COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Epizode

• 
  AfD'yi kim durduracak? 12.10.2026 26min

  Almanya'da ilk kez AfD'li bir siyasetçi eyalet meclisi başkanı oldu. Tobias Rausch, 6 Ekim'de Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi Başkanlığına 48 oyla seçildi. AfD ve BSW'nin toplam sandalye sayısı 44. Gizli oylamada gelen dört ek oyun kimden geldiği bilinmiyor; Rausch bu oyların CDU'dan geldiğini söylüyor. AfD, Eylül'deki eyalet seçimlerinde hem Saksonya-Anhalt'ta (%43,8) hem de Mecklenburg-Vorpommern'de (%38,2) birinci parti oldu. Federal anketlerde de birinci sırada. Henüz hiçbir eyalette hükümette değil, ama AfD'li Ulrich Siegmund Aralık'ta Saksonya-Anhalt Başbakanı olmak istiyor. Protestolara ve diğer partilerin "güvenlik duvarına" rağmen AfD'nin seçmen kitlesi büyüyor. Peki aşırı sağcı parti seçmenin gözünde normalleşiyor mu? Bu gelişmeler Almanya'daki Türkiye kökenliler için ne anlama geliyor? Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi'nden siyaset bilimci Caner Aver ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.
• 
  Bizden Biri: Müzisyen Öğünç Kardelen ile İzmir’den Köln’e 08.10.2026 24min

  Öğünç Kardelen’in müzik yolculuğu İzmir’de başladı. Dokuz Eylül Üniversitesi’nde şan ve opera eğitimi aldı, 20 yıl önce Almanya’ya geldi ve Köln Müzik Yüksekokulu’nda opera eğitimini sürdürdü. Köln onu indie-folk grubu Kent Koda ile tanıdı; yeni grubu Ahtapot ile ise Anadolu rock ve 70'lerin saykodelik tınılarından beslenen, daha hipnotik bir sound arayışında. Kardelen sahnenin yanı sıra tiyatro için de beste yapıyor: Köln, Düsseldorf ve Bonn’daki çeşitli prodüksiyonlarda müzik direktörlüğü ve bestecilik üstlendi, şu sıralar Heidelberg’de sonbaharda sahnelenecek bir oyunun müziği üzerinde çalışıyor. Öğünç Kardelen ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.
• 
  7 Ekim hayatımızı nasıl değiştirdi? 07.10.2026 21min

  7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırılarda yaklaşık 1.200 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 250 kişi rehin alındı. İsrail'in ardından başlattığı askeri operasyonlarda Gazze büyük ölçüde yıkıldı. Hamas kontrolündeki Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre bugüne kadar 74 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 175 binden fazla kişi yaralandı. Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen ölümler sürüyor. Almanya ise tarihsel sorumluluğuna atıfla İsrail'in yanında durmaya devam ediyor. Bu tutum Almanya'da toplumu böldü mü? Müslüman ülkeler kökenli göçmenlerde nasıl bir kırılma yarattı? Siyasi ve toplumsal tartışma alanı daraldı mı? Peki ya Müslüman toplumun kendi seçici duyarlılığı? Osnabrück Üniversitesi İslam İlahiyatı Enstitüsü'nden din ve göç sosyoloğu Prof. Dr. Rauf Ceylan ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Ölümcül hız yarışı: Almanya doğumlu Heilbronnlu Türk'e sınırdışı 06.10.2026 16min

  Şubat 2023'te Heilbronn'da hız sınırı 40 olan bir caddede yaklaşık 100 km/s hızla giden bir sürücü, bir ailenin arabasına çarptı. 42 yaşındaki aile babası hayatını kaybetti, eşi ve iki çocuğu yaralandı. Almanya'da doğup büyüyen Türkiye vatandaşı sürücü, cinayetten 9 yıl gençlik cezası aldı. Kendisi o dönem 20 yaşındaydı. Şimdi Baden-Württemberg Yüksek İdare Mahkemesi, onun Türkiye'ye sınır dışı edilmesini de kesinleştirdi. Genç, cezasını çektikten sonra 8 yıl boyunca Almanya'ya ve AB ülkelerine giremeyecek. Yasa dışı yarışlar ise artmaya devam ediyor: Kuzey Ren-Vestfalya'da geçen yıl hem yarış sayısı hem de bu yarışlarda ölenlerin sayısı rekor kırdı. Almanya'da doğmuş bir gencin sınır dışı edilmesi ne anlama geliyor? Aileler, ağır bir suçun oturum hakkını kaybettirebileceğini biliyor mu? Almanya Türk Toplumu Başkanı Gökay Sofuoğlu ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Türkiye'de fon skandalı - Mağdurlar ne olacak? 05.10.2026 26min

