İçeriden Bi'olog
Ayça Can
0
Bilimin soğuk duvarlarını aralayıp içindeki sıcak hikâyelere kulak vermek ister misiniz? “İçeriden Bi’olog”a hoş geldiniz. Bu podcast’te, evrimin milyonlarca yıl boyunca şekillendirdiği canlıları, genlerin ailemizden bize aktardığı bilgileri, doğanın mevsimlerle değişen dengesini ve bedenimizin yemek yediğimizde, stres yaşadığımızda ya da uyurken nasıl tepki verdiğini konuşacağız. Çünkü biyoloji sadece laboratuvarlarda değil; tam da yaşadığımız hayatın içinde.
Epizodai
-
#69: Güzellik influencerları ürün reklamından önce bize işleme geliyor | Dr. Tahsin Çağdaş Akaslan 15.07.2026 30minTürkiye'nin önde gelen dermatologlarından Dr. Tahsin Çağdaş Akkaslan ile cilt sağlığının her boyutunu konuştuk. Sosyal medyadaki cilt rutinlerinin gerçeği, sivilceden ize giden yol, botoks ve dolgunun doğru yaşı, güneş kreminin zararlı olup olmadığı ve güzellik influencerlarının reklam öncesi neden dermatolog koltuğuna oturduğu. Bu bölümü dinledikten sonra cildinize çok daha farklı bakacaksınız.BÖLÜMDE NELER VAR50 ürün kullanmak cildi güzelleştirmiyor, bariyer bozuyorDoğru cilt bakımı aslında 4 adımAkne ergenlikte depresyon sebebi olabiliyorKore ürünü aldım, üç hafta sonra yüzüm battıGüneş kremi mi daha zararlı, alkol mü? Cevap sizi şaşırtacakKalıcı oje tırnak yatağını mahvediyorBotoksun bir yaşı var, 25 öncesi ne yapılmalı?Dolgu için minimalist hekim nasıl seçilir?Güzellik infuları ürün reklamından önce dermatolog koltuğuna oturuyorGöz altındaki milyalar kremle geçmiyorDövme ve lenfoma bağlantısı
-
#68: "Bu sıcakta beyin çalışmaz tabii" 05.07.2026 7minSıcakta aldığınız kararlar daha impulsif, daha duygusal, daha az düşünülmüş oluyor.Bu bir zayıflık değil. Bu termoregülasyon.BÖLÜMDE NELER VARBeyin neden ısıya bu kadar hassas?Soğutma sistemi devreye girince düşünmeye ne kalıyor?Sıcakta en çok hangi beyin fonksiyonları etkileniyor?Sıcakta neden daha agresif ve impulsif kararlar alıyoruz?İstanbul'da hava 35 dese bile bulunduğunuz yer 40 derece olabilirSıcakta performansı korumak için ne yapılabilir?
-
#67: "Ben neden sivrisineklere çekiliyorum?" 28.06.2026 7minAynı masada oturuyorsunuz, aynı yemeği yiyorsunuz, aynı havayı soluyorsunuz. Akşam sonunda bir arkadaşın hiç ısırılmamış, sen beş yerden. Bu tesadüf değil — biyoloji. Sivrisinekler rastgele seçim yapmıyor. Seni hedef yapan çok somut ve çok kişisel sebepler var. Bu bölümde o sebeplerin hepsini konuşuyoruz.Bölümde Ne Var:01:00 — Sivrisinek görmeden, koklamadan, 50 metre uzaktan zaten buluyor.01:27 — Neden bazılarımıza daha çok gidiyor?02:06 — Derindeki milyarlarca bakteriyle kendine has bir kokun var.03:49 — Kan grubu meselesi: efsane mi, gerçek mi?06:19 — Nasıl korunabiliriz? Lavanta yağı, DEET içeren sprayler, açık renkli ve uzun kollu giysiler.06:55 — "Bölümün en dürüst cümlesi: yapacak bir şey yok."
