Świat na zakręcie

Jaksot

• 
  Świat na zakręcie: Wojna na Bliskim Wschodzie i wysoka cena ropy. Czemu Trump oskarża o to Kijów? 14.09.2026 1t 4min

  W najnowszym wydaniu podkastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini zastanawiają się m.in., jak eskalują rosyjskie ataki tuż przy granicy z Polską i czym grozi bezpośredni atak na pociąg z cywilami. Sprawdzamy, jak wygląda wojna wUukraine dzisiaj, w jaki sposób prowadzona przez Kreml dezinformacja usypia polskie społeczeństwo, jak na ten kryzys reaguje premier Donald Tusk. W drugiej części audycji autorzy przenoszą uwagę na zapalne punkty globalnej architektury bezpieczeństwa. Analizują, jak rozszerza się wojna na Bliskim Wschodzie, co oznacza kolejny weekendowy atak Huti wspierany przez irański reżim w rejonie bazy saudyjskiej oraz jak zapomniana wojna w Jemenie wpływa na szlaki handlowe obejmujące Morze Czerwone i kluczową arterię, jaką jest cieśnina Ormuz, w dalszym ciągu zablokowana. Dekonstruujemy mechanizmy rynkowe i sprzedawane przez Donalda Trumpa narracje. Dlaczego globalna cena ropy wymyka się spod kontroli Waszyngtonu? Na koniec: nowa polityka Wielkiej Brytanii. Rząd w Londynie przełamuje wieloletnią bierność, nakładając sankcje na podmioty wspierające nielegalne osiedla na obszarze, jakim jest Zachodni Brzeg Jordanu. Autorzy stawiają niewygodne pytania o europejską hipokryzję: jak Zachód ma reagować na działania rządu w Tel Awiwie, skoro cała europejska obronność i produkcja broni stają się strukturalnie zależne od izraelskich technologii? 3 rzeczy, których się dowiesz z odcinka: 1. Dlaczego Rosja uderzyła dronami w pociąg pasażerski tuż przy granicy z Polską? 2. Dlaczego Donald Trump obwinia Ukrainę o wysokie ceny ropy? 3. Na czym polega przełom w polityce Londynu i pęknięcie europejskiego milczenia? Sprawdź polecenia naszych Autorów: 1. Bojan Pancevski, Wysadzić Nord Stream. Sabotaż, który wstrząsnął światem 2. Anthony Loewenstein, Laboratorium Palestyna. Jak Izrael eksportuje technologię przemocy na cały świat 3. Uzbrojenie „Made in Israel” wzmacnia bezpieczeństwo Europy: https://www.politico.eu/article/how-made-in-israel-is-powering-european-security 4. Uniwersytety w UE mają trudności z wykluczeniem partnerów izraelskich: https://euobserver.com/235987/european-universities-struggle-to-cut-out-israeli-research-partners-as-e15m-in-eu-funding-flows-to-defence-linked-projects
• 
  Świat na zakręcie: AfD wygrywa w Saksonii: szok po wyborach w Niemczech. Co zrobi Berlin i co to oznacza dla nas? 07.09.2026 1t 1min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini analizują polityczne trzęsienie ziemi, jakim zakończyły się wybory w Saksonii-Anhalt, gdzie skrajna Alternatywa dla Niemiec (AfD) odniosła bezprecedensowy sukces. AfD wygrało, uzyskując ponad 42% poparcia. Publicyści sprawdzają, jak wybory w Niemczech 2026 zmieniają układ sił w Berlinie, dlaczego AfD wygrywa w Saksonii oraz jak Ulrich Siegmund przekonał do siebie wyborców, spychając tradycyjną CDU Friedricha Merza na margines i stawiając pytanie o to, czy to koniec NATO w dotychczasowym kształcie logistycznym. To pierwsze takie wydarzenie po II wojnie światowej: skrajna prawica w Europie i bezwzględny populizm przestają być zjawiskiem marginalnym, a rosną w siłę zdolną paraliżować państwo. Poszczególne landy w Niemczech formalnie nie decydują o polityce zagranicznej, rządy regionalne kontrolują infrastrukturę, drogi i procedury administracyjne. Ujawniamy kulisy poufnych gier sztabowych Sojuszu: czy prorosyjska partia zablokuje korytarze przerzutu wojsk do krajów bałtyckich i jak na ten kryzys reaguje wywiad Rosji? Dekonstruujemy kontrowersyjny program AfD, zakładający przymusową reemigrację, powrót importu surowców ze Wschodu oraz obowiązkowy język rosyjski w szkołach. Przyglądamy się również głębszym procesom społecznym u naszego zachodniego sąsiada. Autorzy wskazują, jak pogłębiające się problemy Niemiec, rosnące poczucie wykluczenia na wschodzie kraju oraz postępujące starzenie się społeczeństwa doprowadziły do zapaści zaufania do instytucji demokratycznych. Czy to preludium do marszu po władzę federalną, jakie wyzwania rodzi to dla polskiej racji stanu oraz jak obronić europejskie bezpieczeństwo przed paraliżem decyzyjnym? Z tego odcinka dowiesz się... 1. Dlaczego zwycięstwo AfD w Saksonii-Anhalt (42,4%) to przełamanie powojennego tabu i jak Ulrich Siegmund połączył nostalgię za NRD z nowoczesnym marketingiem politycznym? 2. Jak władza AfD w landach wschodnich może sparaliżować logistykę NATO: kulisy tajnych ćwiczeń sztabowych związanych z obroną krajów bałtyckich. 3. Co zawiera radykalny program AfD? Od postulatu obowiązkowego rosyjskiego w szkołach i surowców z Kremla po wymazywanie „winy historycznej” za II wojnę światową. Polecajki naszych autorów: 1. Dirk Oschmann, Jak niemiecki Zachód wymyślił swój Wschód 2. Łukasz Grajewski, Alternatywa dla Niemiec czy zagrożenie dla świata? Kulisy marszu AfD po władzę 3. Wolfgang Münchau, Kaput: koniec niemieckiego cudu gospodarczego 4. Timothy Garton Ash, Homelands. Historia osobista Europy 5. Brookings Institution, analiza programu AfD: https://www.brookings.edu/articles/could-the-right-wing-extremist-afd-govern-a-german-state-for-the-first-time/
• 
  Świat na zakręcie: Mateusz Lachowski: Wybory w Rosji i mobilizacja to plan na załamanie Ukrainy 31.08.2026 55min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” gościem Mateusza Mazziniego jest Mateusz Lachowski, korespondent wojenny, który ujawnia, jak naprawdę wygląda wojna hybrydowa w Polsce, czy bezpośrednie zagrożenie Polski wojną narasta oraz jak Ukraina walczy z Rosją w obliczu dramatycznego deficytu amunicji. Zastanawiamy się, czy nadchodzące wybory w Rosji i masowa mobilizacja w Rosji zmienią układ sił na froncie, jak nieustanne ataki Rosji na Ukrainę niszczą kluczową infrastrukturę oraz czy Ukraina wygra wojnę w realiach bezwzględnego starcia na wyczerpanie. Rozmówcy szczegółowo analizują, jak głęboko wojsko ukraińskie odczuwa brak rezerw ludzkich i dlaczego nadchodząca zima dla Ukrainy może okazać się najtrudniejszą próbą od początku pełnoskalowej inwazji. Podczas gdy w przestrzeni publicznej szerzy się rosyjska dezinformacja, linia frontu przekształciła się w 10-kilometrową strefę śmierci: dominują tu bezwzględne ataki dronów na Ukrainie oraz spadające na cele cywilne rosyjskie pociski balistyczne. Ukraina stara się odpowiadać, wysyłając własne drony na Rosję, jednak bez wsparcia Zachodu i systemów obrony powietrznej skala zniszczeń rośnie w zastraszającym tempie. W programie również fundamentalne pytania o to, czy Ukraina jest naszym buforem, jak bardzo osłabiona jest obecnie gospodarka Ukrainy oraz czy postępująca korupcja w Ukrainie i kryzys poborowy paraliżują państwo. Mateusz Lachowski wyjaśnia, czy Putin chce pokoju, jakie będą kolejne ruchy Putina, czy Rosja się rozpadnie, wskazując jednoznacznie, dlaczego bierność zachodnich elit i bagatelizowanie zagrożenia to śmiertelne ryzyko również dla polskiego bezpieczeństwa. Czego dowiesz się z odcinka? 1. Dlaczego realna linia frontu zamieniła się w 10-kilometrową „strefę śmierci”, w której drony uniemożliwiają jakąkolwiek ewakuację medyczną i pomoc rannym żołnierzom. 2. Jak wygląda kryzys mobilizacyjny w Ukrainie i dlaczego blisko 2 mln poborowych ukrywa się przed systemem. 3. Dlaczego Putin nie ma żadnego interesu w zamrażaniu konfliktu i jak kolejna fala mobilizacji po wyborach w Rosji ma posłużyć do zyskania miażdżącej przewagi liczebnej. Oś czasu: 02:03 - Co się dzieje teraz na froncie? 08:55 - Ilu żołnierzy ukraińskich trafia teraz na front? 19:58 - Czym jest strefa śmierci na froncie wojennym? 36:03 - Ryzyko ataku na Kijów 45:16 - Co dalej z wojną?
