich historia od początku. Opowiemy jak Stanisław August Poniatowski został wybrany na ostatniego władcę Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Zapraszamy do wysłuchania odcinka!

II RP pod francuskim parasolem. Francja i Polska w okresie międzywojennym 21.05.2026 42min

Dwudziestolecie międzywojenne - epoka, wokół której narosło sporo mitów. Czy II Rzeczpospolita była państwem silnym? Jak wyglądał przemysł polski w II RP? Gospodarka naszego państwa mierzyła się z niezwykle trudną sytuacją. Kim był Władysław Grabski - postać niezwykle ważna w II RP. Historia reformy Grabskiego to ważna część tego, czym była gospodarka II RP. Dwudziestolecie międzywojenne to także historia relacji na poziomie Francja-Polska. Jak silna była wówczas Francja? Gospodarka i polityka tego państwa mocno wpływała na II Rzeczpospolitą. Historia tego sojuszu dużo mówi o tym, czym było dwudziestolecie międzywojenne w Polsce. Czy przewrót majowy 1926 roku coś zmienił? Opowiemy o tym jak wyglądała gospodarka II Rzeczypospolitej (Żyrardów, elektrownia Powiśle i inne kontrowersyjne sprawy). Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rządy sanacji 14.05.2026 48min

Do wysłuchania odcinka podcastu Muzeum Historii Polski zaprasza Łukasz Starowieyski. W dzisiejszym odcinku opowiemy jak wyglądał przewrót majowy, którego wynikiem były rządy sanacji w Polsce. Czy Józef Piłsudski zaplanował zamach majowy? Jak przebiegał zamach stanu godzina po godzinie? Czy II Rzeczpospolita wyglądałaby inaczej, gdyby nie rządy sanacyjne? Czy można powiedzieć, że wraz z przewrotem majowym 1926 zaczęła się dyktatura Piłsudskiego? Zapraszamy do wysłuchania odcinka!

Telefon - historia rewolucyjnego wynalazku 07.05.2026 45min

Jak działał telegraf? Kto wynalazł telefon? Jak wyglądała historia powstania telefonu? Kim był Alexander Graham Bell? Historia wynalazków i wynalazki XIX wieku zmieniły świat. Jak działał pierwszy telefon na świecie? Dlaczego zawód telefonistki był tak atrakcyjny? Kiedy powstał pierwszy telefon w Polsce? Dlaczego Ericsson telefonizował Warszawę?Rozmowę wprowadził Cezary Korycki, gościem był prof. Michał Kopczyński.Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Rewolucja informacyjna. Wynalezienie druku i historia poczty 07.05.2026 1h

W dzisiejszym odcinku opowiemy w jaki sposób nastąpiło wynalezienie druku oraz jak wyglądała historia poczty i historia książki. Czy gdyby nie prasa drukarska Gutenberga nie powstałyby kolejne wielkie wynalazki? Czym była tzw. Biblia Gutenberga? Jak powstał druk i jak wpłynął na naszą historię? Opowiemy również o tym jak Samuel Morse wynalazł alfabet Morse’a, a także jak działał telegraf. Były to ważne wynalazki komunikacji, które zmieniły świat. Kod Morse’a i maszyna Gutenberga to tylko niektóre ze zdobyczy rewolucji informacyjnej. Zapraszamy do wysłuchania odcinka podcastu Muzeum Historii Polski! Rozmowę wprowadził Cezary Korycki, gościem był prof. Michał Kopczyński.

Katastrofa jądrowa w Czarnobylu. Wybuch elektrowni i działanie władz | Muzeum Historii Polski 23.04.2026 1h 4min

40 lat temu w 1986 roku miała miejsce katastrofa jądrowa w Czarnobylu. Przegrzanie jednego z reaktorów (Reaktor RBMK 1000) spowodowało wybuch w elektrowni atomowej. W jaki sposób na tę nuklearną katastrofę zareagowały władze ZSRR? Czy Polska Rzeczpospolita Ludowa zdawała sobie sprawę, że ma miejsce skażenie radioaktywne, a nad Polskę nadciąga radioaktywna chmura z Czarnobyla? Czy decyzja, żeby podać społeczeństwu płyn Lugola była słuszna? Czy eksplozja elektrowni jądrowej przyczyniła się do upadku komunizmu? Awaria reaktora jądrowego pozbawiła życia wielu osób, a Czarnobyl i elektrownia atomowa wpisały się na stałe w karty historii. Zapraszamy do odsłuchania podcastu Muzeum Historii Polski!Rozmowę prowadził dr Michał Przeperski (MHP), gościem podcastu był prof. Kamil Dworaczek.

Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo bez stosów? 16.04.2026 25min

Jak wyglądała tolerancja religijna w Rzeczpospolitej? Czy I Rzeczpospolita to rzeczywiście państwo bez stosów? Jak reformacja w Europie i reformacja w Polsce zmieniła sytuację? Czy Rzeczpospolita Obojga Narodów była państwem, w którym kwitł (zwłaszcza arianizm, luteranizm i kalwinizm) protestantyzm? Historia tego, jak wyglądał katolicyzm w Polsce tamtego czasu wpływała na to, jak czym była kontrreformacja w Polsce. Co wprowadziła kontrreformacja? Historia wyznań religijnych dużo mówi o I RP. Czy Rzeczpospolita w XVI wieku (dynastia Jagiellonów) była na tle Europy wyjątkowa pod tym względem? Czym był konfederacja warszawska? Jaką rolę w tym okresie odegrał Mikołaj Rej, Andrzej Frycz Modrzewski, Wespazjan Kochowski, Piotr Skarga? Jak wyglądało prawosławie w Polsce? Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Władysław Gomułka i polski październik 1956 09.04.2026 28min

Czym był polski październik 1956 roku? Czy odwilż polityczna 1956 roku dawała nadzieję na zmiany? Te wydarzenia stanowią ważny rozdział związany z historią PRL. Sporo mówi o tym, czym był komunizm w Polsce, ale też jak funkcjonowało ZSRR - imperium komunistyczne. Jak funkcjonowała komunistyczna partia, czyli Polska Zjednoczona Partia Robotnicza - PZPR. Historia tej partii to ważny składnik historii PRL-u. Dlaczego Gomułka został I sekretarzem PZPR? Czy polski październik i czasy gomułkowskie można jednoznacznie oceniać? Kim był Władysław Gomułka? Jak wyglądały czasy PRL? Historia Polski, PRL w szczególności pełna jest zaskakujących zwrotów. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy 02.04.2026 24min

Arianie, "Bracia polscy" to jeden z najbardziej fascynujących ruchów religijnych, który kojarzymy z Rzeczpospolitą w XVI wieku. Jego historia dowodzi, że reformacja w Europie i reformacja w Polsce przyniosła wielkie zmiany. Co przyniosła I RP reformacja? Czas wielkich zmian oznaczał powstanie nowych nurtów, takich jak: arianizm, luteranizm i kalwinizm. Pojawiły się nowe napięcia: katolicyzm a protestantyzm, luteranizm a katolicyzm. Czy I Rzeczpospolita była tolerancyjna? Czy Rzeczpospolita Obojga Narodów była oazą wolności? Jakie zasady respektowała dynastia Jagiellonów? Kiedy zaczęły się problemy? Czym był akt konfederacji warszawskiej? Co ma z tym wspólnego potop szwedzki? Jak wyglądała reformacja i jej skutki? Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielka wojna północna 26.03.2026 1h 10min

Rzeczpospolita Obojga Narodów i król August II Mocny to wyjątkowa historia. Czasy saskie budzą kontrowersje do dzisiaj, zwłaszcza ze względu na to jak wygląda w tym okresie historia Polski i Rosji. Kim byli Sasi na polskim tronie? Jak wówczas funkcjonowała Rzeczpospolita Obojga Narodów? Czym było liberum veto? Historia I RP w XVIII wieku to jej powolny upadek? Czy zadecydowała o tym wielka wojna północna, Karol XII i Piotr Wielki? Jaka była historia Rosji i Rosja w XVIII wieku? Początki mocarstwa na wschodzie zagroziły temu, co nazywamy Rzeczpospolitą szlachecką? Jak Rzeczpospolita i państwa ościenne wzajemnie się zwalczały? Czy historia Polski i Litwy była wyjątkowa? Jak mocna była wówczas Szwecja? Historia tego, kim był August II Mocny jest warta przytoczenia. Czy był lepszym władcą niż Stanisław Leszczyński - król, którego dorobek jest tak negatywnie oceniany? Jak funkcjonowali Wettynowie na polskim tronie? Czym dla I RP była Saksonia? Historia unii polsko-saskiej warta jest przypomnienia. Czym był sojusz z Rosją? Historia tego przymierza wiele mówi o relacji Polska-Rosja. Historia może być ciekawa!Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlachta i rokosz Zebrzydowskiego 19.03.2026 26min

