NRC Onbehaarde Apen

Spelen met vuur: de motor van de beschaving? 15.07.2026 16min

Van Prometheus tot zomerbarbecue – vuur is al eeuwenlang verbonden met het menselijk verlangen naar macht, vooruitgang en overleving. Hendrik Spiering kijkt terug naar het allereerste vonkje en hij zocht uit: heeft het vuur de menselijke beschaving veroorzaakt, of was het andersom? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Karlijn SarisGast: Hendrik SpieringRedactie: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Koning Alfonso de Wijze was dé cultuurbrenger van de middeleeuwen (en executeerde zijn broer) 08.07.2026 51min

Hij zorgde voor één van de eerste echte nationale wetboeken in de middeleeuwen. Hij maakte een dik spellenboek waar vandaag nog wordt mee gespeeld. Hij zong, hij tekende én schreef in de volkstaal. Koning Alfonso de X van Castilië gold als dé cultuurbrenger van de middeleeuwen en werd niet voor niets De Wijze genoemd. Toch eindigde zijn leven tragisch en chaotisch. Na een felle machtsstrijd werd hij door zijn eigen zoon van de troon gestoten en vleugellam gemaakt. Wie was Koning Alfonso? Hoe kon hij zo hoog vliegen, maar ook zo diep vallen? En hoe komt zijn portret in het Capitool? Het muziekfragment dat aan het begin van de aflevering wordt ingezet is: Cantiga 235 - Medieval Iberian Song van Farya Faraji & World Musicians.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Gemma VenhuizenGasten: Lucas Brouwers en Hendrik SpieringRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe zag verzet eruit in koloniaal Suriname? 01.07.2026 56min

Een geschiedenis van verdediging, vlucht, strijd en veerkracht

Robbert Dijkgraaf legt quantum uit en we begrijpen er nu nog minder van 24.06.2026 57min

Robbert Dijkgraaf is natuurkundige, ex-minister, krijgt af en toe regisseur Christopher Nolan op bezoek om over films te praten én weet alles over quantummechanica. Wij mogen hem een uur lang alles vragen over het vakgebied dat ons hele bestaan probeert te verklaren en het tegelijk nog onbegrijpelijker maakt dan het al was. Hoe werken die allerkleinste deeltjes nu precies? Wat moeten we er eigenlijk mee? En hoe gaat het nu met die veelbelovende quantumcomputer?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Gemma Venhuizen & Peter van der PloegGast: Robbert DijkgraafRedactie en montage: Rosa van ToledoFoto: Merlijn Doomernik Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Van Mozart tot Bob Dylan, wordt muziek echt steeds simpeler? 17.06.2026 40min

Is de muziek van vroeger echt beter dan die van nu? In ieder geval is die eenvoudiger geworden, zeggen recente studies. Data-analisten onderzochten duizenden liedjes uit de afgelopen eeuwen en ontdekten dat de complexiteit in de melodie afneemt. Is muziek daarmee slechter geworden? Hoe meet je dat? En waarom zou je dat eigenlijk doen?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlDe muziek die in deze aflevering te horen is:'Grace' - Jeff Buckley'Feel good Inc.' - Gorrilaz, De la Soul'What is it about men. Live at North Sea Jazz Festival' - Amy Winehouse'Altijd is Kortjakje ziek' - Loulou en Lou'Komm, süsser Tod BWV478' - Johann Sebastian Bach door Leopold StokowskiHost: Karlijn SarisGasten: Berend Nieuwhof en Peter van der PloegRedactie en montage: Rosa van ToledoFoto: Getty Images Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Australië is in oorlog met de konijnen 10.06.2026 40min

Het begon met 24 konijnen, nu zijn het er 250 miljoen

Hoe de wereld de grip op ebola kwijtraakte 03.06.2026 31min

Het dodelijke virus is in theorie goed te bestrijden

De hoop op schone lucht is terug: groene waterstof komt eraan 27.05.2026 45min

Vliegen zonder kerosine. Een staalfabriek zonder kolen. Waterstof is dé belofte van een CO2-vrije toekomst. Maar de praktijk bleek de afgelopen jaren weerbarstig. Projecten liepen vast, bedrijven wachtten op elkaar en de stemming werd steeds somberder. Maar er gloort hoop. In Rotterdam staan twee waterstoffabrieken in de steigers, en er zijn inmiddels leidingen en opslaglocaties in aanbouw. Breekt het waterstoftijdperk dan nu eindelijk aan? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Karlijn SarisGasten: Laura Bergshoef en Laura WismansRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe een geheimzinnige Israëlische start-up de zon wil dimmen 20.05.2026 47min

Een controversieel plan om de aarde af te koelen.

Hantavirus: wat gebeurde er precies op dat schip en wat nu? 13.05.2026 43min

3 doden en minstens 10 besmettingen: de uitbraak van het dodelijke Hantavirus op het Nederlands cruiseschip Hondius heeft de wereld opgeschrikt. Inmiddels zijn alle passagiers van de cruise geëvacueerd en geïsoleerd. Maar is daarmee de kous af? Hoe zit het met de plekken waar de passagiers destijds van boord zijn gegaan? Wat weten we precies over de besmettingsgraad? Wat kunnen we de komende weken nog verwachten?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Gemma VenhuizenGasten: Karlijn Saris en Jorit VerkerkRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Van optimisme naar activisme: de evolutie van Sir David Attenborough 06.05.2026 42min

Deze week wordt hij 100 jaar, de wereldberoemde bioloog en televisiemaker met die nóg beroemdere stem: Sir David Attenborough. Om dat te vieren, blikken we terug op zijn leven en carrière. Hoe beïnvloedde Attenborough de natuurfilm? Hoe veranderde hij van rasoptimist naar klimaatactivist? En had hij altijd al die betoverende stem?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Host: Karlijn SarisGasten: Gemma Venhuizen en Marcel HaenenRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe satellieten stilletjes de ruimte veroveren 29.04.2026 37min

Zijn er straks meer satellieten dan sterren aan de hemel?

