COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Epizode

• DİDF'ten Köln'de "Birlik ve Dayanışma Festivali" 08.06.2026 25min

  Küresel krizler ve savaşlar Batı'da demokrasileri zayıflatırken popülizmi, aşırı sağı ve ayrımcılığı tetikliyor. Krizlerden büyük ölçüde olumsuz etkilenen Almanya'da hükümet, sağlık sigortasından emekliliğe ve vatandaş yardımlarına pek çok kazanımda radikal kısıntılara gitmeye hazırlanıyor. Ülke ekonomisindeki kötü gidişat da devam ediyor. Böyle bir dönemde DİDF, Köln'de düzenlediği geleneksel festivalinde sorunların panzehirinin "Birlik ve Dayanışma" olduğunu vurguluyor. DİDF gibi partiler üstü göç kökenli yapılar Almanya gibi bir göç ülkesinde neden önemli? DİDF Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Sefariye Ekşi konuğumuz oldu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• Bizden Biri: Köln Eğitim Ataşesi Muhterem Dilbirliği 05.06.2026 23min

  Muhterem Dilbirliği, liseyi Kahramanmaraş'ta tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Avukatlık mesleğinden çok akademik kariyere yöneldi, 1999 yılında ise Almanya'ya yerleşti. Düsseldorf ve çevresinde yeminli tercümanlık ve serbest avukatlık yaptı. Pek çok sivil toplum kuruluşunda ve dernekte görev yaptı. 2022 yılından bu yana T.C. Köln Başkonsolosluğu Eğitim Ataşesi olarak görev yapan ve renkli bir kişiliğe sahip olan Muhterem Dilbirliği ile sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. İlk olarak ilginç soyadının nereden geldiğini sordu.
• AB'den sert göç planı - Sığınmacılar üçüncü ülkelere gönderilebi 03.06.2026 24min

  Avrupa Birliği, yıllardır tartışılan bir göç modelini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Yeni düzenleme, iltica başvurusu reddedilen kişilerin vatandaşlık bağı bulunmayan üçüncü ülkelere gönderilmesinin önünü açıyor. Destekçilerine göre amaç sınır dışı işlemlerini hızlandırmak ve düzensiz göçü azaltmak. Eleştirmenler ise uygulamanın insan hakları ihlallerine yol açabileceği ve uluslararası hukukla çelişebileceği uyarısında bulunuyor. TEPAV Göç Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Murat Erdoğan, planın hukuki ve siyasi boyutlarını WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.
• Yenilik: Almanya'da ehliyet almak daha ucuz ve kolay olacak 02.06.2026 13min

  Almanya, ehliyet almanın en zor ve en maliyetli olduğu ülkelerden biri. Öyle ki ehliyet masrafı zaman zaman 4 bin Euro'nun üzerine çıkabiliyor. Şimdi federal hükümet maliyeti düşürmek için harekete geçti. Hazırlanan reformun hayata geçmesi durumunda maliyetler azalacak, sınavlar daha kolay olacak. Ayrıntıları Eren Mahir Gencer derledi. Sürücü kursu eğitmeni Şükrü Açıcı hükümetin planladığı yeniliklerin olumlu ve olumsuz taraflarını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var.
• CHP'de kriz derinleşiyor - Gözler grup toplantısında 01.06.2026 25min

  Mahkemenin mutlak butlan kararı sonrasında CHP fiilen bölündü. Özgür Özel ve Kemal Kılıçdaroğlu cepheleri arasında yetki tartışması yaşanıyor. TBMM'deki grup toplantısını kimin yapacağı belirsiz. Özel cephesinden olağanüstü kurultay sesleri yükseliyor. Kılıçdaroğlu bu talebe henüz olumlu yanıt vermedi. Partinin geleceğine ilişkin tartışmalar giderek büyüyor. Siyaset Bilimci Sezin Öney, podcast WDR Cosmo Türkçe'de Türkiye tarihinde daha önce görülmemiş ölçüde millet iradesinin geri plana itildiğini söyledi. CHP Bursa Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Nurhayat Altaca Kayışoğlu ise hem parti içinde yaşanan süreci hem de Avrupa'dan gelen tepkileri değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.
• Bizden Biri: Fatih Çevikkollu - Mizah, göç ve aile yaraları 29.05.2026 30min

  Sahnelerden mizahçı ve Stand up sanatçısı kimliğiyle tanıdığımız Fatih Çevikkollu, çocuk yaşta “Kofferkind” (Bavul Çocuk) olarak bir süre Adana’daki anneannesinin yanında büyüyor. Yıllar sonra dönüp baktığında ise göçün çocuklar üzerinde bıraktığı sessiz yükü sorguluyor. Sevilen oyuncu bu deneyimlerini 2023’te yayımlanan “Kartonwand” adlı kitabında anlattı. Şimdi ise “Über-Wunden” (Yaraların üstesinden gelmek) anlamına gelen başlıkla yeni bir etkinlik dizisi başlattı. Bizden Biri köşemizde stüdyomuza konuk olan Fatih Çevikkollu ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.
• Almanya savaşa mı hazırlanıyor? 28.05.2026 18min

  Federal hükümet kriz, terör ve olası savaş olasılıklarına karşı sivil savunma kapasitesini güçlendirmek için 10 milyar Euroluk kapsamlı bir program hazırladı. "Sivil Savunma Paktı" adı altında hazırlanan paketin ana başlıklarını Erkan Aslan derledi. Evrensel Gazetesi Almanya Temsilcisi Yücel Özdemir bu hamlenin nedenlerini ve Almanya için gerçekten bir savaş tehlikesi olup olmadığını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var.
• Almanya'da yaklaşan AfD tehlikesi 27.05.2026 23min

  AfD (Almanya için alternatif partisi) Eylül ayında Saksonya-Anhalt eyalet seçiminden zaferle çıkmayı ve tek başına iktadara gelmeyi hesaplıyor. Durumun vahametine dikkat çekmek isteyen çok sayıda eyalet içişleri bakanı geçen haftalarda “darbe” uyarısında bulundu. Gözlemcilere göre aşırı sağcı partinin Saksonya-Anhalt'taki olası seçim galibiyeti Berlin'deki CDU-SPD hükümetini doğrudan etkileyebilir, hatta bir sonraki seçimlerde AfD'nin ülke genelinde iktidara yürümesiyle sonuçlanabilir. Köln Uluslararası Üniversitesi'nden sosyolog Prof. Emre Arslan yaklaşan tehlikeyi değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan aslan var.
• CHP'ye tarihi müdahale: Kılıçdaroğlu'nun hesabı ne? 26.05.2026 23min

  Temelleri Kurtuluş Savaşı sırasında atılan CHP, son günlerde büyük bir çalkantı içinde. Partinin eski genel başkanı, 77 yaşındaki Kemal Kılıçdaroğlu mahkeme yoluyla yeniden lider olmaya girişirken, seçilmiş Genel Başkan Özgür Özel ve ekibi TBMM'de ve sokakta direniş kararı aldı. Kılıçdaroğlu ve ekibinin hesabı ne, partiyi neden böyle bir krize sürüklediler? Konuyu siyaset yorumcusu ve Daktilo1984 yazarı İlkan Dalkuç ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.
• Türk siyasetinde tarihi kırılma: CHP’ye yargı müdahalesi 22.05.2026 23min

  Ankara Bölge Mahkemesi’nin dün, CHP’nin 38. Kurultayı’na yönelik verdiği “mutlak butlan” kararı, Türk siyasi tarihinde benzeri görülmemiş bir kırılmaya yol açtı. Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir siyasi partinin yönetimi mahkeme kararıyla düşürüldü, eski genel başkan Kılıçdaroğlu göreve iade edildi. CHP lideri Özgür Özel mücadele mesajı verirken, dünkü mahkeme kararı kamuoyunda “yargı darbesi” olarak tanımlanıyor. Cosmo Türkçe, tarihi mutlak butlan kararı ve sonuçlarını gazeteci Murat Yetkin ile değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• Bizden Biri: Anadolu Quartet'ten müzisyen Ahmet Tirgil 21.05.2026 22min

