Eureka ท่องโลกวิทยาการ

Epizodes

• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : ระสบการณ์นักอุตุนิยมวิทยามืออาชีพ คุณจรูญ เลาหเลิศชัย (ตอนที่ 1) 18.08.2026 30min

  รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ Ep. นี้ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะพาเราไปทำความรู้จักและเปิดบันทึกประสบการณ์ในเส้นทางสายท้องฟ้าของคุณจรูญ เลาหเลิศชัย ผู้คลุกคลีกับการพยากรณ์อากาศในประเทศไทยมาอย่างยาวนานถึง 37 ปี ร่วมเจาะลึกหลากหลายประเด็น ตั้งแต่จุดเริ่มต้นและเบื้องหลังการทำงาน จากบัณฑิตสาชาฟิสิกส์ และแรงบันดาลใจที่ผันตัวเข้าสู่การศึกษาอุตุนิยมวิทยา รวมทั้งงานวิจัยระดับปริญญาโทกับการประยุกต์ใช้ข้อมูลดาวเทียม Landsat TM ตรวจวัด Thermal Plume ในพื้นที่มาบตาพุดว่ามีความสำคัญอย่างไรต่อสิ่งแวดล้อมคุณจรูญ จะถ่ายทอดประสบการณ์ตรงที่กรมอุตุนิยมวิทยา เริ่มตั้งแต่ก้าวแรกในการทำงานที่สถานีอุตุนิยมวิทยาที่เชียงใหม่ เรื่อยมาจนถึงการทำงานที่ส่วนกลาง ทั้งงานวิจัยที่ดำเนินการร่วมกับต่างประเทศ งานสอน และการพัฒนานักอุตุนิยมวิทยารุ่นใหม่ นอกจากนี้ เราจได้เรียนรู้ศัพท์อุตุนิยมวิทยาหลายคำ เช่น ภาพถ่ายดาวเทียม VIS, IR และ Water Vapor รวมถึง "คลื่นกระแสลมฝ่ายตะวันตก" และ "คลื่นกระแสลมฝ่ายตะวันออก" ว่าส่งผลต่อฝนฟ้าคะนองในบ้านเราอย่างไรมาร่วมเดินทางท่องโลกอุตุนิยมวิทยาผ่านมุมมองของผู้เชี่ยวชาญได้ในรายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ Ep. นี้
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : เหตุใด เยอรมนี จึงเป็นศูนย์กลางการพัฒนาฟิสิกส์ยุคใหม่ (ในระยะแรก) 11.08.2026 27min

  รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้ จะเจาะลึกถึงเรื่องราวการเปลี่ยนผ่านจากฟิสิกส์คลาสสิกสู่ "ฟิสิกส์ยุคใหม่" ช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ซึ่งมีรากฐานสำคัญจากทฤษฎีสัมพัทธภาพและกลศาสตร์ควอนตัม ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะตอบคำถามสำคัญที่ว่า เหตุใด "ประเทศเยอรมนี" จึงกลายเป็นศูนย์กลางทางปัญญาและเป็นมหาอำนาจในการขับเคลื่อนความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ของโลกในระยะเริ่มแรก โดยไล่เรียงปัจจัยสำคัญ 9 อย่าง ในรายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : Satyendra Nath Bose นักฟิสิกส์อินเดียผู้เป็นที่มาของชื่อ Boson 04.08.2026 26min

  เมื่อเอ่ยถึงอนุภาคมูลฐานอย่าง "โบซอน" (Boson) ซึ่งเป็นหนึ่งในเสาหลักของฟิสิกส์ยุคใหม่ หลายคนอาจคุ้นเคยกับชื่อนี้ แต่อาจยังไม่รู้ว่าที่มาของชื่อนี้มาจากนักฟิสิกส์อัจฉริยะชาวอินเดียผู้พลิกหน้าประวัติศาสตร์วงการวิทยาศาสตร์โลกนามว่า สัตเยนทรา นาถ โพส (Satyendra Nath Bose) หรือที่อาจเรียกสั้น ๆ ว่า 'สัตเยน'.รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ในตอนนี้ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะพาทุกท่านไปทำความรู้จักกับชีวิตและผลงานอันน่าทึ่งของสัตเยน ตั้งแต่วัยเด็กผู้ฉายแววอัจฉริยะด้านคณิตศาสตร์ จนถึงเรื่องราวน่าทึ่งเมื่อเขาทำคะแนนสอบได้ถึง 110 เต็ม 100 จากการแสดงวิธีทำมากกว่าหนึ่งแบบและมีแบบที่ครูไม่ได้สอน.จากจุดเริ่มต้นของนักฟิสิกส์โนเนมในอินเดีย สัตเยนได้สร้างผลงานเปลี่ยนโลกด้วยการคิดค้นวิธีพิสูจน์สมการการแผ่รังสีของวัตถุดำแบบใหม่ แต่เมื่อส่งไปยังวารสารฉบับหนึ่งกลับไม่ผ่าน เขาจึงเขียนจดหมายถึงไอน์สไตน์เพื่อให้ไอน์สไตน์พิจารณาผลงานของเขา และหากไอน์สไตน์เห็นว่ามีคุณค่า เขาก็ขอให้ช่วยแปลบทความจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาเยอรมันด้วย ซึ่งไอน์สไตน์ก็เห็นคุณค่าและช่วยแปล ทำให้สัตเยนเปลี่ยนจากนักฟิสิกส์โนเนมไปเป็นนักฟิสิกส์ดาวรุ่งทันที ต่อมา ไอน์สไตน์ได้ต่อยอดความคิดของสัตเยนจนกลายเป็น สถิติแบบโบส-ไอน์สไตน์ (Bose-Einstein statistics) และไอน์สไตน์ได้ทำนาย คอนเดนเสทแบบโบส-ไอน์สไตน์ (Bose-Einstein condensate) สถานะที่ 5 ของสสาร ซึ่งนักฟิสิกส์พบว่าเป็นความจริงในอีกราว 70 ปีต่อมา นอกจากอัจฉริยภาพทางวิทยาศาสตร์แล้ว สัตเยนยังเป็นพหูสูตผู้พูดได้หลายภาษา มีความสามารถทางดนตรี และอุทิศตนในช่วงบั้นปลายชีวิตให้กับการเผยแพร่วิทยาศาสตร์แก่ประชาชนในภาษาเบงกาลี รวมถึงฝากผลงานผ่านสถาบันวิจัยที่ตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่เขาอย่าง S.N. Bose National Centre for Basic Sciences ร่วมย้อนรอยเส้นทางเกียรติยศของบุรุษผู้เป็นรากฐานของอนุภาคแห่งจักรวาลไปพร้อมกันใน Eureka ท่องโลกวิทยาการ
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : Wit in Bangkok 2026 กับ ธนกฤต ศรีวิลาศ จาก The Principia 28.07.2026 30min

  ในรายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้ ธนกฤต ศรีวิลาศ หรือ เต้ CEO และผู้ร่วมก่อตั้งสื่อวิทยาศาสตร์ The Principia หนึ่งในทีมภาคีนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ที่เป็นผู้ดำเนินการกิจกรรมนี้ร่วมกับกรุงเทพมหานคร โดย จะชวนทุกคนทำความรู้จักประวัติการสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย ทั้งในรูปแบบวารสาร ตำรา โทรทัศน์ คอนเทนต์ออนไลน์ มาจนถึงรูปแบบการทำงานของนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทยในปัจจุบันที่มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น นอกจากผู้ที่ชื่นชอบวิทยาศาสตร์สามารถเรียนจบไปเพื่อทำงานเป็นนักวิทยาศาสตร์ นักวิจัย หรือนักประดิษฐ์ได้แล้ว นักสื่อสารวิทยาศาสตร์ก็ยังเป็นอีกหนึ่งอาชีพในปัจจุบันที่เริ่มหาเลี้ยงตัวได้ในยุคที่ใครก็สร้างคอนเทนต์ได้ และวงการสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทยก็กำลังเดินทางไปด้านที่ดียิ่งขึ้น หากคุณเป็นอีกคนที่อยากทำความรู้จักการสื่อสารวิทยาศาสตร์ให้มากขึ้น หรืออยากสร้างไฟในการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ให้มากขึ้น เตรียมพบกับเรื่องราวของนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย และภารกิจล่าสุดที่จะรวมตัวกันในอีเวนต์สุดยิ่งใหญ่ได้ใน Eureka ท่องโลกวิทยาการ Ep. นี้
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : Climate Adaptation: กรณีศึกษาที่ประเทศไทยควรเรียนรู้ 21.07.2026 26min

  การดำเนินการเพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Action) มีหลายมิติสำคัญ ไม่ว่าจะเป็น Climate Mitigation การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก, Climate Adaptation การปรับตัวเพื่ออยู่รอด, Loss & Damage การเยียวยาความสูญเสีย และ Means of Implementation กลไกการสนับสนุนเพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถลงมือได้จริง รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ Ep. นี้ เจะพาไปสำรวจแง่มุมของ Climate Adaptation หรือการปรับตัวรับมือการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ โดยแบ่งเป็น 5 ประเภทหลัก ได้แก่ 1 ) Agriculture & Food Security: เกษตรกรรม & ความมั่นคงทางอาหาร2 ) Disaster Mitigation & Management: การจัดการและการบรรเทาผลกระทบจากภัยพิบัติ3 ) Water Resource Management: การจัดการทรัพยากรน้ำ4 ) Ecosystem-Based Adaptation & Coastal Protection: การปรับตัวโดยอาศัยระบบนิเวศ & การปกป้องชายฝั่ง5 ) Resilient Infrastructure & Planning: โครงสร้างพื้นฐานที่ยืดหยุนและการวางแผน ในแต่ละประเภทจะมีตัวอย่างกรณีศึกษาจริงจากประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก ซึ่งประเทศไทยอาจนำบางกรณีมาปรับใช้ได้
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : Hugh Everett III ผู้เสนอ Many-worlds Interpretation 14.07.2026 28min

  ในโลกวิทยาศาสตร์ มีนักวิทยาศาสตร์จำนวนไม่น้อยที่ได้รับการยกย่องตั้งแต่ยังมีชีวิตอยู่ แต่ก็มีบางคนที่ชะตากรรมแตกต่างออกไป พวกเขาเสนอแนวคิดที่ล้ำหน้าเกินกว่ายุคสมัยจนถูกมองว่าเป็นคนเพ้อฝัน ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรง หรือแม้กระทั่งถูกตราหน้าว่าไม่เข้าใจสิ่งที่ตนเองกำลังศึกษา ทว่ากาลเวลาผ่านไป แนวคิดเหล่านั้นกลับได้รับการยอมรับ และกลายเป็นส่วนหนึ่งขององค์ความรู้สำคัญของมนุษยชาติ ในรายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะพาคุณปรู้จักชีวิตและผลงานของ ฮิว เอเวอเรตต์ ที่ 3 (Hugh Everett III) นักฟิสิกส์ชาวอเมริกันผู้เสนอแนวคิดอันโด่งดังที่เรียกว่า 'การตีความแบบหลายโลก' (Many-worlds Interpretation) ซึ่งเป็นหนึ่งในแนวทางการอธิบายกลศาสตร์ควอนตัมที่แปลก พิสดาร และชวนให้ตั้งคำถามต่อธรรมชาติของความเป็นจริงมากที่สุดแนวคิดหนึ่งในประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ และเป็นรูปแบบที่เทียบเคียงได้กับแนวคิดเกี่ยวกับ 'พหุภพ (Multiverse)' ในนิยายวิทยาศาสตร์ เรื่องราวของฮิว เอเวอเรตต์ ไม่ใช่เพียงชีวประวัติของนักฟิสิกส์คนหนึ่งเท่านั้น แต่ยังเป็นบทเรียนสำคัญเกี่ยวกับธรรมชาติของความคิดสร้างสรรค์ การต่อสู้กับกระแสความเชื่อหลัก และคำถามที่ว่าความจริงทางวิทยาศาสตร์นั้น บางครั้งอาจต้องใช้เวลาหลายสิบปีกว่าที่ผู้คนจะมองเห็นคุณค่าของมัน ในรายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ Ep.นี้ เราจะสำรวจชีวิตอันน่าทึ่งของชายผู้เคยถูกดูหมิ่นว่า “โง่สุดแสนจะบรรยาย” แต่ในที่สุดกลับได้รับการยกย่องให้เป็นเจ้าของหนึ่งในแนวคิดที่ทรงอิทธิพลที่สุดของฟิสิกส์สมัยใหม่
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : อินฟราซาวด์ เสียงเงียบอันน่าทึ่ง 07.07.2026 28min

