Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

"Skagway" - reportaż Tomasza Piotrowskiego i Janusza Deblessema 12.06.2026 32min

Reportaż to wyprawa na daleką północ Kanady, śladami ludzi, którzy przed ponad stu laty poszukiwali tu złota. To spacer przez surowe krajobrazy Jukonu aż do legendarnego miasteczka Skagway, dziś wielkiej atrakcji turystycznej tylko latem, ale niegdyś bramie do legendarnej krainy złota i łez, do mroźnego Klondaik. Alaska jest pięciokrotnie większa od Polski, a zamieszkuje ją niespełna 800 tysięcy ludzi, z czego około 300 tysięcy to mieszkańcy Anchorage. Stany Zjednoczone dzielą z Kanadą nie jedną, ale dwie granice. Pierwsza biegnie w poprzek całego kontynentu, druga wzdłuż kanadyjskiego Jukonu. Dlatego Amerykanie, żeby dostać się drogą lądową do swojego największego stanu, czyli na Alaskę, muszą przez dwa lub trzy dni jechać przez Kolumbię Brytyjską. Dziś jednak większość wybiera samolot.

"Kosa na zawsze chłopak z garażu" - reportaż Hanny Dołęgowskiej 11.06.2026 12min

Roman Kosecki to legenda piłkarskiego boiska, najczęściej z numer 10 plecach. 69 występów w reprezentacji Polski i były zawodnik między innymi Legii Warszawa, Galatasaray SK, Atletico Madryt czy FC Nantes. Boiskowy buntownik z długimi włosami i kolczykami, ale też i człowiek, który miał zawsze własne zdanie i potrafił walczyć o swoje. Teraz, na piłkarskiej emeryturze, spełnia swoje marzenia. Założył własną szkółkę piłkarską, miejsce, gdzie młodzi zawodnicy uczą się nie tylko techniki gry w piłkę nożną. Kosecki przekazuje im także swoje doświadczenia zdobyte na największych stadionach Europy. Lata kariery Romana Koseckiego to opowieść o transferach "za walizkę dolarów", o poznawaniu świata i próbach budowania profesjonalnych warunków gry dla reprezentacji. To także rozdział polityczny, praca w sejmie udział w tworzeniu Orlików. I trudne momenty, jak zakończenie reprezentacyjnej kariery z czerwoną kartką, które, jak się okazuje, Kosecki dziś widzi z zupełnie innej perspektywy.

"Księżyc lubi Polaków" - reportaż Jakuba Tarki 11.06.2026 11min

Za sprawą misji Artemis II w kwietniu 2026 roku, po 53 latach, ludzie wrócili w okolice Księżyca. A wielu Polakom wróciły wspomnienia pierwszego lądowania człowieka na Księżycu w lipcu 1969 roku. Polska była jedynym krajem bloku wschodniego, który w radiu i telewizji na żywo relacjonował to epokowe wydarzenie. Czyżby Polakom wyjątkowo bliski był Księżyc? Nie może być inaczej, skoro pierwszym człowiekiem na Księżycu wcale nie był Neil Armstrong, tylko Polak, XVI-wieczny szlachcic Pan Twardowski. Kiedy w XX wieku Ameryka i Związek Radziecki dopiero walczyły o wpływy na Księżycu, w Polsce dwóch wpływowych twórców dokonało pierwszego w historii ludzkości podziału Księżyca. Poza wszystkim, oryginalna amerykańska taśma z zapisem z lądowania została skasowana. Sądzono pewnie, że istnieje kopia. A w Polskim Radiu zachował się świetnej jakości zapis audycji dokumentującej wydarzenia z nocy 21.07.1969. Polacy lubią Księżyc, a Księżyc lubi Polaków.

"Tułaczka" - reportaż Adama Bogoryja-Zakrzewskiego 10.06.2026 22min

Bohaterami reportażu są mieszkańcy czterech łódzkich kamienic zagrożonych zawaleniem. Powodem są prace przy budowie tunelu kolejowego tuż pod budynkami. Drążenie tunelu przerwano we wrześniu 2024 roku, gdy osunęła się ściana z kilkoma mieszkaniami. Wtedy z zagrożonych katastrofą budowlaną kamienic przeprowadzono około trzystu osób. Dostali propozycje wynajmu lub mieszkania w hotelu. Część mieszkańców mogła do swojego domu. Nadzór budowalny uznał, że, mimo popękanych ścian, ich mieszkania są bezpieczne. Pozostali wciąż czekają.