  Bağlamayla başlayan müzik yolculuğunu kemanın evrensel diliyle zenginleştiren, Trabzon’dan Berlin’e uzanan çok kültürlü yaşam hikâyesiyle dikkat çeken Ahmet Tirgil, aynı zamanda Anadolu Quartet’in kurucularından biri. Grubun repertuarında Türkçe, Kürtçe, Lazca, Gürcüce gibi pek çok dilde ezgiler var. Ahmet Tirgil ile müzik serüveninin nasıl başladığını, bağlamadan kemana uzanan yolculuğunu, Almanya’ya yolunun nasıl düştüğünü, Berlin’de müzik üretmenin ne anlama geldiğini ve Anadolu’nun ezgilerini farklı kültürlerle buluşturma hikâyesini konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var.
• Köln'de Alevi festivali: Gelin canlar bir olalım 20.05.2026 27min

  Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu'nun 30 Mayıs'ta düzenleyeceği festivalin mottosu “Gelin canlar bir olalım." Adı çok tanıdık, ama hala güncel bir slogan. Bir festivalin aslında neden sadece müzikten, semahtan ya da buluşmaktan ibaret olmadığını Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu Genel Sekreteri hukukçu Ufuk Çakır ile konuştuk. Devletle yapılan hak anlaşmalarını, kamu tüzel kişiliği statüsü arayışını, Avrupa’daki Alevi kimliğinin nasıl yeniden şekillendiğini ele aldık. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• Tesettürlü Büşra Sayed AfD’ye karşı 19.05.2026 21min

  27 yaşındaki Büşra Sayed başarılı bir genç girişimci, tesettür giyim üzerine kendi markası var. Ailesi Türkiye'den gelmiş, ama kendisi Almanya'da doğup büyümüş. Miss Germany güzellik yarışmasına katılıp finale kalmayı başararn Sayed, tesettürlü ve göç kökenli olması sebebiyle başta AfD olmak üzere aşırı sağcı çevrelerin hedefi oldu. Ancak Büşra Sayed pes etmedi ve nefret söylemlerine mizahla karşılık verdi. Konuyu kadın hakları ve göçmen kadınlar konusundaki çalışmalarıyla bilinen Göçmen Kadın Örgütleri Çatı Kuruluşu (DaMigra) Proje Yöneticisi İdil Göğüs ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.
• Almanya'da "Alkol özel dükkanlarda satılsın" tartışması 18.05.2026 17min

  Almanya'da hekimler birliği Marburger Bund, alkol satışına yönelik kuralların sertleştirilmesi için hükümete çağrıda bulundu. Hekimler; yüksek dereceli içkilerin süpermarket, benzin istasyonu ve büfelerde çikolatanın, cipsin ya da sakızın hemen yanında satılmasının yasaklanmasını ve bu satışların yalnızca özel lisanslı "alkol dükkanlarında" yapılmasını istiyor. Mevcut durumun alkolün "temel gıdaymış" gibi algılanmasına yol açtığı görüşünde. Ayrıca 14 yaşındaki çocukların ebeveyn gözetiminde bira ve şarap içmesine olanak tanıyan "refakatli içme" uygulamasının da kaldırılması talep ediliyor. Konuyu, eski Federal Milletvekili, çocuk hekimi ve Kinderschutzbund Başkan Vekili Dr. Nezahat Baradari ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.
• Bizden Biri: Ali Onglu - Mültecilikten taksi şoförlüğüne 15.05.2026 20min

  Ali Onglu, 30’lu yaşlarında Türkiye’den ayrılıp Almanya’ya siyasi sığınmacı olarak gelmiş. Önce bir otelde çalışmış, sonra kendi restoranını açmış, Şimdi ise taksicilik yapıyor. Ali Onglu ile Köln sokaklarında direksiyon başında geçen hayatını, Almanya’daki mücadelesini, gurbeti, özlemi ve yeniden başlayabilmenin ağırlığını konuştuk. Mikrofonda Eren Mahir Gencer var.
• Cem Özdemir eyalet başbakanı! Almanya'da tarihi başarı 13.05.2026 23min

