Vroeg!

Osad

• Hantavirus, corona, ebola, q-koorts: Wat zijn zoönosen en wat moeten we ermee? 02.06.2026 49min

  Van corona tot het hantavirus en van vogelgriep tot q-koorts: allerlei ziekten die wij kennen als zoönosen. Een ziekte die overspringt van dier op mens. Een van deze zoönosen staat deze week weer volop in de spotlight tijdens de parlementaire enquetecommissie over het coronavirus. Doel van de enquête is om de besluitvorming rond het coronabeleid en -maatregelen te onderzoeken. Want wat hebben we nou van zoönosen geleerd? En wat kan beter? Te gast is Lidwien Smit, Hoogleraar One Health en Milieu-Epidemiologie aan de Universiteit Utrecht.
• Europees terugkeerbeleid: Onbewezen en inhumaan 01.06.2026 51min

  In Brussel komen vandaag onderhandelaars van het Europees Parlement, de Eu-lidstaten en de Europese Commissie bij elkaar om tot een akkoord te komen over het terugkeerbeleid van afgewezen asielzoekers. Dat beleid maakt onderdeel uit van het nieuwe Europees asiel- en migratiepact, dat op 12 juni ingaat. Maar hoe zit dat pact precies in elkaar? Over het grootste gedeelte van het pact zijn de lidstaten het eens, behalve over het terugkeerbeleid. Vandaag hopen ze daar tot een overeenstemming te komen. Waarom zorgt dat onderwerp voor felle discussie? Te gast: Anna Strolenberg, Europarlementariër voor Volt. 
• De toekomst van tv in een veranderende samenleving 29.05.2026 50min

  De Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep bestaat vandaag precies 100 jaar en zelfs bij BNNVARA is dat een reden om terug te kijken. Want wat zegt de ontwikkeling van de publieke omroep over de ontwikkeling van Nederland? En wat is de toekomst van tv in onze veranderende samenleving? Te gast: Joke Hermes, bijzonder hoogleraar geschiedenis van de Nederlandse radio en televisie.
• Landbouw, stikstof, klimaat, natuurbehoud: De uitdaging ligt er nog steeds 28.05.2026 47min

  Het landbouwdossier houdt ons land al jaren bezig. Want hoe ga je voor natuurbehoud, maar bied je ook perspectief en duidelijkheid voor de boer? Waar staan we als we het hebben over de grote vraagstukken die horen bij dit dossier? te gast: Kees Foekema, programmamaker klimaat, landbouw en milieu
• Demonstratierecht onder druk en dat is ook voor jou een probleem 27.05.2026 50min

  Ons demonstratierecht is een belangrijk en kostbaar recht. Het is naast de vrijheid van meningsuiting een collectieve manier om als groep een bepaalde mening kenbaar te maken. Naast het rapport van de Nationale ombudsman, die stelt dat het demonstratierecht in ons land onder druk staat, debatteert de kamer binnenkort over een mogelijk algeheel verbod op gezichtsbedekkende kleding tijdens demonstraties, terwijl in een rapport van afgelopen jaar nog geconcludeerd werd dat wijzigingen van het demonstratierecht onnodig en ineffectief zullen zijn. Waarom wil het kabinet dit dan toch? En wat voor gevolgen heeft de inperking van ons demonstratierecht? Te gast: Rian de Jong, universitair hoofddocent Staatsrecht aan de Radboud Universiteit.
• De (on)zichtbaarheid van Jetten: Wat is de rol van de premier? 26.05.2026 50min

  De vraag "Waar is premier Rob Jetten" domineerde afgelopen tijd. Rondom het Israëlbeleid en het asieldebat is Jetten te afwezig, is de kritiek. Maar wat mag je verwachten van een minister-president? Wat zijn de taken? En hoe is het ambt door de jaren heen veranderd? Te gast is Johan van Merriënboer, historicus en bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis. 
• Kunnen we het nog eens worden over de waarheid? 25.05.2026 49min

  In Rijksmuseum Boerhaave is de tentoonstelling 'Waarheid? Kunst van de twijfel' te zien. Een tentoonstelling over wetenschap, twijfel en hoe waarheid ontstaat. In een tijd waarin iedereen online zijn eigen waarheid lijkt te hebben, rijst misschien wel een grotere vraag: Hoe weten we eigenlijk wat waar is? Te gast is Tim Huisman, conservator bij Rijksmuseum Boerhaave, gespecialiseerd in Levenswetenschappen voor 1800.
• Oorlog in Oekraïne: stilstaan en vooruitblikken 22.05.2026 51min