-
#66: Kadıköy güvercinleri Beşiktaş'takilerden daha tehlikeli | İrem Kocakahya 24.06.2026 40minİstanbul Üniversitesi biyoloji mezunu, mikrobiyom araştırmacısı ve bilim iletişimcisi İrem Kocakahya ile konuştuk. Neyi istediğini değil, neyi istemediğini bulmak üzerine kurulu bir lisans hikayesi. Erasmus, TÜBİTAK projesi, güvercin dışkısından bilimsel makale ve antibiyotik direnci. Bu bölüm hem merak eden hem yolunu arayan herkes için.BÖLÜMDE NELER VARBiyolojide alan bulmak: neyi istediğini değil, neyi istemediğini bulLisans birinci sınıfta staj yapılır mı? İrem nasıl yaptı?Literatür taraması nedir, neden bu kadar önemli?Erasmus'a gitmek göründüğü kadar güzel mi?Mikrobiyom nedir, vücudun dışında nerede bulunur?3 lisans öğrencisi güvercin dışkısından makale çıkardıİstanbul'un 3 farklı semtinden örnek topladılar: Beyazıt, Kadıköy, BeşiktaşKadıköy güvercinleri Beşiktaş'takilerden daha fazla antibiyotik direnci taşıyorAntibiyotik direnci hastaneden değil, güvercinlerden de bulaşabiliyormuşTÜBİTAK 2209A projesi nasıl yazılır, nelere dikkat edilmeli?Lisanstayken beyin daha özgür düşünüyor, fikirlerini hemen yaz
-
#65: "Güneşte saç rengim açılıyor" 21.06.2026 9minTatilden dönenler hep aynı şeyi söylüyor: "Saçım güneşte açıldı, çok güzel oldu." Ama saç biyolojisine bakınca tablo biraz farklı. Güneş aslında saçı açmıyor. Bu bölümde melaninden keratine, deniz tuzundan klora, "doğal röfle" efsanesinden UV koruyuculara kadar güneşin saçınıza gerçekte ne yaptığını konuşuyoruz.Bölümde Ne Var:00:57 — Güneş saçı açmıyor 01:23 — Saç rengini belirleyen şey ne?03:00 — Bu süreç geri dönüşümsüz. 03:21 —Tatilden sonra saçın kuru ve kırılgan hissettirmesinin sebebi bu.04:53 — Peki neden güzel görünüyor? 05:38 — "Doğal röfle" ile kuaför röflesi aynı şey mi? 08:40 — Tatilden sonra protein bakımı
-
#64: "Denize girince neden hep çişim geliyor ki?" 14.06.2026 8minHerkesin bildiği ama kimsenin konuşmaya cesaret edemediği o soruyu bugün masaya yatırıyoruz. Denize girince neden çiş geliyor? Bu bir hijyen bölümü değil — bu bir biyoloji bölümü. Böbrek fizyolojisinden pelvik taban kaslarına, havuzun "klor kokusunun" aslında ne olduğuna kadar, kimsenin yüzüne vurmadığı bilimi konuşuyoruz.Bölümde Ne Var:00:00 — Konu nereden çıktı?02:35 — Bu his sadece denizde olmuyor03:00 — Neden iyi hissettiriyor?04:50 — Araştırma: yetişkinlerin %60'ı itiraf etmiş.06:10 —Havuzun o karakteristik klor kokusu? 06:40 — Havuzdan sonra göz yanması klordan değil07:05 — Sonuç? denizde mi havuzda mı, ne yapmalı?
