Książki. Magazyn do słuchania

Jak zmienił się polski reportaż 19.05.2026 34Min.

Wojciech Szot, redaktor prowadzący „Książki. Magazyn do czytania”, rozmawia z Bernadettą Darską, profesorką na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, krytyczką literacką i literaturoznawczynią. W 2010 roku ustanowiona została Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego za najlepszy reportaż literacki. Od tego czasu, przez kilkanaście edycji, wyznacza ona kierunki i pokazuje najciekawsze trendy tego gatunku. Czym stał się reportaż w XXI wieku? Wojciech Szot pyta też Bernadettę Darską o jej książkę reporterską „Republika ludzi młodych. Opowieść o nowym człowieku”, która już niedługo ukaże się w księgarniach. Podcast powstał w ramach działań towarzyszących 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Organizatorem i fundatorem nagrody jest Miasto Stołeczne Warszawa, a współorganizatorem konkursu – „Gazeta Wyborcza”. https://wyborcza.pl/0,128956.html?tag=Nagroda+im.+Ryszarda+Kapuścińskiego Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

K. Surmiak-Domańska: Anna Bikont pisząc o ludziach nam odległych, jednocześnie pisze o nas 05.05.2026 25Min.

Urszula Pieczek rozmawia z Katarzyną Surmiak-Domańską, reporterką i członkinią jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki, o nominowanej do tej nagrody książki Anny Bikont „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”. Obraz żydowskiego życia tuż po wojnie to wciąż słabo znany „krajobraz po bitwie”. Osamotnieni, często przytłoczeni wyrzutami sumienia, że to właśnie im udało się przetrwać, otoczeni wrogością, nieraz w śmiertelnym niebezpieczeństwie, musieli podjąć nieskończenie trudną decyzję – co dalej? Czy zostać w kraju, gdzie spoczęły prochy ich bliskich, czy opuścić na zawsze ten wielki cmentarz i zacząć od nowa? Czy pielęgnować żydowską tradycję, czy też porzucić tożsamość, która stała się przyczyną tylu cierpień, i skrzętnie ukryć swoje pochodzenie? Jak wejść w to nowe życie, które naznaczyła pustka? Książka Anny Bikont to pierwszy reportaż całościowo opisujący losy polskich ocalałych Żydów i Żydówek w tużpowojennych latach. To przemilczana historia, która domagała się opowiedzenia. Podcast powstał w ramach działań towarzyszących 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Organizatorem i fundatorem nagrody jest Miasto Stołeczne Warszawa, a współorganizatorem konkursu – „Gazeta Wyborcza”. https://wyborcza.pl/0,128956.html?tag=Nagroda+im.+Ryszarda+Kapuścińskiego Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Olga Wróbel o literaturze współczesnej i recenzowaniu książek 28.04.2026 31Min.

Wojciech Szot, redaktor prowadzący magazyn „Książki”, zaprosił do rozmowy Olgę Wróbel, krytyczkę literacką, autorkę magazynu, która prowadzi też bloga Kurzojady. Jakie książki czyta? W jaką stronę wg naszej gościni idzie dzisiejsza proza i czego jej brakuje? Jakie oceny wystawia książkom „Czas pokaże” Marty Kozłowskiej i „Wszystko, co wiem o miłości” Dolly Alderton? A także co zachwyciło ją w „Kontuzji” Zofii Bystrzyckiej? Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Nagroda Kapuścińskiego. „Propagandysta, który przechytrzył Hitlera” i „Cisza nad stepem”, czyli walka o władzę nad narracją 21.04.2026 37Min.

Urszula Pieczek gości Wojciecha Szota, redaktora prowadzącego pismo „Książki. Magazyn do czytania”. Tematem ich rozmowy są dwie książki, które znalazły się w finale Nagrody Kapuścińskiego na najlepszy reportaż literacki: „Propagandysta, który przechytrzył Hitlera” Petera Pomerantseva oraz „Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji” Joanny Czeczott. Podcast powstał w ramach działań towarzyszących 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Organizatorem i fundatorem nagrody jest Miasto Stołeczne Warszawa, a współorganizatorem konkursu – „Gazeta Wyborcza”. https://wyborcza.pl/0,128956.html?tag=Nagroda+im.+Ryszarda+Kapuścińskiego Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Dlaczego nie było polskich graficzek? 14.04.2026 43Min.

Emilia Dłużewska z „Wyborczej” rozmawia z Alicją Kobzą, projektantką graficzną, autorką książki „Graficzki. Nieopowiedziane historie polskich projektantek grafiki użytkowej 1945–1989”, o tym, dlaczego tak mało wiemy o polskich graficzkach, które tworzyły po wojnie. Jaki był związek między pracą zawodową a zamążpójściem i pracą opiekuńczą? O czym warto pamiętać, kiedy mówimy o pracach graficzek? I jakie znaczenie dla tych historii może mieć kartka zostawiona na cmentarzu? Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Nagroda Kapuścińskiego. Co łączy „Poznań kolonialny” i „Nasz mały sekret” 07.04.2026 30Min.

Gościnią Urszuli Pieczek jest Katarzyna Surmiak-Domańska, reporterka, członkini jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Rozmawiają o dwóch z pięciu książek, które znalazły się w finale konkursu na najlepszy reportaż literacki – książce Kaspra Bajona „Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle” oraz komiksie Emily Carrington „Nasz mały sekret”. O czym opowiadają i co je ze sobą łączy? Podcast powstał w ramach działań towarzyszących 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Organizatorem i fundatorem nagrody jest Miasto Stołeczne Warszawa, a współorganizatorem konkursu – „Gazeta Wyborcza”. https://wyborcza.pl/0,128956.html?tag=Nagroda+im.+Ryszarda+Kapuścińskiego#s=S.index-K.C-B.1-L.13.redlink Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

„Miejsca styku”, czyli czym zaskoczy Festiwal Europejski Poeta Wolności 2026 31.03.2026 24Min.

Urszula Pieczek z „Gazety Wyborczej” rozmawia z Magdaleną Kicińską – dziennikarką, reporterką i poetką, oraz z Małgorzatą Lebdą – poetką i pisarką. Obie gościnie są kuratorkami programu Festiwalu Europejski Poeta Wolności 2026. Hasło przewodnie festiwalu to „Miejsca styku”. Co styka i nie styka, gdzie się rozmijamy i czy możliwe jest – poprzez poezję, literaturę, wrażliwość – spotkanie mimo różnic? Dziewiąta edycja festiwalu odbędzie się 16-18 kwietnia br. w Gdańsku. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Znamy pięć najlepszych reportaży literackich! 23.03.2026 32Min.

Gościnią Urszuli Pieczek jest Ludwika Włodek, reporterka i socjolożka, przewodnicząca jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Kapituła konkursu wyłoniła właśnie pięć najlepszych reportaży literackich ostatniego roku. Jakie nazwiska i tytuły znalazły się w finale? Podcast powstał w ramach działań towarzyszących 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Organizatorem i fundatorem nagrody jest Miasto Stołeczne Warszawa, a współorganizatorem konkursu – „Gazeta Wyborcza”. https://wyborcza.pl/0,128956.html?tag=Nagroda+im.+Ryszarda+Kapuścińskiego#s=S.index-K.C-B.1-L.13.redlink Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Czy reportaż może dawać nadzieję 24.02.2026 36Min.

Gościem Urszuli Pieczek jest Paweł Goźliński, pisarz, redaktor, wieloletni naczelny Wydawnictwa Agora, dziś związany z wydawnictwem Znak. Gdzie jest granica tego co jest reportażem, a co już nim nie jest? Które książki reporterskie koniecznie należy nadrobić? Co ciekawego z polskiej literatury faktu pojawiło się w 2025 roku i czego możemy się spodziewać w najbliższej przyszłości? Jak wygląda fact-checking w polskich wydawnictwach? Czy Polacy są zainteresowani reportażami o wojnie w Ukrainie? I czy książki reporterskie zawsze muszą opowiadać o ciężkich tematach, czy mogą też nieść nadzieję? Podcast powstał w ramach działań towarzyszących 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego. Organizatorem i fundatorem nagrody jest Miasto Stołeczne Warszawa, a współorganizatorem konkursu – Gazeta Wyborcza. https://wyborcza.pl/0,128956.html?tag=Nagroda+im.+Ryszarda+Kapuścińskiego#s=S.index-K.C-B.1-L.13.redlink Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

94 książki, 8 lat i kruchy rynek. Anita Musioł o kulisach pracy wydawczyni 10.02.2026 25Min.

Gościnią Wojciecha Szota jest Anita Musioł, założycielka i właścicielka wydawnictwa Pauza. Rozmawiamy o tym, jak przez osiem lat prowadzenia wydawnictwa wydać 94 książki i nie stracić entuzjazmu, co dla autorów znaczy to, kto ich wydaje w innych krajach i jaka jest najprzyjemniejsza, a jaka najtrudniejsza część pracy wydawcy. Pojawiają się wątki niestabilności rynku książki, ataku hakerskiego na hurtownię Azymut i pytania, czy rynek książki to dziś trochę Titanic, o którym od lat mówimy, że tonie. Zastanawiamy się, jaka jest rola księgarń kameralnych i dlaczego sama cena nie wystarczy, by czytelnicy do nich wrócili. I czego możemy się spodziewać w 2026 roku w portfolio Pauzy?

Piękno na co dzień. Wanda Telakowska i narodziny polskiego designu 27.01.2026 47Min.

Kiedy narodziło się wzornictwo przemysłowe i dlaczego wyparło pojęcie sztuki użytkowej? Kim była Wanda Telakowska — postać uznawana za ikonę polskiego designu, porównywaną do Chopina w muzyce i Mickiewicza w literaturze? Skąd wzięła się jej wizja i dlaczego, mimo inteligenckiego pochodzenia, tak często działała pod prąd środowisku artystycznemu? W nowym odcinku „Książek. Magazynu do słuchania” Emilia Dłużewska rozmawia z Katarzyną Rzehak, autorką biografii kobiety, która wierzyła, że design powinien dostarczać piękna na co dzień — nie tylko od święta. Że piękno ma wartość gospodarczą, a istotą wzornictwa jest demokratyzacja dóbr.

Przemysław Czapliński: Literatura nie jest interwentką! 22.01.2026 43Min.

W najnowszym odcinku podcastu „Książki. Magazyn do słuchania” Urszula Pieczek rozmawia z prof. Przemysławem Czaplińskim, autorem obszernej książki „Rozbieżne emancypacje. Przewodnik po prozie 1976–2020” (Wydawnictwo Literackie), za którą otrzymał Nagrodę im. prof. Kotarbińskiego. Czapliński analizuje, jak polska proza ostatnich dekad odpowiadała na przemiany społeczne i kulturowe — od władzy i wielkich narracji, przez narodziny kultury niezależnej i zwrot ludowy, po pisanie kobiet, fantastykę i reportaż. W rozmowie profesor mówi m.in. o tym, czym jest dziedziczenie zależności w kulturze, dlaczego warto się spierać o literaturę i czy może ona wyrównać nierówności XXI wieku.

Dlaczego warto kupować książki w księgarniach kameralnych? 19.12.2025 21Min.

Emilia Dłużewska rozmawia z Łukaszem Zychem – księgarzem z Najlepszej Księgarni oraz przewodniczącym plebiscytu księgarń kameralnych. Rozmowa krąży wokół pięciu książek roku wybranych przez księgarzy z całej Polski, ale też samych księgarń kameralnych: czym różnią się od Empików, dlaczego warto je wspierać i czemu zamiast sieciówek warto wybierać lokalne księgarnie.

Orbitowski: Z kryminalistami rozmawiam o wierszach 02.12.2025 35Min.

W "Książkach. Magazynie do słuchania" gościem Łukasza Grzymisławskiego jest pisarz Łukasz Orbitowski, laureat Paszportu "Polityki" i Nagrody Zajdla, nominowany do Nagrody Literackiej "Nike" oraz Nagrody Literackiej Gdynia, autor m.in. takich książek, jak: "Szczęśliwa ziemia", "Inna dusza", "Exodus", "Kult", "Chodź ze mną" czy "Wróg". Ta ostatnia, zainspirowana historią starożytną, sprawiła, że zaprosiliśmy Łukasza Orbitowskiego do napisania tekstu o wydanej właśnie przez Państwowy Instytut Wydawniczy biografii króla Heroda Wielkiego. Tekst ten można będzie przeczytać w grudniowym numerze "Książek. Magazynu do czytania". Pisarz opowiada też o książce, nad którą sam teraz pracuje, a której tematem jest napad na bank. Zdradza też historie dotyczące jego pracy w Zakładzie Karnym na Ruszczy w Krakowie. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Czy warto było się bić? Mirosław Maciorowski o polskich zrywach narodowych 18.11.2025 46Min.

Bartosz T. Wieliński, wicenaczelny "Gazety Wyborczej", rozmawia z Mirosławem Maciorowskim o jego nowo wydanej książce "Powstańcy. Marzyciele i realiści. Historia na nowo opowiedziana". To opowieść o polskich zrywach narodowych, które ukształtowały naszą tożsamość i sposób myślenia o patriotyzmie. Mirosław Maciorowski razem z wybitnymi historykami i historyczkami przygląda się polskim powstaniom, zmaganiom o niepodległość, walce podczas II wojny światowej oraz oporowi wobec komunizmu aż do 1989 r. Opowiada o historii poprzez losy wybitnych jednostek, ich wątpliwości, decyzje i czyny, nieraz podważając konsensus wokół postaci i wydarzeń. Zderza różne punkty widzenia, by pokazać, jak historia polskich powstań wciąż żyje w naszej codzienności i pamięci zbiorowej. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

O żałobie po zwierzętach 04.11.2025 25Min.

Daria Grzesiek w swoim literackim debiucie "To był tylko pies. O żałobie po zwierzętach" zebrała poruszające historie opiekunów, którzy pożegnali swoje zwierzęta. Jak rozpoznać moment, w którym warto podjąć decyzję o eutanazji? Jak wygląda sam zabieg, co zrobić z ciałem i jakie są formy pochówku zwierzęcia? Jak poradzić sobie z żałobą po utracie innego gatunku? Bohaterowie książki dzielą się swoimi dylematami, wspomnieniami i sposobami na zachowanie pamięci o swoich towarzyszach.

Dlaczego warto dziś czytać Alberta Camusa 21.10.2025 43Min.

Gościem Łukasza Grzymisławskiego jest Marek Bieńczyk, pisarz, tłumacz, laureat Nike za eseistyczną "Książkę twarzy", a także autor tekstu o Albercie Camusie w październikowym wydaniu "Książek. Magazynu do czytania". Camus stał się bohaterem najnowszych "Książek" w związku z premierowym ukazaniem się nakładem wydawnictwa PIW "Notatników" w przekładzie Krzysztofa Umińskiego, Tomasza Swobody i Jana Marii Kłoczowskiego. Co o świecie mówi nam autor "Notatników" i dlaczego w dzisiejszych czasach warto czytać Camusa z uwagą? Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Eliza Kącka, laureatka Nagrody Literackiej Nike, o „Wczoraj byłaś zła na zielono” 07.10.2025 21Min.

Gościem Wojciecha Szota jest Eliza Kącka – literaturoznawczyni, eseistka i laureatka Nagrody Literackiej Nike 2025 oraz Nagrody Czytelników za książkę „Wczoraj byłaś zła na zielono”. Rozmowa została nagrana dzień po gali, 6 października. Kącka opowiada o szczęśliwie-trudnym dzieciństwie w Lidzbarku Warmińskim, w którym było wiele jasnych i trudnych momentów, oraz o tym, jak doświadczenie macierzyństwa i inności zamieniło się w literacki dialog z samą sobą i z językiem.

Robert Piaskowski: Czytanie to zmiana społeczna 30.09.2025 45Min.

Urszula Pieczek rozmawia z Robertem Piaskowskim, dyrektorem Narodowego Centrum Kultury, o rozwoju czytelnictwa w Polsce i zmianach, jakie w ostatnich latach zaszły w bibliotekach dzięki Narodowemu Programowi Rozwoju Czytelnictwa 2.0. Rozmowa odbywa się w kontekście konferencji „Czytanie ma tylko dobre strony”, która w dniach 23–24 września 2025 roku w Warszawie podsumowała pięć lat realizacji programu. Dyskutujemy o tym, jakie efekty przyniosły inwestycje w infrastrukturę, zakup książek i systemy biblioteczne oraz w jaki sposób biblioteki stały się dziś czymś więcej niż miejscem wypożyczania książek – centrami życia społecznego, integracji i lokalnych inicjatyw. Projekt JAK CZYTAMY Partner Narodowe Centrum Kultury Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach realizacji Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021-2025

Prof. Czapliński: Zwrot ludowy to najważniejszy proces w kulturze polskiej ostatnich dekad 23.09.2025 36Min.

"Jego znaczenie jest doniosłe. Zwrot ludowy zrewidował polską historię i polski model historiografii, przenicował kanon kultury polskiej, wprowadził kategorie związane z kulturą folwarczną i pańszczyźnianą do analizowania Polski po transformacji, włączył PRL do historii ponowoczesnej, zakwestionował wolnościową naturę wolnego rynku. Mówiąc inaczej, namieszał w naukach społecznych, zmienił spojrzenie na strukturę socjalną i na historię, pomógł przełamać wstydy klasowe, ujawnił przestrzenie zamknięte nowego ustroju." Łukasz Grzymisławski rozmawia z prof. Przemysławem Czaplińskim, literaturoznawcą z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.