  Türkiye'deki bazı yatırım şirketleri, Türkiye ve Almanya'daki yüz binlerce kişiyi "büyük para kazanacaksınız" vaadiyle fonlara yönlendirdi. Yaklaşık 500 bin mağdur ve 15 milyar Euro'luk devasa bir miktar söz konusu. Manipülasyon nedeniyle yatırım şirketlerinin yöneticilerinden 60'ı aşkın kişi gözaltına alındı veya tutuklandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “sorumlulardan hesap sorulacak” dediği süreç, AK Parti içindeki bazı isimlere yönelik iddialara da uzanıyor. Peki mağdurlar parasını geri alabilecek mi? Ekonomist Uğur Gürses ile fon krizinin Borsa İstanbul'a, yatırımcı güvenine etkilerini ve krizin siyasi boyutunu konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Özel konuk: Sanatçı Gaye Su Akyol 01.10.2026 37min

  Türk Müziği'nin sevilen sanatçısı Gaye Su Akyol, Kuzey Ren Vestfalya'da WDR Funkhaus Orkestrası eşliğinde iki konser verecek. İlk konser 2 Ekim cuma akşamı Köln'deki WDR Funkhaus binasında, ikinci konser ise 3 Ekim cumartesi akşamı Dortmund'daki Konzerthaus gösteri merkezinde. Hayatı İstanbul ve Berlin arasında geçen müzisyen, bu konserler öncesinde WDR'deki stüdyomuzu ziyaret etti, sunucumuz Aydın Işık'ın sorularını yanıtladı. Samimi, derinlikli ve hoş bir sohbet sizi bekliyor.
• 
  Berlin seçimi - Elif Eralp ve Sol Parti baskı altında 30.09.2026 16min

  Elif Eralp seçim akşamı yaptığı konuşmada şöyle demişti: "Hep beraber bir tarih yazdık." Sol Parti Berlin'de seçimi kazandı, ancak başkentte hükümet kurmasına karşı büyük bir muhalif cephe oluştu. Alman basınında çıkan haberlere göre, özellikle antisemit suçlamaları ile Sol Parti ciddi bir şekilde hedef alınıyor. Eleştirenlerin arasında Cem Özdemir de var. Peki şimdi ne olacak? Sol Parti, Yeşiller ve SPD ile koalisyon hükümeti kurabilecek mi? Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri derledi. 2017'de Almanya'ya yerleşen ve Berlin'de eyalet meclisine seçilen barış akademisyeni Betül Havva Yılmaz ile Sol Parti'ye yönelik tepkileri ve bunun partiyi nasıl etkilediğini konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık var
• 
  Avrupa'da savaş sinyalleri: Savaşa hazır mıyız? 29.09.2026 26min

  Avrupa'da savaş kaygısı giderek büyüyor. Ağustos başında Leipzig/Halle Havalimanı'nda patlayıcı yüklü bir dron, Ukrayna'ya mühimmat taşıyan bir kargo uçağına çarptı. Almanya bu saldırı girişiminden Rusya'yı sorumlu tuttu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise suçlamaları "gerçek bir savaşın başlangıcı" olarak nitelendirdi. Tarafsızlığıyla bilinen İsviçre yeni güvenlik stratejisinde hibrit tehditlere ve dron saldırılarına karşı önlemleri öne çıkardı. İsviçre halkı da tarafsızlığı daha katı hale getirecek girişimi yüzde 70'in üzerinde oyla reddetti. Almanya ise 2027'de savunmaya yaklaşık 140 milyar euro ayırmayı planlıyor. Avrupa gerçekten Rusya ile bir savaşa mı hazırlanıyor, yoksa asıl tehdit sabotaj ve siber saldırılar mı? Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri aktardı, Kadir Has Üniversitesi'nden güvenlik ve strateji uzmanı Prof. Dr. Serhat Güvenç ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.
• 
  Deniz Göktaş 88 gün sonra tahliye edildi 28.09.2026 21min