  Afgelopen maand vielen er in Oekraïne 238 burgerdoden, het hoogste aantal sinds juli vorig jaar. In totaal zijn er sinds het begin van de oorlog in 2022 rond de 600.000 Oekraïners gedood, verwond of vermist. Allemaal verliezen waarvan de grootsheid niet te meten valt.  De aanvallen over en weer tussen Oekraïne en Rusland blijven aanhouden. Aan de andere kant boekt het Oekraïense leger ook terreinwinst en lijken er stappen gezet te worden richting een EU-lidmaatschap. Te gast: Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland, Oekraïne-expert verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen.
• Status rapport Nederlandse biodiversiteit 2026 21.05.2026 49min

  Vandaag verschijnt het nieuwe statusrapport van de Nederlandse Biodiversiteit van Naturalis. En dat rapport gaat over veel meer dan alleen bedreigde dieren. Biodiversiteit gaat ook over schoon water, voedsel, bestuiving, koraalriffen, klimaat en ecosystemen waar wij als mensen volledig afhankelijk van zijn. Hoe gezond is de natuur in Nederland nog? Waarom halen we natuurdoelen steeds niet? En wat gebeurt er als ecosystemen langzaam uit balans raken Te gast: Professor Doctor Koos Biesmeijer, wetenschappelijk directeur van Naturalis Biodiversity Center en hoogleraar Natuurlijk Kapitaal aan de Universiteit Leiden.
• Hoe democratisch moeten partijen in een democratie zijn? 20.05.2026 49min

  Het voorstel van D66-Kamerlid Joost Sneller en GroenLinks-PvdA-Kamerlid Mikal Tseggai om alle partijen zonder leden - zoals de PVV - uit te sluiten van verkiezingen is volgens het hoogte adviesorgaan van de regering, de Raad van State, een 'te vergaande beperking'. Waarom wilden deze Kamerleden dit voorstel invoeren? En hoe democratisch moeten partijen zijn in een democratisch bestel? Te gast: Ingrid Leijten, hoogleraar staatsrecht aan Tilburg University.
• Hoe weten we of er een economische crisis aankomt? 19.05.2026 51min

  'Dendert Europa een economische crisis in?', 'We zitten midden in een herhaling van de economische crisis van de jaren 70' of 'Economische groei valt tegen, maar voor recessie hoeven we nog niet te vrezen'. Zomaar een paar kranten- en radiotitels die zo goed mogelijk het economische nieuws proberen te duiden. Want zitten we nou in een crisis, of niet? En hoe komen we tot die conclusie? Te gast is financieel correspondent bij Het Financieel Dagblad en mede-auteur van het boek 'De fiscalist van de sterren', Lennart Zandbergen, vanuit New York. 
• Vrouwelijke leiders binnen extreemrechts: Hoe valt dit samen met het traditionele gedachtegoed? 18.05.2026 47min

  Bewoners van de gemeente, maar ook deelnemers van extreemrechtse groepen als Defend Netherlands, die overal in het land demonstreren tegen beoogde azc's, gingen in Loosdrecht de straat op. Het gevolg: onrust, rellen, vernielingen en zelfs een grote brand nadat het gemeentehuis werd bekogeld met vuurwerk. De situatie in Loosdrecht is ronduit grimmig te noemen. Maar er gebeurt ook iets wat we niet eerder zagen bij asielprotesten: zo was er vorige week een vrouwenmars. De Volkskrant berichtte van een nieuw fenomeen. Maar de rol van vrouwen in extreemrechts, die is niet nieuw. Hoe ziet die rol eruit? Waarom vallen vrouwen hiervoor? En hoe kan het dat in heel Europa vrouwen aan de top van extreemrechtse partijen staan, terwijl ze vanuit hun gedachtegoed een traditionele rol in huis moeten vervullen? Dat alles en meer besprek ik met journalist Tijdgeest bij Vrij Nederland en antropoloog Laura Kemp. 
• Hoe zien we ouderen met migratieachtergrond niet over het hoofd? 15.05.2026 50min