• 
  Co sie dzieje z Donaldem Trumpem? Rozpoczyna wojnę handlową USA-Kanada. Czy sojusznicy odwrócą się od USA? 24.08.2026 53min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie”: cła Trumpa, wojna handlowa i narastający konflikt na linii usa–kanada. Dlaczego rozmowy między Waszyngtonem a Ottawą zakończyły się fiaskiem i czy cła USA mogą doprowadzić do trwałego kryzysu w relacjach z jednym z najważniejszych amerykańskich sojuszników? W centrum naszej rozmowy: polityka Donalda Trumpa, jego podejście do handlu i pytanie, czy Stany Zjednoczone nie osłabiają własnej pozycji, atakując kolejnych partnerów. Donald Trump traktuje cła nie tylko jako narzędzie polityki gospodarczej, ale również sposób wywierania presji na państwa, które nie podporządkowują się jego oczekiwaniom. Zapowiadane wysokie taryfy na kanadyjskie produkty uderzają w gospodarkę, która jest silnie powiązana z USA, a jednocześnie mogą zwiększyć koszty po obu stronach granicy. Rozmawiamy o tym, dlaczego premier Kanady uznał działania Waszyngtonu za formę ataku i dlaczego relacje USA–Kanada stają się symbolem szerszej zmiany w relacjach między Stanami Zjednoczonymi a ich tradycyjnymi sojusznikami. Czy gospodarka USA rozwija się i rzeczywiście zyskuje na polityce celnej Trumpa? Czy amerykańska polityka nie skłania kolejnych państw do dywersyfikacji relacji gospodarczych i bezpieczeństwa? Czy USA bez swoich tradycyjnych partnerów pozostaną silne? I dlaczego sojusznicy Rosji mogą obserwować te zmiany z zainteresowaniem. Druga część odcinka poświęcona jest Ukrainie. W Dzień Niepodległości Ukrainy przyglądamy się jej sytuacji po kolejnych miesiącach wojny i pytamy, jakie możliwości partnerskie ma dziś Kijów oraz czy w warunkach trwającego konfliktu powinny odbyć się wybory na Ukrainie. W Kijowie spotyka się koalicja chętnych, europejscy partnerzy Ukrainy zapowiadają dalsze wsparcie. Kijów wciąż potrzebuje m.in. systemów obrony przeciwlotniczej, aby skutecznie odpowiadać na ataki Rosji na Ukrainę. Rozmawiamy też o ukraińskiej strategii prowadzenia wojny i znaczeniu, jakie mają ataki Ukrainy na Rosję. Coraz częstsze ataki ukraińskich dronów na rosyjskie rafinerie i zakłady związane z przetwarzaniem ropy mają uderzać w zaplecze gospodarcze rosyjskiej machiny wojennej. Dlaczego powtarzalność tych ataków jest tak ważna i czy Ukraina może w ten sposób ograniczać zdolność Rosji do prowadzenia wojny? Ważnym tematem jest również przyszłość Ukrainy. Omawiamy polityczne znaczenie postaci takich jak Mychajło Fedorow, który został odsunięty od władzy. Pytamy o przyszłość ukraińskiej polityki. Czy wybory w Ukrainie mogłyby pomóc w rozwiązaniu wewnętrznych problemów, czy w czasie wojny przyniosłyby więcej zagrożeń niż korzyści? Cała rozmowa prowadzi do szerszego pytania o przyszłość zachodniego systemu sojuszy. Czy Trump atakuje kolejnych partnerów, ponieważ traktuje relacje międzynarodowe przede wszystkim jako transakcję? I czy polityka, w której najważniejsza jest demonstracja siły, nie doprowadzi ostatecznie do sytuacji, w której Stany Zjednoczone będą miały mniej sojuszników, a ich przeciwnicy zyskają więcej przestrzeni do działania? Z tego odcinka dowiesz się: 1. Dlaczego Trump rozpoczął wojnę handlową z Kanadą i co oznaczają nowe cła dla USA? 2. Czy polityka Trumpa może doprowadzić do osłabienia amerykańskich sojuszy? 3. Czy Ukraina powinna przeprowadzić wybory w czasie wojny i jaką rolę odgrywają jej ataki na Rosję? Polecania Agnieszki i Mateusza: 1. Anton Jaeger, Hyperpolitics: https://www.theguardian.com/politics/2026/jul/23/anton-jager-groundbreaking-book-being-devoured-by-left 2. ⁠Przemówienie Marka Carneya: https://www.cbc.ca/news/politics/carney-full-remarks-us-trade-talks-suspended-9.7317033 3. ⁠Bloomberg, Wymagania USA wobec sojuszników z NATO: https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-08-14/us-presses-allies-on-ideological-loyalty-ahead-of-troop-cuts 4. Dlaczego zwykła Rosjanka wzięła udział w zamachu na rosyjskiego wojskowego? https://www.theguardian.com/world/2026/aug/23/ordinary-woman-margarita-reutt-accused-assassinating-russian-commander-crimea
• 
  Świat na zakręcie: Wojska Korei na wojnie i problemy Kijowa! Czy Rosja zaatakuje NATO? 17.08.2026 54min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” analizujemy, co sie dzieje na Ukrainie i czy sytuacja na Ukrainie przed nadchodzącą zimą będzie się pogarszać, czy Rosja słabnie w obliczu wojny na wyczerpanie i czy bezpośredni atak na NATO staje się realnym scenariuszem Kremla. Sprawdzamy, czy możliwy jest sojusz Rosja–Korea Północna i czy koreańscy żołnierze na Ukrainie odsuwają perspektywę pełnej mobilizacji. Czy wciąż niewystarczająca obrona przeciwlotnicza oraz deficytowe Patrioty pozwolą Kijowowi przetrwać zmasowane uderzenia rakietowe Rosji? Sytuacja w Rosji zmusza władze do szukania zewnętrznych rezerw ludzkich, a Kijów boryka się z własnym paraliżem gabinetowym po dymisji ministra obrony i spadkiem eksportu. Drożejące zboże z Ukrainy uderza w globalne rynki żywnościowe i wpływy do ukraińskiej kasy. Widmo rozlania się konfliktu niepokoi. Dlatego analitycy pytają, czy Rosja zaatakuje NATO, testując solidarność krajów bałtyckich, podczas gdy zachodnie ćwiczenia żołnierzy z sojusznikami azjatyckimi stają się elementem gry psychologicznej. Drugi punkt zapalny przesuwa się na Bliski Wschód. Rozmawiamy o tym, jak wygląda wojna w Iranie. Zablokowana cieśnina Ormuz generuje paraliż w handlu surowcami. To, co mówi Donald Trump o Iranie, oraz próby pobierania myta morskiego pokazują, jak reżim w Iran planuje podwoić dochody do budżetu. W cieniu tych wydarzeń wyłania się brutalna prawda o tym, kto zarabia na wojnie i jakie koszty poniesie globalna gospodarka. Tymczasem międzynarodowa dyplomacja wciąż nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o to, czy Putin chce pokoju, czy próbuje tylko taktycznie zyskać czas do kolejnej ofensywy. Trzy rzeczy, których dowiesz się z odcinka: 1. Czy żołnierze z Korei Północnej odsuwają konieczność zarządzenia powszechnej mobilizacji w Rosji? 2. Czy kryzys polityczny w Kijowie i brak ministra obrony paraliżują przygotowania do zimy? 3. Jak blokada cieśniny Ormuz pozwala Iranowi podwoić zyski kosztem zachodnich gospodarek? Sprawdź polecajki od naszych autorów: 1. Maggie Haberman, Jonathan Swan, Regime Change. Inside the Imperial Presidency of Donald Trump 2. ⁠Ukraińska konkurencja dla amerykańskich zbrojeń: https://english.nv.ua/nation/ukraine-s-massive-defense-boom-fuels-competition-fears-among-u-s-defense-contractors-50631204.html 3. Jens, Stoltenberg, Na mojej warcie 4. Marek Ziółkowski, https://www.batory.org.pl/publikacja/polska-pomoc-dla-ukrainy-nagie-fakty-i-gorzka-diagnoza/ 5. Piotr Andrusieczko, Michał Olszewski: https://wyborcza.pl/7,75399,32955727,zgrzyt-czy-spadkobiercy-lubomirskich-zatrzymaja-w-polsce.html
• 
  Świat na zakręcie: Test granic UE. Rakieta w Polsce i szturm na Ceutę. Wojna hybrydowa to nowa norma? 03.08.2026 1t 3min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini o tym, jak rosyjska rakieta w Polsce, która spadła w miejscowości Tarnawa-Kolonia, oraz szturm migrantów na Ceutę stają się poligonem doświadczalnym dla nowej formy wojny hybrydowej. Zastanawiamy się, czy Polskę czeka wojna w tradycyjnym sensie, czy raczej stan permanentnego zagrożenia, w którym syreny alarmowe w Polsce i spóźniony alert RCB (wysłany przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa) obnażają słabości systemu ochrony cywilnej. Prześwietlamy mechanizmy, przez które dezinformacja i kryzys migracyjny są cynicznie wykorzystywane do rozbijania jedności kontynentu, podczas gdy polityka migracyjna UE i działania, które podejmuje Pedro Sanchez, stają się paliwem dla ugrupowań radykalnych. Dynamiczne zmiany geopolityczne sprawiają, że Maroko i Hiszpania toczą skomplikowaną grę, w której stawką jest nie tylko kontrola granic, ale i Sahara Zachodnia oraz relacje z Algierią. Eksperci analizują, czy wydarzenia w Ceucie, gdzie tysiące osób próbowało sforsować granicę, to efekt liberalnych przepisów, czy zaplanowany atak, w którym imigranci w Hiszpanii zostali wykorzystani jako narzędzie nacisku politycznego. Ten trend instrumentalizacji lęków widać w całej wspólnocie: skrajna prawica w Europie, reprezentowana przez liderów takich jak Marine Le Pen we Francji, wykorzystuje brak solidarności państw Schengen wobec Hiszpanii, by dążyć do demontażu europejskich struktur od środka. Analizując globalny chaos, zaglądamy na front wschodni, gdzie rosyjski atak na Ukrainę przybiera na sile, na co Kijów odpowiada uderzeniami w centra logistyczne Wildberries, rosyjską gospodarkę i nastroje społeczne. Podczas gdy Wołodymyr Zełenski zabiega o kluczowe systemy obrony od Lockheed Martin, Ukrainę trawi potężny kryzys wewnętrzny: trwają protesty o przywrócenie Mychajła Fedorowa, architekta cyfrowej armii. Odsunięcie go od władzy wywołało polityczne trzęsienie ziemi. W tej skomplikowanej grze Kijów liczy, że Donald Trump wywrze presję na Elona Muska, by odblokować technologię Starlink do ataków bezpośrednio na rosyjskiej ziemi. Równocześnie Trump redefiniuje amerykańskie zaangażowanie, a jego bliskie relacje z Marokiem rzucają nowe światło na instrumentalizację kryzysu w Ceucie. Wspominamy również o zmianach klimatycznych. Rekordowe pożary w Grecji i Hiszpanii niszczą infrastrukturę i gospodarkę, brutalnie dowodząc, że stary świat bezpowrotnie odchodzi w przeszłość. Sprawdź nasze polecajki: 1. Peter Frankopan, Odmieniona Ziemia (WAB 2026): https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5175172/odmieniona-ziemia-nieopowiedziana-historia 2. ⁠David French, The War That Could Swallow the World: https://www.nytimes.com/2026/08/02/opinion/iran-war-russia-ukraine-world-war-threat.html 3. ⁠Adam Tooze, Chartbook: https://adamtooze.substack.com/p/chartbook-463-zauberbergmagic-mountain 4. Bartek Sabela, Wszystkie ziarna piasku: https://czarne.com.pl/katalog/ksiazki/wszystkie-ziarna-piasku
• 
  Świat na zakręcie: Skrajna prawica w Europie pnie się w górę. Le Pen, AfD w Niemczech i sekrety ich sukcesu! 27.07.2026 1t

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” analizujemy, dlaczego skrajna prawica w Europie osiąga rekordowe poparcie, jak AfD w Niemczech oraz Alice Weidel redefiniują tamtejszą scenę polityczną i czy odradzający się faszyzm w Europie i rosnący autorytaryzm powinny skłaniać do pytania: czy Unia Europejska się rozpadnie? W rozmowie Mateusz Mazzini i Agnieszka Lichnerowicz prześwietlają mechanizmy, które sprawiają, że imigranci w Europie i powracający kryzys migracyjny w Europie znów są paliwem dla ugrupowań radykalnych, a polityka europejska wchodzi w najbardziej nieprzewidywalną fazę od dekad. Dynamiczne zmiany społeczne i poczucie tzw. bezdomności politycznej sprawiają, że lęki kulturowe są wykorzystywane przez ugrupowania takie jak Zgromadzenie Narodowe we Francji: Marine Le Pen i Jordan Bardella budują nowe zaplecze władzy. Co ciekawe, dawne hasła o wyjściu ze wspólnoty zastępują nową strategią: radykałowie nie pytają już, czy Unia Europejska zniszczyła suwerenność państw, lecz dążą do jej rozmontowania od środka. Ten trend widać również globalnie: polityka Donalda Trumpa i teorie skupiania władzy wykonawczej wyznaczają nowe wzorce dla liderów takich jak Nigel Farage w Wielkiej Brytanii czy do niedawna Viktor Orban na Węgrzech. Analizując ten proces, zaglądamy też na rodzime podwórko. Skrajna prawica w Polsce rośnie w siłę. Analitycy sprawdzają, kto głosuje na Brauna oraz jaka jest przyszłość ugrupowań wolnościowo-narodowych. Odkrywamy sekrety skrajnej prawicy: od cynicznego wykorzystywania mediów społecznościowych i emocji antyestablishmentowych po hipokryzję liderów, których prywatne życie często przeczy głoszonym hasłom. To głęboka geopolityka i chłodna analiza procesów, które mogą całkowicie zmienić kształt Starego Kontynentu. Trzy rzeczy, których dowiesz się z odcinka: 1. Dlaczego europejska skrajna prawica porzuciła hasła o wyjściu z Unii na rzecz przejmowania jej instytucji od środka? 2. Czym jest pojęcie „bezdomności politycznej” i jak kryzys tradycyjnych wspólnot napędza poparcie dla radykałów? 3. Na czym polega hipokryzja liderów skrajnej prawicy: od źródeł finansowania po ich życie prywatne? Sprawdź polecajki: 1. Mark Leonard, Surviving Chaos. Geopolitics When the Rules Fail 2. ⁠Victor Malet, Far-Right France. Le Pen, Bardella and the Future of Europe 3. ⁠Matthew Rose, The World After Liberalism 4. ⁠Cas Mudde, The Far Right Today 5. Iwan Krastew dla „Polityki”: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/2349145,1,iwan-krastew-dla-polityki-polska-jest-najciekawsza-dla-kontynentu-moze-okazac-sie-kluczowa.read
• 
  Świat na zakręcie: Jacek Siewiera: Czy plan Putina i mobilizacja w Rosji zmienią bieg wojny? 20.07.2026 59min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i jej gość Jacek Siewiera (były szef BBN, Senior Fellow Atlantic Council) komentują zmasowany ostrzał stolicy Ukrainy i analizują, co oznaczają masowe ataki na Kijów, jak wygląda wojna w Ukrainie dzisiaj oraz czy armia rosyjska zmierza do kryzysu (trwają zacięte operacje wojskowe). W rozmowie poruszamy kluczowe tematy bezpieczeństwa regionalnego: czy planowana mobilizacja w Rosji wywoła opór społeczny, jak zmieniają się relacje polsko-ukraińskie i czy Europa budzi się w obliczu widma, jakim jest bezpośrednia wojna z Rosją. Gdy na Bliskim Wschodzie i w Europie dochodzi do przewartościowania doktryn obronnych, a linia demarkacyjna zastępuje tradycyjny front, w przekazach medialnych pojawiają się doniesienia, że w rejonach walk stosowana jest najgroźniejsza broń chemiczna. Zmasowane ataki na Ukrainę pokazują, że Kreml staje się zakładnikiem własnej agresji, a nowa fala poboru ma stanowić dla reżimu prewencyjny wentyl bezpieczeństwa. W tej brutalnej grze wojsko ukraińskie skutecznie wyprowadza uderzenia odwetowe. Ataki ukraińskich dronów i destrukcja infrastruktury powodują, że panika w Rosji przestaje być tylko pojęciem z zakresu wojny informacyjnej. Pytanie, czy Putin chce pokoju, czy też ewentualne rozmowy pokojowe Rosja-Ukraina mają być jedynie taktyczną pauzą strategiczną. W cieniu walk o Donbas i Konstantynówkę Europa Zachodnia przyspiesza modernizację obronną. Dla Polski kluczowym wyzwaniem staje się wojna hybrydowa i ryzyko, że w obliczu zmęczenia konfliktem dojdzie do niebezpiecznych ustaleń politycznych ponad naszymi głowami. Wywiad z Jackiem Siewierą rzuca nowe światło na to, jak Polska powinna budować swoją odporność i kto wygra wojnę w Ukrainie w perspektywie długofalowego starcia na wytrzymałość. Trzy rzeczy, których dowiesz się z odcinka: 1. Dlaczego zmasowane ataki rakietowe na Kijów są dla reżimu Putina wyrazem słabości i braku alternatyw, a nie siły? 2. Jakie realne zagrożenie dla polskiej racji stanu niesie po cichu odradzający się sojusz niemiecko-ukraiński? 3. Czy nadchodząca fala mobilizacji w Rosji doprowadzi do wewnętrznego pęknięcia w społeczeństwie i armii? Oś czasu: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 01:55 - Czy ataki na Kijów to dowód siły Rosji? 08:40 - Ukraina wygrywa narracyjnie czy naprawdę odnosi sukcesy na froncie? 18:55 - Rosyjska armia poborowa nie idzie na wojnę? 28:50 - Na czym polegają hybrydowe działania w Rosji? Wpływ na kraje Europy! 38:44 - Czy należy bać się sojuszu ukraińsko-niemieckiego ponad polskimi głowami? 50:34 - Rosja i broń chemiczna: jakie są ryzyka?