  "Ölü Deniz" adlı stand-up gösterisi nedeniyle 88 gündür tutuklu olan komedyen Deniz Göktaş, davanın ilk duruşmasında tahliye edildi. İstanbul 14. Asliye Ceza Mahkemesi, Göktaş'ı "suçu ve suçluyu övme" suçlamasından beraat ettirdi. Mahkeme, "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçunun unsurlarının oluşmadığına karar verdi ve bu suçlamayı "dini değerleri aşağılama" olarak değerlendirerek 7 ay 15 gün hapis cezası verdi. "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan ise 11 ay 20 gün hapis cezası verildi. Göktaş'ın toplam cezası 1 yıl 7 ay 5 gün. Göktaş hükümle birlikte tahliye edildi. Savcı mütalaasında Göktaş'ın üç suçtan da cezalandırılmasını ve tahliyesini istemişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın avukatı da duruşmada davaya katılma talebinde bulundu. Göktaş savunmasında, 3 Temmuz'dan beri "kuyu tipi" olarak bilinen yüksek güvenlikli bir cezaevinde güneş görmeden tutulduğunu anlattı. Suçlama konusu esprileri 100 binden fazla seyircinin önünde yaptığını ve tek bir şikâyet almadığını söyledi. "Diktatör" ifadesinin hakaret değil siyasi bir nitelendirme olduğunu savundu ve beraatını istedi. Mahkemenin kararını MLSA Eş Direktörü Barış Altıntaş ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.
• 
  Bizden biri: Hakan Taş’ın Kemah’tan Berlin’e uzanan hikayesi 24.09.2026 22min

  Hakan Taş, 15 Eylül 1966’da Erzincan’ın Kemah ilçesinde doğdu. Ailesi daha sonra Erzincan’dan İstanbul’a göç etti. Taş, 14 yaşındayken, 1980 yılında ailesiyle birlikte önce Münih’e yerleşti. Burada bir yıl yaşadıktan sonra ise bugüne dek evi olan Berlin’e taşındı. 2011 yılında Sol Parti’den ilk kez Berlin eyalet parlamentosuna seçilen Hakan Taş, eşcinsel kimliğini hiç gizlemedi. Göçmen kimliğine cinsel yönelimi de eklenince karşılaştığı ötekileştirmenin, maruz kaldığı tehdit ve hakaretlerin dozu da artmış oldu. Ancak ayrımcılıkla mücadele ve adalet arayışı, onun siyasete girmesinde önemli motivasyonu oldu. 2021 senesine kadar Berlin’de milletvekilliği yapan Hakan Taş ile Cosmo Türkçe’nin “Bizden biri” serisi için Adnan Ağaç konuştu.
• 
  Türkiye’de LGBTİ olmak artık suç mu? 23.09.2026 21min

  Türkiye’nin 15 ilinde LGBTİ birey ve derneklere yönelik yapılan operasyon dalgası tüm dünyada geniş yankı uyandırdı. “Ailem Güvende” adı altında yürütülen operasyonlarda onlarca kişi gözaltına alınıp tutuklanırken pek çok dernek, aktivist ve gazetecinin sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi. Türkiye’deki siyasi ve toplumsal atmosfer, bir cinsel azınlığa mensup olmanın artık fiilen suç mu sayıldığı sorusunu akıllara getiriyor. Cosmo Türkçe, Berlin’de yaşayan yazar Barbaros Altuğ ile son operasyonları ve LGBTİ’lere yönelik Türkiye ile dünyadaki gidişatı konuştu. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.
• 
  Esnaf için yeni dönem: Dijital ödeme şartı 22.09.2026 19min

  Almanya'da Federal Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasa taslağına göre, mağaza, restoran ve hizmet sektöründeki işletmelere en az bir Avrupa merkezli dijital ödeme seçeneği sunma zorunluluğu geliyor. Tüketiciler küçük alışverişlerde bile ek komisyon ödemezken, nakit kullanım hakkı da korunmaya devam ediyor. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmeyi hedefleyen bu düzenlemenin arka planını ve işletmelere getireceği yükü, yılların tecrübesine sahip gastronom ve işletme sahibi Fazıl Bay ile masaya yatırdık. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.
• 
  Berlin seçimini yaptı: Elif Eralp zirvede 21.09.2026 25min

