Wszechnica FWW - Historia

Епизоди

• 
  1161. Jerzy Giedroyc i „Kultura” paryska: jak wymyślać polskość na nowo? - Debata Festiwalu Nauki 22.09.2026 2ч

  Debata XXX Festiwalu Nauki w Warszawie z udziałem dr Zofii Król, dr hab. Michała Łuczewskiego, dr Piotra Sadzika, mgr Agnieszki Wiśniewskiej i dr hab. Pawła Rodaka [18 września 2026 r.]Czy polskość jest czymś gotowym, odziedziczonym raz na zawsze - czy raczej czymś, co trzeba nieustannie przemyśliwać i tworzyć na nowo?W debacie otwierającej XXX Festiwal Nauki w Warszawie rozmówcy wracają do Jerzego Giedroycia, Juliusza Mieroszewskiego i środowiska paryskiej "Kultury", ale nie po to, by urządzić rocznicowe wspomnienie. Punktem wyjścia jest pytanie znacznie bardziej współczesne: co z ich sposobu myślenia może być użyteczne w Polsce roku 2026?Jednym z najważniejszych tematów jest polityka wschodnia "Kultury" i koncepcja ULB - Ukrainy, Litwy i Białorusi. Giedroyc i Mieroszewski przekonywali, że warunkiem bezpieczeństwa i podmiotowości Polski jest uznanie pełnej niezależności jej wschodnich sąsiadów oraz rezygnacja zarówno z rosyjskiego, jak i polskiego myślenia imperialnego.W czasie wojny Rosji przeciwko Ukrainie te idee brzmią wyjątkowo aktualnie. Ale uczestnicy debaty pytają również, czy nie zostały już sprowadzone do łatwych haseł. Czy wystarczy dziś powtarzać „doktrynę Giedroycia”, czy trzeba - zgodnie z duchem samej "Kultury" - pójść krok dalej i spróbować na nowo zrozumieć współczesną Ukrainę, Białoruś i Rosję?Pojawia się także pytanie o zmieniające się relacje polsko-ukraińskie, narastające postawy antyukraińskie, historyczną nostalgię za Kresami oraz o to, czy polska kultura naprawdę potrafi patrzeć na Wschód inaczej niż z własnej perspektywy.Ważnym przykładem jest wydane przez Instytut Literacki "Rozstrzelane odrodzenie" - antologia ukraińskiej literatury, która miała przywrócić pamięć o twórcach zamordowanych przez sowiecki reżim. Ten gest pokazuje coś charakterystycznego dla Giedroycia: nie tylko formułowanie idei, lecz także przekładanie ich na konkretne działania.Druga część rozmowy dotyczy literatury i kultury. "Kultura" była przecież nie tylko projektem politycznym. To na jej łamach publikowali m.in. Czesław Miłosz, Witold Gombrowicz, Gustaw Herling-Grudziński, Józef Czapski czy Konstanty Jeleński.Piotr Sadzik przypomina Gombrowicza jako pisarza, którego - mimo ogromnej liczby opracowań - wciąż można czytać na nowo. Nie tylko przez szkolne hasła "gęby" czy "pupy", ale jako niezwykle przenikliwego diagnostę kryzysów społecznych i kulturowych. Pada również pytanie o miejsce rosyjskiej kultury w Europie po agresji na Ukrainę oraz o potrzebę mocniejszego wsłuchiwania się w głosy kultur wcześniej marginalizowanych przez rosyjskie imperium.Rozmówcy przyglądają się również samemu fenomenowi pracy Giedroycia. "Kultura" powstawała dzięki tysiącom listów, nieustannym rozmowom, sporom, redagowaniu tekstów i budowaniu sieci ludzi rozsianych po całym świecie. Idee nie pojawiały się tam w gotowej postaci - były wypracowywane w dialogu.Pada znamienne określenie: Giedroyc nie chciał tylko redagować pisma. Próbował również "redagować Polaków" - zmieniać sposób myślenia o narodzie, sąsiadach, historii, nacjonalizmie, antysemityzmie i własnych mitach.Czy współczesna Polska potrzebuje podobnej pracy? Czy istnieje dziś jeszcze przestrzeń dla zaangażowanej inteligencji i ambitnych czasopism kształtujących debatę publiczną? Czy zamiast powtarzać gotowe idee Giedroycia powinniśmy przede wszystkim przejąć jego metodę: ciekawość świata, krytycyzm wobec własnej wspólnoty, odwagę i konsekwencję w działaniu?I wreszcie - co dzisiaj właściwie znaczy "wymyślać Polskę na nowo"?W debacie udział biorą:dr Zofia Króldr hab. Michał Łuczewski, prof. ucz.dr Piotr Sadzikmgr Agnieszka WiśniewskaProwadzenie: dr hab. Paweł Rodak, prof. ucz.Debata odbyła się 18 września 2026 roku podczas XXX Festiwalu Nauki w Warszawie.#JerzyGiedroyc #KulturaParyska #JuliuszMieroszewski #Polskość #Ukraina #Literatura #HistoriaIdei #FestiwalNauki #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://wszechnica.org.pl/