  In Nederland leven ruim een miljoen ouderen met een migratieachtergrond. Toch is er nog weinig aandacht voor wie zij zijn en waar hun behoeften liggen. Daar moet verandering in komen. En daarom sloegen programmamanager innovatieve projecten Rieke Schouten van stichting RCOAK en vergrijzingsexpert Jelte Bakker de handen ineen voor het project: Communityvorming met oudere migranten. Wat dit project precies inhoudt en hoe we deze groep beter zichtbaar kunnen maken, bespreek ik vanmorgen met Jelte en Rieke.
• Wordt België een narcostaat? 13.05.2026 46min

  Georganiseerde misdaad zet België onder druk: explosies in woonwijken en drugbendes die miljoenen verdienen via de haven van Antwerpen. Er is een groeiende vrees dat België afglijdt richting een narcostaat. Hoe kan het zover zijn gekomen? Te gast: Mark Eeckhaut misdaadjournalist bij De Standaard.
• LOTR-regisseur Peter Jackson krijgt oeuvreprijs 12.05.2026 51min

  The Hobbit, Heavenly Creatures en The Lord of the Rings. Allemaal films van de Nieuw-Zeelandse regisseur Peter Jackson. Al jaren zijn zijn films niet meer weg te denken uit onze bioscopen. Daarom krijgt hij vandaag, met de start van het Filmfestival van Cannes, van de organisatie een oeuvreprijs, de ere-Palm. Tijd om in het leven en werk van deze filmmaker te duiken. Te gast is Roel Jetze van Assen, filmkenner en zelfbenoemd filmnerd. 
• Kritiek op overstap Donald Pols van Milieudefensie naar Tata Steel: Hoe doe je het wél goed? 11.05.2026 48min

  Het is een vraag die veel mensen zichzelf stellen: hoe maak je eigenlijk écht verschil? Doe je dat door van buitenaf druk uit te oefenen, als activist, criticus of journalist, of juist door binnen systemen te werken en het systeem van binnenuit te veranderen? Die discussie werd opnieuw actueel door de overstap van oud-Milieudefensie-directeur Donald Pols naar Tata Steel. Te gast is publieksfilosoof en journalist Doortje Lenders.
• Het Aziatische bondgenootschap ASEAN en de oorlog in het Midden-Oosten 08.05.2026 50min

  Vandaag komen in het Filipijnse Cebu de leiders van de ASEAN samen. Deze top, bestaande uit een tiental landen uit Zuidoost-Azië, werkt samen om hun economische en politieke positie te verbeteren. En bovenaan hun prioriteitenlijstje staat de huidige situatie in het Midden-Oosten. Waarom is dat prioriteit nummer 1? Welke invloed heeft de oorlog in het Midden-Oosten op de regio? Jan praat erover met Friso Dubbelboer, politicoloog verbonden aan het Leiden Asia Center.
• De AEX eindigde gisteren groen 07.05.2026 47min

  De beurs had gisteren een goede dag: met een akkoord tussen de VS en Iran in het vooruitzicht, schoten de cijfers in het groen! Maar hoe werkt dat nou? De oorlog tussen de 2 landen raakt de brandstofvoorraad, de voedsel voorziening en ook de beurs. Waar de beurs eerst een tik kreeg, kwam gister opeens positief nieuws: de Amsterdamse beurs bereikte zelfs een record door optimisme. Maar hoe moeten we dat intreperteren? Te gast: Jochem Visser, economie en beurs-expert van BNR radio
• 'Fortuyn: On-Hollands' kanshebber voor De Tegel 06.05.2026 51min

  6 mei 2002 werd de politicus Pim Fortuyn vermoord hier op het Mediapark. En geheel toevallig op deze 6 mei, is de uitreiking van De Tegel. Dat is de belangrijkste Nederlandse prijs voor journalistiek. In de categorie Achtergrond is daar de documentaire 'Fortuyn: On-Hollands' genomineerd. Over de documentaire en het nalatenschap van Fortuyn praat ik deze ochtend met de maker van deze documentaire, filmmaker en producent Menna Laura Meijer
• Hoe is het gesprek over defensie veranderd? 05.05.2026 50min

  Op een dag waarop we onze vrijheid vieren, begint ergens anders in de wereld een grote defensiebeurs. Maar vandaag is natuurlijk niet de enige dag dat we ons met oorlog bezighouden; we krijgen brieven over een noodpakket inslaan, er is nieuws over drones in ons luchtruim en zelfs onze kroon princes Amalia is reservist.  Hoe moeten we dat zien? Is defensie weer iets vanzelfsprekends geworden? Jan spreekt met Michelle Haas, defensie-expert aan de Universiteit Gent!