"Hej, na koń" - reportaż Grażyny Wielowieyskiej 08.06.2026 11min

Kocha konie i pracuje w zawodzie, który właściwie nie istnieje. A jednak trudno bez jego udziału wyobrazić sobie wiele produkcji polskiego kina. Tomasz Biernawski, bohater reportażu Grażyny Wielowieyskiej ze swojej pasji uczynił profesję, a z profesji sztukę. Jest specjalista od koni, militariów, scenografii oraz filmowej rekonstrukcji historycznej. Do licznych filmowych hitów przygotowywał konie, aktorów, jeźdźców, dbał o detale scenografii, a czasem sam stawał przed kamerą. Tomasz Biernawski przyznaje, że w jego życiu dużą rolę odegrał przypadek. Potrafił go jednak dostrzec i wykorzystać. Z wykształcenia jest etnografem, od dziecka fascynowały do Indie. Wiele lat temu założył warszawski studencki klub jeździecki. Ostatecznie jednak to kino stało się jego drogą życiową. Jak sam mówi, jego filmową specjalnością są militaria i konie. Pracował między innymi w produkcjach Jerzego Hofmana, Jerzego Kawalerowicza, Andrzeja Żuławskiego czy Steve’a Spielberga. W sumie przy około 70 filmach.

"Mieszkanie na Madalińskiego" - reportaż Eweliny Karpacz-Oboładze 06.06.2026 14min

Reportaż powstał w 2007 roku, kilka dni przed pierwszą rocznicą śmierci Kazimierza Górskiego. Nagrywany był w jego mieszkaniu przy ul. Madalińskiego na warszawskim Mokotowie. Spotykają się dzieci Pana Kazimierza - Urszula i Darek oraz wnuczka Berenika. Mieszkanie pełne jest pucharów, orderów i przeróżnych podarunków gromadzonych tu przez wiele lat. W otoczeniu przedmiotów należących do legendarnego trenera odżywają wspomnienia.

"Kibice inaczej" - reportaż Hanny Bogoryja-Zakrzewskiej 06.06.2026 13min

Archiwalny reportaż z 2008 roku opowiada o mistrzostwach świata w piłce nożnej z perspektywy fanów futbolu. O tym, jak piłka nożna potrafi zamienić zwykły do mały piłkarski stadion, a rodzinę w zgraną drużynę kibiców. To historia rodziny z Góry Kalwarii, dla której mecze piłkarskie to święto do kibicowania. Przed telewizorem siadają w szalikach i kibicują jakby byli na stadionie.

"SOS-powrót" - reportaż Jakuba Tarki 03.06.2026 19min

W 2025 roku odnotowano 1925 prób samobójczych wśród dzieci i młodzieży do 18. roku życia. To o około 6,3 procent mniej niż rok wcześniej. Jednocześnie wzrosła liczba zgonów. Życie odebrało sobie 161 młodych osób, w tym pięcioro dzieci w wieku od 7 do 12 lat. Rok wcześniej takich zgonów było 127. Dane te pokazują, ze podejmowane próby stają się coraz bardziej dramatyczne. Jakub Tarka wraca do bohaterki swojego reportażu sprzed 9 lat. Amelia Gruszczyńska jako 14 lat-latka po raz pierwszy opowiedziała publicznie o swojej depresji, samookaleczaniu i próbach samobójczych, w czasach gdy temat zdrowia psychicznego dzieci był marginalizowany. Dziś Amelia podkreśla, że życie zawdzięcza uważnym i życzliwym nauczycielom, którzy dostrzegli jej cierpienie i nie pozostali obojętni. Swoje doświadczenia zamieniła w siłę. Dziś pracuje w Fundacji Twarze Depresji, wspierając innych. Jak patrzy na tamte wydarzenia z perspektywy czasu i jak radzi sobie obecnie? Te pytania powracają w rozmowie po latach.