  รู้ไหมว่า...รอบตัวเรามีความลับที่กำลังกระซิบผ่านความเงียบอยู่ตลอดเวลา ? ในความเป็นจริงโลกใบนี้ไม่ได้เงียบอย่างที่เราคิดแต่มี “เสียง” ที่ทรงพลังอย่างยิ่งซ่อนอยู่เพียงแต่มันเป็นเสียงที่หูของมนุษย์ไม่มีวันได้ยิน นั่นคือ อินฟราซาวด์ (Infrasound) คลื่นเสียงความถี่ต่ำพิเศษที่ต่ำกว่า 20 เฮิรตซ์ ซึ่งมีความสามารถในการเดินทางได้ไกลอย่างเหลือเชื่อข้ามโลก อินฟราซาวด์มีต้นกำเนิดมาจากทั้งปรากฏการณ์ธรรมชาติระดับมหึมาอย่างภูเขาไฟปะทุ แผ่นดินไหว พายุฟ้าคะนอง แสงออโรรา ไปจนถึงกิจกรรมของมนุษย์อย่างเครื่องบินเหนือเสียง และการปล่อยจรวดใน Eureka Ep. นี้ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะพาทุกท่านดำดิ่งไปเจาะลึกมิติต่างๆ ที่น่าทึ่งของอินฟราซาวด์ ไม่ว่าจะเป็นการตรวจจับการทดลองอาวุธนิวเคลียร์ระดับโลก ความลับของสัตว์ยักษ์ใหญ่อย่างช้างแอฟริกาและวาฬสีน้ำเงินที่ใช้เสียงนี้สื่อสารกันข้ามมหาสมุทร รวมถึงพาไปดูเทคโนโลยีการตรวจจับ ผลกระทบที่เสียงนี้อาจมีต่อร่างกายมนุษย์ และความเป็นไปได้ในการใช้คลื่นเสียงนี้เพื่อถอดรหัสโครงสร้างภายในของดาวเคราะห์ดวงอื่น เตรียมหูของคุณให้พร้อม (แม้จะไม่ได้ยิน) แล้วไปร่วมเปิดโลกวิทยาการที่ซ่อนอยู่หลังความเงียบใน Ep. นี้กัน
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : เอนโทรปี (Entropy) 30.06.2026 43min

  ทำไมห้องที่ปล่อยทิ้งไว้ถึงมีแต่จะรกขึ้น ไม่เคยเรียบร้อยขึ้นเอง ? คำตอบของคำถามเหล่านี้ซ่อนอยู่ในแนวคิดฟิสิกส์อันนลึกซึ้งที่เรียกว่า เอนโทรปี (Entropy) ปริมาณที่มีจุดเริ่มต้นจากความพยายามในการเข้าใจเครื่องจักรไอน้ำในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม โดย รูดอล์ฟ เคลาซิอุส (Rudolf Clausius) และพบว่าเอนโทรปีของระบบโดดเดี่ยวไม่มีวันลดลง จนเปรียบเสมือน ลูกศรแห่งกาลเวลา (Arrow of Time) ที่กำหนดทิศทางEureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้ ดร.ธนภัทร์ ดีสุวรรณ อาจารย์ประจำภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จะพาทุกท่านไปเรียนรู้รากฐานในอุณหพลศาสตร์ (Thermodynamics) จุดกำเนิดของเอนโทรปี และแนวคิดเรื่อง พลังงานอิสระ (fee energy)จากนั้นจะกล่าวถึงสะพานเชื่อมสู่โลกจุลภาค อันเป็นผลมาจากการปฏิวัติทางความคิดของ ลูทวิช บ็อลทซ์มันน์ (Ludwig Boltzmann) อธิบายเอนโทรปีผ่านจำนวนสถานะระดับจุลภาค (microstate) จนเกิดเป็นสมการพลิกโลกอย่าง S = k ln (Omega) อันเป็นหัวใจของวิชากลศาสตร์เชิงสถิติ (Statistical Mechanics)ปิดท้ายด้วยเรื่องราวของ คล็อด แชนนอน (Claude Shannon) ซึ่งพัฒนาแนวคิด เอนโทรปีเชิงสารสนเทศ  (information entropy) ในวิทยาการสารสนเทศ ซึ่งมีแง่มุมเทียบเคียงกับเอนโทรปีในวิชาอุณหพลศาสตร์และกลศาสตร์เชิงสถิติอย่างน่าทึ่ง เตรียมพบกับการผสานศาสตร์ทั้ง 3 ตั้งแต่ อุณหพลศาสตร์ กลศาสตร์เชิงสถิติ และวิทยาการสารสนเทศ ที่จะทำให้คุณได้มุมมองใหม่ใน Eureka ท่องโลกวิทยาการ Ep. นี้
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : Ocean Acidification ฝาแฝดตัวร้ายของโลกร้อน 23.06.2026 27min

  เมื่อพูดถึงวิกฤตภูมิอากาศ ทุกคนมักนึกถึงอุณหภูมิโลกที่สูงขึ้นหรือภัยแล้งที่รุนแรง แต่ในวันนี้ผมจะพาทุกท่านด่ำดิ่งลงไปใต้ผืนน้ำ เพื่อทำความรู้จักกับภัยเงียบระดับโลกที่นักวิทยาศาสตร์ขนานนามว่าเป็น "ฝาแฝดตัวร้ายของภาวะโลกร้อน" นั่นคือ ปรากฏการณ์มหาสมุทรเป็นกรดมากขึ้น หรือ Ocean Acidification หลายคนอาจยังไม่ทราบว่า มหาสมุทรคือพระเอกผู้อยู่เบื้องหลังการพยุงสมดุลของโลกในวัฏจักรคาร์บอน (Carbon Cycle) โดยในแต่ละปีทางวิทยาศาสตร์พบว่า มหาสมุทรทำหน้าที่ดูดซับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ส่วนเกินไปถึงประมาณร้อยละ 23 ถึง 30 มีบทวิเคราะห์ที่น่าสนใจระบุไว้ว่า "มหาสมุทรกักเก็บคาร์บอนไว้มากกว่าชั้นบรรยากาศถึง 60 เท่า และดูดซับแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ไปเกือบ 30% ซึ่งหมายความว่า มหาสมุทรคือหัวใจสำคัญในการทำความเข้าใจวัฏจักรคาร์บอนของโลก และเป็นตัวกำหนดอนาคตภูมิอากาศของเรา"
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : ทฤษฎีการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค 16.06.2026 34min

  เคยสงสัยไหมว่า โลกที่ดูนิ่งๆ ของเรา มีภูเขาโผล่ขึ้นมาได้อย่างไรและมหาสมุทรเกิดขึ้นมาได้อย่างไร ? คำถามเหล่านี้นำไปสู่หนึ่งในแนวคิดที่สำคัญอันหนึ่งที่เปลี่ยนความเข้าใจของมนุษย์เกี่ยวกับโลกไปตลอดกาล รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ep นี้ อาจารย์อัสสุมา สายนาคำ จะพาไปทำความรู้จักกับแนวคิดทวีปเลื่อน (continental drift) ของอัลเฟรท เวเกอเนอร์ (Alfred Wegener) นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมัน ผู้ที่สงสัยว่า "ทำไมชายฝั่งด้านตะวันตกของทวีปแอฟริกาและชายฝั่งด้านตะวันออกของทวีปอเมริกาใต้ถึงดูเหมือนจิ๊กซอว์ที่ต่อกันได้พอดี? ทวีปทั้ง 2 นี้ เคยเชื่อมต่อกันหรือไม่ จนนำไปสู่แนวคิดที่ว่า "ทวีปต่าง ๆ บนโลกที่เห็นในปัจจุบัน เคยอยู่รวมกันเป็นมหาทวีปขนาดยักษ์ที่เรียกว่า "พันเจีย" (Pangaea) ก่อนจะค่อย ๆ แยกออกจากกันในภายหลัง" และแนวคิดนี้ก็สร้างคำถามสำคัญถัดมา คือ "แล้วอะไรที่ทำให้พันเจีย หรือทวีปทั้งทวีปแยกออกจากกัน ?" แม้เวเกอเนอร์จะมีหลักฐานสำคัญที่ชี้ว่าทวีปต่างๆ เคยอยู่ติดกันจริงๆ แต่ก็ไม่สามารถตอบได้ว่าอะไรทำให้ทวีปเคลื่อนที่ออกจากกัน จนกระทั่งในช่วงศวรรษที่ 20 มีการสำรวจพื้นมหาสมุทร ทำให้พบกลไกการแยกออกจากกันของแผ่นธรณี และ "ทฤษฎีการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค" (plate tectonics) ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญที่จะอธิบายได้ว่าภูเขาโผล่ขึ้นมาได้อย่างไร มาติดตามรับฟังเรื่องราวความเป็นมาของโลกไปพร้อมกันได้ในรายการ  Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอน Plate Tectonics ทฤษฎีแผ่นธรณีแปรสัณฐาน
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : สร้างระบบนิเวศสำหรับอัจฉริยะวิทย์ด้วยโครงการ JSTP กับ อติพร สุวรรณ 09.06.2026 31min

  ในการพัฒนาประเทศให้ก้าวหน้าอย่างยั่งยืน ทรัพยากรที่สำคัญที่สุดคือ “คนที่มีคุณภาพ” การลงทุนในจุดต้นน้ำของระบบวิทยาศาสตร์ด้วยการบ่มเพาะเยาวชนที่มีศักยภาพ จึงเป็นภารกิจสำคัญระดับชาติ รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการในครั้งนี้ จะพาทุกท่านไปทำความรู้จัก คุณอติพร สุวรรณ ผู้เป็นกำลังสำคัญเบื้องหลังการพัฒนาเยาวชนไทยมาอย่างยาวนาน ผ่านโครงการ JSTP หรือ Junior Science Talent Project ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ซึ่งริเริ่มโดยผู้ใหญ่ในวงการวิทยาศาสตร์ 4 ท่าน ได้แก่ ศาสตราจารย์ ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์, รองศาสตราจารย์ ดร. คุณหญิงสุมณฑา พรหมบุญ, ดร.กฤษณพงศ์ กีรติกร และ ศาสตราจารย์ ดร.ยอดหทัย เทพธรานนท์ มาร่วมเรียนรู้และภาคภูมิในผลผลิตและผลงานของการพัฒนาคนทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปด้วยกันในรายการ Eureka ตอนนี้
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : รู้ไหมว่ามีรุ้งกว่า 10 แบบในธรรมชาติ 02.06.2026 22min

  รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้จะพาทุกท่านไปเจาะลึกปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ทุกคนคุ้นเคยกันดี แต่อาจยังไม่เคยสัมผัสในแง่มุมที่ลึกซึ้งมาก่อน นั่นคือ "รุ้งในธรรมชาติ" ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะมาเล่าเรื่องรุ้งแบบต่างๆ กว่า 10 แบบในธรรมชาติ เช่น รุ้งคู่ (Double Rainbow)รุ้งแฝดสอง (Twinned Rainbow)รุ้งแฝดสาม (Triple-split Rainbow)รุ้งการสะท้อน (Reflection Rainbow)รุ้งสะท้อน (Reflected Rainbow)รุ้งซูเปอร์นิวเมอเรรี (Supernumerary Rainbow)รุ้งแดง (Red Rainbow)รุ้งเมฆ (Cloudbow) และรุ้งหมอก (Fogbow)รุ้งจันทรา (Moonbow)รุ้งเต็มวง (Full-circle Rainbow)รุ้งแนวระดับ (Horizontal Rainbow)รุ้งสเปรย์ทะเล (Sea Spray Bow)รุ้งลูกแก้ว (Glass Bead Bow) นอกจากนี้ ดร.บัญชา จะกล่าวถึงรุ้งปลอม รวมทั้งปรากฏการณ์ทางแสงที่ดูคล้ายรุ้ง แต่ไม่ใช่รุ้ง เช่น การทรงกลด (Halo) บางรูปแบบ และกลอรี (Glory) เมื่อผู้ชมได้ชมคลิปตอนนี้แล้ว จะสามารถแยกแยะได้ว่าปรากฏการณ์ที่เห็นคือรุ้งหรือไม่ ถ้าใช่เป็นรุ้งแบบไหน และถ้าไม่ใช่ เป็นปรากฏการณ์อะไร ซึ่งจะช่วยเปิดมุมมองใหม่ในการสังเกตท้องฟ้าและปรากฏการณ์ธรรมชาติรอบตัวได้อย่างเชี่ยวชาญยิ่งขึ้น
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : พายุลูกเห็บมาจากไหน 26.05.2026 28min

  เมื่อท้องฟ้าคล้ำมืดมิด ลมกระโชกแรง และกองทัพก้อนน้ำแข็งจำนวนมหาศาลพุ่งลงมาจากฟ้า เข้าถล่มบ้านเรือน รถยนต์ และพืชผลทางการเกษตรจนเสียหายภายในไม่กี่นาที นี่ไม่ใช่ฉากในภาพยนตร์ แต่เป็นหนึ่งในภัยพิบัติทางสภาพอากาศที่รุนแรงที่มนุษย์ต้องรับมือมาตลอดนับแต่อดีต นั่นคือ พายุลูกเห็บ (Hailstorm) ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะเล่าเกี่ยวกับน้ำแข็งแบบต่างๆ ที่ตกจากฟ้า ทั้งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เช่น หิมะ (Snow) ฝนน้ำแข็ง (Ice pellet) และ ลูกปรายหิมะ (Snow pellet) ไปจนถึงน้ำแข็งที่เกิดจากมนุษย์อย่าง Blue Ice ที่ร่วงลงมาจากเครื่องบิน เราจะไปเจาะลึกทฤษฎีคลาสสิกอย่าง Up-and-down model ที่เชื่อว่าลูกเห็บวิ่งขึ้นลงในเมฆเหมือนเครื่องเล่นรถไฟเหาะ แท้จริงแล้วถูกท้าทายอย่างไรด้วยทฤษฎีใหม่อย่าง Trajectory model รวมทั้งเมฆแบบต่างๆ ที่เป็นโรงงานผลิตก้อนน้ำแข็งเหล่านี้ ตั้งแต่เมฆ Cumulus congestus ที่ทำได้เพียงลูกเห็บลูกเล็กๆ ไปจนถึงยักษ์ใหญ่อย่าง Cumulonimbus ที่พร้อมสาดลูกเห็บขนาดใหญ่เข้าใส่โลก นอกจากนี้ ยังมีสถิติลูกเห็บขนาดใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ ประเด็นเรื่องความเร็วของลูกเห็บ และชวนไปรู้จัก Hail alley พื้นที่เกิดพายุลูกเห็บบ่อยที่สุดในสหรัฐอเมริกา และสาเหตุเบื้องหลัง ที่สำคัญคือ ตอบคำถามว่าทำไม "เขตอบอุ่น" ถึงเกิดลูกเห็บขนาดใหญ่กว่า "เขตร้อน" อย่างแถบบ้านเรา ? นอกจากนี้จะเล่าถึงเทคโนโลยีที่มนุษย์ใช้ต่อกรพายุลูกเห็บ ตั้งแต่ระบบเรดาร์ตรวจจับอัจฉริยะ และเทคโนโลยีวัสดุที่ใช้ทำหลังคาต้านทานแรงกระแทก เตรียมตัวให้พร้อมเพื่อไขปริศนาเกี่ยวกับก้อนน้ำแข็งจากฟ้าใน Eureka ตอนนี้
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ : Schroedinger s Cat ปรัชญาแห่งแมวควอนตัม 25.05.2026 32min

  ในโลกของควอนตัม มีการทดลองทางความคิดหนึ่งถูกกล่าวขวัญถึงในวัฒนธรรมร่วมสมัยบ่อยครั้ง นั่นคือ "แมวของชเรอดิงเงอร์" (Schrödinger's Cat) ภาพของแมวตัวหนึ่งที่ติดอยู่ในกล่องปิดทึบและถูกอธิบายซ้ำ ๆ ในหน้าหนังสือและสื่อสิ่งพิมพ์ทั่วไปว่า ‘กำลังเป็นและตายในเวลาเดียวกัน’ ได้กลายเป็นสัญลักษณ์อันน่าพิศวงที่แสดงถึงความย้อนแย้งของกลศาสตร์ควอนตัมทว่าในความเป็นจริง ประวัติศาสตร์และเบื้องหลังของปฏิพัทธ์ทางความคิดนี้กลับมีนัยที่ลึกซึ้งและแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง เพราะมันไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อสนับสนุนความลี้ลับของควอนตัม แต่ถูกคิดค้นขึ้นมาโดย แอร์วิน ชเรอดิงเงอร์ เพื่อ "ท้าทาย" และชี้ให้เห็นถึงความย้อนแย้งของการตีความทฤษฎีทางฟิสิกส์ในยุคนั้น
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ EP. 18: การบูรณะปราสาทหินด้วยเทคนิค อนัสติโลซิส ตอนที่ 2 12.05.2026 31min

  ในตอนนี้ ดร.ทนงศักดิ์ หาญวงษ์ นักวิชาการอิสระด้านโบราณคดี จะพูดคุยกับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ เพื่อถ่ายทอดบทเรียนล้ำค่าจากกรณีศึกษาการบูรณะปราสาทตาเมือนธม เพื่อให้เข้าใจว่าการนำชิ้นส่วนหินที่หล่นกระจัดกระจายกลับมาประกอบใหม่จนใกล้เคียงกับสภาพเดิมนั้นต้องผ่านกระบวนการที่ซับซ้อนและละเอียดอ่อนเพียงใด เริ่มต้นด้วยการสำรวจ หน่วยศิลปากรที่ 6 ได้ร่วมมือกับกองทัพภาคที่ 2 เพื่อเข้าตรวจสอบพื้นที่ บันทึกตำแหน่งหินที่หล่น และประเมินสภาพโดยรอบ จากนั้นเข้าสู่การเตรียมงานบูรณะ โดยทหารช่างจากกองกำลังสุรนารีได้เข้ากู้กับระเบิดที่ยังตกค้าง พร้อมทั้งถากถางวัชพืชเพื่อเคลียร์พื้นที่ให้ปลอดภัยและสะดวกต่อการทำงาน เมื่อพื้นที่พร้อมแล้ว นักโบราณคดีก็ทำผังโดยกำหนดรหัสให้กับหินแต่ละก้อนที่หล่น เพื่อให้สามารถติดตามและประกอบกลับได้อย่างถูกต้อง ขั้นต่อมาคือการขุดแต่งโบราณสถาน ซึ่งนอกจากการขุดปรับพื้นที่แล้วยังมีการทดลองประกอบหินหล่นเข้าด้วยกันเพื่อทดสอบความเข้ากันของรูปทรงและตำแหน่ง ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนสำคัญที่สุดคือการบูรณะ ตัวอย่างที่ชัดเจนคือการบูรณะมณฑปปราสาทประธานของปราสาทตาเมือนธมในช่วงปี พ.ศ. 2537–2538 ที่สามารถนำหินกลับเข้าที่เดิมได้อย่างสมบูรณ์จนใกล้เคียงกับสภาพดั้งเดิมมากที่สุด นอกจากกรณีศึกษาที่ปราสาทตาเมือนธมแล้ว ยังมีการกล่าวถึงปราสาทหินสำคัญอื่น ๆ ที่ใช้วิธีอนัสติโลซิส เช่น ปราสาทหินพิมาย ซึ่งเป็นแห่งแรกที่ได้รับการบูรณะด้วยวิธีนี้ รวมทั้ง ปราสาทหินพนมรุ้ง และ ปราสาทหินพนมวัน ที่สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการอนุรักษ์และฟื้นฟูมรดกทางวัฒนธรรมไทยให้คงอยู่ต่อไปอย่างยั่งยืน
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ EP. 17: อนัสติโลซิส ตอนแรก วัสดุและการเสื่อมสภาพ 05.05.2026 37min

  รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้จะพาคุณไปเจาะลึกเรื่องราวทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ซ่อนตัวอยู่ในกระบวนการ 'อนัสติโลซิส' (Anastylosis) หรือศาสตร์และศิลป์แห่งการคืนชีพโบราณสถาน ซึ่งเป็นกระบวนการบูรณะเพื่อนำชิ้นส่วนดั้งเดิมกลับมาวางประกอบใหม่ให้ใกล้เคียงกับสภาพเดิมมากที่สุด ใน Episode แรกของซีรีส์นี้ ได้รับเกียรติจาก ดร.ทนงศักดิ์ หาญวงษ์ นักวิชาการอิสระด้านโบราณคดี ผู้คร่ำหวอดในวงการบูรณะปราสาทหินมาอย่างยาวนาน ที่จะมาพูดคุยกับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ เพื่อไขความลับเบื้องหลังสถาปัตยกรรมหินอันยิ่งใหญ่ โดยเเริ่มต้นจากพื้นฐานสำคัญ ได้แก่ องค์ประกอบและภูมิปัญญาแห่งวัสดุ: ไปทำความรู้จักกับวัสดุหลากหลายชนิดที่ประกอบกันขึ้นเป็นปราสาทหิน ไม่ว่าจะเป็นหินทราย ศิลาแลง อิฐ ปูนปั้น ตลอดจนไม้ เหล็ก และตะกั่ว ที่ซ่อนตัวอยู่ภายในโครงสร้างอย่างแยบยล กระบวนการสร้าง: ถอดรหัสจากภาพสลักบนระเบียงคดที่ปราสาทบายน เพื่อดูขั้นตอนการทำงานของช่างโบราณ ตั้งแต่การ ตัด งัด ลาก ขัด และวาง ซึ่งไม่ได้อาศัยเพียงแค่แรงงานและความแม่นยำทางวิศวกรรมเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงความศรัทธาผ่านการบูชาพระวิษณุกรรม ปัจจัยการเสื่อมสภาพ: ในช่วงสุดท้ายของตอนแรกนี้ จะวิเคราะห์ถึงสาเหตุที่ทำให้ปราสาทหินล่มเสื่อมสภาพ ซึ่งมีทั้งปัจจัยทางธรรมชาติ เช่น สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง มลพิษทางอากาศ การขยายตัวจากความร้อน-ความเย็น ไปจนถึงตัวการเล็ก ๆ เช่น เกลือ ในขณะที่ไลเคนกลับเป็นสิ่งที่ช่วยปกป้องผิวของวัสดุที่ในปราสาท รวมถึงปัจจัยจากน้ำมือมนุษย์ ทั้งการรื้อทำลายจากความเชื่อที่ต่างกัน หรือความสูญเสียที่เกิดจากไฟแห่งความขัดแย้ง มาร่วมหาคำตอบว่า เราจะรักษาภูมิปัญญาจากอดีตให้คงอยู่สู่อนาคตได้อย่างไรในรายการ Eureka ตอน อนัสติโลซิส: คืนชีวิตให้ปราสาทหิน Episode แรกนี้
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ EP. 16: ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño) 28.04.2026 31min

  เมื่อพูดถึงปรากฏการณ์ที่เขย่าระบบภูมิอากาศโลกอย่างรุนแรงที่สุดในรอบหลายทศวรรษ คำว่า เอลนีโญ และ ลานีญา มักจะปรากฏขึ้นเสมอ ทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของวงจร ENSO (El Niño–Southern Oscillation) ซึ่งยังรวมถึงสภาพเป็นกลางด้วย ENSO เป็นกลไกสำคัญที่นักวิทยาศาสตร์ใช้ในการทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศโลก โดยอาศัยตัวแปรต่าง ๆ เช่น อุณหภูมิพื้นผิวและอุณหภูมิในระดับลึกของน้ำทะเล ความกดอากาศ ทิศทางลม และการก่อตัวของเมฆ เพื่อให้เข้าใจและติดตาม ENSO ได้อย่างเป็นระบบ นักวิทยาศาสตร์ได้พัฒนาดัชนีสำคัญ เช่น SOI (Southern Oscillation Index) และ ONI (Oceanic Niño Index) ซึ่งช่วยบ่งชี้ระดับความรุนแรงของเอลนีโญและลานีญาได้อย่างชัดเจน แม้คำว่า ซูเปอร์เอลนีโญ จะไม่ใช่ศัพท์วิทยาศาสตร์ แต่สื่อมวลชนใช้เรียกเอลนีโญที่มีความรุนแรงมากเป็นพิเศษ ซึ่งในอดีตเกิดขึ้นเพียง 3 ครั้ง คือปี 1982–1983, 1997–1998 และ 2015–2016 แต่ละครั้งสร้างผลกระทบมหาศาลต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม พร้อมทิ้งบทเรียนสำคัญให้มนุษยชาติ ในตอนนี้ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะพาผู้ชมไปทำความเข้าใจตั้งแต่พื้นฐานของ ENSO ไปจนถึงการติดตามสถานภาพในปัจจุบัน และชวนคิดต่อว่า โลกของเราอาจต้องเผชิญกับ Super El Niño อีกครั้งในปี ค.ศ. 2026 หรือไม่
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ EP. 15: 10 สุดยอดโลหะสร้างอารยธรรมมนุษย์ 21.04.2026 30min

  รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้ เราจะพาทุกท่านไปเจาะลึกเรื่องราวของวัสดุที่เปลี่ยนโลกกับหัวข้อ "10 สุดยอดโลหะสร้างอารยธรรมมนุษย์" โดย ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ ซึ่งจบปริญญาเอกด้านโลหะวิทยา จะมาถ่ายทอดเรื่องราวของโลหะผสมที่มีความน่าทึ่ง ทั้งในแง่ของสมบัติทางกายภาพที่เหนือชั้น และการนำไปใช้งานที่สร้างผลกระทบต่อวิถีชีวิตของมนุษย์ตั้งแต่อดีตจนถึงเทคโนโลยีล้ำสมัยในปัจจุบัน สุดยอดโลหะผสมทั้งชนิด 10 ได้แก่Electrum: โลหะผสมตามธรรมชาติของทองคำและเงิน ถูกนำมาใช้ทำเหรียญกษาปณ์ยุคแรกของโลกDuralumin: อะลูมิเนียมผสมที่แข็งแรงแต่มีน้ำหนักเบา เป็นหัวใจสำคัญในการสร้างโครงสร้างเครื่องบินTi-6Al-4V: โลหะผสมไทเทเนียมที่ทนทานและเข้ากับร่างกายมนุษย์ได้ดี นิยมใช้ในอุตสาหกรรมอวกาศและรากฟันเทียมMonel 400: โลหะผสมนิกเกิลและทองแดงที่ทนต่อการกัดกร่อนสูง ใช้ในสภาพแวดล้อมทางทะเลและอุตสาหกรรมเคมีHastelloy: โลหะผสมที่ทนทานต่อกรดและความร้อนรุนแรง เหมาะสำหรับถังปฏิกรณ์นิวเคลียร์และเครื่องจักรเคมีNitinol: โลหะผสมนิกเกิล-ไทเทเนียมที่มีสมบัติ "จดจำรูปร่าง" (Shape Memory) ใช้ในลวดจัดฟันและอุปกรณ์ขยายหลอดเลือดKovar: โลหะผสมที่มีอัตราการขยายตัวทางความร้อนต่ำ ใช้สำหรับผนึกแก้วกับโลหะในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์Alnico: โลหะผสมอะลูมิเนียม นิกเกิล และโคบอลต์ ใช้สร้างแม่เหล็กถาวรที่มีความเสถียรสูงในมอเตอร์และลำโพงNdFeB (Neodymium): แม่เหล็กที่ทรงพลังที่สุดในโลกปัจจุบัน เป็นองค์ประกอบสำคัญในฮาร์ดดิสก์และรถยนต์ไฟฟ้าInconel: โลหะผสมนิกเกิล-โครเมียมที่ทนความร้อนสูงยิ่งยวด ใช้ในใบพัดเครื่องยนต์เจ็ทและท่อไอเสียรถแข่ง นอกจากความรู้ทางทฤษฎีแล้ว ในรายการจะมีการสาธิตการทดลองที่น่าตื่นตาตื่นใจกับ Nitinol หรือโลหะผสมจดจำรูปร่าง ซึ่งจะแสดงให้เห็นว่าโลหะสามารถกลับคืนสู่รูปทรงเดิมได้อย่างน่าอัศจรรย์เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนแปลง รวมทั้งสภาพความยืดหยุ่นยิ่งยวด (superelasticity) อันน่าทึ่ง.ขอเชิญทุกท่านร่วมเดินทางไปสัมผัสความมหัศจรรย์ของโลหะวิทยาที่ขับเคลื่อนอารยธรรมของเราไปข้างหน้าพร้อมกัน
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ EP. 14: อวสานอารยธรรมมนุษย์ในมุมมองของวิทยาศาสตร์ 14.04.2026 29min

  รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ  ตอนนี้ เราจะพาคุณไปรู้จักฉากทัศน์ที่อาจเป็นจุดจบของเผ่าพันธุ์มนุษย์ ผ่านแว่นตาของวิทยาศาสตร์ที่ทั้งเข้มข้นและน่าตื่นตาตื่นใจ เราจะเริ่มต้นพิจารณาจากจินตนาการในโลกภาพยนตร์ ไม่ว่าจะเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติอย่างใน The Day After Tomorrow และ Deep Impact หรือภัยจากเทคโนโลยีและวิวัฒนาการใน Rise of the Planet of the Apes, The Matrix และ The Terminator ซึ่งภาพจำเหล่านี้จะนำเราไปสู่คำถามที่ว่า ความเป็นจริงในทางวิทยาศาสตร์นั้นมีความเป็นไปได้เพียงใด ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ และคุณยีนส์ ธรณินทร์ เทพวงศ์ จะมาร่วมวิเคราะห์ฉากทัศน์แห่งการอวสาน ซึ่งแบ่งออกเป็นสองแนวทางใหญ่ด้วยกัน ประการแรกคือภัยพิบัติในขณะที่มนุษย์ยังอาศัยอยู่บนโลก เช่น การขยายตัวของดวงอาทิตย์กลายเป็นดาวยักษ์แดง ปรากฏการณ์เรือนกระจกแบบกู่ไม่กลับ การระเบิดของอภิมหาภูเขาไฟ ไปจนถึงภัยจากน้ำมือมนุษย์อย่างสงครามนิวเคลียร์และปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่อาจไม่เป็นมิตรกับผู้สร้างอีกต่อไป ประการที่สองคือ หากในอนาคตมนุษย์สามารถเดินทางออกสู่ห้วงอวกาศได้ เรายังต้องเผชิญกับภัยระดับจักรวาล อาทิเช่น การระเบิดของรังสีแกมมา (Gamma-ray burst) หรือจุดจบของเอกภพอย่าง Big Rip และ Heat Death ซึ่งทุกประเด็นที่กล่าวมานั้นล้วนมีทฤษฎีและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับความน่าจะเป็นในระดับที่แตกต่างกัน ขอเชิญทุกท่านร่วมสำรวจจุดสิ้นสุดเพื่อทำความเข้าใจปัจจุบันให้ดียิ่งขึ้นในตอน "อวสานอารยธรรมมนุษย์ในมุมมองของวิทยาศาสตร์"
• 
  Eureka ท่องโลกวิทยาการ EP. 13: ไขปริศนา Neutrino อนุภาคผู้กุมความลับของจักรวาล กับ ดร.อรรถกฤต ฉัตรภูติ 07.04.2026 35min

  นิวตริโน เป็นอนุภาคมูลฐานที่มีจำนวนมากที่สุดในจักรวาล ในทุกๆ วินาที มีนิวทริโนนับร้อยล้านล้านตัว พุ่งผ่านร่างกายมนุษย์โดยแทบไม่มีอันตรกริยาใดๆ เลย เหมือนภูตผีที่ทะลุผ่านตัวเราไป นักฟิสิกส์เชื่อว่าพวกมันเก็บซ่อนข้อมูลสําคัญสำคัญหลายอย่างเกี่ยวกับธรรมชาติเอาไว้ ตั้งแต่โครงสร้างของสสารไปจนถึงวิวัฒนาการของเอกภพ เดิมทีนักฟิสิกส์เชื่อว่านิวทริโนไม่มีมวล จนกระทั่งเมื่อ 25 ปีก่อนได้มีการพบปรากฏการณ์การกวัดแกว่งของนิวทริโน (Neutrino oscillation) ซึ่งได้เปิดเผยให้เราเห็นว่าแท้จริงแล้วนิวทริโนเป็นอนุภาคที่มีมวล แม้ว่ามวลของพวกมันจะมีค่าน้อยมาก ๆ อย่างไรก็ตามกลไกการเกิดมวลของนิวทริโนยังเป็นปริศนาของนักฟิสิกส์ ปริศนานี้อาจช่วยให้เราก้าวข้ามพรมแดนของวิชาฟิสิกส์ที่เรารู้จักในปัจจุบัน ทีมนักวิทยาศาสตร์จากประเทศไทยได้เข้าร่วมกับทีมนักวิทยาศาสตร์นานาชาติ ในการทดลองที่อยู่ลึกลงไปใต้พื้นดินกว่าหนึ่งกิโลเมตร เพื่อตามล่าหาอนุภาคผีนิวทริโน และไขปริศนาของฟิสิกส์พื้นฐานที่อาจนำเราไปสู่อีกมิติของจักรวาล