  Başkent seçimini yapti. Berlin'de sandıklar açıldı, siyasi dengeler değişti. Elif Eralp liderliğindeki Sol Parti yüzde 25,7 oyla Berlin seçimlerinin birinci partisi oldu. Eralp şimdi Almanya'nın başkentini yönetmeye hiç olmadığı kadar yakın. Ancak Berlin'de asıl soru şimdi başlıyor: Sol Parti kiminle koalisyon kuracak ve Elif Eralp Berlin'in başına geçebilecek mi? Pazar gününün bir diğer önemli seçim adresi ise Mecklenburg-Vorpommern'di. Burada tablo Berlin'den oldukça farklıydı. AfD yüzde 38,2 oyla birinci parti oldu. SPD yüzde 35,5 ile ikinci sırada kaldı. CDU ise yüzde 5'lik seçim barajını aşamayarak ilk kez bir eyalet meclisinin dışında kaldı. Bu sonuç, Başbakan Friedrich Merz'in liderliğindeki CDU açısından önemli bir yenilgi anlamına geliyor. Zira iktidardaki CDU'nun bir eyalet seçiminde meclis dışında kalması, federal hükümetin göreve gelmesinden sonraki siyasi dengeler açısından dikkat çekici bir sonuç. Peki Almanya'nın iki eyaletinde birbirinden çok farklı sonuçlar ortaya çıkması ne anlama geliyor? Berlin'de Sol Parti neden bu kadar yükseldi? CDU'nun baraj altında kalması Friedrich Merz ve federal hükümet açısından ne ifade ediyor? Ve en önemlisi: Bu sonuçlar Almanya'nın federal siyasetini nasıl etkileyebilir? Bütün bunları siyaset bilimci Prof. Dr. Emre Arslan ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Agaç ve Serap Doğan var.
• 
  Bizden biri: Yazar Selim Özdoğan: "Ne Türküm ne Alman" 17.09.2026 24min

  İlk romanı "Es ist so einsam im Sattel, seit das Pferd tot ist" (At Öldüğünden Beri Semer Çok Issız) ile 1995 yılında büyük bir çıkış yakalayan ve Alman edebiyatının en özgün genç kalemlerinden biri sayılan Selim Özdoğan, 30 yılı aşkın kariyerine 20'den fazla eser sığdırdı. Göç ve ailesinin geldiği kültürün izleri edebiyatında önemli yer alan yazar bir "göçmen edebiyatçısı" olarak etiketlenmeye ise karşı çıkıyor. Bir yazar olarak özgürlüğü, göç hafızasını ve gelecek projelerini konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• 
  PISA'da büyük sürpriz: Türkiye yükselirken Almanya geriledi 16.09.2026 30min

  Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nın (PISA) sonuçları, Almanya için alarm verici bir tabloyu ortaya koydu. Öğrenciler okuma, matematik ve fen bilimlerinde şimdiye kadarki en düşük seviyeyi gördü. Peki, eğitimdeki bu kötü gidişatın sebebi ne; önümüzdeki yıllar için toplumsal, siyasi ve ekonomik sonuçları neler olacak? Göç kökenli olmak eğitimde rol oynuyor mu? Almanya gibi bir refah ülkesinde fırsat eşitliği var mı? Konunun farklı boyutlarını, kendisi de eğitimci olan KRV Eyalet Milletvekili Dilek Engin ve FÖTED Eş Başkanı Dr. Aysun Aydemir ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• 
  Almanya: AfD'nin yükselişi Merz'i koltuğundan eder mi?   15.09.2026 24min

  Saksonya-Anhalt seçimi Berlin'i sarstı. AfD yüzde 43,8 ile bir eyalet seçiminde şimdiye kadarki en yüksek oyunu aldı. Şansölye Friedrich Merz'in partisi CDU ise yüzde 17,2 ile tarihinin en düşük sonucunu aldı. Seçimin ardından CDU içinden istifa çağrıları yükseldi. Olası halefler arasında NRW Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst, CSU lideri Markus Söder ve CSU'lu İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt'in adı geçiyor. Merz ise pes etmeyeceğini söylüyor. Koalisyon ortağı SPD de anketlerde tarihinin en düşük seviyesinde. Merz kalır mı, gider mi? Gazeteci Yücel Özdemir ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Berlin'de Sol Parti rüzgarı: Elif Eralp zirvede 14.09.2026 24min