• 
  1160. Wojna coraz bliżej? / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 18.09.2026 1ч 46мин

  Czy wojna naprawdę dopiero się zbliża, czy może już trwa – tylko w innej formie niż ta, do której przywykliśmy?W kolejnym odcinku „Rozmów Wszechnicy” Piotr Szczepański rozmawia z Jerzym Markiem Nowakowskim o bezpieczeństwie Europy, wojnie w Ukrainie, rosyjskich działaniach hybrydowych i o tym, jak zmienia się sposób prowadzenia konfliktów.Punktem wyjścia jest teza, że współczesna wojna nie ogranicza się do działań militarnych. Rozmówcy wskazują na cyberataki, sabotaż, działania propagandowe, próby destabilizowania społeczeństw i osłabiania solidarności między państwami. Nowakowski ocenia, że jednym z głównych celów rosyjskiej presji jest dziś Europa – jako zaplecze wsparcia dla Ukrainy, filar NATO i wspólnota polityczna Unii Europejskiej.Duża część rozmowy dotyczy wojny informacyjnej i kognitywnej. Rozmówcy zastanawiają się, jak propaganda i dezinformacja mogą wpływać na nastroje społeczne, wzmacniać podziały i zniechęcać obywateli państw europejskich do dalszego wspierania Ukrainy.Pojawia się także historyczne porównanie z 17 września 1939 roku. Jerzy Marek Nowakowski wskazuje na podobieństwa między dawnymi metodami sowieckimi – rozbijaniem wspólnot, wykorzystywaniem lokalnych konfliktów i uderzaniem w elity – a współczesnymi działaniami destabilizacyjnymi. To interpretacja prezentowana przez rozmówców i jeden z głównych wątków całego spotkania.Rozmowa dotyczy również nowych technologii wojskowych. Drony, systemy bezzałogowe, cyberprzestrzeń i działania wymierzone w infrastrukturę stają się coraz ważniejszym elementem współczesnych konfliktów. W połowie września 2026 r. NATO i instytucje unijne również zwracały uwagę na rosnącą liczbę incydentów hybrydowych, sabotażowych i związanych z dronami w Europie.Istotnym tematem jest także gotowość Europy. Czy europejskie państwa potrafią wystarczająco szybko zwiększyć zdolności obronne? Czy przemysł zbrojeniowy jest przygotowany na konflikt o zupełnie innej skali niż operacje ostatnich dekad? I czy myślenie strategiczne nadąża za zmianą sposobu prowadzenia wojny?Rozmówcy analizują również politykę Stanów Zjednoczonych pod rządami Donalda Trumpa oraz ryzyko powrotu do logiki, w której największe mocarstwa próbują ustalać porządek międzynarodowy ponad głowami mniejszych państw. Pojawia się pytanie o przyszłość relacji transatlantyckich i o to, czy Europa będzie musiała w większym stopniu odpowiadać sama za własne bezpieczeństwo. NATO także podkreśla obecnie większą odpowiedzialność europejskich sojuszników za obronę kontynentu.W rozmowie pojawia się również wystąpienie Ursuli von der Leyen z 16 września 2026 roku i pytanie o możliwą zmianę podejścia Unii Europejskiej do bezpieczeństwa. Tego samego dnia przewodnicząca Komisji Europejskiej zapowiedziała m.in. nowe rozwiązania dotyczące reagowania na zagrożenia hybrydowe i dalsze wzmacnianie europejskiej odporności.Dyskusja wychodzi jednak poza samą Europę. Pojawiają się Chiny, Korea Północna, Bliski Wschód, bezpieczeństwo szlaków handlowych i pytanie o to, czy dotychczasowy światowy porządek oparty na swobodnym handlu i amerykańskich gwarancjach bezpieczeństwa zaczyna się zmieniać.Czy Europa już jest uczestnikiem wojny nowego typu?Czy głównym celem działań hybrydowych jest złamanie woli społeczeństw, a nie pokonanie armii?Czy Zachód jest przygotowany na masowe wykorzystanie dronów i cyberataków?I czy Europa potrafi wykorzystać obecny moment, zanim „okno możliwości” się zamknie?Zapraszamy na rozmowę Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #RozmowyWszechnicy.Nagranie z 16 września 2026 r.