VnExpress Podcasts: Giải mã

Jaksot

• 
  Vì sao bàn chân biến dạng từng là chuẩn mực sắc đẹp Trung Hoa? 10.09.2026 13min

  Bàn chân co quắp chỉ 10 cm được ca tụng là tuyệt sắc vì nó được xem là vốn liếng để chọn chồng danh giá, phô trương đẳng cấp và tránh bị cả làng ruồng rẫy.
• 
  Vì sao trí tuệ vượt thời đại không cứu được người Maya? 03.09.2026 12min

  Từng dựng kim tự tháp 70 mét và tính chuẩn quỹ đạo hành tinh, người Maya vẫn rơi vào ngõ cụt do chỉ dùng khoa học vào nghi lễ tôn giáo thay vì tạo ra công cụ phát triển xã hội.
• 
  Vì sao người tiền sử châu Phi vượt bẫy tuyệt chủng? 27.08.2026 11min

  Biết cách ra biển tìm thức ăn khi hạn hán và linh hoạt vứt bỏ vũ khí săn voi lớn để chế tác lao nhỏ săn mồi, người tiền sử châu Phi thoát cảnh diệt vong, trở thành tổ tiên duy nhất của con người hiện đại.
• 
  Bí ẩn hình khắc trên bãi đá cổ Sa Pa 20.08.2026 11min

  Hơn 200 khối sa thạch rải rác giữa thung lũng Mường Hoa như một thư viện cổ còn nguyên vẹn, nhưng toàn bộ "ngôn ngữ" khắc trên đó đã thất truyền, thách thức giới khảo cổ suốt một thế kỷ qua.
• 
  Lý do hình tượng rồng phương Đông - phương Tây đối lập 13.08.2026 10min

  Sinh ra từ nỗi sợ tiền sử, con rồng biến đổi thành thần linh ban mưa ở phương Đông và quỷ dữ ở phương Tây, phản chiếu chính góc nhìn thế giới của con người.
• 
  Lý do người cổ Băng Hà tuyệt chủng dù 'vượt trội' tổ tiên chúng ta 06.08.2026 12min

  Cùng chia sẻ một tổ tiên chung, nhưng trong khi tổ tiên chúng ta mở rộng mạng lưới để sống sót, người Neanderthal lại tự cô lập và dần bị "hòa tan" dòng gen khiến họ không thể trở thành chủ nhân của thế giới hiện đại.
• 
  Vì sao tháp nghiêng Pisa đứng vững suốt 800 năm? 30.07.2026 14min

  Dù mang góc nghiêng nguy hiểm và gồng mình qua 4 trận siêu động đất, tháp Pisa vẫn đứng vững nhờ lớp đất bùn nhão dưới chân - thứ từng làm nghiêng công trình nhưng lại vô tình trở thành bộ "giảm xóc" khổng lồ.
• 
  Tôn sùng vẻ đẹp suy kiệt bệnh lao, trào lưu tàn nhẫn lịch sử 23.07.2026 14min

  Làn da trắng bệch vì thiếu máu, gò má đỏ rực vì sốt cao và thân hình gầy rộc vì suy kiệt – những triệu chứng tàn khốc của bệnh lao được giới thượng lưu Châu Âu thế kỷ 18 - 19 tôn vinh thành vẻ đẹp thanh cao bởi sự ngộ nhận y học lúc bấy giờ.
• 
  Bí ẩn lịch sử tài chính, 'cha đẻ Bitcoin' là ai? 16.07.2026 15min

  Năm 2011, giữa lúc Bitcoin bắt đầu thu hút sự chú ý của thế giới, người sáng lập với bút danh Satoshi Nakamoto bất ngờ biến mất và tạo ra cuộc truy lùng danh tính suốt 15 năm.
• 
  Chuyện tình vua Bảo Đại - hoàng hậu Nam Phương tan vỡ vì đâu? 10.07.2026 16min