  Almanya'ya misafir işçi olarak gelen bir ailenin çocuğu artık başbakan. Baden-Württemberg eyaletinin yönetimi artık Türk kökenli Cem Özdemir'e ait. Çiçeği burnunda başbakan COSMO Türkçe dinleyicilerine özel bir mesaj gönderdi. Özdemir'in geldiği noktanın Alman siyaseti için ne anlama geldiğini göç ve siyaset uzmanı Caner Aver ile konuştuk. Aver, bu başarının Türk toplumuna bakışı değiştirebileceğini ve göçmen kökenli insanlara örnek olabileceğini söylüyor. Ekibimizden Serap Doğan, eyalet meclisinde seçim sırasında neler yaşandığını ve AfD'den gelen itirazları anlattı. Mikrofonda Eren Mahir Gençer var.
• Almanya'da ilk Müslüman mezarlığı 12.05.2026 21min

  Federal Almanya'nın ilk müslüman mezarlığı için izin çıktı. Wuppertal'da Müslüman topluluğunun kendi yönetiminde olacak. Almanya'nın ilk Müslüman mezarlığının inşaat izni resmen onaylandı. Konuyu mezarlığın peyzaj ve mimarlık işlerini yapacak planlama ekibinde yer alan İnşaat Mühendisi Erdem Duman ile konuştuk. Serap Doğan vatandaşlara mikrofon uzattı ve nerede toprağa verilmek istediklerine dair görüşlerini derledi. Bu bölümü Eren Mahir Gençer sunuyor.
• Göç Müzesi SELMA'nın mekan belirsizliği 11.05.2026 22min

  Almanya'nın ilk göç müzesi "Selma" (Museum Selma) için mekan arayışları sürüyor. Başlangıçta Kalk semtindeki tarihi KHD binasında (Halle 70) 10 bin metrekarelik alanda yapılması planlanıyordu. Ancak artan inşaat maliyetleri ve restorasyon zorlukları nedeniyle, projenin şehir merkezindeki Kulturzentrum am Neumarkt'a taşınması düşünüldü. Yapılan yeni incelemeler sonucu bu plan rafa kaldırıldı. Müze projesini yürüten Almanya’ya Göçün Dokümentasyon Merkezi ve Müzesi (DOMiD), şimdi Kalk semtindeki Halle 70'e geri dönüp müzeyi önemli ölçüde küçültme seçeneğini değerlendiriyor. Federal hükümet ve Kuzey Ren Vestfalya Eyalet hükümeti tarafından 44,26 milyon euroluk bir bütçeyle desteklenen ve 2029'da açılması planlanan müze, yaşanan bu mekan ve boyut belirsizlikleri nedeniyle büyük bir revizyon sürecine girdi. Siyaset projeye hak ettiği desteği veriyor mu? DOMiD Yönetim Kurulu üyesi ve kurucu üye Ahmet Sezer ile konuştuk. Mikrofonda Eren M. Gençer ve Serap Doğan var.
• Bizden Biri: NRW Uyum Meclisleri yöneticisi Engin Sakal 07.05.2026 20min

  Şans Eşitliği ve Uyum Meclisleri, eski Almanca adıyla Integrationsrat, Almanya’da göçmenlerin sesi olmak, haklarını savunmak ve yerel siyasette söz sahibi olabilmek için yıllardır çalışan kurumlar. Engin Sakal yıllardan beri bu kuruluş aracılığıyla Almanya'daki Türk toplumunun hakları ve çıkarlarını savunuyor. Bizden Biri'nin bu bölümünde onunla sadece çalışmalarını değil, bu yolculuğunun arkasındaki mücadeleyi ve hikayeyi de konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var.
• Alman ekonomisinin büyük açmazı 06.05.2026 22min

  Son yıllarda üst üste küçülme ve durgunluk yaşayan Alman ekonomisinin, İran savaşıyla büyük bir açmaza girdiği aktarılıyor. Ekonomistler iktisadi durgunluğun kalıcı hale geleceği uyarısında bulunurken Alman ekonomisindeki tablo, ABD Başkanı Trump için alay konusu oldu. Bu bölümde; Berlin Ekonomi ve Hukuk Okulu’nda (IPE) ders veren iktisatçı Doç. Dr. Ümit Akçay ile Almanya’nın önündeki olası senaryoları konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren Mahir Gençer var.