#RozmowyWszechnicy #JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #Geopolityka #Polska #Ukraina #Rosja #NATO #UniaEuropejska #Wojna #Bezpieczeństwo #PolitykaMiędzynarodowa #Wszechnica
• 
  1159. Świat po zamachu - debata z okazji 10. rocznicy zamachu na World Trade Center [2011 r.] 16.09.2026 1ч 1мин

  Świat po zamachu - dyskusja zorganizowana z okazji 10. rocznicy zamachu na World Trade Center, Centrum Badań nad Terroryzmem Collegium Civitas, Dom Spotkań z Historią [10 września 2011]. W spotkaniu udział wzięli dr Krzysztof Liedel, dr Katarzyna Maniszewska, dr Robert Borkowski i Tomasz Serafin. Dyskusję poprowadziła Paulina Piasecka.Jak zamachy z 11 września 2001 roku zmieniły świat? Czy był to moment, który na trwałe przedefiniował sposób myślenia o bezpieczeństwie, terroryzmie, wojnie i relacjach międzynarodowych?Debata „Świat po zamachu” została zorganizowana z okazji 10. rocznicy ataków na World Trade Center. Uczestnicy spotkania zastanawiają się nad politycznymi, społecznymi i międzynarodowymi konsekwencjami wydarzeń z 11 września.Ataki na Nowy Jork i Waszyngton stały się jednym z najważniejszych punktów zwrotnych początku XXI wieku. W ich następstwie Stany Zjednoczone rozpoczęły globalną „wojnę z terroryzmem”, a bezpieczeństwo międzynarodowe zaczęto definiować w zupełnie nowy sposób.Rozmowa dotyczy świata, który wyłonił się po zamachach: rosnącego znaczenia zagrożenia terrorystycznego, nowych konfliktów, zmian w polityce państw Zachodu oraz napięcia między potrzebą bezpieczeństwa a ochroną wolności obywatelskich.Pojawia się także pytanie o to, czy 11 września rzeczywiście otworzył nową epokę w stosunkach międzynarodowych, czy raczej ujawnił procesy, które rozwijały się już wcześniej. Jak zmieniło się postrzeganie świata islamu? Jak zamach wpłynął na politykę Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników? I czy odpowiedzi Zachodu na terroryzm przyniosły oczekiwane rezultaty?Debata jest dziś interesująca również jako dokument swojej epoki. Została nagrana w 2011 roku, dziesięć lat po zamachach, kiedy wojny w Afganistanie i Iraku, walka z Al-Kaidą oraz konsekwencje amerykańskiej polityki po 11 września były nadal bardzo żywą częścią debaty publicznej.Z perspektywy kolejnych lat możemy więc nie tylko wrócić do pytań stawianych wtedy przez uczestników spotkania, ale także sprawdzić, które z ich diagnoz i obaw okazały się trafne.Jak bardzo 11 września zmienił świat? Czy bezpieczeństwo zyskało pierwszeństwo przed wolnością? Jak zamach wpłynął na politykę międzynarodową? I czy po dziesięciu latach można było już ocenić jego prawdziwe konsekwencje?Zapraszamy do obejrzenia debaty „Świat po zamachu”, zorganizowanej z okazji 10. rocznicy zamachu na World Trade Center.Nagranie z 2011 roku.#11Września #WorldTradeCenter #WTC #Terroryzm #Historia #PolitykaMiędzynarodowa #Bezpieczeństwo #USA #Wszechnica
• 