• 
  Świat na zakręcie: Przełom na froncie i kryzys relacji z Ukrainą. Czy grozi nam eskalacja nacjonalizmów? 13.07.2026 1t 1min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” analizujemy, dlaczego stosunki polsko-ukraińskie przechodzą najgłębszy kryzys od lat, jak nacjonalizm w Polsce oraz nacjonalizm w Ukrainie wpływają na eskalację konfliktu dyplomatycznego i czy trwająca wojna w Ukrainie oraz wygrana bitwa o Morze Azowskie zmienią układ sił. Czy wojna wchodzi w decydującą fazę? Rocznica rzezi wołyńskiej przypomniała, że polityka historyczna zaczyna dominować nad chłodną kalkulacją. Ponieważ Wołodymyr Zełenski mierzy się z naturalnym zużyciem politycznym, spory o przeszłość stają się paliwem dla populistów po obu stronach granicy, co utrudnia zakulisową pracę dyplomatyczną. W obliczu wielowymiarowych wyzwań kluczowym zadaniem staje się uodpornienie w relacjach polsko-ukraińskich, zanim emocje zostaną nieodwracalnie wykorzystane przez Kreml. Gdy Warszawa i Kijów tkwią w dyplomatycznym klinczu, na froncie dochodzi do paradoksu. Z jednej strony Ukraina systematycznie odcina Krym od zaopatrzenia, a agresor traci kontrolę nad kolejnymi szlakami wodnymi, co uderza w rosyjski eksport mocniej niż zachodnie sankcje. Z drugiej strony w Donbasie Rosja powoli przejmuje kontrolę nad miejscowością Konstantynówka, otwierając sobie drogę do kluczowych bastionów. Ten militarny klincz próbują wykorzystać rosyjscy oligarchowie, którzy surowo testują asertywność Europy, strasząc świat chaosem i wieszcząc koniec imperialnej Rosji. Historia Polski i Ukrainy bywa skomplikowana; widać wyraźnie, że napięcia polityczne rzucają cień na dotychczasowe, fundamentalne filary współpracy. Choć na poziomie deklaracji słyszymy o kryzysie, realna polska pomoc dla Ukrainy wciąż płynie szerokim strumieniem, a polski sprzęt w Ukrainie codziennie dowodzi swojej skuteczności na linii starcia. Czy Rosja słabnie pod naporem militarnym i jak realnie działają sankcje na Rosję, skoro oligarchowie próbują dyktować Zachodowi własne warunki rozejmu? W cieniu tych wydarzeń dynamicznie zmienia się sytuacja na Bliskim Wschodzie. Narastający konflikt USA–Iran redefiniuje dotychczasowy układ sił. Wojna paraliżuje transport międzynarodowy przez strategiczny punkt, jakim jest cieśnina Ormuz. Trzy rzeczy, których dowiesz się z odcinka: 1. Jak rosnąca fala nacjonalizmów niszczy relacje Warszawy z Kijowem? 2. Czy utrata kontroli nad Morzem Azowskim paraliżuje rosyjską gospodarkę? 3. W jaki sposób kremlowscy oligarchowie próbują wymusić ustępstwa na Zachodzie? Polecajki naszych Autorów: 1. Alexander Stubb, The Triangle of Power. Rebalancing a new world order: https://www.foreignaffairs.com/reviews/triangle-power-rebalancing-new-world-order 2. ⁠Ruben Ostlund, Triangle of Sadness: https://www.filmweb.pl/film/W+tr%C3%B3jk%C4%85cie-2022-853834 3. Tatiana Vorozhko, Anna Vyshniakova, Peter Pomerantsev, Propaganda Sustains Russians Fighting in Ukraine: https://foreignpolicy.com/2026/07/08/propaganda-sustains-russians-fighting-in-ukraine/ 4. Wystawa „Baszkortostan: Za naszą i waszą wolność!”: https://www.facebook.com/antykolonializmantyimperializm/posts/-w-samym-sercu-warszawy-otwarto-wystaw%C4%99-baszkortostan-za-nasz%C4%85-i-wasz%C4%85-wolno%C5%9B%C4%8710/122116204100699026/ 5. Andrea Chalupa, Brahm Revel, Mrs. Orwell
• 
  Świat na zakręcie: Jakie filmy i seriale obejrzeć, żeby zrozumieć, jak działają dyplomacja, wywiad i geopolityka? 06.07.2026 55min

  W wakacyjnym wydaniu wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini na chwilę odchodzą od codziennych analiz geopolityki i prezentują autorski ranking filmów i ranking seriali, które najlepiej pokazują świat dyplomacji, wywiadu, konfliktów i wielkiej polityki. Jeśli zastanawiasz się, jakie seriale nadrobić, co obejrzeć na Netflix, szukasz inspiracji lub po prostu interesują Cię najlepsze filmy i najlepsze seriale o geopolityce, ten odcinek jest właśnie dla Ciebie! W zestawieniu znalazły się zarówno klasyczne filmy polityczne, jak i współczesne seriale szpiegowskie. W odcinku: „Pan życia i śmierci”, „Mała doboszka”, serial „Kulawe konie” czy „Dr Strangelove”. Ale to tylko niektóre z omawianych pozycji! Każda z tych produkcji pokazuje inny wymiar geopolityki, od działalności wywiadów i handlu bronią, przez zimną wojnę, aż po współczesne konflikty i dyplomację. Zastanawiamy się, dlaczego niektóre produkcje mimo upływu lat pozostają zaskakująco aktualne i czego mogą nauczyć o świecie, który obserwujemy dziś. Na zakończenie odcinka wracamy do klasycznych wizji przyszłości i dyskutujemy o tym, czy bliżej nam do świata opisanego w „1984” George’a Orwella czy raczej do rzeczywistości znanej z książki „Nowy wspaniały świat”. To rozmowa nie tylko o kinie i serialach, ale również o tym, jak kultura pomaga zrozumieć politykę, historię i współczesne relacje międzynarodowe. Koniecznie napisz w komentarzu, jakie są Twoje ulubione produkcje o geopolityce, wywiadzie i polityce. Być może znajdą się w naszym kolejnym wakacyjnym zestawieniu! Z TEGO ODCINKA DOWIESZ SIĘ: 1. Które filmy i seriale najlepiej pokazują geopolitykę, wywiad i świat wielkiej polityki? 2. Co warto obejrzeć, jeśli interesują Cię historia, dyplomacja i konflikty międzynarodowe? 3. Dlaczego klasyczne filmy i seriale wciąż pomagają zrozumieć współczesny świat?
• 
  Świat na zakręcie: Nowy układ sił? Putin traci Krym, a Chiny wypierają USA z Ameryki Południowej 29.06.2026 1t

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini analizują najnowsze wydarzenia, które pokazują, jak szybko zmienia się współczesny układ sił. Trzęsienie ziemi w Wenezueli, sytuacja na okupowanym Krymie i napięcia w relacjach między Polską a Ukrainą – wszystko to każe zapytać: kto dziś naprawdę zyskuje wpływy, a kto je traci? Rozmowę rozpoczynamy od katastrofy, jaką było trzęsienie ziemi w Wenezuela. Analizujemy, jaka jest dziś sytuacja w Wenezueli i dlaczego tragedia tak wyraźnie obnażyła słabość państwa. Nicolas Maduro rządził krajem do stycznia, obecnie jego obowiązki pełni wytypowana przez rząd USA Delcy Rodriguez. Zastanawiamy się, dlaczego pomoc humanitarna nie dociera do potrzebujących, jaką rolę mogłyby odgrywać USAID i dlaczego coraz częściej mówi się o tym, że Ameryka Południowa przestaje być obszarem dominacji Stanów Zjednoczonych. W tym kontekście wraca również temat rywalizacji Chiny kontra USA, która coraz wyraźniej przenosi się do Ameryki Łacińskiej. Drugą część odcinka poświęcamy wojnie w Ukrainie. Dlaczego hasło „Krym odcięty” staje się jednym z najważniejszych celów ukraińskiej strategii? Czy kolejny atak na Krym i uderzenia w przeprawy logistyczne to dowód, że Putin traci Krym? Analizujemy, co się dzieje w Ukrainie, jak wygląda sytuacja na wojnie, czy Rosja słabnie, skoro ma coraz większe problemy z utrzymaniem zaopatrzenia półwyspu. Zastanawiamy się również, czy Rosja traci wpływy realnie, czy tylko przygotowuje się do kolejnego etapu wojny. Mówimy również o polityce. Jak wyglądała Konferencja odbudowy Ukrainy, która zamiast stać się symbolem współpracy, pokazała, jak trudne są dziś relacje polsko-ukraińskie? W rozmowie: Order Orła Białego dla Zełenskiego, pamięć historyczna, dlaczego emocje coraz częściej zastępują realpolitik. Jednocześnie pokazujemy, że mimo politycznych napięć współpraca gospodarcza i zbrojeniowa między Polską a Ukrainą wciąż się rozwija i może mieć kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa regionu. Z TEGO ODCINKA DOWIESZ SIĘ 1. Dlaczego trzęsienie ziemi w Wenezueli ujawniło jej słabość? 2. Czy Rosja traci wpływy i kontrolę nad wojną w obrębie Krymu? 3. Dlaczego relacje polsko-ukraińskie stają się coraz trudniejsze mimo wspólnych interesów? OŚ CZASU: 00:00:00 - Najciekawsze fragmenty 00:03:16 - Co wiemy o trzęsieniu ziemi w Wenezueli? 00:09:25 - Wpływy USA w Wenezueli 00:16:12 - Co Chińczycy robią w Ameryce Południowej? 00:26:16 - Ukraina powoli odbija Krym 00:32:49 - Ataki na Krym mają zachwiać rosyjską pewnością siebie. Czy skutecznie? 00:39:55 - „Albo innowacje, albo zginiesz” 0047:50 - Jak Polska i Ukraina chcą poprawić swoje relacje? 00:55:17 - Polecajki od Mateusza i Agnieszki Sprawdź polecenia Autorów: 1. Carissa Veliz, „Prophecy”: https://www.penguinrandomhouse.com/books/759692/prophecy-by-carissa-veliz/ 2. David Runciman talks to Jimmy Wales: https://www.ppfideas.com/episodes/live-special%3A-jimmy-wales-on-the-lessons-of-wikipedia 3. "Nocny recepcjonista": https://www.primevideo.com/detail/0OQ744ET66DEPGX9E353MKULR5 4. Maciej Łuczak, "Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim"
• 
  Świat na zakręcie: Sławomir Dębski (Kanał Zero): Putin jest coraz słabszy, czy będzie dążył do pokoju z Ukrainą? 23.06.2026 54min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Mateusz Mazzini gości w naszym studiu politologa i komentatora Kanału Zero. Dr Sławomir Dębski wyjaśnia, czy Putin chce pokoju i jak wyglądają rozmowy pokojowe Rosja–Ukraina. Kiedy koniec wojny w Ukrainie jest realnie możliwy? Czy w ogóle istnieją dziś przesłanki do tego, by uznać, że nastąpi prawdziwy pokój? Ostatnie wiadomości i wojna w Moskwie (po atakach Ukrainy) powodują, że eksperci zastanawiają się, czy możliwy jest upadek Rosji, czy raczej Kreml nadal dysponuje zasobami pozwalającymi prowadzić długotrwały konflikt. Jak wygląda panika w Rosji, jakie są konsekwencje strat i czy nowe sankcje na Rosję mogą zmienić sytuację strategiczną? Czy Rosja zaatakuje kolejne kraje po zakończeniu wojny, jak należy interpretować kolejne wojny Rosji oraz wojny Putina w szerszym kontekście historycznym? W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się rozmowy pokojowe Rosja–Ukraina, jednak eksperci zwracają uwagę, że za dyplomatycznymi deklaracjami kryją się zupełnie odmienne cele Moskwy i Kijowa. Czy Putin chce pokoju, czy raczej traktuje negocjacje jako element strategii wojennej? Jak wygląda sytuacja na froncie w Ukrainie i dlaczego perspektywa trwałego zawieszenia broni pozostaje tak odległa? W rozmowie analizujemy warunki, które Rosja stawia Ukrainie. Czy ich przyjęcie to faktyczna kapitulacja Ukrainy? Jakie znaczenie mają dla Kremla Krym, Donbas oraz przyszłość relacji Ukrainy z NATO i Unią Europejską? Dyskutujemy także o tym, jaką rolę w całym konflikcie odgrywa Putin i władza, którą może legitymizować dzięki wojnie z Ukrainą. Mówimy wreszcie o tym, co się dzieje na froncie. Omawiamy ukraińskie ataki na cele w głębi terytorium Rosji, próby izolowania Krymu i działania wymierzone w rosyjską logistykę. Ale też rosyjskie uderzenia na infrastrukturę cywilną i miejsca kultu, w tym na Ławrę Peczerską, które mają wywoływać presję psychologiczną i osłabiać morale ukraińskiego społeczeństwa. Nie zabrakło również wątku relacji Polski i Ukrainy. Jak wyglądają dziś relacje polsko-ukraińskie, skąd biorą się napięcia wokół haseł takich jak konflikt z Ukrainą, czy Ukraina zagraża Polsce i dlaczego przyszłość współpracy obu państw pozostaje kluczowa dla bezpieczeństwa regionu? Z TEGO ODCINKA DOWIESZ SIĘ: 1. Dlaczego Putin może nie być zainteresowany zakończeniem wojny? 2. Czy rozmowy pokojowe Rosja–Ukraina mają szansę doprowadzić do pokoju? 3. Jak wygląda sytuacja w Ukrainie i co naprawdę dzieje się dziś na froncie?
• 
  Świat na zakręcie: Porozumienie kończy wojnę USA–Iran? Teraz zacznie się globalna walka o AI? 15.06.2026 57min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini analizują trzy obszary, które dziś kształtują świat: geopolitykę, sztuczną inteligencję i bezpieczeństwo Europy.
Zaczynamy od tego, czy wojna USA–Iran właśnie dobiega końca. Iran i USA zawarły porozumienie. Cieśnina Ormuz ma zostać odblokowana, ale jakie inne postulaty strony irańskiej zostaną zrealizowane? Czy rozmowy prowadzone przez administrację Donalda Trumpa mogą doprowadzić do trwałego porozumienia? Jak na taki scenariusz zareaguje Izrael? Rozmowę otwiera głośna sprawa związana z firmą Anthropic i modelem Fable, do którego dostęp dla użytkowników spoza Stanów Zjednoczonych został nagle ograniczony. Czy to początek nowej ery cyfrowych granic? Dyskutujemy o tym, jak największe firmy technologiczne, takie jak Amazon, wpływają na rozwój i modele AI, czym jest współczesne cyberbezpieczeństwo i czy Europa jest skazana na zależność od amerykańskich gigantów. Dolina Krzemowa w USA to nie tylko symbol technologicznego bogactwa, ale także władzy. Mówimy również o Ukrainie: jak wygląda wojna w Ukrainie dzisiaj? Analizujemy rosyjski atak na Kijów, w którym została zniszczona Ławra Peczerska, miejsce święte dla całego prawosławnego świata. Zastanawiamy się, jak wygląda dziś obrona powietrzna Ukrainy, jakie znaczenie mają ukraińskie drony i dlaczego technologia wojskowa coraz częściej decyduje o losach współczesnych konfliktów. Rozmawiamy także o tym, jak zmienia się sytuacja w Ukrainie, jakie wyzwania stoją przed ukraińską armią i czy reformy systemu wojskowego mogą wpłynąć na dalszy przebieg wojny. Z TEGO ODCINKA DOWIESZ SIĘ: 1. Czy USA i Iran są blisko porozumienia i co oznacza odblokowanie cieśniny Ormuz? 2. Dlaczego USA ograniczyły dostęp do AI i co to oznacza dla Europy? 3. Jak wygląda sytuacja w Ukrainie i dlaczego brakuje systemów obrony powietrznej? OŚ CZASU: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 03:10 - Donald Trump oznajmia, że jest szansa na porozumienie z Iranem 09:46 - AI jest jak cieśnina Ormuz 10:02 - Wielki wstrząs w świecie technologicznym w Stanach. Co się stało w piątek? 14:50 - Wielkie technologie mogą wpłynąć na suwerenność Europy. Jaki? 20:10 - Czym jest suwerenność technologiczna? Wyzwania Europy 29:05 - SpaceX Elona Muska to piramida finansowa? 39:15 - Wojna w Ukrainie trwa już dłużej niż I wojna światowa; nocne ataki na Kijów 45:20 - Słabnięcie Rosji nie oznacza, że przegra wojnę 52:20 - Polecenia Mateusza i Agnieszki. Te lektury polecają Mateusz i Agnieszka: 1. Karen Hao, Imperium sztucznej inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana 2. Marietje Schaake, The Tech Coup. How to save democracy from Silicon Valley 3. Raport ECFR: Europeans are ready to defend themselves: https://ecfr.eu/publication/home-alone-europeans-are-ready-to-defend-themselves/ 4.Sebastian Mallaby, The Infinity Machine: Demis Hassabis, DeepMind, and the Quest for Superintelligence 5. Michał Lubina, Słoń a sprawa birmańska. O „Podróży do Burmy” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego
• 
  Świat na zakręcie: Kto buduje nową międzynarodówkę populistów? Głęboka analiza cyfrowej rewolucji 08.06.2026 1t 2min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Mateusz Mazzini i Agnieszka Lichnerowicz przyglądają się globalnej transformacji politycznej i zadają fundamentalne pytanie: jak skrajna prawica buduje swoją międzynarodówkę? Dawne chrześcijańskie demokracje i tradycyjny konserwatyzm ustępują miejsca radykalnym ruchom, a głównym punktem odniesienia staje się dla nich nie tylko Rosja Władimira Putina, lecz także nowa amerykańska administracja Donalda Trumpa i ideologia spod znaku MAGA. Wychodząc od niedawnego ataku Ukrainy na Petersburg, gdy odbywało się tam forum ekonomiczne, autorzy analizują rosyjskie Davos. Choć nie wszyscy stawili się na miejscu, to właśnie tam krzyżują się finansowe i ideowe nici łączące zachodnich populistów. Tropimy powiązania, w które uwikłani są Viktor Orbán, Marine Le Pen, liderzy AfD czy internetowi influencerzy tacy jak Andrew Tate. Za sznurki w tej grze pociągają ideolodzy pokroju Steve’a Bannona oraz rosyjscy oligarchowie, jak Konstantin Małofiejew. Zastanawiamy się, na ile te globalne struktury alt-rightu są rzeczywiście skoordynowane i jak bardzo zagrażają stabilności Europy. Kluczowym elementem tej układanki jest Dolina Krzemowa. Miliarderzy i techbaronowie, których symbolem stali się Elon Musk oraz mentor J.D. Vance’a Peter Thiel, pompują gigantyczne środki w rozwój nowej prawicy. To oni promują technosolucjonizm i cyfrową dyktaturę: obywatele przestają mieć prawa, stają się jedynie „akcjonariuszami”. Badamy sojusze technologicznych gigantów, m.in. Anthropic z Pentagonem, i pokazujemy, jak sztuczna inteligencja staje się narzędziem walki politycznej. Czy potężne korporacje ostatecznie zdominują tradycyjne państwa narodowe? W programie zaglądamy też do Ameryki Łacińskiej, która stanowi dziś wielkie laboratorium prawicowych zmian. Analizujemy rządy Jaira Bolsonaro w Brazylii, rewolucję libertariańską, którą w Argentynie przeprowadza Javier Milei, oraz autorytarne rządy Nayiba Bukele w Salwadorze i jego głośny, choć nieudany eksperyment z kryptowalutami. Przyglądamy się również sytuacji w Kolumbii i Chile, pokazując, że skrajna nowa prawica potrafi opowiadać o współczesnym świecie znacznie umiejętniej niż pozostałe ruchy polityczne. Na koniec wracamy do Europy, analizując m.in. głośne protesty w Anglii po tragicznej śmierci Henry’ego Nowaka. Autorzy pokazują, jak to brutalne zdarzenie i kontrowersje wokół interwencji policji zostały błyskawicznie przejęte i instrumentalnie wykorzystane w celach propagandowych przez polityków pokroju Pete’a Hegsetha. Ta ewolucja obnaża bezwzględność nowej prawicy: cyfrowa rewolucja potrafi przekuć każdą tragedię w bezpardonowy marsz po władzę. 3 rzeczy, których dowiesz się z odcinka: 1. Jak petersburskie Davos łączy interesy i pieniądze skrajnej prawicy w Europie: od Viktora Orbána po Marine Le Pen i AfD 2. Dlaczego Dolina Krzemowa i miliarderzy tacy jak Elon Musk czy Peter Thiel porzucili neoliberalizm na rzecz technofaszyzmu i cyfrowej dyktatury 3. Jak Ameryka Łacińska (Javier Milei, Jair Bolsonaro, Nayib Bukele) stała się poligonem doświadczalnym dla globalnego ruchu alt-right. Oś czasu: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 00:02:58 - Skrajna prawica na petersburskim Davos 00:10:22 - Czy istnieje globalna międzynarodówka? 00:16:56 - Dolina Krzemowa i wsparcie dla alt-rightu 00:19:00 - Ameryka Łacińska jako laboratorium prawicy 00:19:57 - Brazylia: Jair Bolsonaro a ruch MAGA 00:22:17 - Peter Thiel i początek cyfrowej rewolucji 00:28:44 - Javier Milei i technosolucjonizm 00:33:36 - Nayib Bukele i eksperyment z bitcoinem 00:36:49 - Korporacje technologiczne a państwa narodowe 00:44:29 - Kolumbia i Chile: nowa prawica w natarciu 00:49:16 - Ewolucja czy rewolucja prawicy? 00:50:11 - Oddźwięk w Europie: Henry Nowak i D-Day 00:55:12 - Podsumowanie: dokąd zmierza świat? 00:57:43 - Polecajki książkowe i kulturalne O tym rozmawiali i to polecają nasi Autorzy: 1. Richard Reeves, Chłopcy i mężczyźni: https://tnsa.pl/produkt/chlopcy-i-mezczyzni-dlaczego-wspolczesni-mezczyzni-przezywaja-trudnosci-dlaczego-to-wazne-i-co-z-tym-zrobic-richard-v-reeves/ 2. ⁠Matthew Rose, A world after liberalism. Philosophers of the Radical Right: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5119453/a-world-after-liberalism-philosophers-of-the-radical-right 3. ⁠Wywiad z Katherine Stewart w „Polityce”: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/2340061,1,bog-w-sluzbie-maga-dlaczego-religijna-prawica-postawila-na-trumpa-to-walka-o-wladze-nie-o-wiare.read 4. Michael Steinberger, The Philosopher in the Valley: Alex Karp, Palantir, and the Rise of the Surveillance State 5. Katherine Stewart, Wyznawcy władzy. Religijny fundamentalizm i polityka w USA 6. Ben Tarnoff, Quinn Slobodian, Muskizm. Świat według Muska 7. Analiza wyborów w Armenii: https://agfilipiak.substack.com/p/rosja-gra-w-armenii-o-cos-wiecej
• 
  Świat na zakręcie: Czym grozi erozja Rosji? Polsko-ukraiński pat i przełomowy szczyt NATO 01.06.2026 59min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Mateusz Mazzini i Agnieszka Lichnerowicz analizują dynamikę wojny w Ukrainie i stawiają kluczowe pytanie: czy Europa będzie ratować Rosję? Trwająca rosyjska wojna w Ukrainie wchodzi w fazę, w której systematyczne ataki Ukrainy na Rosję bezpośrednio paraliżują logistyczne zaplecze agresora. Głównym obiektem skoordynowanych uderzeń staje się strategiczny Most Kerczeński, co stawia okupowany Krym w niezwykle trudnej sytuacji. Badamy też erozję rosyjskiej stabilności gospodarczej. Bezpośrednim rezultatem działań wojennych jest narastający kryzys paliwowy w Rosji oraz odczuwalnie rosnące ceny w Rosji. W dyskursie eksperckim coraz częściej analizowany jest potencjalny koniec ery Putina, a zachowanie, jakie wykazują oligarchowie Putina, sugeruje ciche poszukiwanie alternatywnych scenariuszy na przyszłość. Moskwa próbuje jednak demonstrować determinację, czego symbolem stał się pocisk hipersoniczny Oriesznik. W tle tych wydarzeń pobrzmiewa dawna wojna gruzińsko-rosyjska, stanowiąca punkt odniesienia dla debaty o skuteczności europejskiej pomocy oraz skutkach braku wsparcia dla prodemokratycznych protestów w regionie. Rozmówcy wspominają również o wschodniej flance kontynentu oraz analizują, jak wygląda oficjalna reakcja NATO na drony naruszające przestrzeń powietrzną paktu. Po incydentach, jakimi było wtargnięcie rosyjskich dronów na teren Polski, oraz napięciach obejmujących państwa bałtyckie kolejnym epizodem jest dron, który rozbił się w Rumunii (w miejscowości Gałacz). Eksperci wskazują, że te operacje i rosyjska dezinformacja to zaplanowana, szeroko zakrojona wojna hybrydowa oraz ukierunkowana na destabilizację nastrojów społecznych wojna kognitywna, mająca badać elastyczność zachodnich procedur obronnych. W wymiarze regionalnym