"Wiedział, że dobrze mierzył" - reportaż Joanny Bogusławskiej 02.06.2026 13min

Zbigniew Wołoszyn, fizyk z Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej, specjalista od pomiarów skażeń po katastrofie w Czarnobylu i działacz podziemnej "Solidarności", całe życie ufał precyzji liczb, a zginął w świecie pełnym niejasności. 9 stycznia 1987 roku znaleziono go martwego pod hotelem FSO przy ul. Kowalczyka w Warszawie. Oficjalnie miał spaść z wysokości, lecz układ ciała, brak jednoznacznych dowodów i jego spokojna, stabilna osobowość sprawiły, że oficjalna wersja od początku budziła wątpliwości. Po katastrofie w Czarnobylu przez osiem miesięcy prowadził pomiary skażeń w systemie CLOR. Jego nazwisko trafiło na listę Rokity, obejmującą niewyjaśnione zgony mogące mieć związek z działalnością MSW. Figuruje też w aktach IPN, a kolejne śledztwa nie przyniosły odpowiedzi. Śmierć Wołoszyna pozostaje jedną z najbardziej zagadkowych spraw PRL. Nie wiadomo, czy skoczył, czy ktoś pomógł mu spaść.

"Zachwyt" - reportaż Alicji Samolewicz-Jeglickiej 01.06.2026 20min

Reportaż opowiada o zachwycie nad światem, zachwycie nad tym, że uważne słuchanie prowadzi do głębokiego zrozumienia innych ludzi i samego siebie. Bohaterka reportażu nie lekceważy śpiewu kosa i poszukuje gibonów wydających charakterystyczne dźwięki. Ustawia cierpliwie sprzęt nagrywający i zaprasza do swojego pełnego odgłosów świata. Bohaterką reportażu jest doktor Izabela Dłużyk, dokumentalistka dźwiękowa i rejestratorka dźwięków natury, od urodzenia niewidoma. Została uhonorowana tytułem "Człowiek bez Barier" 2025 roku.

"Harmonia z koniem" - reportaż Moniki Chrobak 01.06.2026 19min

Michał Siedlaczek to człowiek, dla którego konie od zawsze były czymś więcej niż pasją. W siodle siedział niemal od dziecka. To właśnie wtedy narodziła się miłość, która z biegiem lat przerodziła się w zawód, styl życia i sportowe powołanie. W reportażu opowiada o determinacji, ciężkiej pracy oraz niezwykłej wierności swojej pasji. Michał Siedlaczek jest członek Kadry Narodowej Juniorów i Młodych Jeźdźców, finalistą Mistrzostw Świata Młodych Koni oraz złotym i brązowym medalistą Mistrzostw Polski Młodych Koni. Swoje doświadczenie zdobywał u najlepszych, między innymi w stajniach Ludgera Beerbauma oraz V.O.F. Willems. Reportaż odsłania również drugą stronę jego działalności, trenerską. Jako szkoleniowiec potrafi dostrzec potencjał zarówno w koniu, jak i w zawodniku. Od kilku lat związany jest z Ośrodkiem Jazdy Konnej w małopolskich Barcicach, gdzie szkoli utalentowane dzieci i juniorów. Wśród nich są tacy, którzy osiągają już sukcesy na międzynarodowych i ogólnopolskich zawodach.

"Życie na walizkach" - reportaż Adama Bogoryja-Zakrzewskiego 27.05.2026 12min

Ponad półtora roku temu mieszkańcy czterech łódzkich kamienic zostali ewakuowani po katastrofie budowlanej spowodowanej pracami przy drążeniu tunelu kolejowego. Jedna ze ścian runęła, inne groziły zawaleniem. W reportażu losy dwóch rodzin, które z dnia na dzień trafiły do mieszkań zastępczych i hoteli. Lokale są małe, z aneksem kuchennym, bez miejsca do normalnego życia, choć zapewniono darmowe posiłki. Część lokatorów szybko otrzymała nakaz powrotu do popękanych budynków, gdzie zamontowano miarki kontrolujące szczeliny. Największym problemem stał się czas i brak jasnych informacji o wycenie lokali. Jedna z rodzin, dwoje nauczycieli z dzieckiem, straciła wiarę w szybkie rozwiązanie i mimo spłacanego kredytu, zaciągnęła kolejny, by kupić mieszkanie w Zgierzu i zacząć tam nowe życie.

