COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Jaksot

• 
  Bizden biri: Hakan Taş’ın Kemah’tan Berlin’e uzanan hikayesi 24.09.2026 22min

  Hakan Taş, 15 Eylül 1966’da Erzincan’ın Kemah ilçesinde doğdu. Ailesi daha sonra Erzincan’dan İstanbul’a göç etti. Taş, 14 yaşındayken, 1980 yılında ailesiyle birlikte önce Münih’e yerleşti. Burada bir yıl yaşadıktan sonra ise bugüne dek evi olan Berlin’e taşındı. 2011 yılında Sol Parti’den ilk kez Berlin eyalet parlamentosuna seçilen Hakan Taş, eşcinsel kimliğini hiç gizlemedi. Göçmen kimliğine cinsel yönelimi de eklenince karşılaştığı ötekileştirmenin, maruz kaldığı tehdit ve hakaretlerin dozu da artmış oldu. Ancak ayrımcılıkla mücadele ve adalet arayışı, onun siyasete girmesinde önemli motivasyonu oldu. 2021 senesine kadar Berlin’de milletvekilliği yapan Hakan Taş ile Cosmo Türkçe’nin “Bizden biri” serisi için Adnan Ağaç konuştu.
• 
  Türkiye’de LGBTİ olmak artık suç mu? 23.09.2026 21min

  Türkiye’nin 15 ilinde LGBTİ birey ve derneklere yönelik yapılan operasyon dalgası tüm dünyada geniş yankı uyandırdı. “Ailem Güvende” adı altında yürütülen operasyonlarda onlarca kişi gözaltına alınıp tutuklanırken pek çok dernek, aktivist ve gazetecinin sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi. Türkiye’deki siyasi ve toplumsal atmosfer, bir cinsel azınlığa mensup olmanın artık fiilen suç mu sayıldığı sorusunu akıllara getiriyor. Cosmo Türkçe, Berlin’de yaşayan yazar Barbaros Altuğ ile son operasyonları ve LGBTİ’lere yönelik Türkiye ile dünyadaki gidişatı konuştu. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.
• 
  Esnaf için yeni dönem: Dijital ödeme şartı 22.09.2026 19min

  Almanya'da Federal Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasa taslağına göre, mağaza, restoran ve hizmet sektöründeki işletmelere en az bir Avrupa merkezli dijital ödeme seçeneği sunma zorunluluğu geliyor. Tüketiciler küçük alışverişlerde bile ek komisyon ödemezken, nakit kullanım hakkı da korunmaya devam ediyor. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmeyi hedefleyen bu düzenlemenin arka planını ve işletmelere getireceği yükü, yılların tecrübesine sahip gastronom ve işletme sahibi Fazıl Bay ile masaya yatırdık. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.
• 
  Berlin seçimini yaptı: Elif Eralp zirvede 21.09.2026 25min

  Başkent seçimini yapti. Berlin'de sandıklar açıldı, siyasi dengeler değişti. Elif Eralp liderliğindeki Sol Parti yüzde 25,7 oyla Berlin seçimlerinin birinci partisi oldu. Eralp şimdi Almanya'nın başkentini yönetmeye hiç olmadığı kadar yakın. Ancak Berlin'de asıl soru şimdi başlıyor: Sol Parti kiminle koalisyon kuracak ve Elif Eralp Berlin'in başına geçebilecek mi? Pazar gününün bir diğer önemli seçim adresi ise Mecklenburg-Vorpommern'di. Burada tablo Berlin'den oldukça farklıydı. AfD yüzde 38,2 oyla birinci parti oldu. SPD yüzde 35,5 ile ikinci sırada kaldı. CDU ise yüzde 5'lik seçim barajını aşamayarak ilk kez bir eyalet meclisinin dışında kaldı. Bu sonuç, Başbakan Friedrich Merz'in liderliğindeki CDU açısından önemli bir yenilgi anlamına geliyor. Zira iktidardaki CDU'nun bir eyalet seçiminde meclis dışında kalması, federal hükümetin göreve gelmesinden sonraki siyasi dengeler açısından dikkat çekici bir sonuç. Peki Almanya'nın iki eyaletinde birbirinden çok farklı sonuçlar ortaya çıkması ne anlama geliyor? Berlin'de Sol Parti neden bu kadar yükseldi? CDU'nun baraj altında kalması Friedrich Merz ve federal hükümet açısından ne ifade ediyor? Ve en önemlisi: Bu sonuçlar Almanya'nın federal siyasetini nasıl etkileyebilir? Bütün bunları siyaset bilimci Prof. Dr. Emre Arslan ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Agaç ve Serap Doğan var.
• 
  Bizden biri: Yazar Selim Özdoğan: "Ne Türküm ne Alman" 17.09.2026 24min