  1158. Powakacyjne spojrzenie na świat / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 02.09.2026 1ч 53мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [1 września 2026 r.]Na Zachodzie kończą się wakacje. W Polsce to szczególny moment refleksji. 1 września 1939 roku niemal wszystkim polskim rodzinom zawalił się świat. Ich bezpieczne i lepiej lub gorzej zorganizowane państwo przestało istnieć. Czy i jakie wnioski wyciągnęliśmy z tej lekcji? Gdzie my Polacy jesteśmy dzisiaj i jak działamy wobec zmieniającego się świata. A co się zmienia i dlaczego? O tym w kolejnej rozmowie z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1157. Wywiad polski w czasie II wojny światowej / dr hab. Władysław Bułhak, Piotr Szczepański 26.08.2026 1ч 46мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z dr hab. Władysławem Bułhakiem w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [25 sierpnia 2026 r.]Wrzesień 1939 rok. Armia polska w rozsypce. Instytucje przedwrześniowej polski przestają funkcjonować. Rząd i prezydent i naczelny wódz II Rzeczpospolitej uciekają do Rumunii, gdzie zostają internowani. We Francji powstaje nowy rząd, wybrany nowy prezydent i polskie wojsko. Po 17 września, przekroczeniu przez armię sowiecką granicy wschodniej, część polskich oddziałów przechodzi głównie na Węgry gdzie zostają internowane. Rozpoczyna się masowa ucieczka polskich żołnierzy z Węgier do Francji, do nowo formującej się armii. Węgrzy „przymykają oko” na te ucieczki. „Turyści Sikorskiego”- jak nazywano tych przebranych po cywilnemu żołnierzy - masowo wędrują przez Europę.Jedną z przedwojennych instytucji, która się ewakuowała i odbudowywała we Francji, a po jej klęsce przeniosła się do Anglii, był polski wywiad. Jakie były jego wojenne losy, sukcesy i wpadki? Jakim procesom podlegał? Jakie były jego losy po upadku Francji i ucieczce na „wyspę ostatniej nadziei”, co się stało z nim po Poczdamie.Zapraszamy na rozmowę z dr Władysławem Bułhakiem z Instytutu Pamięci Narodowejdr hab. Władysław Bułhak – historyk, specjalista w zakresie historii wywiadu, kontrwywiadu i nauk o bezpieczeństwie. Pracownik Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej oraz wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. W swojej pracy naukowej zajmuje się m.in. stosunkami polsko-rosyjskimi w XIX i XX wieku, historią polskich służb wywiadowczych, wywiadem i kontrwywiadem Polskiego Państwa Podziemnego, działalnością służb PRL oraz problematyką zimnej wojny. Autor i redaktor licznych publikacji naukowych, m.in. książek „Szpiedzy PRL-u”, „Wywiad PRL a Watykan 1962–1978” oraz „W masce i bez maski. Wywiad polski na wychodźstwie w czasie II wojny światowej”.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1156. Czas odpoczynku? / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 18.08.2026 1ч 42мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [11 sierpnia 2026 r.]Wakacje to zwykle sezon „ogórkowy”, a media gorączkowo poszukują tematów. Dawniej w czasie wakacji „pojawiał” się potwór z Loch Ness, gdzieś straszyły duchy albo ktoś widział dziwne leśne stwory. Dzisiaj nic z tych rzeczy – świat się gotuje i niemal codziennie docierają do nas nowe wiadomości.Ostatnio na przykład prezydent Trump odwołał „największy od II wojny światowej atak na Iran”. Media donoszą o zamieszaniu wokół różnego rodzaju pocisków rakietowych, z których USA się „wystrzelały”, chcąc zmusić Iran do zaakceptowania pokoju. Ten jednak się nie ugiął i negocjuje z Omanem warunki, na jakich statki będą mogły przepływać przez cieśninę Ormuz.Z kolei Ukrainie brakuje pocisków antybalistycznych, przez co staje się coraz bardziej bezbronna wobec tego rodzaju (pocisków balistycznych) broni. Potrafiła jednak zniszczyć około 25% zasobów platformy sprzedażowej Wildberries, na której Rosjanie (w tym żołnierze) kupowali