"Życie w Nędzy" - reportaż Magdy Skawińskiej 27.05.2026 12min

Życie w nędzy nie kojarzy się najlepiej. A jeśli to Nędza pisana wielką literą, czyli miejscowość na Śląsku w powiecie raciborskim? Z nazwą miejscowości związana jest legenda, według której książę raciborski zgubił się w okolicznych lasach podczas polowania. Trafił on do chaty ubogiego rybaka, gdzie został ugoszczony chlebem i wodą. Gdy książę opuszczał domostwo, westchnął "O nędzo, nędzo". Stąd miała się wziąć nazwa wsi, w której znajdowała się chata. W latach 50. XX wieku władze wojewódzkie chciały zmienić nazwę wsi na Borowiec Wielki. Dotychczasowa nazwa miała... "stanowić smutną pamiątkę okresu kapitalistycznego, nieodpowiadającą socjalistycznej rzeczywistości społecznej". Próba ta zakończyła się niepowodzeniem. Co dziś myślą o tej nazwie mieszkańcy miejscowości? Jak reagują na stwierdzenie, ze mieszkam w Nędzy?

"My, położne - reportaż Alicji Głów 27.05.2026 23min

W Polsce rodzi się coraz mniej dzieci, a wraz z nimi znikają oddziały położnicze. Reportaż "My, położne" opowiada o kobietach, które lata temu wybrały zawód wymagający odwagi, czułości i stalowych nerwów. Praca na porodówce była ich codziennością. Znały każdy dźwięk szpitalnego korytarza, każdy gest rodzącej, każdy rytm nowego życia. Dziś te same położne stoją przed zamkniętymi drzwiami oddziałów, które jeszcze niedawno tętniły emocjami i odpowiedzialnością. Szpitale w ich mieście i okolicznych powiatach wygasiły porodówki, pozostawiając je z doświadczeniem, którego nie mają gdzie wykorzystać. Przez co przeszły? Jak radzą sobie z poczuciem utraty sensu pracy? I co robią, by znów wrócić tam, gdzie czują się potrzebne?

"Pierwsza teściowa RP" - reportaż Antoniego Rokickiego 26.05.2026 23min

Wszystko zaczęło się od wakacyjnych wyjazdów. Beata Łubczonek, czyli teściowa i jej zięć Marcin Milanowicz, śpiewali i grali rodzinie podczas rodzinnych urlopów. Śpiewali dla przyjemności, ale tak dobrze im to wychodziło, że pewnego dnia założyli zespół Teściowa śpiewa. Pod koniec 2020 roku, gdy pandemia zamknęła ich w domach i uniemożliwiła próby po mikrofon sięgnął syn Beaty, Kuba. I tak powstał nowy skład zespołu RapTeściowa i Synek. Okazało się, że rodzina państwa Łubczonków nie wyobraża już sobie życia bez muzyki. Beata, kiedy przeszła na wymarzoną emeryturę, nie przypuszczała, że jej życie nabierze takiego tempa. Dziś codziennie nagrywa filmy na TikToka, koncertuje, udziela wywiadów i pisze teksty na drugi krążek. Na koncertach zawsze śpiewa na żywo, bez playbacku. "Bo nigdy nawet nie mieliśmy okazji nagrać takiego playbacku" żartuje zięć Marcin. Jak smakuje późny debiut i sukces, który przyszedł zupełnie niespodziewanie?

"Strażnicy wagi" - reportaż Joanny Bogusławskiej 23.05.2026 15min

Reportaż Joanny Bogusławskiej zabiera do świata kobiet, które przez lata słyszały "Jesteś leniwa", "nie zrobię zabiegu póki nie schudniesz" czy "jak mogłaś się tak spaść". Bohaterkami są amerykańskie gospodynie z nadwaga, które miały dość życia w cieniu ocen i komentarzy. Zamiast się wstydzić, założyły grupę wsparcia i walczyć z nadwagą. Pomysł okazał się tak dobry, że dotarł aż do Polski, inspirując kolejne osoby do walki nie tylko z nadwagą, ale także z niesprawiedliwym traktowaniem. Reportaż powstał w 2004 roku.