  İlk romanı "Es ist so einsam im Sattel, seit das Pferd tot ist" (At Öldüğünden Beri Semer Çok Issız) ile 1995 yılında büyük bir çıkış yakalayan ve Alman edebiyatının en özgün genç kalemlerinden biri sayılan Selim Özdoğan, 30 yılı aşkın kariyerine 20'den fazla eser sığdırdı. Göç ve ailesinin geldiği kültürün izleri edebiyatında önemli yer alan yazar bir "göçmen edebiyatçısı" olarak etiketlenmeye ise karşı çıkıyor. Bir yazar olarak özgürlüğü, göç hafızasını ve gelecek projelerini konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• 
  PISA'da büyük sürpriz: Türkiye yükselirken Almanya geriledi 16.09.2026 30min

  Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nın (PISA) sonuçları, Almanya için alarm verici bir tabloyu ortaya koydu. Öğrenciler okuma, matematik ve fen bilimlerinde şimdiye kadarki en düşük seviyeyi gördü. Peki, eğitimdeki bu kötü gidişatın sebebi ne; önümüzdeki yıllar için toplumsal, siyasi ve ekonomik sonuçları neler olacak? Göç kökenli olmak eğitimde rol oynuyor mu? Almanya gibi bir refah ülkesinde fırsat eşitliği var mı? Konunun farklı boyutlarını, kendisi de eğitimci olan KRV Eyalet Milletvekili Dilek Engin ve FÖTED Eş Başkanı Dr. Aysun Aydemir ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• 
  Almanya: AfD'nin yükselişi Merz'i koltuğundan eder mi?   15.09.2026 24min

  Saksonya-Anhalt seçimi Berlin'i sarstı. AfD yüzde 43,8 ile bir eyalet seçiminde şimdiye kadarki en yüksek oyunu aldı. Şansölye Friedrich Merz'in partisi CDU ise yüzde 17,2 ile tarihinin en düşük sonucunu aldı. Seçimin ardından CDU içinden istifa çağrıları yükseldi. Olası halefler arasında NRW Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst, CSU lideri Markus Söder ve CSU'lu İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt'in adı geçiyor. Merz ise pes etmeyeceğini söylüyor. Koalisyon ortağı SPD de anketlerde tarihinin en düşük seviyesinde. Merz kalır mı, gider mi? Gazeteci Yücel Özdemir ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Berlin'de Sol Parti rüzgarı: Elif Eralp zirvede 14.09.2026 24min

  Başkent 20 Eylül'de sandığa gidiyor ve Türkiye kökenli bir adayın Berlin'in başına en çok yaklaştığı seçim olacak. Sol Parti'nin adayı Elif Eralp, 11 Eylül anket ortalamasında yüzde 21 ile birinci sırada; kazanırsa ve koalisyonu kurabilir ise şehri yöneten ilk Türkiye kökenli isim olacak. Partisi üç yıl önce yüzde 12,2 almıştı. Hemen arkasında yüzde 20,1 ile CDU var. Adayı Stefan Evers seçime sonradan dahil oldu: 3 Ocak'taki kundaklamanın yol açtığı elektrik kesintisi krizinin ardından Kai Wegner temmuzda adaylıktan çekildi. AfD yüzde 17,7 ile 2023'teki oyunun neredeyse iki katında. Uzun yıllar "misafir işçilerin partisi" olarak anılan SPD ise yüzde 18,4'ten yüzde 12,2'ye indi; seçime on bir gün kala adayı Steffen Krach hakkında rüşvet şüphesiyle soruşturma açıldığı ortaya çıktı. Krach suçlamaları reddediyor. Mevcut CDU-SPD koalisyonunun çoğunluğu kalmıyor, yani şehri kimin yöneteceği koalisyon masasında belli olacak. Berlinli seçmen ne istiyor, göçmen kökenliler tercihini neye göre yapıyor? Dr. Yaşar Aydın ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Bizden Biri: Siyasetçi Dr. Turgut Altuğ ile Tarsus'tan Berlin'e 10.09.2026 31min