  Başkent 20 Eylül'de sandığa gidiyor ve Türkiye kökenli bir adayın Berlin'in başına en çok yaklaştığı seçim olacak. Sol Parti'nin adayı Elif Eralp, 11 Eylül anket ortalamasında yüzde 21 ile birinci sırada; kazanırsa ve koalisyonu kurabilir ise şehri yöneten ilk Türkiye kökenli isim olacak. Partisi üç yıl önce yüzde 12,2 almıştı. Hemen arkasında yüzde 20,1 ile CDU var. Adayı Stefan Evers seçime sonradan dahil oldu: 3 Ocak'taki kundaklamanın yol açtığı elektrik kesintisi krizinin ardından Kai Wegner temmuzda adaylıktan çekildi. AfD yüzde 17,7 ile 2023'teki oyunun neredeyse iki katında. Uzun yıllar "misafir işçilerin partisi" olarak anılan SPD ise yüzde 18,4'ten yüzde 12,2'ye indi; seçime on bir gün kala adayı Steffen Krach hakkında rüşvet şüphesiyle soruşturma açıldığı ortaya çıktı. Krach suçlamaları reddediyor. Mevcut CDU-SPD koalisyonunun çoğunluğu kalmıyor, yani şehri kimin yöneteceği koalisyon masasında belli olacak. Berlinli seçmen ne istiyor, göçmen kökenliler tercihini neye göre yapıyor? Dr. Yaşar Aydın ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Bizden Biri: Siyasetçi Dr. Turgut Altuğ ile Tarsus'tan Berlin'e 10.09.2026 31min

  Turgut Altuğ 1965'te Tarsus'ta doğdu; tarım işçisi bir ailenin dokuz çocuğundan biri. Ankara'da siyaset bilimi, İzmir'de ziraat okudu ve 1992'de, 27 yaşında Almanya'ya geldi. Bonn'da yüksek lisans yaptı, 2002'de Hohenheim Üniversitesi'nde Bolivya And Vadileri'ndeki Criollo keçileri üzerine doktorasını tamamladı. 2009'da Kreuzberg'de Türkisch-Deutsches Umweltzentrum'u kurdu. Almanya'nın göçmenlere yönelik ilk çevre örgütü. 2011'den bu yana Berlin Eyalet Parlamentosu'nda milletvekili; uzun yıllar Yeşiller'de doğa koruma, çevre eğitimi ve gıda politikaları sözcülüğü yaptı, 2025 sonunda partisinden ayrılarak SPD grubuna katıldı. 20 Eylül'deki seçimlerde aday değil; 15 yılın ardından aktif siyasete veda ediyor. Hayatını anlattığı kitabı geçen hafta çıktı. Turgut Altuğ ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.
• 
  Almanya'da Türk kökenli ''Gen Z'' mafya saldırıları  09.09.2026 24min

  Köln ve çevresinde Türkiye kökenli işletme sahiplerine yönelik silahlı saldırılar artıyor. 30 Ağustos sabahı Erftstadt'ta bir evin önündeki araca ve evin cephesine silahla ateş açıldı; ev sahipleri o sırada içeride olduğu için savcılık olayı cinayete teşebbüs olarak değerlendiriyor. Polis 8 Eylül'de iki maskeli şüphelinin güvenlik kamerası görüntülerini yayımlayarak halktan yardım istedi. Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Kriminal Dairesi, Şubat ayından bu yana eyalette bu yapılara atfedilen yaklaşık 20 suç kaydettiğini açıkladı. Peki kim bu gruplar, gençler neden katılıyor ve Türkiye'de doğan bu olgu Almanya'ya nasıl uzandı? Yeni nesil çeteler üzerine kitap yazan Gazeteci-Yazar Sadık Güleç ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Aşırı sağcı AfD duvarı yıktı: Almanya'da göçmenler endişeli 08.09.2026 23min

  Saksonya-Anhalt'taki seçimleri, açık ara farkla aşırı sağcı, İslam ve göç karşıtı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin kazanması bütün Almanya'da deprem etkisi yarattı. Partinin tehlike olarak gördüğü göçmenler, Müslümanlar, LGBTIQ+'lar, engelliler, demokratlar ve solcular büyük endişe içinde. Pek çok kentte protesto eylemleri düzenlenirken, Almanya'daki etnik, kültürel ve dini çeşitliliğin, ortak barışçıl yaşamın tehlikede olduğu ifade ediliyor. BZI Başkanı Didem Laçin Karabulut, COSMO Türkçe'ye verdiği demeçte kötümserliğe kapılmayıp herkesi mücadeleye çağırdı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.