"Urodziłam się, by tworzyć"- reportaż Joanny Bogusławskiej 21.05.2026 13min

Jaga Hupało, jedna najbardziej znanych polskich kreatorek fryzur, zafascynowana jest Antoni Cierplikowskim, legendarnym fryzjerem znanym jako Antoine de Paris. Widzi w nim nie tylko mistrza nożyczek, lecz rewolucjonistę, który na początku XX wieku odważył się zrobić coś, co wydawało się niemożliwe, skrócić włosy kobietom i skrócić dystans do ich wolności. Antoine, urodzony w Polsce emigrant, podbił Paryż, Nowy Jork i świat, tworząc ikonę nowoczesnej kobiety. To on w 1909 roku wprowadził słynną fryzurę „na chłopczycę”, pracował z Josephine Baker, Edith Piaf i Brigitte Bardot, wynalazł nowoczesne szampony, eksperymentował z kolorem, formą i materiałem, tworząc nawet kapelusze z włosów. W reportażu Jaga Hupało mówi o Cierplikowskim jako o artyście, rzeźbiarzu i performerze, który wyprzedzał swoje czasy i "zrzucał stereotypy" z taką samą lekkością, z jaką strzygł włosy. Dla niej Antoine jest patronem wolności, tej twórczej i tej osobistej.

"Pamiątki po Auschwitz" - reportaż Magdy Skawińskiej 19.05.2026 21min

80 lat po wojnie, a na terenie dawnego obozu Auschwitz Birkenau pracownicy Muzeum wciąż znajdują przedmioty należące kiedyś do więźniów. Także rodziny przekazują takie obiekty do Muzeum. Uwolnieni więźniowie Auschwitz Birkenau często zabierali ze sobą przedmioty z obozu. Zachowywali pasiaki. Przez lata były w ich domach. Pretekstem do tej opowieści są nożyczki, które były więzień Aleksander Akacki przekazał swojemu uczniowi. Dzięki tym krawieckim nożycom pan Akacki przeżył. Potem, kiedy skończył już szyć, podarował swojemu uczniowi Stefanowi Murawskiemu. Pan Stefan ma dziś 87 lat. Nie prowadzi już zakładu krawieckiego. Jego dzieci nie przejęły fachu po ojcu. Jeden z synów, Bartłomiej podpowiedział, żeby nożyczki przekazać do Muzeum. Jego zdaniem nie powinny leżeć w prywatnej szufladzie. W reportażu wykorzystano fragmenty audycji z 1996 roku autorstwa Dobrosławy Wiśniewskiej i Magdy Skawińskiej "Człowiek był tylko numerem".

"Co się stało z czołgiem?" - reportaż Tomasza Piotrowskiego i Janusza Deblessema 18.05.2026 34min

Podporucznik Jan Kochanowski ze Lwowa, podczas walk o Monte Cassino, dowodząc plutonem czołgów wjechał nimi na wzgórze, na które według obliczeń niemieckich inżynierów, nie miał żadnych szans wjechać. Było to sprzeczne ze wszystkimi prawami mechaniki technicznej i całej fizyki, ale Jan Kochanowski o tym nie wiedział. Przed jego czołgiem szedł ksiądz chociaż wcale nie była to procesja. Niebawem czołg Jana Kochanowskiego wykonał wraz z załogą 7 koziołków. Po bitwie Melchior Wańkowicz przemierzył z porucznikiem Kochanowskim trasę jego czołgu. W 82-gą rocznicę bitwy o Monte Cassino archiwalny reportaż nagrany w okolicach kanadyjskiego Vancouver i w studiu Polskiego Radia w Warszawie.

"Wulkan Alina" - reportaż Hanny Dołęgowskiej 15.05.2026 43min

Reportaż przybliża twórczość jednej z najbardziej bezkompromisowych graficzek i rzeźbiarek XX wieku. Sto lat temu urodziła się Aliny Szapocznikow, artystka, która zamieniła własne ciało w język sztuki. Pochodziła z żydowskiej rodziny, przeżyła piekło wojny, a później z odwagą i ironią opowiadała o kruchości istnienia, chorobie i pamięci. W 1963 roku Szapocznikow wyjechała z Polski i zamieszkała w Paryżu. Jej prace, od odlewów ust i piersi po monumentalne formy z żywicy, wciąż prowokują, poruszają i nie pozwalają przejść obojętnie. Co mówi o niej materia, z którą pracowała, miękka, nietrwała, cielesna, twarda, nowoczesna? Alina Szapocznikow zmarła w marcu 1973 roku we Francji.