Dziennik Literacki. Podkast

Jaksot

• 
  Interferencje #1 | „Odyseja”: co kino robi z mitem? 02.10.2026 1t 55min

  Weronika Stencel rozmawia z Martyną Maślanką i Patrykiem Kosendą o filmie „Odyseja”: technicznych rozwiązaniach i fantastycznych elementach. Czy historię Odyseusza można czytać z perspektywy feministycznej? Co zmienia spojrzenie na jego wędrówkę przez doświadczenie PTSD? Sięgamy po „Obstalunki” Piotra Pazińskiego, „Odyseusza. Biografię nieautoryzowaną” Tomasza Mojsika i „Penelopiadę” Margaret Atwood. Pytamy, dlaczego Odyseusz wciąż budzi tyle emocji i co film wydobywa z tej historii. A na dokładkę, niespodzianka: Diana Lenart opowiada o gdyńskich żonach marynarzy i ich czekaniu na powrót mężów.
• 
  Na południe #5 | Afryka, (anty)kolonializm i poezja w PRL 29.09.2026 1t 23min

  „Poeta musi mieć silne poczucie więzi z ludźmi, czuć sięczłonkiem wielkiej wspólnoty człowieczej” – pisała Anna Świrszczyńska, autorka tomu Czarne słowa. Poetka nigdy nie była w Afryce, podobnie jak Bruno Durocher, tłumacz wierszy zebranych w antologii Poezja czarnej Afrykiwydanej w PRL. W tym podcaście zastanawiamy się, na ile te publikacje były jedynie efektem polityki uprawianej pod sztandarem „socjalistycznej globalizacji”, a na ile wynikały z realnego poczucia feministycznego ilewicowego internacjonalizmu.
• 
  Teksturion #12 | Punk w literaturze 25.09.2026 2t 4min

  Czy literatura może być punkowa?! W „Teksturionie” Weronika Stencel rozmawia z Szymonem Kloską i Joanną Tracz o punku jako historii, tożsamości i sposobie myślenia. „Biografię X” Lacey zestawiamy z „Lekturą uproszczoną” Morales i pismami Guya Deborda. Wsłuchujemy się też w głosy samych puncurków zebrane w „Please Kill Me”. Rozmawiamy o miłości i anarchii, buncie i wspólnocie, o tym, jak kontrkultura przenika do książek i co dzieje się z jej gestami po latach. Pytamy, czy punkowość w literaturze rozpoznaje się po języku, formie, temacie, postawie autora, czy może po odmowie grania według reguł?
• 
  Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #17 | Bill Martin 23.09.2026 47min

  Tym razem w „Nie takie obce” gościmy Billa Martina, tłumaczaz języka polskiego i niemieckiego na angielski. Lecimy razem w „Kosmos” (Gombrowicza), po drodze zahaczając o pokolenie „bruLionu” i prozę Michała Witkowskiego. Jak doszło do zmiany warty w poezji polskiej tłumaczonej naangielski? Jak wymienione teksty odnajdują się w angielszczyźnie? Zapraszają Maja Gańczarczyk i Szymon Kloska.
• 
  Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #17 | Wiersze idą w świat – o percepcji współczesnej poezji polskiej na świecie 22.09.2026 1t 25min

  Spotkanie, któremu patronuje ostatni numer poetyckiego katalogu New Books from Poland. Opowiemy między innymi o tym jakie są dziś strategie promocji poezji polskiej za granicą i jak wygląda jej obecność w tłumaczeniu na języki obce. W rozmowie udział wzięli: Grzegorz Jankowicz, Jerzy Jarniewicz, Joanna Orska oraz Szymon Kloska.
• 
  Światy czytamy nowe #8 | Zbrodnie wyobraźni. O mariażu fantastyki i kryminału 18.09.2026 1t

  Byliście kiedyś na tropie jednorożca? Zerkacie na Besźel czy Ul Qomę? Czy da się napisać fantastyczny kryminał w stylu Agathy Christie? I co, jeśli pierwszym autorem kryminału był fantasta? O mariażu kryminału z fantastyką z Anną Kańtoch i Agnieszką Włoką podczas SkierConu 2026 porozmawiał Patryk Kosenda.Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje.
• 
  Występy gościnne #26 | Szaleństwo i metoda. Rozmowa z Mateuszem Kwaterką, laureatem pierwszej edycji Nagrody. im. Adama Wodnickiego 15.09.2026 1t 1min