kluczowym punktem krytycznym staje się widoczny konflikt polsko-ukraiński. Obecne relacje polsko-ukraińskie podlegają negatywnej eskalacji, w której dominującą rolę zaczyna odgrywać jednostronna polityka historyczna kosztem bieżącego pragmatyzmu wojskowego. W debatach publicznych powracają najtrudniejsze tematy z przeszłości – Ukraińska Powstańcza Armia, tragiczny Wołyń, szeroko dyskutowane zjawisko opisywane jako banderowcy w Polsce oraz powojenna Akcja Wisła. Nawiązując do głośnej tezy, której autorem jest Timothy D. Snyder, stawiamy pytanie, czy polsko-ukraińskie sąsiedztwo to wciąż „skrwawione ziemie”, gdzie historyczne urazy zaczynają ważyć więcej niż wspólne interesy bezpieczeństwa. Na koniec analizujemy globalną drabinę eskalacyjną, którą zdeterminuje nadchodzący szczyt NATO w Turcji. Głównym tematem rozmów będzie to, czy zachodni parasol nuklearny pozostanie stabilny w dobie redefinicji polityki Waszyngtonu, podczas gdy gigantyczne zyski z kontraktów obronnych odnotowuje koncern Lockheed Martin. Odpowiadamy na pytanie, czy w obliczu tych zmian geopolitycznych stacjonujące wojsko amerykańskie w Polsce zostanie realnie wzmocnione, czy też Europa musi ostatecznie przygotować się na samodzielną obronę swoich granic. Oś czasu: 0:00 – Najciekawsze fragmenty odcinka. 4:35 – Zmiany na froncie: Jak dziś wygląda wojna w Ukrainie? 21:19 – Erozja Kremla: Czy Europa będzie zmuszona ratować Rosję? 30:12 – Rosyjski atak dronowy w Rumunii. 37:10 – Zaostrzający się kryzys polsko-ukraiński. 46:15 – Szczyt NATO w Turcji a długofalowe bezpieczeństwo Polski. 51:52 – Co warto przeczytać i obejrzeć? (Polecajki)
• 
  Świat na zakręcie: Wojna USA–Iran, Izrael i rozmowy pokojowe. Czy Trump porzuci NATO i Europę? 25.05.2026 1t 4min

  W tym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” analizujemy najnowsze wydarzenia na Bliskim Wschodzie. To nas tym razem zajmuje: wojna USA–Iran, napięcia wokół Izraela, kolejne rundy rozmów pokojowych między Waszyngtonem a Teheranem – czy możliwe jest zakończenie konfliktu, który od miesięcy destabilizuje region? Według doniesień amerykańskich i bliskowschodnich mediów administracja USA próbuje doprowadzić do ograniczonego porozumienia z Iranem, a cieśnina Ormuz ma zostać otwarta. Jakie warunki pojawiły się na stole? Czy to realny krok w stronę stabilizacji, czy tylko tymczasowe „porozumienie do porozumienia”, które ma kupić czas wszystkim stronom konfliktu? Rozmawiamy również o tym, jak wygląda sytuacja USA–Iran po miesiącach napięć i dlaczego dla części izraelskich polityków taki kierunek jest niebezpieczny. Izrael jest zaniepokojony doniesieniami o tym, że Stany Zjednoczone mogą być coraz bliżej układu z Teheranem. Analizujemy też rolę takich polityków jak Itamar Ben-Gwir i sytuację w izraelskim rządzie. A co się dzieje w samym Iranie? Mimo osłabienia części elit i napięć po śmierci kolejnych ważnych postaci systemu wzmacniają się środowiska radykalne powiązane z dziedzictwem, jakie pozostawiła irańska rewolucja islamska. Rozmawiamy o tym, jak konflikt wpłynął na region i czy sąsiednie kraje wyciągnęły z tego wnioski. W odcinku także: flotylla wolności i odpowiedź Unii Europejskiej. Czy Zachód jest dziś gotów reagować na wydarzenia na Bliskim Wschodzie? Jak wygląda Izrael dzisiaj i czy możliwy jest trwały rozejm w Izraelu? Druga część rozmowy dotyczy NATO i bezpieczeństwa Europy. Wraca pytanie o to, czy NATO się rozpadnie i jaką rolę w tym procesie odgrywa Donald Trump. Dyskutujemy o doniesieniach dotyczących ograniczenia obecności wojsk USA w Europie oraz o tym, czy Trump rzeczywiście chciałby stopniowo zwalniać USA z odpowiedzialności za bezpieczeństwo Sojuszu. Rozmawiamy wreszcie o Rosji. Choć Rosja odczuwa coraz mocniej kryzys gospodarczy i militarny, Kreml intensyfikuje ataki na Ukrainę i prowadzi działania dezinformacyjne wobec państw NATO. Czy Rosja słabnie właśnie dlatego, że jej możliwości długoterminowego prowadzenia wojny są coraz bardziej ograniczone? Czy Kreml mógłby zdecydować się na dalszą eskalację wobec Europy? Oś czasu: 00:00:00 - Najciekawsze fragmenty 00:02:05 - USA–Iran: USA szykują się na porozumienie z Iranem. Cieśnina Ormuz ma być otwarta. Co jeszcze? 00:07:47 - Donald Trump nie jest zainteresowany kosztem wojny w Iranie. Dlaczego? 00:14:51 - Izrael: zaniepokojenie w Izraelu w związku z porozumieniem USA–Iran 00:22:18 - Normalizowanie zbrodni wojennych Izraela przez Zachód 00:28:26 - „Grzebiemy prawo międzynarodowe” 00:31:03 - USA: jak podsumować historię z amerykańskimi żołnierzami w Polsce? 00:39:07 - Europa: czy Europa powinna się militaryzować? 00:44:35 - Czy NATO zostanie przejęte przez Europę? 00:47:15 - Ukraina będzie kluczowa dla europejskiego bezpieczeństwa 00:52:15 - Dlaczego m.in. Polska i Litwa miały znieść białoruskie sankcje? 00:54:20 - Polecajki! O tym rozmawiali i to polecają nasi Autorzy: 1. Robert Stefanicki, „Gazeta Wyborcza”, sylwetka Itamara Ben-Gwira: https://wyborcza.pl/7,75399,32805803,armia-izraela-odmowila-mu-powolania-kim-jest-itamar-ben-gwir.html 2. ⁠Carlo Masala dla „Polityki”: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/2330481,1,czy-nato-moze-przetrwac-bez-usa-musimy-byc-gotowi-natychmiast-moskwa-prowadzi-rownolegle-dwie-wojny.read 3. ⁠BBC, The Death of Yugoslavia: https://www.youtube.com/playlist?list=PLdw7wnKe0wiUSNdugFGpnSfm6wt-9gvUt
 4. Amerykańsko-izraelski pomysł na Ahamdineżada: https://www.nytimes.com/2026/05/19/us/politics/iran-israel-us-leader-ahmadinejad.html 5. Nagrodzony w Cannes „Miesiąc miodowy”: https://ukrainaff.com/project/miesiac-miodowy/ 6. Przemówienie Serhija Żadana na Uniwersytecie Wrocławskim, polskie tłumaczenie: https://m.facebook.com/photo.php?fbid=10243734412922359
• 
  Świat na zakręcie: Wycofanie wojsk USA z Polski. Czy Polska traci wsparcie i zostanie sama z Rosją? 18.05.2026 1t 2min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” rozmawiamy o tym, czy Polska zaczyna odczuwać skutki zmieniającej się polityki Stanów Zjednoczonych. Ten temat rozgrzał media w ostatnich dniach: USA wycofują wojska z Polski – decyzja Pentagonu o wstrzymaniu rotacji kilku tysięcy żołnierzy, którzy mieli trafić do Europy, w tym do Polski, stawia pod znakiem zapytania także bezpieczeństwo naszego kraju. Według amerykańskich mediów i agencji informacyjnych decyzja zaskoczyła zarówno wojskowych, jak i polskich partnerów. Zapanował chaos informacyjny. Czy to początek większego procesu? Czy amerykańscy żołnierze przestaną się pojawiać w Polsce? Jak dziś wygląda wojsko USA w Polsce, czy możliwe jest dalsze wycofanie wojsk USA i czy rzeczywiście można już przewidywać, że Ameryka Polskę zostawi? Dużo miejsca poświęcamy również sytuacji wewnętrznej w USA. Rosnący kryzys USA, napięcia polityczne i koszty, które generuje wojna w Iranie, coraz mocniej wpływają na decyzje Waszyngtonu. Dyskutujemy o tym, czy Stany Zjednoczone mają dziś ograniczone możliwości angażowania się jednocześnie w Europie, na Bliskim Wschodzie i w rywalizacji globalnej. Wraca też pytanie o to, czy Donald Trump zakończy wojnę w Ukrainie, skoro do tej pory mu się to nie udało. W rozmowie analizujemy również sytuację Rosji. Coraz więcej danych wskazuje na to, że Rosja słabnie i ma trudności z dalszym prowadzeniem wojny. Coraz trudniejsza staje się mobilizacja w Rosji, a straty Rosjan w Ukrainie (najnowsze dane) pokazują skalę kosztów ponoszonych przez Kreml. Rozmawiamy także o tym, jak wyglądała wymiana jeńców ukraińskich, wśród których znaleźli się obrońcy Mariupola więzieni od 2022 r., oraz o politycznym znaczeniu wydarzeń takich jak parada w Moskwie w Dniu Zwycięstwa. W ostatnich dniach ataki Rosji na Ukrainę się zagęściły, bo Putin poczuł się upokorzony. Czy Kreml będzie w stanie utrzymać tempo wojny przy rosnących stratach i coraz trudniejszej mobilizacji? Na końcu rozmawiamy o tym, czym jest wojna kognitywna, jak działa współczesna dezinformacja i propaganda i jak to wszystko wpływa na świadomość, emocje i wartości społeczeństw Zachodu.
