VnExpress Podcasts: Giải mã

Jaksot

• Vì sao ta khó quên ký ức buồn? 28.05.2026 12min

  Các nghiên cứu chỉ ra con người ghi nhớ nỗi buồn dai dẳng hơn chuyện vui do cơ chế sinh tồn tiến hóa buộc não phải ưu tiên mối nguy hiểm, kết hợp cùng các hormone stress âm thầm "đóng dấu ưu tiên" lên cấu trúc não bộ.
• Những vụ mất tích bí ẩn tại tam giác Bermuda 21.05.2026 12min

  Từ giả thuyết bọt khí methane làm mất lực nổi của tàu đến những "bức tường" sóng độc, được cho là nguyên nhân khiến tàu thuyền và máy bay gặp nạn tại vùng biển Bermuda.
• 'Hóng drama' tò mò hay bản năng sinh tồn? 14.05.2026 12min

  Cơn hưng phấn hóng drama bắt nguồn từ việc não bộ giải phóng dopamine, biến các bê bối thành 'thức ăn nhanh' tinh thần. Đây là cơ chế mượn vấp ngã của người khác làm 'chiếc van xả áp' cho tâm trí quá tải.
• Đường Trường Sơn buộc Mỹ phải thay đổi chiến thuật ra sao? 07.05.2026 14min

  Từ không kích đến xây dựng hàng rào McNamara và thực hiện Việt Nam hóa chiến tranh, Mỹ xoay xở mọi kịch bản quân sự đối phó với sức mạnh bền bỉ của đường Trường Sơn nhưng vẫn thất bại.
• Vì sao Mỹ không thể chặt đứt đường Trường Sơn huyền thoại? 30.04.2026 19min

  Dù đổ xuống hàng triệu tấn bom và sử dụng những công nghệ tối tân nhất thời bấy giờ, Mỹ vẫn bất lực trước sức mạnh của lòng dân, sự sáng tạo và chiến thuật biến hóa tài tình của quân dân Việt Nam dọc dải Trường Sơn.
• Thực hư chuyện nhân bản để bất tử 23.04.2026 13min

  Cùng với rào cản đạo đức, tỷ lệ thất bại lên đến 98% và những đột biến di truyền tích tụ qua nhiều thế hệ là cái giá quá đắt mà các nhà khoa học cảnh báo cho những giấc mơ nhân bản để bất tử.
• Điều gì khiến Mặt Trăng từng có từ trường mạnh gấp đôi Trái Đất? 16.04.2026 12min

  Trái với nhận định Mặt Trăng luôn cằn cỗi và im lìm về từ tính, các nghiên cứu mới nhất cho thấy những lớp đá giàu titan nằm sâu trong lòng đất có thể là chìa khóa tạo ra các đợt bùng phát từ trường cực mạnh trên Mặt Trăng.
• Giải mã sự mệt mỏi "vô hình": Tại sao nằm yên vẫn kiệt sức? 09.04.2026 14min

  Ngay cả khi bạn nằm bất động, não bộ vẫn tiêu thụ lượng năng lượng khổng lồ để duy trì những "tab chạy ngầm" từ lo âu đến những quyết định vụn vặt, biến ngày nghỉ của bạn thành một cuộc marathon tâm trí âm ỉ.
• Kỹ thuật ghép đá 'không kẽ hở' tại di sản Thành Nhà Hồ 02.04.2026 10min

  Không cần chất kết dính, những phiến đá 26 tấn vẫn đứng vững suốt 600 năm nhờ kỹ thuật đắp vòm bằng đất và xếp đá hình múi bưởi độc đáo, biến nơi đây thành pháo đài đá vô tiền khoáng hậu.
• Vì sao nhiều người tin thuyết âm mưu? 26.03.2026 14min