  Zapraszamy do odsłuchania rozmowy o książce-laureatce pierwszej edycji Nagrody im. Adama Wodnickiego, której fundatorem jest Instytut Książki. Mowa o „Szczypawce z ogrodu Luksemburskiego i innych prozach” André Baillona wydanej przez Państwowy Instytut Wydawniczy. Z Mateuszem Kwaterką, autorem zwycięskiego przekładu, rozmawiała Justyna Sobolewska. Spotkanie odbyło się w maju w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, a Dziennik Literacki temu przedsięwzięciu patronował. Jak przekonuje wydawca: „proza Baillona zdaje się sytuować na granicy między zapiskami szaleńca a staranną relacją, co nadaje jej szczególny rodzaj rozwibrowania”. Życzymy dobrego odsłuchu!
• 
  Fakcje #5 | Non-Fiction 11.09.2026 59min

  Co blizny, zarówno te materialne, odciśnięte w krajobrazie, jak i te, które znaczą pamięć, mają nam do powiedzenia? Jakie historie stoją za odgórną decyzją władzy o zmianie biegu rzeki, zalaniu wsi, wycięciu lasu? Jak z drugiej strony – na poranionej, niezabliźnionej przestrzeni może powstać (również przy pomocy urzędowej pieczęci) nowy, obiecujący szczęście kwartał mieszkalny? O tym, jak kształtuje nas przestrzeń, co uruchamia jej zniknięcie lub zmiana, rozmawiają Beata Chomątowska, Kinga Dawidowicz i Marta Tomczok. Nagranie odbyło się w ramach festiwalu reportażu Non-Fiction w Gdyni.
• 
  Występy gościnne #25 | Bezwiedne macierzyństwo 08.09.2026 45min

   „Bezwiedne macierzyństwo” pod takim tytułem na Miedzynarodowych Targach Książki w Warszawie odbyło się spotkanie z Linn Strømsborg oraz Begoña Gómez Urzaiz. Autorki rozmawiały o tym, jak współczesna literatura i społeczeństwo podchodzą do kobiet, które decydują się nie mieć dzieci, jak przełamuje się kulturowe wzorce i zastane role i tożsamości.  
• 
  Teksturion #11 | Potwory 04.09.2026 2t 18min

  Weronika Stencel rozmawia z Anną Marchewką i Katarzyną Szaulińską o potworach, tych literackich i tych całkiem realnych. Punktem wyjścia jest książka „Potwory. Dylemat fanki” Claire Dederer i pytanie: co zrobić z wielką sztuką strasznych ludzi? W rozmowie spotykają się między innymi pan Darcy, Pablo Picasso, Kanye West i Roman Polański. Gdzie kończy się geniusz, a zaczyna potwór? Dlaczego tak chętnie jedno z drugim mylimy i czy można kochać dzieło, potępiając jego twórcę?
• 
  Redakcyjne rozmowy #8 | Księga lata 01.09.2026 1t 35min

  Gdzieś u wybrzeży Finlandii, na małej szkierowej wysepce dzieją się sprawy wielkiej wagi.Obserwujemy początek i schyłek życia, nabrzmiałą pełnię lata i melancholię jego zmierzchu,radość tworzenia, łapczywe zachłystywanie się nie zawsze sielską naturą, ale też oswajanie straty i przemijania. Babka i Sophia to dwie bohaterki „Księgi lata”, wspaniałej książki Tove Jansson, której postaramy się przyjrzeć bliżej w kolejnym odcinku „Redakcyjnych rozmów”. Rozmawiają: Kinga Dawidowicz, Szymon Kloska i Anna Marchewka.
• 
  Światy czytamy nowe #7 | Dziennik Literacki patrzy na AI 28.08.2026 1t 22min

  Jak rozwój generatywnej AI wpływa na pracę poetycką? Czym różni się poezja LLMów od wcześniejszej twórczości cybernetycznej. Co z etyką, metafizyką i nie(atrakcyjnością) poezji dla Wielkiego Kapitału?Na 11. Międzynarodowym Festiwalu Poezji Silesius dyskutowali badaczki i badacze: Inez Okulska, Patryk Ciesielczyk oraz Marcin Wilkowski. Moderacja: Patryk Kosenda.Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje.
• 
  Występy gościnne #25 | Dziennik powrotu. Spotkanie z Ołesią Mamczycz. 25.08.2026 1t 9min

  Ołesia Mamczycz, która po inwazji Rosji na Ukrainę zamieszkała w Polsce, po czterech latach spędzonych w Krakowie postanowiła wrócić do domu w ciemnym, zimnym i ostrzeliwanym Kijowie. Jak to jest wrócić do kompletnie zmienionego przez wojnę kraju, który zamieszkują już inni ludzie? Jak można przyzwyczaić się do ciągłego zagrożenia, które dla Ukraińców stało się normą? Jak wygląda życie literackie między nieustannymi alarmami przeciwlotniczymi a kolejnymi awariami prądu i ogrzewania? Jak patrzy na to poetka, której przed oczami wciąż stoją krakowskie Planty i uliczki na Ruczaju? Jak to jest wrócić do własnego języka, kiedy wciąż jeszcze przychodzą do głowy polskie słowa?Właśnie na takie pytania ma odpowiadać Dziennik powrotu – książka, nad którą Ołesia Mamczycz, ceniona ukraińska poetka, pracowała wiosną tego roku na miesięcznej rezydencji w Willi Decjusza w ramach programu Homines Urbani.
• 
  Redakcyjne rozmowy #7 | Europejski Poeta Wolności 21.08.2026 2t 5min