  Turgut Altuğ 1965'te Tarsus'ta doğdu; tarım işçisi bir ailenin dokuz çocuğundan biri. Ankara'da siyaset bilimi, İzmir'de ziraat okudu ve 1992'de, 27 yaşında Almanya'ya geldi. Bonn'da yüksek lisans yaptı, 2002'de Hohenheim Üniversitesi'nde Bolivya And Vadileri'ndeki Criollo keçileri üzerine doktorasını tamamladı. 2009'da Kreuzberg'de Türkisch-Deutsches Umweltzentrum'u kurdu. Almanya'nın göçmenlere yönelik ilk çevre örgütü. 2011'den bu yana Berlin Eyalet Parlamentosu'nda milletvekili; uzun yıllar Yeşiller'de doğa koruma, çevre eğitimi ve gıda politikaları sözcülüğü yaptı, 2025 sonunda partisinden ayrılarak SPD grubuna katıldı. 20 Eylül'deki seçimlerde aday değil; 15 yılın ardından aktif siyasete veda ediyor. Hayatını anlattığı kitabı geçen hafta çıktı. Turgut Altuğ ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.
• 
  Almanya'da Türk kökenli ''Gen Z'' mafya saldırıları  09.09.2026 24min

  Köln ve çevresinde Türkiye kökenli işletme sahiplerine yönelik silahlı saldırılar artıyor. 30 Ağustos sabahı Erftstadt'ta bir evin önündeki araca ve evin cephesine silahla ateş açıldı; ev sahipleri o sırada içeride olduğu için savcılık olayı cinayete teşebbüs olarak değerlendiriyor. Polis 8 Eylül'de iki maskeli şüphelinin güvenlik kamerası görüntülerini yayımlayarak halktan yardım istedi. Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Kriminal Dairesi, Şubat ayından bu yana eyalette bu yapılara atfedilen yaklaşık 20 suç kaydettiğini açıkladı. Peki kim bu gruplar, gençler neden katılıyor ve Türkiye'de doğan bu olgu Almanya'ya nasıl uzandı? Yeni nesil çeteler üzerine kitap yazan Gazeteci-Yazar Sadık Güleç ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• 
  Aşırı sağcı AfD duvarı yıktı: Almanya'da göçmenler endişeli 08.09.2026 23min

  Saksonya-Anhalt'taki seçimleri, açık ara farkla aşırı sağcı, İslam ve göç karşıtı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin kazanması bütün Almanya'da deprem etkisi yarattı. Partinin tehlike olarak gördüğü göçmenler, Müslümanlar, LGBTIQ+'lar, engelliler, demokratlar ve solcular büyük endişe içinde. Pek çok kentte protesto eylemleri düzenlenirken, Almanya'daki etnik, kültürel ve dini çeşitliliğin, ortak barışçıl yaşamın tehlikede olduğu ifade ediliyor. BZI Başkanı Didem Laçin Karabulut, COSMO Türkçe'ye verdiği demeçte kötümserliğe kapılmayıp herkesi mücadeleye çağırdı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• 
  Almanya'da bir tabu yıkıldı: AfD iktidar yolunda 07.09.2026 24min

  Aşırı sağcı, İslam ve göç karşıtı AfD Almanya'nın doğu eyaletlerinde zaten güçlüydü. Ancak yüzde 43,8'lik oy oranı son yılların rekoru. Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern'da 20 Eylül'de yapılacak seçimlerde de oylarını katlaması bekleniyor. Batıda da güçlenen AfD, bir sonraki genel seçimlerde iktidara gelmeyi hedefliyor. AfD'nin Saksonya-Anhalt zaferi neden sadece bir eyalet seçimi olarak görülmemeli? Bunun tüm Almanya ve Avrupa için sonuçları neler olabilir? Prof. Dr. Burak Çopur, WDR COSMO Türkçe için yorumladı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• 
  Bizden Biri: Yaşar Kurt; şarkıcı, şarkı sözü yazarı 03.09.2026 27min