  Nghiên cứu cho thấy hơn 50% người Mỹ tin vào ít nhất một giả thuyết vô căn cứ. Phải chăng đây không phải là vấn đề về kiến thức, mà là một "lỗi phần cứng" của bộ não con người trong nỗ lực tìm kiếm sự an toàn?
• Huyền thoại về hội sát thủ say thuốc phiện 12.03.2026 15min

  Thế kỷ XII, các nhà thám hiểm phương Tây tin rằng trong các dãy núi Syria, tồn tại một nhóm sát thủ được cho sử dụng thuốc phiện để sở hữu kỹ năng ám sát tinh nhuệ, khiến cả Trung Đông khiếp sợ.
• Đế quốc Ba Tư: Siêu cường đầu tiên thay đổi diện mạo thế giới cổ đại 05.03.2026 17min

  Từng cai trị gần một nửa dân số toàn cầu trên lãnh thổ trải dài ba châu lục, đế quốc Ba Tư dưới thời Cyrus Đại đế đã thiết lập một mô hình quản trị đa sắc tộc mẫu mực chưa từng có trong lịch sử.
• Cơ thể ra sao khi lặn xuống nơi sâu nhất Trái Đất? 26.02.2026 18min

  Khi lặn xuống rãnh Mariana, cơ thể đối mặt với áp suất tương đương 10 con voi đè lên đầu ngón tay, nghiền nát mọi khoang chứa khí như phổi và xoang mũi.
• Niềm tin ‘Mặt Trời quay quanh Trái Đất’ đã bị lật ngược thế nào? 19.02.2026 13min

  Nhận ra những điểm vô lý về kích thước và quỹ đạo trong mô hình cũ, nhà thiên văn học Nicolaus Copernicus đề xuất thuyết nhật tâm vào thế kỷ XVI, xem Mặt Trời là trung tâm của vũ trụ, đặt nền móng cho một cuộc cách mạng khoa học.
• Tại sao loài người không nói cùng một ngôn ngữ? 12.02.2026 13min

  Từng có ý tưởng về một ngôn ngữ chung, tuy nhiên, phương thức giao tiếp này luôn tách nhánh theo địa lý, lịch sử và nhu cầu khẳng định bản sắc của mỗi cộng đồng.
• Nguyên mẫu của nhân vật Tôn Ngộ Không 05.02.2026 11min

  Các học giả tìm thấy những mảnh ghép tương đồng giữa nhân vật Tôn Ngộ Không với loài thủy quái trong lịch sử cổ đại Trung Hoa và thần linh của Ấn Độ.
• Những bí ẩn bên trong kiệt tác của Leonardo da Vinci 29.01.2026 15min

  Vượt qua các thuyết âm mưu, các nghiên cứu gần đây đang dần bóc tách lớp màn bí ẩn về âm nhạc và ký tự ẩn trong những kiệt tác bất hủ của Leonardo da Vinci.
• Siêu đô thị cổ lộ diện, lật lại giả thuyết về người Maya 23.01.2026 10min

  Công nghệ laser LiDAR phát hiện 60.000 công trình gồm nhà ở, pháo đài và kim tự tháp ẩn dưới rừng già, chứng minh người Maya từng kiến tạo 'siêu đô thị' mật độ cao, liên kết chặt chẽ thay vì sống rải rác như giả thuyết cũ.
• Trạng thái 'lên đồng' dưới góc nhìn khoa học 15.01.2026 11min

  "Lên đồng" xuất phát từ một trạng thái biến đổi ý thức đặc biệt, khiến não bộ tạm thời rời xa thực tại để sống trọn vẹn trong thế giới của niềm tin tâm linh.
• Vì sao geisha từ nghề của đàn ông chuyển sang phụ nữ? 08.01.2026 9min

  Geisha ban đầu là nam giới (Taikomochi), từng thịnh hành vào thế kỷ 18, tuy nhiên, họ nhanh chóng mất ưu thế khi Geisha nữ xuất hiện với sự tự do, tươi mới.