Polska szlachta nieraz organizowała rokosz przeciw królowi. Rzeczpospolita w XVI wieku i demokracja szlachecka to też historia walki o władzę. Czym był rokosz Zebrzydowskiego? Kim byli jego główni bohaterowie - Mikołaj Zebrzydowski, Janusz Radziwiłł i Zygmunt III Waza? Czy Zygmunt Stary i Jan Zamoyski są związani z tym wydarzeniem? Czy katolicyzm w Polsce odgrywał dominującą rolę, a może ważny był też protestantyzm? Historia Rzeczpospolitej wiele o tym mówi, choć protestantyzm w Polsce tego okresu to zapomniany rozdział dziejów. Czy Rzeczpospolita Obojga Narodów była rzeczywiście wielowyznaniowa? Czy szlachta w Polsce stawała wobec trudnego wyboru: katolicyzm a protestantyzm?Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch egzekucyjny 12.03.2026 25min

Czy ruch egzekucyjne szlachty w XVI wieku sprawił, że polska szlachta rządziła w I RP? Czym był ruch egzekucyjny? Czy Rzeczpospolita w XVI wieku była demokracją szlachecką? Jak funkcjonowała arystokracja w Polsce? Czy polska arystokracja miała szczególnie duże wpływy? Jak to wyglądało, gdy rządziła dynastia Jagiellonów, a królem był Aleksander Jagiellończyk, Zygmunt I Stary czy Zygmunt II August? Czy reformacja (luteranizm i kalwinizm) była popularna wśród szlachty? Czym była reformacja w Polsce i czy Rzeczpospolita Obojga Narodów była na tym tle specyficzna? Czy reformacja i jej skutki (stosunek: luteranizm a katolicyzm) są pozytywne? Czy reformacja - czas wielkich zmian religijnych w XVI wieku sprawiła, że kościół katolicki w Polsce poczuł się zagrożony?Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP 05.03.2026 23min

I Rzeczpospolita (I RP), demokracja szlachecka i przywileje szlacheckie nie sprawiły, że sarmaci nie byli narażeni na niebezpieczeństwa. Gdy Rzeczpospolita tego wymagała, szlachta polska brała udział w wojnach. Szlachcic-sarmata zapadał na choroby. Sarmatyzm i kultura sarmacka pozwalała na pojedynki, w których niejeden sarmata tracił życie. Rzeczpospolita Obojga Narodów, Rzeczpospolita w XVI wieku i sarmatyzm - kultura polskiej szlachty stworzyła obyczaj organizowania pogrzebów, przeżywania żałoby i radzenia sobie z tym, co przynosiła śmierć. W średniowieczu i w nowożytności memento mori to ważne motto. Sarmatyzm w Polsce to ważna część naszej kultury, o którym rzadko opowiada historia. Rzeczpospolita szlachecka i sarmatyzm polski w kontekście śmierci jej obywateli to temat dzisiejszego odcinka Rzeczy Historycznej.Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabryki zmieniły naszą historię 26.02.2026 1h 24min

W dzisiejszym odcinku opowiemy o tym, czym była rewolucja przemysłowa w Anglii i rewolucja przemysłowa w Polsce, jak postęp naukowo-techniczny w XIX wieku (i nie tylko!) zmienił bieg dziejów. Co dała nam wielka rewolucja przemysłowa i jej konsekwencje? W Europie postęp techniczny i zmiany cywilizacyjne pozwoliły zachodnim państwom na globalną dominację. Historia Anglii jest tego przykładem, podobnie jak Stanów Zjednoczonych, których symbolem, w tym kontekście, jest Henry Ford. Historia to także postęp naukowy i techniczny.Historia rewolucji przemysłowej i historia przemysłu w Polsce to osobny temat. Czy budowano fabryki w Polsce? Czy Łódź w XIX wieku była jedynym miastem, w którym działał przemysł? Co wytwarzano w Białymstoku? Czy rewolucja przemysłowa i wynalazki doprowadziły nas do miejsca, w którym jesteśmy współcześnie?Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i towary na kartki | Muzeum Historii Polski 19.02.2026 27min

W dzisiejszym odcinku opowiemy jak upadła gospodarka w PRL. Jak komunizm w Polsce doprowadził do tego, że sklepy w PRL-u były praktycznie puste? Dlaczego po wojnie plan Marshalla ominął Polską Rzeczpospolitą Ludową? Omówimy jak wyglądała gospodarka centralnie planowana i RWPG, a także jak wyglądało życie codzienne i absurdy PRL-u. Czy Edward Gierek mógł spowodować, by historia wyglądała inaczej? Dlaczego panowały nieustanne kolejki w sklepach a zakupy były utrudnione poprzez kartki na żywność? Jak wyglądał typowy sklep w PRL? Czy rządy Edwarda Gierka mogły zlikwidować puste półki i towary na kartki, a zaopatrzenie w końcu trafiłoby do sklepów? Czy powstrzymałoby to upadek PRL? Jak te czasy miały wpływ na strajki sierpniowe w stoczni gdańskiej w 1980 roku? Zapraszamy do odsłuchania podcastu Muzeum Historii Polski!Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksander Jagiellończyk 12.02.2026 1h 7min