• 
  Świat na zakręcie: Konflikt USA vs Chiny i spotkanie Trumpa z Xi. Czy Chiny wyprzedzają świat i wygrywają? 11.05.2026 53min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” gościem Mateusza Mazziniego jest Marcin Przychodniak z PISM (Polski Instytut Spraw Międzynarodowych). Rozmawiamy m.in. o tym, jak dziś wygląda rywalizacja dwóch mocarstw: Chiny–USA. Dlaczego te relacje są kluczowe dla przyszłości świata? Punktem wyjścia jest zbliżające się spotkanie Donalda Trumpa z Xi Jinpingiem w Pekinie. Czego Chińczycy oczekują od Trumpa i jak Pekin patrzy dziś na Stany Zjednoczone? Czy konflikt USA kontra Chiny będzie się zaostrzał, czy jednak obie strony próbują uniknąć otwartej konfrontacji? Zastanawiamy się, jak wygląda dziś rzeczywistość dwóch mocarstw i gdzie Pekin buduje swoją największą przewagę. Czy to dlatego coraz częściej pojawiają się tezy, że Chiny już podbiły świat? Dużo miejsca poświęcamy również temu, jak wewnętrzne problemy w USA i problemy Chin wpływają na budowanie przewagi jednego mocarstwa nad drugim. Czy kryzys mieszkaniowy, bezrobocie młodych i spowolnienie gospodarcze wpływają na decyzje Xi Jinpinga? I czy Chiny potrafią lepiej zarządzać własnymi kryzysami niż Zachód? W rozmowie pojawia się też wątek Tajwanu: czy Chiny zaatakują Tajwan i jaką rolę odgrywa ta wyspa w globalnej rywalizacji? Czy Trump będzie próbował porozumieć się z Xi Jinpingiem, czy raczej czeka nas dalsza ukryta wojna z Chinami? Jak wygląda dzisiejsza globalna perspektywa, czym jest współczesna globalna gra? Z tego odcinka dowiesz się: – Dlaczego Chiny nie boją się już USA i czego oczekują od Trumpa – Czy konflikt USA–Chiny może przerodzić się w otwartą rywalizację o światową dominację – Jak Chiny wyprzedzają świat i czy problemy w USA pomagają Xi Jinpingowi Sprawdź, co poleca nasz gość Marcin Przychodniak: Konferencja Strategic Ark: https://www.pism.pl/publikacje/strategic-ark-2026 Podkasty PISM: https://www.pism.pl/pism_w_mediach/podcasty
• 
  Świat na zakręcie: Nowa broń Ukrainy: wojna autonomiczna i roboty. Koniec parasola USA i europejski wyścig zbrojeń. 04.05.2026 1t 5min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Mateusz Mazzini i Agnieszka Lichnerowicz analizują, jak zmienia się wojna Ukraina-Rosja, i stawiają kluczowe pytania: czy Ukraina wygra wojnę, a może – czy Rosja upadnie pod ciężarem swoich błędów? Ukraina podczas wojny przechodzi technologiczną rewolucję – zapowiadana od lat reforma armii sprawiła, że ukraińskie wojsko to lider innowacji, a ukraiński front stał się poligonem, na którym trwa pierwsza prawdziwa wojna robotów. Wykorzystany na froncie ukraiński robot wojskowy lub roboty-żołnierze sprawiają, że tradycyjna taktyka wojenna odchodzi do lamusa. Sprawdzamy, czy AI wojsko, a nie tylko masowa wojna dronów, to jedyna odpowiedź na to, co dalej z wojną na Ukrainie? Badamy też erozję rosyjskiej stabilności. Panika w Rosji rośnie – ropa naftowa w Rosji oraz Gazprom przestały być nietykalne, co paraliżuje gospodarkę agresora. Putin traci pole manewru, a rosyjski RuNet podlega izolacji, by maskować skalę klęski. Symbolem pęknięć jest aktywność, której twarzą stała się Victoria Bonya, zmuszająca do reakcji aparat, który reprezentuje Dmitrij Pieskow. Jednocześnie, jak wspomina Agnieszka Lichnerowicz, rosyjscy żołnierze na Ukrainie coraz częściej rzucają broń. W wymiarze globalnym kluczowe jest bezpieczeństwo państwa. Analizujemy, czy artykuł 5. NATO to wciąż tarcza, czy czeka nas krwawa symulacja wojny NATO–Rosja. Eksperci pytają, kiedy Rosja może zaatakować i czy Rosja zaatakuje NATO. W tle Donald Trump forsuje nowy porządek świata, a USA wycofuje wojska. Czy fakt, że amerykańscy żołnierze wracają do domu z baz w Niemczech, a wojsko USA w Polsce nie zostaje wzmocnione, to ostateczny sygnał, że Europa musi zacząć dbać o siebie sama? Na kontynencie dochodzi do bezprecedensowego przesunięcia punktu ciężkości, które redefiniuje relację Niemcy vs Francja. Jak zapowiedział Friedrich Merz, do 2030 r. Niemcy oraz zmodernizowana Bundeswehra będą dysponować budżetem trzykrotnie większym niż armia francuska, co budzi pytania o trwałość powojennej architektury bezpieczeństwa. Podczas gdy Emmanuel Macron forsuje ambitny projekt, jakim jest europejska armia, mająca zapewnić podmiotowość, którą gwarantuje Unia Europejska, nad Europą zawisło pytanie: czy budzą się dawne demony wojenne, które przez dekady skutecznie wyciszała integracja? Kluczowym punktem w tej układance pozostaje baza Rammstein – serce amerykańskiego nasłuchu, które w dobie niepewności co do kierunku, jaki obierze Donald Trump, staje się ostatnim bezpiecznikiem transatlantyckiej jedności. Na koniec konflikt na Bliskim Wschodzie: relacja USA vs Iran wchodzi w fazę wysokiego ryzyka. Wojna w Iranie i starcie Izrael vs Iran zagrażają drożności cieśniny Ormuz. Chaos potęguje fakt, że Zjednoczone Emiraty Arabskie opuściły OPEC. Kryzys gospodarczy i potencjalny głęboki kryzys polityczny w Europie staje się coraz bardziej realny. O czym usłyszysz w tym odcinku: 00:00:00 – Najlepsze fragmenty 00:02:28 – Ukraiński optymizm na froncie 00:05:56 – W czym ukraińskie wojsko zyskuje przewagę? 00:09:22 – Panika w Rosji: histeria na RuNecie 00:12:02 – Odcięcie internetu i opór elit w Rosji 00:15:05 – Victoria Bonya vs Dmitrij Pieskow 00:18:14 – Notowania Putina najniższe od 17 lat 00:19:49 – Analiza rosyjskiego społeczeństwa 00:23:49 – Uderzenie w czułe punkty: nowy cel Ukrainy 00:24:58 – Reforma armii Ukrainy 00:26:31 – Ukraińska robotyzacja wojny 00:28:29 – Sukcesy Kijowa na arenie międzynarodowej 00:31:36 – Niemcy wojsko: nowa strategia obronna 00:35:50 – Relokacja amerykańskich żołnierzy z Niemiec 00:43:00 – Relacja USA a NATO 00:46:01 – Europejskie gwarancje bezpieczeństwa 00:47:25 – Rammstein: strategiczny podsłuch świata 00:49:21 – Wojna USA vs Iran 00:54:55 – Koszty zaangażowania USA w Iranie 00:58:33 – Rozłam w OPEC: ZEA wychodzą z grupy
• 
  Świat na zakręcie: Poważne problemy USA – kryzys mieszkaniowy, demografia i polityka zagraniczna Trumpa 27.04.2026 51min

  W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” analizujemy kondycję Stanów Zjednoczonych i pytamy wprost: czy to już koniec Ameryki, jaką znamy? Punktem wyjścia jest najnowsza wypowiedź polskiego premiera. Donald Tusk w rozmowie z „Financial Times” wskazał na rosnące wątpliwości dotyczące wiarygodności sojuszy. Czy art. 5 NATO nadal gwarantuje bezpieczeństwo Europy i czy relacje USA–NATO pozostają mocnym fundamentem ładu międzynarodowego? Istotny jest kontekst globalny: atak USA na Iran, napięcia wokół konfliktu Izrael–Iran. Czy to kolejny konflikt, z którego Stany nie umieją się wyplątać? Czy USA są w odwrocie i tracą zdolność kontrolowania sytuacji międzynarodowej? Na pewno wpływ ma na to polityka Donalda Trumpa – czy neorojalizm go pogrzebie? Polityka zagraniczna Trumpa opiera się nie tylko na interesie państwa, ale także na relacjach osobistych i sieci wpływów. W tym kontekście pojawiają się nazwiska takie jak Jared Kushner i Steve Witkoff. Jak wygląda dziś mechanizm podejmowania decyzji w USA? Przyglądamy się też temu, co dzieje się wewnątrz Stanów Zjednoczonych. Narastające problemy USA (kryzys mieszkaniowy w USA, kryzys demograficzny) każą pytać, co jest nie tak z USA. Czy USA umierają jako globalny hegemon? Czy to kryzysy stoją za przekonaniem, że życie w Stanach Zjednoczonych jest coraz trudniejsze? Dlaczego życie w USA stało się, jak sądzą niektórzy, nie do zniesienia? Na końcu stawiamy pytanie strategiczne: czy rywalizacja Chiny vs USA zmierza do rozstrzygnięcia, a może Chiny już wygrały i nowy układ sił na świecie właśnie się konstytuuje? Z tego odcinka dowiesz się: • Czy neorojalizm Donalda Trumpa zmienia sposób, w jaki USA podejmują decyzje na świecie? • Dlaczego wojna Iran–USA i inne konflikty pokazują ograniczenia amerykańskiej potęgi? • Czy Chiny vs USA to już rozstrzygnięta rywalizacja? Sprawdź polecane przez naszych autorów teksty i rozmowy:
 Stephen Walt, The Predatory Hegemon Nikhil Pan Singh, The Homeland Empire Ben Rhodes w podkaście Ezry Kleina Patrick McGee, Apple w Chinach Henry Farrell, Abraham Newman, Underground Empire: How America Weaponized the World Economy Piotr Podemski, Nasza ojczyzna Europa. Alcide De Gasperi jako reformator włoskiej idei narodowej
 Alicja Bachulska, Chinamaxxing: Beijing’s new source of soft power Rozmowa Agnieszki Lichnerowicz z Patrickiem McGee na łamach „Polityki”