sprzęt wojskowy, a rosyjski przemysł militarny sprowadzał elementy optyczne i elektroniczne do produkcji dronów. Ukraina jest też bardzo skuteczna w unieruchamianiu rosyjskich rafinerii – w efekcie Rosjanie stoją w kolejkach po benzynę.Jeśli chodzi o Polskę – jakoś ucichła sprawa stacjonowania (obecności) wojsk amerykańskich, co obiecał Donald Trump. Za to coraz śmielej działa rosyjska piąta kolumna. Grzegorz Braun powtarza, że obecność wojsk NATO i wojsk amerykańskich w Polsce to narażanie kraju na rosyjski atak oraz działanie noszące znamiona zdrady stanu. Wypowiedzi tego polityka współgrają z treścią rosyjskiego ultimatum z 2021 roku, w którym Rosja żądała wycofania wszystkich wojsk NATO z Polski i pozostałych dawnych krajów bloku wschodniego.Te wypowiedzi oraz brak zdecydowanego sprzeciwu wobec nich są oczywiście obserwowane przez rządy innych krajów. Powodują, że Polska coraz bardziej traci zdolności koalicyjne i zostaje pozbawiana roli, jaką powinna odgrywać we wzmacnianiu wschodniej flanki NATO.Rosja wygrywa też wojnę dezinformacyjną – Polacy są bliscy powszechnego uznania, że większym zagrożeniem dla Polski jest Ukraina niż Rosja.Jak mogą potoczyć się dalsze wydarzenia? To będzie tematem rozmowy z Jerzym Markiem Nowakowskim we wtorek, 11 sierpnia 2026 roku, tuż przed naszą przerwą wakacyjną.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1155. Ciekawy tydzień / Piotr Szczepański, dr Agnieszka Bryc i Jerzy Marek Nowakowski 14.08.2026 1ч 47мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z dr Agnieszką Bryc i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [4 sierpnia 2026 r.]Minęły czasy, gdy wakacje były sezonem ogórkowym - świat się gotuje. Trwają dwie gorące wojny, z których obie bezpośrednio dotyczą Europy i Polski. Świat toczy też walkę na frontach hybrydowych i dezinformacyjnych.Trwa wojna dezinformacyjna. Jeden wpis w mediach społecznościowych spowodował najazd migrantów na Ceutę, hiszpańską enklawę w Afryce, w wyniku czego śmierć poniosło kilkadziesiąt osób. Gdy okazało się, że to fałszywa informacja, migranci wrócili.Jednak wydarzenie to pokazało, jak łatwo zdestabilizować Europę - partie prawicowe natychmiast zaatakowały Hiszpanię i zaczęły żądać wykluczenia jej ze strefy Schengen, choć przecież Ceutę odgradza od kontynentu co najmniej 14 km morza o niezwykle silnych prądach. Uchodźcy stali się bronią, którą - jak się zdaje - wykorzystują nie tylko Rosjanie.W Polsce po raz pierwszy spadł (na szczęście na pole) i wybuchł rosyjski pocisk kierowany, co wywołało kolejną gorącą awanturę polityczną. Czyżby Rosjanie zyskali kolejny sposób dzielenia Polaków.Te wydarzenia wymagają uporządkowania i głębszej analizy, dlatego przyjrzymy się im w kolejnej Międzynarodowej Rozmowie Wszechnicy. Gościem Jerzego Marka Nowakowskiego i Piotra Szczepańskiego będzie po raz kolejny dr Agnieszka Bryc.fot Agnieszka Bryc: https://www.kew.org.pl/protecting-european-values/agnieszka-bryc-fellow/Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1154. Polityka zagraniczna – pytania i odpowiedzi / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 12.08.2026 1ч 44мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [28 lipca 2026 r.]Fernand Braudel nazwał wojny „pianą historii” – pianą, która unosi się nad głębokimi, długofalowymi procesami przemian. Jakie zatem procesy toczą się dziś pod tą „pianą” w kontekście wojen w Ukrainie czy na Bliskim Wschodzie? I jak te konflikty wpłyną na przyszłość?Czy obecne pokolenie Europejczyków – w tym Polaków – miało szczęście, żyjąc w czasie strategicznej pauzy i rozkwitu Unii Europejskiej, która