  W kolejnym odcinku Rozmów Redakcyjnych wspominamy tegoroczną edycję Nagrody Europejski Poeta Wolności i rozmawiamy o nominowanych książkach wydanych przez Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku. Gościem specjalnym odcinka jest Bogusława Sochańska, tłumaczka książki „Z całą miłością” Aminy Elmi, która otrzymała Nagrodę EPW 2026.
• 
  Na Południe #4 | Filmowe Globalne Południe 18.08.2026 55min

  Na czwartym spotkaniu z cyklu „Globalna solidarność: archiwa przyszłości” rozmawiamy o relacjach między polskim środowiskiem filmowym a Globalnym Południem. O kinie, dekolonizacji i filmie „MIX” dyskutują Monika Talarczyk, Tomasz Poborca i Magda Szcześniak.
• 
  Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #15 | o "Lalce" Bolesława Prusa 14.08.2026 1t 15min

  Kim byłby Stanisław Wokulski – kupiec, który zbił bajeczny majątek na wojnie – dzisiaj? Jak czytamy i oceniamy opowieść o takiej karierze, o takiej postaci? W „Nie takie obce” stawiamy pytania o przekłady nie tylko z języków narodowych, ale i o te między dziedzinami naukowymi czy pokoleniami. W przeddzień premier kolejnych adaptacji powieści Bolesława Prusa, czekając na rozprawę historyczną poświęconą „Lalce” spotkaliśmy się z Natalią Skandali, autorką przekładu książki na nowogrecki, Andrzejem Chwalbą oraz Markusem Mastalerzem i Wiktorią Jewiarz. Zapraszają: Szymon Kloska i Anna Marchewka.
• 
  Teksturion #10 | Wiek magicznego myślenia 11.08.2026 1t 23min

  Co mają ze sobą wspólnego syndrom oszusta, zainteresowanie astrologią i fandom Taylor Swift? Czy w czasach szumu informacyjnego epoki cyfrowej myślimy i działamy coraz mniej racjonalnie? O książce Amandy Montell Wiek magicznego myślenia. Opowieść o współczesnej irracjonalności z Dominiką Słowik i Marcinem Wilkiem rozmawia Urszula Margas.
• 
  Światy czytamy nowe #6 | Utopie w komiksie 07.08.2026 49min

  Utopie w komiksie, kryzys wyobraźni, solarpunk i opór polskiego środowiska komiksowego przeciwko generatywnej AI - między innymi o tym porozmawiał Patryk Kosenda z Dominiką Gracz-Moskwą i Janem Sławińskim podczas Kraków Comics Festival 2026.Upalne okoliczności nagrania sprawiły, że temat porzucenia pracy i wypłynięcia na Libertalię wydał się rozmówcom niezwykle kuszący. Światy czytajcie nowe, ale najlepiej w cieniu! Wydarzenie dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Inne Tradycje”.
• 
  Redakcyjne rozmowy #6 | O „Muminkach" Tove Jansson 31.07.2026 1t 9min

  „Wszystko trzeba odkryć samemu, również przejść przez to wszystko zupełnie samemu” – mówi Too-tiki w Zimie Muminków. Szanujemy tę wyjątkową postać, postanowiliśmy jednak wspólnie sprawdzić, co właściwie dzieje się w legendarnym cyklu powieściowym Tove Jansson. Wykorzystaliśmy niepowtarzalną okazję: okrągłe urodziny redaktora „Dziennika Literackiego”, by porozmawiać o fenomenie literackim i – nie tylko. Co odkryliśmy (my, czyli Kinga Dawidowicz, Szymon Kloska, Magda Huzarska-Szumiec, Anna Marchewka i Weronika Stencel) przekonacie się w najnowszym odcinku naszych „Redakcyjnych rozmów”.
• 
  Na Południe #3 | Kobiety, solidarność i Globalne Południe 28.07.2026 1t 17min

  W trzecim odcinku „Na Południe” rozmawiamy o polskich artystkach, pisarkach i działaczkach angażujących się po drugiej wojnie światowej w solidarność z krajami Globalnego Południa. O kobiecym internacjonalizmie, (anty)kolonializmie i feministycznych perspektywach dyskutują Agnieszka Mrozik, Edyta Chrobaczyńska-Plucińska i Wiktoria Szczupacka.