Historia dla dorosłych

Osad

• Górale, zbójnicy i... influencerzy minimalizmu? Oto nieznana historia Zakopanego 28.05.2026 25min

  Dawno, dawno temu, kiedy Tatry były bardziej dzikie niż parking pod Gubałówką w długi weekend, Zakopane było tylko małą osadą na wykarczowanej polanie. Radiowcy bez cenzury w najnowszym odcinku zdradzają, jak z pasterskiej wioski powstała zimowa stolica Polski, dlaczego górale mają papiery starsze niż niejedna konstytucja i jak brodaty doktor, XIX wieczny influencer wellness rozruszał Zakopane i stworzył pierwsze uzdrowisko, które pobudzało bardziej niż góralska herbata z prądem.
• Wikingowie, Grecy i Egipcjanie. Kto naprawdę wymyślił imprezowanie? 21.05.2026 29min

  Czy można powiedzieć, że gdyby nie alkohol, piramidy byłyby niższe, Wikingowie grzeczniejsi, a wesele w Kanie Galilejskiej skończyłyby się… oranżadą? Czy gdyby nie fermentacja, cywilizacja mogłaby się nie rozwinąć? Jedno jest pewne, nie byłoby tylu szalonych historii do opowiadania przez Radiowców bez cenzury. W najnowszym odcinku zabierają Was w podróż przez wysoko i niskoprocentowe napoje spożywane w historii. Od przypadkowo sfermentowanych malin w jaskini, przez egipskie piwo dla budowniczych piramid, aż po szkocką whisky i nordycki miód pitny. Jak to się stało, że zamiast pić wodę po mamucie, wolimy dziś toast za zdrowie? Posłuchajcie!
• Faraonowie i wikingowie też kłócili się o pionki. Poznaj historię planszówek 14.05.2026 21min

  Od starożytnych wężowych plansz po współczesne maratony Monopoly, które często kończą się szybciej niż znajomości na Facebooku. Gry planszowe towarzyszą nam od tysięcy lat. Radiowcy bez cenzury w najnowszym odcinku zdradzają, jak nasi przodkowie zabijali czas, zanim wynaleziono Netflixa i dlaczego już wtedy potrafili pokłócić się o pionka.
• Wielka Lechia vs Imperium Rzymskie. Jak Polacy podbili świat i nie tylko 07.05.2026 27min

  Z Rzymem nie wygrali, Brytyjczyków nie przegonili, ale według niektórych alternatywnych źródeł Polacy mieli własne, gigantyczne imperium. I to nie byle jakie, bo sięgające aż do gwiazd. Radiowcy bez cenzury w najnowszym odcinku pokazują fascynujący świat Wielkiej Lechii i TurboSłowian. I nie chodzi tu o klub z okręgówki, a zwolenników teorii, według których Słowianie byli potęgą większą niż Rzym, a Polska od zawsze była lepiej ustawiona niż cała starożytność razem wzięta i o tej niesamowitej i sensacyjnej wręcz historii usłyszycie w najnowszym odcinku.
• Dlaczego papież ochrzcił kawę, a król zamykał kawiarnie? 30.04.2026 23min

  Nie wyobrażasz sobie poranka bez kawy? Posłuchaj, jak dzięki kozom, nieco szalonym pasterzom i bardzo zakochanym kolonizatorom z Brazylii ten napój podbił cały świat, nasze serca oraz… wątroby. Radiowcy bez cenzury biorą na tapet losy małego ziarenka, które pokochała ludzkość. Od IX-wiecznej Etiopii, po brazylijskie imperium kawowe, zdradzają również jak kawa zawitała do Europy i jaki w tym udział mieli Polacy.
• Szabla, szklanka i królewski home office. Historia przyjaźni polsko-węgierskiej 23.04.2026 30min

  Czy Polak i Węgier rzeczywiście są jak bracia? Odpowiedź jest prosta: tak, ale jak to w rodzinie - bywało różnie. Skąd się wzięli Madziarzy, dlaczego ich język brzmi jak zaklęcia, jak wyglądała pierwsza historyczna praca zdalna i kiedy węgierskie kule ratowały Polskę? Szykujcie się na szybki kurs historii z humorem i odrobiną gulaszu!
• Kosmiczna deweloperka, czyli kto może postawić płot na Księżycu 16.04.2026 22min