przyniosła niespotykany dotąd dobrobyt? Czy ten projekt ma szansę przetrwać, czy właśnie dobiega końca, a my wracamy do realiów, w których głównym celem staje się walka o przetrwanie? Wszak poprzednie architektury bezpieczeństwa – te po pokoju westfalskim, kongresie wiedeńskim czy berlińskim – również ostatecznie spłonęły w pożogach wojennych. Czy da się jeszcze uratować europejski dobrobyt?W kolejnej rozmowie poszukamy odpowiedzi na te pytania, odpowiadając również na pytania naszych widzów z poprzednich spotkań. A ponieważ trwają wakacje, zaproponujemy także kilka lektur i miejsc do odwiedzeniaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1153. Międzynarodowe sprawy Polaków / Piotr Szczepański, dr Agnieszka Bryc i Jerzy Marek Nowakowski 22.07.2026 1ч 50мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Agnieszką Bryc i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [21 lipca 2026 r.]Polityka zagraniczna bezpośrednio dotyka każdego z nas. Napięcia na linii Izrael–USA–Iran błyskawicznie dyktują ceny paliw na stacjach, uderzając w budżety domowe, przedsiębiorców i całą światową gospodarkę.Z kolei tocząca się tuż za naszą wschodnią granicą wojna Rosji z Ukrainą to konflikt, którego wynik przesądzi o losach obecnych i przyszłych pokoleń. Będzie on decydujący dla utrzymania suwerenności Polski i naszego prawa do samostanowienia.Świat ulega głębokiej transformacji, a przed Europą piętrzą się nowe wyzwania. Unia Europejska i jej państwa członkowskie gorączkowo szukają nowych rozwiązań. Wystarczy prześledzić oficjalne strony prezydenta Francji czy norweskiego MSZ – na bieżąco relacjonują one strategiczne spotkania, inicjatywy i porozumienia (również te z Ukrainą).Jak na tym tle wypada komunikacja polskich instytucji – proszę zobaczyć.Rzeczywistość wokół nas uległa nieodwracalnej zmianie. To najlepszy moment, by zapytać: jak zdefiniować na nowo polskie interesy międzynarodowe i na czym powinniśmy się dziś skupić?Zapraszamy na kolejną dyskusję o polityce zagranicznej w ramach Wszechnicy! O międzynarodowych sprawach Polaków – jak zawsze – z Jerzym Markiem Nowakowskim, a zaproszonym gościem będzie ekspertka Agnieszka Bryc.Dr Agnieszka Bryc - politolożka i wykładowczyni Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, specjalizująca się w polityce zagranicznej Rosji, państwach poradzieckich oraz stosunkach międzynarodowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie uzyskała również stopień doktora nauk humanistycznych. Przewodnicząca Rady Ośrodka Studiów Wschodnich, członkini rad i gremiów naukowych zajmujących się Europą Wschodnią. Aktywnie popularyzuje wiedzę o polityce międzynarodowej, regularnie komentując wydarzenia w mediach i współprowadząc podcast „Raport międzynarodowy”.fot Agnieszka Bryc: https://www.kew.org.pl/protecting-european-values/agnieszka-bryc-fellow/Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#politykazagraniczna #bezpieczeństwo #Rosja #Ukraina #Europa #Iran #Izrael #USA #AgnieszkaBryc #JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #Wszechnica #rozmowywszechnicy
• 