W dzisiejszym odcinku o tym jak funkcjonowała unia polsko-litewska i jak wpłynęła na powstanie Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Kim był zapomniany król Polski - Aleksander Jagiellończyk? Czy konstytucja nihil novi jest jego zasługą? Jak wyglądała ówczesna wojna z Rosją? Jak Iwan Groźny wzmocnił Moskwę i czy dzięki temu Rosja zaczęła wygrywać wojnę? Jak układały się stosunki polsko-litewskie? Czy wspomniany Jagiellon na polskim tronie i dynastia Jagiellonów miał na tym polu zasługi? Czym de facto była unia lubelska 1569 roku i Rzeczpospolita Obojga Narodów? Polska, Litwa - historia niełatwych relacji? Kim byli Jagiellonowie? Zapraszamy do wysłuchania podcastu Muzeum Historii Polski! Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory brzeskie 1930 05.02.2026 26min

W dzisiejszym odcinku o tym, jak Józef Piłsudski zdradził demokrację - jak wyglądały autorytarne rządy sanacji i przeprowadzone przez nie w 1930 wybory brzeskie? Dlaczego Marszałek dopuścił się niedemokratycznych wyborów? Czy to czego dokonała sanacja w Polsce można nazwać prawdziwą dyktaturą? Jak niepodległa Polska radziła sobie z tą kryzysową sytuacją? Historia i polityka II RP, cały okres międzywojenny w Polsce były niezwykle burzliwe. Czy działania Piłsudskiego były dla nas hańbą i jaki miały wpływ na ustrój II RP? Czym był proces brzeski? Czy II Rzeczpospolita w okresie rządów autorytarnych to jeden z najbardziej wstydliwych epizodów historii naszego kraju? Zapraszamy do wysłuchania podcastu Muzeum Historii Polski!Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sobieski i odsiecz wiedeńska | Muzeum Historii Polski 29.01.2026 1h 1min

W dzisiejszym odcinku opowiemy jak przebiegała bitwa pod Wiedniem 1683 roku, na której czele stanął Król Jan III Sobieski wraz z polską husarią. Jak wyglądał atak polskiej armii na wojska tureckie?Czy gdyby nie szarża husarii pod Wiedniem historia Europy potoczyłyby się inaczej? Co mogłoby się wydarzyć bez reakcji Jana III Sobieskiego?Mogłoby się wydawać, że Lew Lechistanu miał już za sobą największe bitwy i największe zwycięstwa, a jednak pod koniec swojego panowania poprowadził odsiecz wiedeńską cementującą polskie zwycięstwo. Wojny polsko tureckie toczyły się od końca XV wieku. Była to ostatnia bitwa, która kończyła wojny z Turcją w XVII wieku.O tym wszystkim opowie Łukasz Starowieyski. Do wysłuchania odcinka zaprasza Muzeum Historii Polski.Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobieski na tronie. Odc. 3/4 22.01.2026 1h 1min

Czy Jan III Sobieski naprawdę mógł przyłączyć Prusy Książęce do Rzeczpospolitej i odzyskać prawobrzeżną Ukrainę? Gdyby te ambitne plany się powiodły, historia Polski potoczyłaby się zupełnie inaczej. W tym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski przyglądamy się pierwszej dekadzie rządów Jana III Sobieskiego. Poznamy też kulisy polityki, które często bywały równie dramatyczne jak wojny – spiski, zdrady magnatów i ogromne łapówki od obcych dworów.Dlaczego Lew Lechistanu zawarł niekorzystny rozejm z Turkami i czemu odwrócił się od Francji? Co sprawiło, że oskarżano go o despotyzm? Jak pierwsze lata panowania wpłynęły na późniejsze wybory Jana III Sobieskiego, które ostatecznie poprowadziły go pod Wiedeń?O tym wszystkim w podcaście z serii „1000 lat. Prześwietlenie” opowie Łukasz Starowieyski. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowcowa w Polsce 15.01.2026 23min

Dlaczego upadła I Rzeczpospolita? Wojny, liberum veto… a co jeśli prawdziwą przyczyną był klimat?W tym odcinku Rzeczy historycznej przyglądamy się mało znanej hipotezie, według której globalne ochłodzenie i mała epoka lodowcowa mogły znacząco wpłynąć na losy staropolskiej Rzeczpospolitej.Jak wyglądało życie w czasach ekstremalnych zim i anomalii pogodowych? Jak klimat wpływał na gospodarkę, wojny i mentalność Sarmatów? O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl