Vroeg!

Episodios

• 
  De rol van architectuur in een vastlopende wereld 18.09.2026 53m

  Metershoge wolkenkrabbers, een luxe villa of dat ene nieuwe stadhuis waar je hele dorp een mening over heeft. Architectuur is overal om ons heen. Maar is het alleen maar bouwen, bouwen, bouwen? Vandaag start de Internationale Architectuur Biënnale in Rotterdam, met als thema Systems of Support. Wat betekent dat, en welke rol speelt architectuur in een samenleving waar de systemen piepen en kraken? Philo Boss praat erover met architect en stedenbouwkundige Wouter Veldhuis en met Saskia van Stein, directeur van de Biënnale.
• 
  Wie wordt de nieuwe baas van de VN? 17.09.2026 49m

  Verwacht wordt dat morgen de VN-Veiligheidsraad een derde informele stemming houdt om te peilen wie de mogelijke opvolger gaat worden van VN-secretaris-generaal António Guterres. De Portugees treedt namelijk op 31 december na twee termijnen af, en zijn opvolger begint meteen al de dag erna. Maar, wat doet zo'n Secretaris-Generaal? Hoeveel macht en invloed heeft hij of zij, en wat voor type leider heeft de VN nodig? Over dat alles en meer praat Jan deze ochtend met Tom Buitelaar, universitair docent War, Peace and Justice aan de Universiteit Leiden!
• 
  De westelijke Balkan en haar oorlogsverleden 16.09.2026 50m

  Vandaag volgt in Den Haag een uitspraak in het Kosovotribunaal. Terecht staat oud-bevelhebber van het Kosovo Bevrijdingsleger en oud-president Hashim Thaçi. Maar is met zo’n uitspraak de zaak dan ook echt afgerond? En hoe gaat de Europese Unie om met de verheerlijking van oorlogsmisdadigers uit de Westelijke balkan?  Jan praat erover met universitair docent Niké Wentholt, die onderzoek doet naar de Westelijke Balkan!
• 
  Gemeentes: meer taken, minder geld 15.09.2026 50m

  Vandaag worden de belangrijkste plannen van de regering voor het komende jaar gepresenteerd. Zo komen de begrotingen van onder andere Onderwijs, Defensie en Volksgezondheid aan bod. Grote en belangrijke onderwerpen. Maar onze Rijksbegroting heeft ook wat sluitposten, en daar gaan wij vandaag in duiken! Een van de belangrijkste sluitposten is volgens mijn gast het gemeentefonds. Daar praat Jan over met Michiel van der Eng, financieel specialist bij Periklesinstituut.
• 
  Oplaaiend geweld in Jemen 14.09.2026 53m

  Vooral in het westen van Jemen is het al ruim een week onrustig en wordt er hard gevochten. En dat is niet helemaal toevallig. Want aan de westkust, aan een belangrijke zeestraat, ligt de strategisch interessante havenstad Mokka. Eind vorige week namen de Houthi's deze belangrijke stad in, en dat is de grootste verschuiving van de frontlinie in de 4 jaar sinds het staakt-het-vuren werd gesloten. Waarom gebeurt dit nu? En wat betekent dit voor de mensen in Jemen? We praten erover met Marina de Regt, Jemen-deskundige en antropoloog verbonden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.
• 
  De impact van 9/11 op de nieuwe generatie 11.09.2026 48m

  Op 11 september 2001 vlogen twee vliegtuigen de Twin Towers in New York City binnen. Een terroristische aanval die de wereld schokte. Wereldwijd staat men hier, 25 jaar later, bij stil.  Een kwart eeuw na de aanslagen blijkt de impact ervan nog altijd voelbaar, ook voor de mensen die de aanslag niet meegemaakt hebben. De discriminatie van moslims en mensen met een arabische achtergrond, nam na 9/11 sterk toe en is voor velen nog steeds onderdeel van de dagelijkse realiteit. Wat betekent 9/11 voor een generatie die nog niet geboren was toen het gebeurde? Ik ga erover praten met docent burgerschap en schrijver Bilal Ben Abdelkarim! 
• 
  De subsidiefuik van Tata Steel 10.09.2026 50m

  Deze week verscheen een kritisch onderzoek van SOMO en MilieuDefensie naar de intentieverklaring van de Overheid en Tata Steel. Het rapport waarschuwt voor een subsidiefuik waardoor de rekening voor de staat kan oplopen tot 10,8 miljard euro, terwijl eerder nog werd gesproken over maximaal 2 miljard euro aan overheidssteun. Dit roept de vraag op: hoe houdbaar is de productie van staal in Nederland nog? En als we Tata Steel wél in Nederland willen houden, hoe ziet een duurzame, toekomstbestendige en economisch gezonde staalindustrie er dan uit? Daarover praat Jan met Boris Schellekens, onderzoeker Stichting Onderzoek bij Multinationale Ondernemingen, oftewel SOMO.
• 
  De toekomst van Trump en 'zijn' Republikeinen 09.09.2026 50m

  Vandaag komt de Republikeinse Partij in de VS bijeen tijdens hun partijcongres. En de timing daarvan is bijzonder, het zijn namelijk spannende tijden voor de Amerikaanse president Trump: de midterms komen eraan, zijn populariteit loopt al maanden achteruit door de oorlog in Iran en ook binnen de partij is niet iedereen tevreden over zijn beleid. Waarom kiest Trump er juist nu voor om dat congres te houden? Jan praat erover met Amerikakenner Kenneth Manusama!
• 
  Zuid-Korea en het Midden-Oosten 08.09.2026 48m

  De Franse en Zuid-Koreaanse ambtsgenoten ontmoeten elkaar vandaag in Parijs om het te hebben over de Straat van Hormuz. Net als de rest van de wereld, voelt ook dit Oost-Aziatische land de gevolgen van de oorlog die de VS daar voert met Iran. Vorige week nog maakte Zuid-Korea bekend dat het troepen en een oorlogsschip naar de Straat wil sturen. Waarom overweegt het land dit, welke rol spelen zij in het Midden-Oosten en wat hopen ze met het bezoek aan Frankrijk te bereiken? Over dat alles en meer praat Jan deze ochtend met Hoogleraar koreastudies aan de Leiden Universiteit, Remco Breuker!
• 
  Long covid: waar staan we? 07.09.2026 53m

  De meeste mensen in Nederland zullen in hun dagelijks leven niet meer bezig zijn met corona. Maar er is een grote groep mensen die lijdt aan de gevolgen van long covid, en voor een klein deel daarvan is het lijden ondraaglijk. Uit cijfers die EenVandaag opvroeg bij de Regionale Toetsingscommisie Euthanasie blijkt dat steeds meer mensen die long covid hebben zo erg lijden, dat euthanasie de enige uitweg lijkt. In 2022 tot en met 2024 kozen 9 patiënten voor deze optie, in 2025 waren dit er in één jaar tijd al 10. Hoe houden we de mensen die lijden onder long covid in beeld? Is de zorg toereikend, en wordt hun lijden serieus genomen?  We praten erover met Rien de Böck van Patiëntenvereniging Long Covid Nederland, en huisarts en zoönosen-expert Alfons Olde Loohuis. 
• 
  Hoe werkt framing in taalgebruik en misdaad? 04.09.2026 50m

  Het geweld dat eerder deze week plaatsvond in het Gelderse Overasselt werd door burgemeester Joerie Minses van de gemeente Heumen getypeerd als ‘on-Nederlands’. Die uitspraak riep veel reacties op. Want hoe on-Nederlands is bendegeweld eigenlijk echt? Dat zul je vast ook op deze zender voorbij hebben horen komen. Maar dit gesprek wordt niet altijd gevoerd. Hoe werkt framing eigenlijk zonder dat we het doorhebben? En op welke manier worden we, bewust of onbewust, gestuurd in ons denken over misdaad? We praten erover met dr. Ilse Ras, Universitair docent criminologie.
• 
  We leven in de vuurtijd: het pyroceen 03.09.2026 50m

  Verwoestende bosbranden in Frankrijk en Spanje, droogte in Nederland... Het was hét nieuws van deze zomer en daar is ook op deze zender veelvuldig over gepraat. Maar hoe geef je woorden aan deze gebeurtenissen? Daar dacht milieujournalist en ecoloog Bart Crezee ook over na. Hij dook erin en zijn zoektocht bracht hem bij 'Het tijdperk van het Pyroceen'.  Wat dat is, bespreekt Jan met Bart zelf.
• 
  Armoede gaat niet (alleen) over geld 02.09.2026 54m

  Wat betekent het om in Nederland arm te zijn? Welk beleid is er nodig om armoede te laten verdwijnen? Grote vragen die een uitgebreid gesprek verdienen. Jan praat erover met Tim 'S Jongers, Correspondent samenleven bij, je ziet hem al aankomen, journalistiek platform de Correspondent! Vanmorgen is er een nieuw artikel van hem verschenen, getiteld: Ik haat alle clichés over armoede, juist omdat ik ermee ben opgegroeid.
• 
  De nieuwe koers van Europa 01.09.2026 50m