-
#63: "Doğayı görmek için Afrika'ya gitmeye gerek yok" | Pedram Türkoğlu 03.06.2026 1val 8minTıp doktoru, anatomist ve yaban hayat fotoğrafçısı Dr. Pedram Türkoğlu ile çok konuştuk. Evinizdeki gekodan Türkiye'deki leopara, yarasanın kanadından kargaların öç almasına kadar... Aslında hiç fark etmeden her gün inanılmaz bir doğanın içinde yaşıyoruz. Bu bölümü dinledikten sonra etrafınıza farklı bakacaksınız.BÖLÜMDE NELER VAR?Sosyal medyadaki doğa içeriklerinin arkasında ne var?Doğada renkli ve güzel kokana yaklaşmaZararsız hayvanların tehlikelileri taklit etmesi: Batesian mimikriMadagaskar'a gitmeye gerek yok, geko zaten evinizde yaşıyorTelefonla fotoğraf çek, bilimsel makaleye dönüştür: iNaturalistHer yere çam dikmek doğayı kurtarmıyor, mahvediyorTürkiye'de leopar, sırtlan, akbaba var ama kimse bilmiyorYarasanın kanadı aslında senin parmağınBilinci evrimleştiren tek canlı biz miyiz?Hayvanların ne kadar zeki olduğunu anlayabilecek kadar zeki miyiz?Kargalar kin tutuyor, problem çözüyor, velociraptor kadar zekiPandemi döneminde insanlar çekilince çakallar şehre indiDoğadaki en tehlikeli hayvan aslında insan
-
#62: "Güneş kremi sürmek isTE-Mİ-YO-RUM" 31.05.2026 24minAtalarımız her gün UV indeksi 12'nin üzerinde bir güneşin altında yaşadı — SPF olmadan. Biz neden bu kadar korkuyoruz?Bu bölümde güneş kreminin gerçekte ne yaptığını, melaninin evrimsel hikayesini ve D vitamini paradoksunu konuşuyoruz.📌 BÖLÜMDE NE VAR1:55 — Seni yakan ile yaşlandıran farklı ışın. Hangisi hangisi?3:37 — Güneş kremi D vitaminini de engelliyor. Dermatolog mu haklı, endokrinolog mu?6:19 — UV 12. Şapka yok, krem yok. Ata insan nasıl hayatta kaldı?8:06 — Cilt rengin neden böyle — ve bunu folik asit belirliyor.9:04 — Kuzeye göçünce binlerce yılda deriler açıldı. Evrim canlı canlı.11:01 — Avustralya neden melanom şampiyonu? Cevap coğrafya.12:13 — Bronzlaşma aslında hasardan korunma refleksi.14:03 — Ata insan cilt kanseri olmadı mı, yoksa görecek kadar yaşayamadı mı?15:52 — Türkiye güneşli. Yine de D vitamini yetersizliği salgın gibi. Neden?18:21 — Güneş kremindeki kimyasallar kana geçiyor. Paniklemeli miyiz?20:39 — SPF 30 ile 50 arasındaki fark sadece %1. Bunu biliyor muydun?
-
#61: Doğa bizi her gece ölüme terk ediyor, neden? 24.05.2026 21minHer gece yatağa uzandığınızda bilinciniz kapanıyor, kaslarınız gevşiyor ve tamamen savunmasız kalıyorsunuz. Peki evrim neden bizi her gece 8 saat boyunca bu kadar zayıf bırakıyor? Bu bölümde uykunun karanlık evrimsel sırrını, beyninizdeki gece temizliğini, rüyalarınızın gizli misyonunu ve modern dünyanın bu antik mekanizmayı nasıl bozduğunu konuşuyoruz. Uykunun distopik ve büyüleyici hikayesine hazır mısınız?BÖLÜMDE NELER VAR?00:00 - Neden her gece ölüme terk ediliyoruz?02:13 - Evrimsel sürecin en büyük hatası uyku olabilir mi?04:27 - Uyku yoksunluğu fareleri nasıl öldürdü?07:18 - Rüyalar birer hayatta kalma simülasyonu11:25 - Rüyada bilinçli olmanın gizemi: Lüsid rüyalar12:43 - 50 bin yıl önce kamp ateşinin başında kim nöbet tutuyordu?17:35 - Edison'un ampulü uyku düzenimizi nasıl bozdu?18:28 - Uyku borcu birikiyor ve telafi edilemiyor19:12 - Modern dünyada nasıl daha iyi uyuruz?20:30 - Uyku; sudan çıkmış balığın suya dönüşü
-