  1152. Czy szczyt NATO uratował Zachód? / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 16.07.2026 1ч 27мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [14 lipca 2026 r.]Miało być skromnie i ostrożnie, a było ciekawie. Prezydent Trump ogłosił, że weźmie udział tylko ze względu na „swojego przyjaciela”, prezydenta Erdogana. Ale uczestniczył w obradach plenarnych. W czasie ich trwania nie poruszył drażliwych kwestii Grenlandii czy pretensji o brak wsparcia w wojnie z Iranem.Trump przy okazji przyjechał do Ankary z oficjalną wizytą. Przyjęto go po królewsku z konną asystą (w Polsce to to nosiło nazwę banderia). Erdogan wyszedł naprzeciw podjeżdżającej limuzyny, a potem przegląd kompanii honorowej : widok dwóch starszych panów dokonujących tradycyjnego przeglądu kompanii honorowej, wspierających się podczas tej ceremonii był wzruszający.Na szczycie sukces odniosła Ukraina, wymieniona w końcowej deklaracji jako "podstawa" bezpieczeństwa Europy wobec (również wspomnianego) zagrożenia ze strony Rosji. To ogromna zmiana w stosunku do postaw krajów europejskich z początku wojny.Prezydenci Donald Trump i Wołodymyr Zełenski rozmawiali dość długo podczas osobnego spotkania. W czasie rozmowy Prezydent Trump powiedział, że Ukraina dostanie licencję na produkcję pocisków Patriot, a także miał pozytywnie wyrazić się o Polsce i o dużej liczbie Ukraińców w naszym kraju. Czy uwagi te dotyczyły w jakiś sposób stanu wzajemnych relacji - trudno stwierdzić.Ogłoszono różne inicjatywy finansowe wspierające proces zbrojenia się Europy oraz podpisano listy intencyjne dotyczące kontraktów zbrojeniowych. Wszystko to może świadczyć o tym, że Zachód, a szczególnie Europa, raczej się jednoczy, niż rozpada, jak to wieszczą niektórzy.Inne sprawy, które zostaną poruszone w nadchodzącej rozmowie, to: 14 lipca i "europejski wymiar" tego święta, koniec zawieszenia broni w wojnie z Iranem (a już mieliśmy nadzieję na tańsze zakupy na stacjach benzynowych), spór z Ukrainą i rola deklaracji Parlamentu Europejskiego, sposób, w jaki Rosja może wybrnąć z konfliktu, oraz kolejny rzut oka na procesy globalne. I oczywiście dyskusja z widzami.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1151. Posłów pomysły na Europę / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 08.07.2026 1ч 45мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [7 lipca 2026 r.]25 maja 2026 roku studenci I roku Wydziału Europeistyki na Uniwersytecie Warszawskim zorganizowali symulację obrad polskiego parlamentu (sesji plenarnej) – debatę pod tytułem „Polska i Unia Europejska w zmieniającym się świecie”. To niezwykle ciekawa inicjatywa. Studenci zaprosili posłów ze wszystkich ugrupowań, jednak nie pojawił się nikt z Platformy Obywatelskiej. Nie po raz pierwszy działacze tej partii mają w nosie obywateli. No cóż, pycha kroczy przed upadkiem.Najciekawsze były wypowiedzi posłów dotyczące Unii Europejskiej. Każdy widzi, że wszystko się zmieniło – przed Europą i krajami europejskimi, w tym szczególnie przed Polską, stają wyzwania egzystencjalne. Europa jest 10 lat po brexicie, a jego skutki są dla Zjednoczonego Królestwa (UK) widoczne i dotkliwe. Zmieniają się rządy (podobnie jak niegdyś we Włoszech, które z kolei teraz są stabilnym państwem), a system opieki zdrowotnej, który miał rozkwitnąć zasilony zaoszczędzonymi pieniędzmi, kuleje jak dawniej. Polacy i inni imigranci z Europy Środkowej wyjechali, a na ich miejsce przybyli nowi z Afryki, co tylko pogłębiło kryzys migracyjny (który brexit miał rzekomo rozwiązać). Brakuje rąk do pracy, a rolnicy, którzy poparli wyjście z UE, teraz domagają się takiego samego wsparcia, jakie otrzymywali za czasów członkostwa. Wskutek konkurencji z globalnego Południa - Nowej Zelandii i Australii - nie mają gdzie sprzedawać swojej wołowiny. Samotne UK jest bezradne wobec ceł nakładanych przez Donalda Trumpa i Chiny. Straty w PKB przekładają się na coraz niższy poziom życia…Ta sytuacja spowodowała, że przywódcy europejskich partii prawicowych najpierw przestali mówić o frexitach, dexitach czy nexitach i końcu Unii, potem zaczęli twierdzić, że Unia tak, ale potrzebne są zmiany stymulowane od