  Een heleboel EU-ministers verzamelen zich deze dagen in Ierland. En dat is niet geheel toevallig, want Ierland, dat zich tot en met het einde van dit jaar voorzitter van de EU mag noemen, wil daar het politieke jaar aftrappen met een bijeenkomst over onder andere Defensie.  Waarom juist over Defensie? Wat staat er nog meer op de agenda? En wat mogen we van Politiek Europa verwachten dit jaar? Dat alles bespreekt Jan deze ochtend met Alexander Bakker, Correspondent Brussel bij De Telegraaf. 
• 
  De beursgang van SHEIN 31.08.2026 54m

  Morgen is het zover: dan gaat kledinggigant SHEIN naar de beurs in Hongkong. De hypergoedkope online kledingwinkel werd groot dankzij de enorme hoeveelheid kleding die dagelijks wordt aangeboden én de vele influencers die er hun kleding bestellen. Tegelijkertijd ligt het bedrijf al jaren onder vuur vanwege kritiek op arbeidsomstandigheden, mensenrechten en duurzaamheid. Wat betekent deze beursgang voor SHEIN, en waar staat het voor? Waarom lukte het eerder niet om naar de beurs te gaan? En is het aandeel op dit moment eigenlijk aantrekkelijk voor beleggers? We praten erover met Jochem Visser van BNR-Nieuwsradio.
• 
  Heksenvervolging - tentoonstelling Gossip: Magie en Marginalisering 28.08.2026 54m

  In de tentoonstelling Gossip: Magie en Marginalisering worden geschiedenis en heden aan de lopende band bevraagd. Want dat we lessen kunnen trekken uit het verleden, weten we al langer. Maar wat als die geschiedenis niet goed is gearchiveerd en toch grote invloed heeft op ons leven? Met die vraag ging curator en kunstenaar Marjolein van der Loo aan de slag toen zij een tentoonstelling mocht samenstellen voor het Zuid-Limburgse Kasteel Wijlre. Verschillende kunstenaars lieten zich inspireren door een stukje slecht gearchiveerde maar invloedrijke geschiedenis: de heksenvervolging. Deze zoektocht levert naast historisch inzicht ook confronterende en inspirerende gelijkenissen met het heden op. Zo ontstaat een gelaagd verhaal dat volop aandacht verdient.  Daarom is Marjolein van der Loo vanmorgen bij ons te gast om ons alles te vertellen over de tentoonstelling die aanstaande zondag opengaat voor het grote publiek.
• 
  Het nieuwe academische jaar 27.08.2026 46m

  Het nieuwe academische jaar staat voor de deur. Voor veel studenten betekent dat een nieuwe studie, nieuwe vrienden en misschien wel op kamers. Maar voor een groeiende groep studenten betekent het ook: hoge huren, financiële zorgen en vooral een hoop stress. Hoe staat de Nederlandse student ervoor aan de start van dit nieuwe studiejaar? We praten erover met voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond Evy Kras en bestuurder van het Interstedelijk Studenten Overleg Floor Dekkers.
• 
  Censuur in Hollywood 26.08.2026 50m

  Hollywood staat bekend om grote verhalen en veel artistieke vrijheid. Maar achter de schermen wordt ook voortdurend bepaald wat er wel en niet gemaakt wordt. Soms gaat dat om politieke druk, maar vaak ook om geld, er moet immers een zo groot mogelijk publiek bereikt worden. Mark Ruffalo ligt onder vuur nadat hij zich solidair heeft getoond met de Palestijnen en hij is niet de eerste die geblacklist wordt door zijn overtuigingen. Hoe vrij is Hollywood dan eigenlijk nog? Dit bespreken we met filmjournalist Omar Larabi.
• 
  De vrouwen rondom Trump 25.08.2026 50m

  Dit is Vroeg van dinsdag 25 augustus. Als je Donald Trump hoort praten denk je niet direct aan een man met veel vrouwelijke volgelingen. Toch is er een grote groep vrouwen die zich aangetrokken voelt tot de ideologie van Trump en zijn administratie. Wie zijn deze vrouwen, die ondanks zijn vrouwenhaat toch voor en naast hem blijven vechten? Waar komen ze vandaan? En wat zegt hun functie binnen het hedendaagse Amerika over de politieke staat van het land? We praten erover met Amerika-kenner en onderzoeker aan Universiteit Leiden: Manon Portos Minetti! Ik ga erover praten met Amerika-kenner en onderzoeker aan Universiteit Leiden: Manon Portos Minetti! 
• 
  Oekraïense onafhankelijkheidsdag 24.08.2026 49m

  Dit is Vroeg van maandag 24 augustus. Na een lange vakantie is het tijd om weer terug te gaan naar actuele ondewerpen. Vandaag, op de onafhankelijkheidsdag van Oekraine, blikken we terug op vier jaar oorlog en kijken we vooruit. Dit doen we met Robert van der Noordaa! Goedemorgen!