#60: Beynimiz bizim mutlu olmamızı neden istemiyor? 17.05.2026 20minNeden aldığımız yeni telefon bir hafta sonra sıradanlaşıyor? Neden ilk içtiğimiz kahvenin verdiği hazzı bir daha alamayız? Neden hayalini kurduğumuz işe başladığımızda heyecan düşer? Bu bölümde beynimizin şaşırma mekanizmasını, dopamin sisteminin sırlarını ve modern hayatın bizi nasıl bir isteme-hoşlanma ayrışmasına sürüklediğini konuşuyoruz.Bölümde Neler Var?00:00: İnsan neye şaşırır?02:00: Beklenmedik ödüller neden daha çok dopamin salgılatıyor?05:00: Piyango kazananlar neden bir yıl sonra mutsuzlaşıyor?06:00: Dopamin reseptörleri nasıl azalıyor? Lüks araba sahiplerinin 12 aylık mutluluk düşüşü07:30: Neden beyin bizim mutlu olmamızı istemiyor?16:20: Rastgele ödüllendirme neden bu kadar bağımlılık yapıcı?20:00: Kıtlık için tasarlanan beyin, bolluk ortamında ne yapacağını şaşırıyor
-
#59: Moleküler Biyologdan Yatırım Liderine 155M€'luk Hikaye | Damla Karakolcu 13.05.2026 1val 3minBu bölümde Capital Cell İletişim Direktörü Damla Karakolcu ile konuştuk. Damla, İstanbul Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunu, Bio Revolution bülten yazarı ve 3000+ aboneye sahip bir bilim iletişimcisi.🎯 Bölümde neler konuştuk:Moleküler biyologdan biyoteknolojik girişimlerde yatırım iletişim direktörüne dönüşüm hikayesi21. yüzyıl öğrencisi olmak ve merak tohumları felsefesiTürkiye'de 0, Avrupa'da 7+ biyoteknoloji fonu gerçeğiCapital Cell modeli: 4000 ekspertle 155M€ yatırım nasıl sağlandı?Neden geri dönmedi?Topluluk kurma stratejileri: Google DSD'den Capital Cell'eDamla'nın Instagram hesabı: @damlakarakolcuDamla'nın Bio Revolution bülteni: https://tr.linkedin.com/company/biorevolution
-
#58: Şu an çıplak değilsin, neden? 03.05.2026 20minBu bölümde insanlığın 2,5 milyon yıllık çıplaklık döneminden günümüze kıyafetin evrimsel ve toplumsal yolculuğunu keşfediyoruz.Bölümde neler var?0:00 - Neden Çıplak Değiliz?0:32 - 2,5 Milyon Yıl çıplak yaşadık1:36 - Gözlü İğne Devrimi (40 Bin Yıl Önce)2:16 - Neden Tüylerimizi Kaybettik?6:34 - Bit, pire, kene kıyafetlere göre evrim geçirdi 9:03 - Çıplaklık neden utanç kaynağı değildi?11:33 - Çıplaklığın Yasaklandı!!13:08 - Kıyafet zihinsel performansı nasıl etkiler?14:33 - Dijital Paradoks: Instagram'da çağında şeffaflık kültü17:34 - Geleceğin Akıllı Aktif ikinci deri teknolojisi19:00 - Kıyafet milyonlarca yıllık serüvenin özeti
-
#57: "Ne hissedeceğimi bilmiyorum" 26.04.2026 22minYaşadıklarımdan sonra nasıl hissedeceğimi bilmiyorum diyorsanız, bu bölüm tam size göre! Duygusal regülasyonu psikoloji değil, biyoloji perspektifinden ele alıyoruz. Bölümde neler var?00:00 Giriş 01:16 Okullarda bize beynimizi yönetmeyi öğretmediler02:52 Duygu aslında başınıza gelen değil06:45 Neden saatlerce sinirli hissediyoruz? 10:45 Duygulara isim vermek onları zayıflatır12:00 Bütün duygular kötü mü?15:30 Stresi doğru kullanmak17:58 Duygu geçti ama vücut hala gergin19:43 Uzun vadeli duygusal dayanıklılık geliştirmek22:20 Beyniniz yönlendirilebilir bir sistem
-
#56: "İlk görüşte aşık oldum" 19.04.2026 21minBirini ilk gördüğünüz anda "vurulmanız" gerçekten mümkün mü? Bu bölümde yıldırım aşkının ardındaki bilimi keşfediyoruz: Beyninizin 200 milisaniyede nasıl karar verdiğinden, dopamin-oksitosin-adrenalin üçlüsünün nasıl bir parti başlattığına, koku alma duyunuzun genetik eş seçimindeki gizli rolünden toksik ilişkilerdeki karanlık tarafa kadar her şeyi masaya yatırıyoruz. Yıldırım aşkı bir kimyasal patlama mı, yoksa gerçek bir bağlantı mı? Cevap bölümde!Bölümde Neler Var?00:00 Yıldırım aşkı gerçek mi?00:38 Filmlerdeki ağır çekim sahneler gerçekten yaşanıyor mu?02:50 Neden o kişiyi düşünmekten kendimizi alamıyoruz?04:45 Aşıkken neden ellerimiz terliyor ve kalbimiz çarpıyor?10:30 Sokakta gördüğümüz her çekici insana neden vurulmuyoruz?12:00 Erkekler gerçekten daha hızlı mı aşık oluyor?14:00 Yıldırıma çarptıysanız sakın hemen evlenmeyin!15:30 Aynı kişiye ikinci kez aşık olunur mu?17:30 Toksik ilişkiye vurulmak20:50 Son soru: Artık farklı mı bakacaksınız yoksa sadece hissetmeyi mi seçeceksiniz?
-
#55: Su yerine tükürüğümüzü içsek? 12.04.2026 13minBu bölümde, kendi tükürüğümüzü içerek susuzluğumuzu giderebilir miyiz sorusunu bilimsel olarak inceliyoruz. Videoda neler var?00:00 → Giriş ve bölüm tanıtımı00:44→ Tükürüğün bileşimi03:58 → Tükürüğün üretim mantığı05:30 → Dehidrasyonun (susuzluk) etkileri08:29 → Tükürüğün deniz suyuna dönüşmesi10:44 → Vücudun kirli suyu reddetme tepkisi11:14 → Su kıtlığında vücudun öncelikleri ve işkence mekanizması12:24 → Kapanış
-
#54: Ağlamak neden rahatlatır? 05.04.2026 24minGözyaşları sadece üzüldüğümüzde mi akar? Soğan doğrarken akan gözyaşı ile duygusal bir anda akan gözyaşı arasında fark var mı? Bu bölümde ağlamanın ardındaki bilimi derinlemesine inceliyoruz.Bölümde neler var?00:00 - Giriş ve bölüm tanıtımı00:46 - Gözyaşı Anatomisi ve Yapısı 03:40 - Soğanın neden göz yaşartır05:45 - Duygusal gözyaşının bileşimi ve farklılıkları12:00 - Ağlamanın Psikofizyolojisi 14:00 - Evrimsel ve Sosyal Boyut15:00 - Ağlamanın Cinsiyet Farkları16:00 - Patolojik Ağlama 19:00 - Gözyaşındaki Stres Hormonu21:00 - Hıçkırıklı Ağlama22:00 - Evrimsel Cinsiyet Farkları24:00 - Kapanış
-
#53: Türkiye'de biyoloji okunur mu? 22.03.2026 20minTürkiye'de biyoloji ve temel bilimler okumanın avantajlarını, dezavantajlarını ve kendi deneyimlerimi objektif bir bakış açısıyla paylaşıyorum.Okulun sunduğu teorik eğitimin ötesine nasıl geçilir? Öğrenci kongreleri, gönüllü stajlar ve network kurmanın kariyerinizdeki kritik rolü nedir?Ayrıca pandemiden sonra stratejik önemi artan biyolojinin; wellness, biohacking ve bilim iletişimi gibi yükselen yeni sektörlerle nasıl birleştiğini inceliyoruz. Video Bölümleri (Timeline):00:00 – Giriş ve Bölüm Özeti 00:37 – Biyoloji Bölümüne Karşı Önyargılar ve Çevresel Baskılar01:36 – Okul Eğitiminin Kısıtlılığı ve Kişisel Gelişimin Önemi02:24 – Öğrenci Kongreleri ve Network Kurma Fırsatları 04:37 – Gönüllü Stajlar: Teoriyi Pratiğe Dönüştürmek 07:23 – Yeni Trendler: Wellness, Biohacking ve Disiplinler Arası Çalışma 09:30 – Bilim İletişimi ve Yatırımcı İlişkileri 10:48 – Türkiye'de Biyoloji Mezunları İçin Kariyer ve Çalışma Alanları 12:16 – Bir Alt Dal Örneği: Ornitoloji ve Yaban Hayatı Videograflığı16:21 – Tercih Yapacaklara Tavsiye 18:37 – Yapay Zeka Korkusu: Mesleğinizi AI mı Elinizden Alacak? 19:11 – Kapanış ve Destek Mesajı
-
