Historia kobiet

Epizodes

• Bezwstydna cesarzowa Teodora 29.05.2026 32min

  Kobieta, która zrobiła jedną z najbardziej spektakularnych karier w historii: od tancerki i kurtyzany zabawiającej widzów w przerwach między wyścigami rydwanów do cesarzowej u boku władcy, któremu historia dała przydomek Wielki. I dowód na to, że jeden złośliwy kronikarz z bujną wyobraźnią - oraz gęsi - potrafią zepsuć reputację na wieki.  
• Helena Wolińska. Jej życiorys wypełniłby kilka biografii 22.05.2026 1h 19min

  Jej życiorys wypełniłby kilka biografii. Dzieciństwo w żydowskiej Dzielnicy Północnej. Fascynacja polskością i Polską, która Fajgę Danielak traktowała jak obywatelkę II kategorii. Wojna najpierw we Lwowie, potem w warszawskim getcie, wreszcie w Polskiej Partii Robotniczej, która, jak powie, pozwoliła jej wybrać rodzaj śmierci. Przyjęcie nowego nazwiska i nowej tożsamości, towarzyszki Leny. Budowanie nowej, lepszej, równiejszej Polski - i cena, jaką młodzi komuniści byli gotowi za to zapłacić. I przeszłość, która ją w latach 90. dogoniła.   O Helenie Wolińskiej opowiada autorka jej biografii, Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz.
• "Niekobiece" apetyty królowej Wiktorii 15.05.2026 43min

  Miała ogromny apetyt - na władzę, jedzenie, taniec i przede wszystkim swojego męża. Dzieci specjalnie nie lubiła, w tym swoich, które oddawała mamkom. Od jej imienia została nazwana epoka widząca kobiety w roli aniołów domowego ogniska, które znoszą tzw. obowiązki małżeńskie biernie i z nadzieją na rychłe uroki macierzyństwa.   Bohaterką dzisiejszego odcinka jest bardzo nie-wiktoriańska królowa Wiktoria.
• Zdradziecka lwica, ruda olbrzymka: Boudika 08.05.2026 29min

  Spaliła Londyn, pobiła Rzymian i nazwała ich zniewieściałymi mięczakami. Zemściła się krwawo za krzywdę, którą najeźdźcy wyrządzili jej i jej córkom - albo zbuntowała się przeciwko podatkom, zależy któremu wierzyć historykowi. Stulecia później została brytyjską bohaterką narodową oraz feministyczną ikoną. Jedno i drugie zapewne mocno by ją zdziwiło.   Bohaterką dzisiejszego odcinka jest celtycka wojownicza królowa Boudika.
• Lektury nie dla dzieci, kanon nie dla dziewczyn. Czego brakuje w polskiej szkole? 24.04.2026 1h 3min

  - Ja bym chciała omawiać z maturzystami interesujące lektury. Ale nie mogę, bo oni muszą przygotować się do egzaminu. I ja muszę tłuc z nimi te perełki kanoniczne, pisane przez mężczyzn o mężczyznach - mówi Aleksandra Korczak. Dlaczego w kanonie lektur obowiązkowych nie ma niemal żadnych książek pisanych przez kobiety? Dlaczego znakomita większość bohaterek, o których czytają uczniowie i uczennice, to istotki bezradne i romantyczne, ewentualnie matki karmiące, w ostateczności złe kobiety? Dlaczego tylko chłopcy mają w nich przygody, a dziewczynki psują zabawę i trzeba się nimi opiekować? Co uczniowie podstawówki tak naprawdę rozumieją z "Dziadów"? I jaką wizję ról męskich i kobiecych wyniosą ze szkoły? Gościnią podcastu "Historia kobiet" jest Aleksandra Korczak, polonistka, autorka "Bezradnych i romantycznych".
• "Jestem po stronie Jagny". "Chłopi" z Joanną Kuciel-Frydryszak 17.04.2026 1h 11min

  "Chłopi" z autorką "Chłopek". Monumentalna powieść o wsi, wspólnocie, przetrwaniu i kobiecie, która łamie zasady i płaci za to wysoką cenę. - Jagna niestety odbierana jest jednowymiarowo, jako ta ladacznica, która zasłużyła na swój los. A ona idzie w poprzek norm społecznych, nic sobie nie robi z oka społecznej kontroli, i stara się być istotą wolną - mówi Joanna Kuciel-Frydryszak. Dlatego, choć zakończenie najnowszej ekranizacji ma inną wymowę niż w książce, autorce "Chłopek" się podoba.  - To jest Jagna niezwyciężona i to jest cudowne. Reymont może i przewraca się w grobie, ale co z tego? "Chłopi" należą już do nas. Sprezentował ich nam i będziemy z nimi robić, co chcemy. Amen. A was "Chłopi" zachwycają czy wręcz przeciwnie? 
• "Przeminęło z wiatrem": problematyczna miłość. Z Katarzyną Czajką-Kominiarczuk/Zwierzem Popkulturalnym 10.04.2026 1h 38min

  - Scarlett nie jest dobrą osobą. W każdym rozdziale będzie nas irytować, męczyć i dręczyć - i przez to jest prawdziwa - mówi Katarzyna Czajka-Kominiarczuk, autorka bloga Zwierz Popkulturalny.   Zupełnie jak "Przeminęło z wiatrem". Co powieść Margaret Mitchell wciąż mówi nam o Ameryce i dlaczego, nawet jeśli bywa to obraz dość paskudny, tak trudno się oderwać?   "Przeminęło z wiatrem" to powieść o przetrwaniu, wojnie, pieniądzach i kobiecej sprawczości. Socjologiczna panorama sprzedawana w opakowaniu romansu wszechczasów. Rzecz o kobiecie, która zdobyła świat, tracąc po drodze dom, rodzinę, mężów, dzieci, miłość życia, a nawet dwie, i złudzenia - ale pomyśli o tym jutro - z jedną z najwspanialszych bohaterek w historii literatury.   Powieść idealna - a raczej byłaby taka, gdyby nie r*sistowska ideologia starego Południa, którą Margaret Mitchell nie tylko usprawiedliwia, ale wręcz romantyzuje. Czytać? Nie czytać? Bojkotować film? Wyrywać kartki? Dajcie znać w komentarzach.
• "Piekło kobiet" - jak naprawdę wyglądało? 03.04.2026 59min

  Przerywanie ciąży wieszakiem, wszechobecna przemoc i bezkarność jej sprawców - serial HBO "Piekło kobiet" pokazuje mroczną podszewkę II RP. Tytuł pożyczony jest od felietonów Tadeusza Boya-Żeleńskiego, publicysty, który walczył o liberalizację prawa aborcyjnego, dostęp do antykoncepcji cywilne rozwody i świeckie państwo, ale główne bohaterki są fikcyjne. Czy świat przedstawiony w głośnym serialu odzwierciedla rzeczywistość międzywojnia? O tym Katarzyna Wężyk rozmawia z biografką Boya, Moniką Śliwińską.   
• Praca, globus i opera mydlana. "Nad Niemnem" z Anetą Korycińską/Babą od polskiego 27.03.2026 1h 4min

  To jest opowieść dla kobiet, która mówi im, że muszą same zadecydować o swoim losie, mieć swoje pieniądze i swoją pasję - mówi Aneta Korycińska. - Może trochę opera mydlana, ale z przesłaniem: pozwól sobie na miłość i wyrwij się z okowów, w których jesteś. I, oczywiście, pracuj.   Niekończące się opisy przyrody, czarno-biali bohaterowie, sentymentalny styl, który kiepsko się zestarzał, i młotkowane z finezją nalotu na Drezno przesłanie: praca uszlachetnia, lenistwo unieszczęśliwia - tyle zazwyczaj zapamiętuje się z licealnej lektury "Nad Niemnem".   Ale jak zdrapać wszystkie te globusy, pąsowe usta i szlachetność zaścianka, znajdziesz opowieść o kobiecej samorealizacji i wyborze własnej drogi, napisaną przez autorkę, która miała odwagę zawalczyć o własne szczęście. I aż się prosi o ekranizację w stylu "Bridgertonów".   Gościnią Katarzyny Wężyk jest Aneta Korycińska, w sieci znana jako Baba od polskiego.
• Gra o Łódź z Alicją Urbanik-Kopeć 20.03.2026 1h 20min

  - Bohaterowie są skorumpowani, zepsuci, są w stanie popełnić każde świństwo, żeby tylko wygrać. To byłaby gra o Łódź - mówi Alicja Urbanik-Kopeć. - Lektura "Ziemi obiecanej" jest jak oglądanie wypadku samochodowego. Wiesz, że to się skończy źle, ale nie możesz się powstrzymać, żeby nie czytać dalej. "Ja nie mam nic, ty nie masz nic, on nie ma nic, to razem właśnie mamy tyle, w sam raz tyle, żeby założyć wielką fabrykę". I Daniel Olbrychski, Wojciech Pszoniak i Andrzej Seweryn w smokingach we mgle, oblewający szampanem swój przyszły sukces. Ta scena w genialnej ekranizacji jednej z najlepszych polskich powieści przeszła do historii, ale "Ziemia Obiecana" to rzecz nie tylko o mężczyznach, Łodzi i kapitalizmie. Panny z dworku, córki i żony fabrykantów oraz robotnice: to dzięki nim ta maszyna się kręci. I to piękny Karol robi karierę, no cóż, przez łóżko. Naszą przewodniczką poXIX-wiecznym dzikim kapitalizmie i mieście w galopującym kryzysie łódzkości jest historyczka Alicja Urbanik-Kopeć.
• Wszystkie figi Sylvii Plath z Elżbietą Korolczuk 13.03.2026 1h 2min

  - Sylvia Plath szukała partnera i prawdziwej, szalonej miłości, która będzie komunią dusz i wspólnotą twórczą. I Ted Hughes był tym poetą, którego ona sobie wyobraziła: niestałym, szalonym, brutalnym - nawet jeżeli chciał być jej partnerem - mówi socjolożka Elżbieta Korolczuk. - Co ciekawe, ona go często opisuje jako Polaka. To cudowne, że ona wyobrażała sobie słowiańskość jako dzikość męską.   Poetka tragiczna. Autorka lektury obowiązkowej dla wrażliwych dziewcząt z ambicjami. Bohaterka tragicznego romansu. Kobieta, która chciała mieć wszystko: miłość i karierę, namiętność i partnerski związek, macierzyństwo i czas na pisanie, być sławną poetką i boginią domowego ogniska.   W kolejnym odcinku "Historii kobiet" rozmawiamy o Sylvii Plath i "Szklanym kloszu".   
• Moralność pani Zapolskiej 06.03.2026 1h 4min

  - Gdzie jest Gabriela Zapolska w tych wszystkich opowieściach? Czy jest dobrą panią, pochylającą się nad błotem tego świata, czy jest panią Dulską, która tylko chciałaby, żeby tu był porządek? A może jest tymi wszystkimi odrzuconymi kokotami, które zamieszkują pokoje kamienicy Dulskiej, siejąc zgorszenie? - pyta Sylwia Chutnik.   Aktorka. Skandalistka. Pisarka. Matka nieślubnego dziecka. Oskarżana zarówno o niemoralne prowadzenie się, jak i nienawiść do mężczyzn. Autorka naturalistycznych powieści, które oburzały krytyków, i brutalnej satyry na straszne mieszczaństwo, na które mieszczanie walili drzwiami i oknami.   W kolejnym odcinku "Historii kobiet" rozmawiamy o Gabrieli Zapolskiej i "Moralności pani Dulskiej".
• Kobiety Mickiewicza z Anetą Korycińską/Babą od Polskiego 27.02.2026 1h 20min

  Kobiety Mickiewicza z Anetą Korycińską/Babą od Polskiego Adam Mickiewicz miał swój typ i była to raczej Telimena niż Zosia. - I wcale nie uważał, że "gdy na dziewczynę zawołają: żono! Już ją żywcem pogrzebiono". Przeciwnie, lampeczka mu się zapalała, traktował to jak zaproszenie - mówi Aneta Korycińska. Życie towarzyskie i uczuciowe samego wieszcza było jednak nieco bardziej skomplikowane. Bohaterkami dzisiejszego odcinka „Historii kobiet" są kobiety Adama Mickiewicza - te z jego twórczości i te z jego życia - a przewodniczką po romantyzmie jest Aneta Korycińska, nauczycielka i edukatorka znana jako Baba od polskiego.
• Herbatka u Borejków z Martą Nowak 20.02.2026 1h 6min

  Na książkach Małgorzaty Musierowicz wychowały się dwa pokolenia Polek. Tylko Andrzej Sapkowski ma podobnie zaangażowany - choć zdecydowanie mniej złośliwy - fandom. - "Jeżycjada" jest na trwale wyryta w korze mózgowej milionów Polek. Ja będę miała 85 lat, Alzheimera i dalej będę wiedziała, ile wzrostu miała Gabriela Borejko - przewiduje Marta Nowak. W kolejnym odcinku "Historii kobiet" zanurzamy się w rodzinnym ciepełku mieszkania na Roosevelta 5 i odwiedzamy cytującą klasyków (w oryginale) inteligencką wyspę na morzu chamstwa, prostactwa i minimalizmu. Ale też mieszkanie starych, dobrych znajomych, do którego wraca się, gdy ma się chandrę albo chce się po prostu dowiedzieć, co u nich słychać. 
• Czy "Wichrowe wzgórza" to rzeczywiście love story wszech czasów? 13.02.2026 1h 23min

  Dlaczego "Wichrowe wzgórza" nie są love story wszech czasów - i o czym tak naprawdę są, jeśli nie o miłości - komu się udało, a komu nie przenieść genialnej powieści Emily Bronte na ekran, dlaczego nie należy przesadzać ze ślimakami na szybach, rybami w galarecie i stylem bawarskiej dojarki, czy najnowsza ekranizacja to film na randkę, i kto był najlepszym Heathcliffem - to wszystko (i dużo więcej) w pierwszym odcinku nowego sezonu "Historii kobiet"" Gościnią Katarzyny Wężyk jest Alicja Urbanik-Kopeć  
• "Niewolnica swoich włosów", cesarzowa Sisi 29.08.2025 44min

  Trzy godziny dziennie na fruzurę. Godzinę - na ściskanie gorsetem. Kilka na ćwiczenia: gimnastykę, jazdę konną, szermierkę. I do tego bardzo ścisła dieta. Cesarzowa Sisi z dbania o urodę zrobiła pracę na pełny etat. A gdy już nie spełniała jej wyśrubowanych standardów, zabroniła robić sobie zdjęcia. I wytatuowała na ramieniu kotwicę.
• Cesarzowa Sisi: celebrytka w złotej klatce 22.08.2025 38min

  Sisi miała być siostrą panny młodej, ale książę na białym koniu wybrał ją. Była jedną z najpiękniejszych kobiet Europy, a na pielęgnowanie tej urody poświęcała większość dnia. Każdego dnia. A od męża uciekała w dalekie podróże.
• Babka od histy: parasolki nie stukały w okno Piłsudskiego 15.08.2025 47min

  Uwielbiam mit o sufrażystkach, które stukały parasolkami w okna willi Józefa Piłsudskiego. Problem w tym, że parasolek nie było — mówi Agnieszka Jankowiak-Maik, nauczycielka i popularyzatorka historii.
• Elżbieta I: ciało niewiasty, serce króla, cz. 2 25.07.2025 39min

  Pokonała niezwyciężoną Armadę, sponsorowała piratów i odkrywców, dała Anglii Złoty Wiek. I nie dała się wrobić w małżeństwo, choć wielu próbowało. Elżbieta I wolała rządzić sama - choć zawsze otoczona wianuszkiem mężczyzn.
• Elżbieta Wielka, królowa dziewica (?), cz. 1 18.07.2025 40min

  "Wystarczy mi, że napiszą na moim nagrobku, że królowa żyła i umarła jako dziewica" — tak Elżbieta I uzasadniała swoją niechęć do małżeństwa, choć jeszcze większą niechęć miała do oddania władzy. Pokonała hiszpańską Armadę, wprowadziła Anglię w złoty wiek i zrobiła to sama.