  Từng hứa chỉ có một vợ, nhưng cuộc hôn nhân giữa vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu cuối cùng vẫn đổ vỡ bởi những mâu thuẫn âm ỉ trong hoàng cung, biến động thời cuộc và bản tính đa tình của vị vua cuối cùng.
• 
  Bí ẩn cách xây Angkor Wat không mạch vữa 04.07.2026 13min

  Qua phân tích bề mặt, giới nghiên cứu phát hiện người Khmer cổ mài đá bằng cát và nước, giúp 10 triệu tấn sa thạch Angkor Wat tự gắn kết bằng trọng lượng, có thể trường tồn ngàn năm.
• 
  Tại sao Trái đất không còn những sinh vật khổng lồ? 25.06.2026 11min

  Trong hàng triệu năm tiến hóa, kích thước lớn từng là lợi thế giúp nhiều loài thống trị hệ sinh thái, nhưng cũng khiến chúng dễ tổn thương trước biến đổi môi trường, các cuộc tuyệt chủng và sự xuất hiện của con người.
• 
  Vì sao người có học thức vẫn sập bẫy thao túng? 18.06.2026 12min

  Khi đối mặt nỗi sợ, hạch hạnh nhân sẽ tiết loại hormone có thể "ngắt cầu dao" tư duy logic và vô hiệu hóa tri thức, khiến tội phạm lừa đảo dễ dàng cướp quyền kiểm soát tâm trí của nạn nhân.
• 
  Bí ẩn trục quay Trái Đất biến Sahara thành hoang mạc 11.06.2026 12min

  Theo các nghiên cứu khoa học, thay đổi nhỏ từ trục quay Trái Đất đã triệt tiêu gió mùa ẩm, bóp nghẹt nguồn nước và biến thảo nguyên Sahara xanh mướt thành sa mạc cát khổng lồ rộng 9,5 triệu km².
• 
  Con người sinh ra là ích kỷ hay thiện lương? 05.06.2026 13min

  Khoa học chứng minh con người không thuần thiện cũng chẳng thuần ác, mà là một sinh vật lưỡng cực.
• 
  Vì sao ta khó quên ký ức buồn? 28.05.2026 12min

  Các nghiên cứu chỉ ra con người ghi nhớ nỗi buồn dai dẳng hơn chuyện vui do cơ chế sinh tồn tiến hóa buộc não phải ưu tiên mối nguy hiểm, kết hợp cùng các hormone stress âm thầm "đóng dấu ưu tiên" lên cấu trúc não bộ.
• 
  Những vụ mất tích bí ẩn tại tam giác Bermuda 21.05.2026 12min

  Từ giả thuyết bọt khí methane làm mất lực nổi của tàu đến những "bức tường" sóng độc, được cho là nguyên nhân khiến tàu thuyền và máy bay gặp nạn tại vùng biển Bermuda.
• 
  'Hóng drama' tò mò hay bản năng sinh tồn? 14.05.2026 12min

  Cơn hưng phấn hóng drama bắt nguồn từ việc não bộ giải phóng dopamine, biến các bê bối thành 'thức ăn nhanh' tinh thần. Đây là cơ chế mượn vấp ngã của người khác làm 'chiếc van xả áp' cho tâm trí quá tải.
• 
  Đường Trường Sơn buộc Mỹ phải thay đổi chiến thuật ra sao? 07.05.2026 14min

  Từ không kích đến xây dựng hàng rào McNamara và thực hiện Việt Nam hóa chiến tranh, Mỹ xoay xở mọi kịch bản quân sự đối phó với sức mạnh bền bỉ của đường Trường Sơn nhưng vẫn thất bại.
• 
  Vì sao Mỹ không thể chặt đứt đường Trường Sơn huyền thoại? 30.04.2026 19min

  Dù đổ xuống hàng triệu tấn bom và sử dụng những công nghệ tối tân nhất thời bấy giờ, Mỹ vẫn bất lực trước sức mạnh của lòng dân, sự sáng tạo và chiến thuật biến hóa tài tình của quân dân Việt Nam dọc dải Trường Sơn.