  Ludzkość od zawsze patrzyła na Księżyc z życzliwą nostalgią i dziwnymi pomysłami na własność. Skoro Ziemia już podzielona, to może czas na sąsiednie ciała niebieskie? Kolejka chętnych do księżycowej deweloperki jest zaskakująco długa. Radiowcy bez cenzury w najnowszym odcinku odpowiadają na najbardziej palące pytania dotyczące własności naszego ulubionego nocnego satelity, zaglądając w kosmiczne traktaty, paragrafy. Sprawdzają również do jakiej diecezji należy Księżyc i jakie szanse na podój Marsa mają Polacy. Kto pierwszy postawi tam paczkomat?
• Rosyjska flota na dopingu, czyli jak NIE prowadzić morskiej bitwy 09.04.2026 21min

  Zagubieni marynarze, zbuntowane papugi, krokodyle na wojskowym okręcie i strzelanie do własnych statków podczas salwy honorowej. To tylko niewielki ułamek tego, co przeżyła rosyjska Flota Bałtycka w czasie rejsu do Japonii. Car Mikołaj II w 1904 roku uznał: "Mandżuria musi być nasza” i postanowił wysłać swoją dumę na wielką wyprawę. Z Bałtyku do Japonii? A kto bogatemu zabroni robić rzeczy niemożliwe? Rosjanie chcieli pokazać światu, kto tu rządzi ,a Radiowcy bez cenzury w najnowszym odcinku pokażą jak kończy się taka rosyjska myśl logistyczna.
• Polacy robili to, zanim poznali Jezusa…Poznaj nieznane sekrety Wielkanocy 02.04.2026 28min

  Wielkanoc, czas, gdy naród polski myje okna, maluje jajka i wspomina, że najważniejsze to jednak Zmartwychwstanie. Od pogańskich imprezek po PRL-owskie polowanie na papier toaletowy. Radiowcy bez cenzury zdradzają skąd się wzięła, czemu jest w niedzielę, jak obchodzili ją Mieszko I, Jagiełło i przeciętny Kowalski w PRL-u. Oto historia Wielkiej Nocy w Polsce jakiej jeszcze nie znacie.
• Polak i ziemniak, czyli najważniejsza miłość w historii kraju 26.03.2026 26min

  Co łączy babcię, ziemię z Peru, Kolumba, króla Sobieskiego i PRL? Ziemniak, pyra kartofel. Warzywo o tylu nazwach, że sam Mickiewicz się w nich pogubił. Dziś trudno sobie wyobrazić życie bez frytek, placków, czy chipsów, a przecież kiedyś polski chłop patrzył na ziemniaka jak na diabelską pokusę. Jak trafiły na nasze stoły, dlaczego kiedyś bały się go babcie, a dziś nie wyobrażamy sobie bez niego obiadu? Radiowcy bez cenzury zdradzają historię najważniejszej bulwy w dziejach Polski.
• Jak wyCASTROwać Kubę? Absurdalne sposoby na pozbycie się Fidela 19.03.2026 20min

  Zamachy, mafijne układy, zatrute cygara i muszle pułapki. Radiowcy bez cenzury zdradzają jak Fidel Castro przeżył 638 zamachów na swoje życie. Żywot przywódcy Kuby to prawdziwa telenowela z beznadziejnie nieudanymi zamachami w roli głównej. Amerykańscy agenci głowili się latami, mafia zacierała ręce, a Castro po prostu zapalał kolejne cygaro. Wszystko przez to, że Kuba leżała nieco za blisko Stanów Zjednoczonych, co jak wiadomo bardzo nie podoba się mieszkańcom Białego Domu.
• Perska jazda bez hamulców. Tajemnice Iranu 12.03.2026 25min

  Jeśli myślałeś, że Iran to po prostu kraj, gdzie znajdziesz dużo słońca i jeszcze więcej ropy, to byłeś w błędzie grubym jak perski dywan. To miejsce, w którym zmiany władzy są równie częste jak promocje na Black Friday. Kto by pomyślał, że nazwa powstała, bo Reza Szach chciał się pochwalić nową metką przed światem? Radiowcy bez cenzury w najnowszym odcinku wyjaśniają, jak Persja zmieniła się w Iran i dlaczego impreza za 140 milionów dolarów mogła nie spodobać się sąsiadom i jaki jest sport narodowy irańskich przywódców.
• Średniowieczne raje podatkowe. Jak przodkowie ogrywali fiskusa 05.03.2026 30min

  Podatki. Urzędnicy je kochają, a cała reszta świata…kocha inaczej. Skąd się wzięły? Dlaczego przez nie zamurowywano okna, a w Polsce szlachta mówiła królowi „co łaska”? W najnowszym odcinku Radiowcy bez cenzury zdradzają, dlaczego stara chatka bez komina potrafiła oznaczać finansową wolność i jak wyglądały średniowieczne raje podatkowe.
• Tego nie uczą na religii. Najdziwniejsze zwyczaje Wielkiego Postu 26.02.2026 21min