#52: Sevdiğin insanı gerçek anlamda yer miydin? Yamyamlık kültürü ve prionlar 08.03.2026 10minÇoğumuz yamyamlığı filmlerdeki korkunç bir saldırganlık sanıyoruz. Peki ya birini o kadar çok sevseniz ki, ruhunun yok olmaması için bedenini kendi vücudunuzda saklamak isteseydiniz? Bugün, Papua Yeni Gine dağlarında bir yas ritüeli olarak başlayan ama bilimi temelinden sarsan o ürpertici hikayeyi; Kuru hastalığını ve zombi proteinleri konuşuyoruz.Video içeriği:00:36 | Papua Yeni Gine'de Gizemli Bir Hastalık 01:46 | Bir Yas Ritüeli: Neden Yamyamlık? 05:04 | Bilimsel Keşif: Prionlar (Zombi Proteinler) 06:12 | Evrimsel Korunma ve Mutasyon 07:07 | Nobel Ödüllü Çalışmalar 08:05 | Kuru'nun Sonu ve Modern Riskler
-
#51: İstediğin her şeyi nasıl elde edersin? 22.02.2026 15minBu hafta "İstediğim her şeyi nasıl elde ederim?" sorusunun peşine düşüyoruz. Bölümde Neler Konuşuyoruz?00:10 — İstediğiniz Her Şeyi Nasıl Elde Edersiniz?00:24 — Çekim Yasası ve Hayal Kurmanın Dopamin Tuzağı01:29 — Şansın Gerçek Tanımı: Hazırlık ve Fırsatın Buluşması02:18 — Kontrolü Ele Almak: Kurban Psikolojisinden Yaratıcı Psikolojiye Geçiş03:57 — Suçluluk vs. Sorumluluk: Yağmurda Şemsiye Almak05:22 — Hedeflerin Netliği: Beyin Belirsizliği Neden Sevmez?07:27 — SMART Hedefleme Tekniği ile Teknik Planlama10:27 — Algıda Seçicilik Nasıl Çalışır?12:11 — Sürtünmeyi Azaltmak: Hedefe Giden Yolu Kolaylaştırmak13:31 — Networking: Ekosistem Kurmak ve Değer Katmak14:36 — Almadan Önce Vermek🔗 Beni Takip Edebilirsiniz:Instagram: @iceridenbiologE-Kitap: "Biyoloji MBG Okuyup N'apıcaz?" https://www.shopier.com/iceridenbiolog/41222683Mentorlük: https://calendly.com/iceridenbiolog/30min
-
#50: Hiç canımız yanmasaydı ne kadar yaşayabilirdik? 08.02.2026 15minÇoğumuz için acı, bir an önce kurtulmak istediğimiz, hayatımızı zorlaştıran bir 'arıza' gibi görünür. Peki ya size, acı çekme yeteneğinizin aslında hayatta kalmanızı sağlayan en gelişmiş 'yazılım' olduğunu söylesem?Bu bölümde neler var?Hissizliğin Karanlık Yüzü: Hiç acı duymayan bir çocuk için dünya neden bir mayın tarlasına dönüşür?Nosisepsiyon vs. Acı: Vücudumuz hasarı nasıl algılar, beynimiz bu mesajı nasıl yorumlar?Evrimsel Sigorta: Neden acı çekmeyen canlılar doğadan elendi? Bizler neden "canı yananların" çocuklarıyız?Kırık Bir Kalp ve Kırık Bir Kol: Beynimiz neden sosyal dışlanmayı fiziksel bir yaralanma gibi algılar?🔗 Beni Takip Edebilirsiniz:Instagram: @iceridenbiologE-Kitap: "Biyoloji MBG Okuyup N'apıcaz?" https://www.shopier.com/iceridenbiolog/41222683Mentorlük: https://calendly.com/iceridenbiolog/30min
Populiari šalyje
Ši tinklalaidė taip pat patenka į šių šalių tinklalaidžių topus.