Moeten we de Noordpool straks de Zuidpool noemen? 22.04.2026 33min

Het beschermt ons tegen schadelijke straling vanuit de ruimte en zorgt ervoor dat de naald van ons kompas altijd naar het noorden wijst: het aardmagnetisch veld maakt leven op aarde mogelijk en helpt ons navigeren. Maar boven de Zuid-Atlantische Oceaan, vlak voor de kust van Brazilië, zit een opvallende verzwakking in dit veld. Wat veroorzaakt dit gat? En wat betekent zo’n zwakke plek voor de aarde en voor onze technologie?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Gemma VenhuizenGasten: Marit Verbeek en Berend Nieuwhof Redactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

72 jaar Amerikaanse bemoeienis in het Midden-Oosten 15.04.2026 53min

Waar begon deze dubbele agenda van de VS?

Hoe test je een nieuwe telescoop op een bergtop vol sneeuw en wind? 08.04.2026 37min

Hoog in de Franse Pyreneeën, omringd door besneeuwde bergtoppen, ligt het sterrenkundig observatorium van de Pic du Midi. Drie Nederlandse onderzoekers testten daar afgelopen maand, na jaren werk, een zelfontwikkelde UV-telescoop. Botsende neutronensterren, sterexplosies, superzware zwarte gaten die sterren opslokken: met hun telescoop willen ze al die grote kosmische gebeurtenissen observeren. Hoe gaat het testen van zo’n nieuwe telescoop in zijn werk? Waar lopen de onderzoekers tegenaan? En als de telescoop eenmaal werkt, wat doe je dan toch tegen die wind?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Host: Gemma VenhuizenGast: Berend NieuwhofRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Apen kunnen mensentaal leren, maar hoe diepgaand zijn die gesprekken? 01.04.2026 43min

Wij mensen delen 98 procent van ons dna met chimpansees en bonobo's, maar er is ook een belangrijk verschil: onze taal. Waar de aap zwijgt, praat de mens. Maar is dit wel zo? Dankzij de bonobo Kanzi weten we dat apen best goed in staat zijn om mensentaal te beheersen. Wie was Kanzi? Wat weten we dankzij hem over de taalvermogens van apen? En hoe diepgaand zijn die gesprekken eigenlijk? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Host: Gemma VenhuizenGast: Hendrik SpieringRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Iemands hersens koken met een energiewapen, kan dat? 25.03.2026 32min

Plotselinge duizeligheid, oorsuizen en knallende koppijn: tien jaar geleden meldden Amerikaanse diplomaten in Havana plots een reeks van mysterieuze klachten. De oorzaak? Volgens sommigen een geheim energiewapen dat met gerichte radiogolven mensen uit de weg ruimt. Nu – tien jaar later – duiken deze geheimzinnige verhalen opnieuw op. Donald Trump zou bij de kidnapping van Maduro de ‘Discombobulator’ hebben ingezet, een apparaat dat met één energetische klap het leger van Venezuela uitschakelde. Maar bestaan zulke gerichte-energie-wapens eigenlijk? Of zouden ze kúnnen bestaan?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Host: Karlijn SarisGasten: Peter van der Ploeg en Berend NIeuwhofRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Waarom wilde Epstein z'n hersens en geslachtsdeel in laten vriezen? 18.03.2026 45min

Epsteins duistere visie op de wetenschap

Met een zeppelin naar de Noordpool 11.03.2026 41min

Het is mei 1926. De zeppelin Norge bereikt als eerste ooit de geografische Noordpool. Maar de beroemde Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen en Italiaanse ingenieur Umberto Nobile landen er niet, ze vlieger er alleen overheen. De twee raken voorgoed met elkaar verbonden door ambitie, rivaliteit en tragiek. Twee jaar later loopt een nieuwe poolvlucht dramatisch af. Wat dreef deze mannen om alles te riskeren in het meedogenloze poolgebied?Presentatie: Karlijn SarisGasten: Gemma Venhuizen en Nienke BeintemaRedactie en montage: Liz DautzenbergHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlShownotesIn deze aflevering komen de volgende boeken ter sprake:Terug uit de witte hel van Adwin de KluyverDe poolgebieden voor in bed, op het toilet of in bad van Nienke BeintemaPoolliefde van Anders Bache en Sigri SandbergAmundsen pass van Anders Bache Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Resistente compostschimmel zorgt voor gevaar in Nederlandse ziekenhuizen 04.03.2026 32min

Hij breekt bladeren af en ruimt dood organisch materiaal op: de schimmel Aspergillus fumigatus is een nuttige tuinhulp. Maar soms duikt hij ook op in het menselijk lichaam en dan wordt hij opeens gevaarlijk. In Nederland rukt er nu een variant op die niet te behandelen is en vormt daarmee een groot risico voor mensen met een kwetsbaar immuunsysteem. Hoe ontstaat zo’n resistente schimmel? En wat zijn de mogelijkheden om deze Aspergillus nog te bestrijden? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Gemma VenhuizenGast: Karlijn SarisRedactie en montage: Rosa van ToledoEindmix: Lars van Leeuwen Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.