  Współczesne narzekania na Wielki Post bledną przy średniowiecznych manewrach kuchennych i wizjach pokuty rodem z horroru. Kiedyś trzeba było mieć oczy w kalendarzu, serce pokutnika i... dobrą wymówkę, żeby bóbr był rybą. Radiowcy bez cenzury sprawią, że po tym odcinku docenisz, jak lekką ręką Kościół dziś podchodzi do postu. Dlaczego staropolskie odchudzanie nie było wyborem, a obowiązkiem? Za co można było stracić zęby i dlaczego zamiast dzisiejszych trzech posiłków „fit”, zdarzał się jeden o 15:00, o ile ktoś miał zegarek. Sprawdźcie, jak niełatwo było pościć kilka wieków temu.
• O tym nie opowiedzą Ci komentatorzy. Najbardziej szalone momenty zimowych igrzysk 19.02.2026 25min

  W sporcie, jak w życiu czasem polecisz, czasem się przewrócisz, czasem przejdziesz do legendy. Na zimowych igrzyskach może wydarzyć się absolutnie wszystko nawet to, czego nie przewiduje żaden regulamin. Radiowcy bez cenzury w najnowszym odcinku opowiedzą Wam, co łączy saneczkowanie po dywanie, jamajski bobslej na lodzie i gościa w okularach jak denka od butelek. To będą najdziwniejsze, najbardziej odjechane i totalnie nieprawdopodobne historie zimowych igrzysk olimpijskich. Przeżyj to jeszcze raz i przekonaj się, że na tej imprezie wszystko jest możliwe.
• Jak ginęli Apostołowie? Przegląd męczarni, o których nie usłyszysz na lekcji religii 12.02.2026 21min

  Czego nie robić za trzydzieści srebrników i dlaczego synowie gromu nie powinni brać udziału w ustawce? Radiowcy bez cenzury biorą na tapet historię Apostołów Jezusa, których losy przypominają mroczny thriller. Z oryginalnej Dwunastki tylko jeden spokojnie dożył starości. Reszta? Oj, losy uczniów Jezusa mogłyby zawstydzić twórców „Gry o tron”. Były zdrady, morderstwa, wybuchy gromu, zgony z udziałem folusznika i …kolana twardsze niż żelbet.
• Orgietki, ciastka, kule i pałki. Jak wyglądały ostatnie chwile Rasputina? 05.02.2026 22min

  Cała prawda o chłopaku ze wsi Pokrowskoje, który nie potrafił liczyć swoich świeczek na torcie, ale za to umiał rozstawiać po kątach carską rodzinę. Mag, jasnowidz, wędrowny kaznodzieja, a do tego amator orgii i rosyjskich plotek, oto Grigorij Rasputin. Radiowcy bez cenzury zdradzają całą prawdę, czy był boskim uzdrowicielem, czy zawodowym rozrabiaką? A jego śmierć... to dopiero instrukcja obsługi spiskowca.
• Co jaskiniowiec miał wspólnego z wedding plannerem? Historia ślubów 29.01.2026 28min

  Ślub i wesele. Dwa słowa, przy których drży portfel, a serce podskakuje nie mniej niż ciocia na parkiecie po północy. Czy kiedykolwiek zastanawialiście się, jak to się wszystko zaczęło? Radiowcy bez cenzury zdradzają, jak z jaskini i “za włosy”, doszliśmy do białej sukni, tortu na pięć pięter i oczepin z wkładaniem jajka do nogawki. I dlaczego wesele zawsze kończy się “Sto lat”, nawet jeśli para młoda wygląda już, jakby tyle przeżyła.
• Odyseusz, asasyni i kibole z toporami, czyli najbardziej bezczelne akcje specjalne w historii 22.01.2026 22min

  Czy komandosi mają coś wspólnego z koniem trojańskim, Waregowie przypominali nauczycielki, a czarny mercedes potrafił uratować stu zakładników? Radiowcy bez cenzury zabierają was w zwariowaną podróż przez dzieje akcji specjalnych, gdzie spryt i bezczelność są ważniejsze niż muskuły, a topór lepszy od legitymacji.
• Ptaszek, który został doradcą Maduro i puste półki. Oto historia Wenezueli 15.01.2026 25min

  Wenezuela to państwo, o którym dziś mówi cały świat. Prezydent Maduro do niedawna chwalił się, że zarządza krajem rozmawiając z ptaszkiem. Dziś sam „rezyduje” w klatce w amerykańskim więzieniu. Oto historia państwa, które zjechało z autostrady dobrobytu prosto w przepaść kryzysu, Caracas błyszczało jak Dubaj, a jego mieszkańcy latali na zakupy do Miami. Gdzie wyparowały miliony dolarów? Radiowcy bez cenzury biorą na tapet historię naftowego raju