  Arşak Yaşar Kurt, 1968'de Rizeli bir ailenin çocuğu olarak İstanbul'da doğdu. Sanatla ilk teması oyunculuktu; 80'lerin ortasında TRT yapımlarında rol aldı, tiyatroda oynadı. Avrupa'da gördüğü sokak sanatçıları ise ilk albümü "Sokak Şarkıları"na ilham verdi. Albüm 1993'te Köln'de kaydedildi, bir yıl sonra çıktı. Kısa süre sonra Berlin'e yerleşti. Hayatının en beklenmedik dönemeci 2007'de geldi. Hrant Dink için şarkı kaydetmek üzere gittiği Ermenistan'da, bir kitapçıda gördüğü CD kapağındaki yüz kendi yüzüne şaşırtıcı biçimde benziyordu. İstanbul'a dönüp aile büyükleriyle konuştuğunda öğrendi: Ailesi Rize'ye Van'dan göç etmişti ve Ermeni kökenliydi. Atası, soykırım sırasında dokuz yaşındayken Van'dan Karadeniz kıyısına yürümüş, ailesinin geri kalanı katledilmişti. Bu keşiften sonra vaftiz olup Arşak adını aldı; karar Türkiye'de tartışıldı, internette ciddi saldırılara maruz kaldı. Otuz yılı aşkın kariyerinde üretmeyi sürdüren Kurt, 12-13 Eylül'de Berlin'deki Ballhaus Prinzenallee'de sahnelenecek "Es war einmal – Afife Jale" oyununda Selahattin Pınar'ı canlandırıyor. Cosmo Türkçe'nin Bizden Biri serisinde Arşak Yaşar Kurt'la sunucumuz Aydın Işık sohbet etti.
• 
  AİHM'in Osman Kavala kararı: Türkiye AİHM'e uymazsa ne olur? 02.09.2026 23min

  Üç ayrı karar, dokuz yıla yakın tutukluluk, değişmeyen tek bir sonuç: Osman Kavala hâlâ cezaevinde. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi'nin 25 Ağustos tarihli kararında Türk yargısı için ağır bir ifade var: "adaletin açıkça inkârı". Mahkeme Kavala'nın mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılmasını ve mahkûmiyetin bütün sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istedi, 70 bin euro manevi tazminata hükmetti. Karar 15'e karşı 2 oyla çıktı ve nihai temyiz yolu kapalı. Külliye'den gelen ilk tepki sert oldu: Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Türkiye'nin sözleşmeye taraf olma durumunu ve AİHM'e bireysel başvuru imkânını gözden geçirmeye zorlandığını söyledi. Ama bu çıkışa itiraz AKP saflarından da geldi. Bir AİHM kararı uygulanmazsa gerçekte ne oluyor? Strazburg'da Türkiye hakkında karar bekleyen 22 binden fazla başvuru var. Sözleşmeden çıkılırsa bu dosyalar ne olur? Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri aktarıyor. Ardından AİHM'de yıllarca yargıçlık yapmış emekli Büyükelçi Rıza Türmen ile konuşuyoruz. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.
• 
  Cybergrooming: Sanal istismardan çocuklarımızı nasıl koruyabiliriz? 01.09.2026 19min

  Cybergrooming, yetişkinlerin internet ve dijital platformlar üzerinden çocuklarla cinsel amaçlı iletişim kurmasını ve onların güvenini kazanarak istismar etmeye çalışmasını ifade ediyor. Sosyal medya ağlarında ya da bilgisayar oyunlarında sahte hesaplarla çocukların akranı gibi davranan istismarcılar, zamanla güven ilişkisi kurarak çocuklardan cinsel içerikli fotoğraf veya video talep edebiliyor. Peki çocuklarımızı cybergrooming ve dijital cinsel istismardan nasıl koruyabiliriz? Böyle bir durumla karşılaştığımızda ne yapmalı ve hangi kurumlardan destek almalıyız? Bu soruları Kuzey Ren-Vestfalya Medya Kurumu Landesanstalt für Medien NRW'den Proje ve Sosyal Medya Sorumlusu Eda Engin'e sorduk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.
• 
  Almanya’da tarihi seçimlere doğru: AfD ilk kez bir eyaleti yönetebilir 31.08.2026 25min

  Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaleti, 6 Eylül Pazar günü tarihi bir seçime hazırlanıyor. Anketlerde çok ciddi bir yanılma olmadığı takdirde Nasyonal Sosyalizm döneminin ardından ilk kez aşırı sağcı bir parti, bir Alman eyaletini yönetebilir. Bu durumun sadece eyaletle sınırlı kalmayacağı, ülke demokrasisinde ciddi bir kırılmaya yol açacağı konuşuluyor. Eyalet ve Almanya’daki göçmen kökenlilerde ise tedirginlik giderek artıyor. COSMO Türkçe, siyaset bilimci Prof. Dr. Emre Arslan ile Almanya’yı bekleyen tarihi dönemeci konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.
• 
  Bizden Biri: Bad Godesberg Belediye Başkanı Feyza Yıldız 27.08.2026 27min

  Düşünün, dedeniz bundan neredeyse 60 sene önce Almanya'daki küçük bir şehre işçi olarak geliyor ve gün geliyor, siz o kente belediye başkanı oluyorsunuz. 80 bin nüfuslu Bonn Bad Godesberg'in Belediye Başkanı olan Feyza Yıldız, başarı hikayesini podcast WDR Cosmo Türkçe'de anlattı. Darmstadt Teknik Üniversitesi’nde Eğitim Bilimleri alanında yüksek lisans yapan ve sonrasında Federal İstatistik Dairesi’nde görev üstlenen Feyza Yıldız, moderatörümüz Aydın Işık 'ın hayatına, kariyerine ve neden CDU'da politikaya atıldığına ilişkin sorularını yanıtladı. İlginç bir sohbet sizi bekliyor.
• 
  Türkiye, Avrupa'nın plastik çöplüğü mü oldu? 26.08.2026 26min

  Turizm sezonu devam ederken Türkiye’nin Akdeniz sahillerinde ortaya çıkan plastik atık görüntüleri, kamuoyunda büyük endişe uyandırdı. Avrupa’nın en büyük plastik atık ithalatçısı olan Türkiye’ye geri dönüşüm amaçlı sokulan plastiklerin, ilgili şirketler tarafından denetimsiz ve gelişigüzel bir şekilde doğaya bırakıldığı anlaşılıyor. İşletmelerin rant odaklı yaptığı bu yasa dışı uygulama turizm sektörünü milyarlarca dolarlık zarara uğratırken, mikroplastiklerin çevre ve insana olan maliyeti bunun çok ötesinde. Cosmo Türkçe, deniz biyoloğu Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ile Türkiye’nin plastik atık sorununu konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.
• 
  Türkiye ve İsrail arasında savaş endişesi 25.08.2026 23min

  Türkiye ve İsrail arasında uzun süredir diplomatik düzeyde devam eden gerginlik, Suriye topraklarında tehlikeli bir askeri gerginliğe dönüştü. İsrail son olarak Türkiye sınırına 70 km mesafedeki Ebu Zuhur Hava Üssü’nü vurdu. Netanyahu yönetimi, Türkiye’nin burada kalıcı bir askerî varlık oluşturma niyetinde olduğunu iddia ediyor. Uzmanlar, iki ülkenin Orta Doğu’da kıyasıya bir nüfuz mücadelesi yürüttüğü görüşünde. Cosmo Türkçe, Orta Doğu’yu yakından takip eden gazeteci Hediye Levent ile Ankara-Tel Aviv hattında yükselen gerilimi konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.
• 
  SPD'den plan: Almanya aşırı sıcaklarla baş edebilecek mi? 24.08.2026 19min

  Almanya rekor bir sıcak yaz yaşıyor. Robert Koch Enstitüsü'ne göre 9 Ağustos itibarıyla yaklaşık 14 bin kişi sıcağa bağlı nedenlerle hayatını kaybetti. Şimdiye kadar kaydedilen en yüksek rakam bu! Bunun üzerine SPD'li beş federal bakan "sıcaktan koruma eylem planı" hazırladı. Ana başlıklar: yapı planlaması hukukunda iklime uyum, çalışanların aşırı sıcağa karşı korunması ve huzurevleri ile hastanelerde serinletme yatırımlarına destek. SPD ayrıca iklime uyum ve doğayı  korumanın Anayasa'ya ortak görev olarak yazılmasını da istiyor. Birlik partileri bu değişikliğe mesafeli, Yeşiller ise destek sözü verdi. Peki bu plan aşırı sıcaklardan kaynaklı ölümleri önlemeye yeter mi? Konuyu SPD Berlin Milletvekili Dr. Turgut Altuğ ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.