wewnątrz. Teraz z kolei - tak jak Giorgia Meloni - zaczynają mówić, że w obecnych czasach potrzebujemy wręcz silniejszej Unii, by sprostać wyzwaniom, jakie tworzą Chiny, USA, Rosja i zmiany klimatyczne.I tu dochodzimy do wypowiedzi polskich posłów podczas tej studenckiej debaty. Wychodzi na to, że większość z nich zupełnie nie rozumie zmian, jakie zaszły wokół nas i w samej Europie, nie rozumie sensu umów handlowych i nie ma pojęcia, o co toczy się gra.Studenci I roku przygotowali własną uchwałę (https://docs.google.com/document/d/1KYlyZXdeSEPh56uvHhfZ4ydHGUnlwlDWLWlBjL2SmDU/edit?tab=t.0#heading=h.z01aqymm8qpz) Z wieloma jej postulatami można dyskutować, jednak najcenniejsze jest to, że sami podjęli obywatelską inicjatywę spotkania, musieli się merytorycznie przygotować i wykazali tym samym troskę o przyszłość swoją oraz Rzeczypospolitej. Teraz powinni wezwać do podobnych spotkań i debat studentów innych uniwersytetów. Być może jest to droga do upowszechniania wiedzy o współczesnym świecie i sposób na ograniczenie sukcesów Rosji w wojnie dezinformacyjnej, prowadzonej w Polsce i Europie.O tym i o wielu innych bieżących sprawach – w najbliższej rozmowie z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1150. Racja stanu a wojna medalowa / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 02.07.2026 1ч 42мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [30 czerwca 2026 r.]Ani my się stąd nie przeniesiemy, ani Ukraińcy. Nie narzucimy im naszej wersji ich historii i bohaterów narodowych, tak jak oni nie narzucą nam swojej wizji przeszłości. Musimy nauczyć się z tym żyć. Musimy ich przekonać do naszego prawa – i naszej głębokiej potrzeby – do godnego pochowania zamordowanych. Oni już nie ożyją, nikomu nie będą zagrażać…Zarówno Polacy, jak i Ukraińcy muszą patrzeć w przyszłość. Musimy jasno określić, do czego jesteśmy sobie nawzajem potrzebni i jakie są nasze strategiczne interesy. Oba kraje leżą na obszarze, na którym ściera się europejskie heartland z rimlandem. Ze względu na swoje położenie, oba państwa – a zwłaszcza Ukraina – stają się kluczowe dla europejskiego rimlandu. Są również niezwykle ważne dla położonej w heartlandzie Rosji, która po utracie wpływów próbuje i będzie dążyć w przyszłości do osiągnięcia swoich dawnych limes. Dla Kremla Ukraina to wciąż część Rosji, a Ukraińcy – jedynie „zagubieni Rosjanie”. Polska, to strefa buforowa, nad którą panował przez stulecia.W ultimatum z 2021 roku Polska miała stać się „daniem”, które Zachód podaruje Rosji poprzez odłączenie nas od zachodniego systemu bezpieczeństwa. Nic nie wskazuje na to, by Rosjanie zrezygnowali. W cieniu tego zagrożenia przyjdzie żyć i pracować kolejnym pokoleniom Polaków.Wydaje się, że jedyną logiczną odpowiedzią na ten stan rzeczy jest wolna, włączona w zachodni system bezpieczeństwa Ukraina oraz nasze dobre z nią relacje. Jak to osiągnąć?Zapraszamy na wtorkową rozmowę Wszechnicy z Jerzym Markiem Nowakowskim, w której poruszymy te ważne zagadnienia…Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1149. Wojna na Bliskim Wschodzie wnioski i rezultaty / Magdalena El Ghamari, Nowakowski i Szczepański 26.06.2026 1ч 37мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Magdalena El Ghamari i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [23 czerwca 2026 r.]To stało się nie pierwszy raz w dziejach świata. Miała być krótka i szybka wojna. Usunięcie ekipy rządzącej i skłonienie napadniętego kraju do uległości. Jednak stało się coś odwrotnego mocarstwo, które rozpoczęło wojnę musiało szybko ustąpić i zostało upokorzone. Nieprzemyślane działania doprowadziły rezultatów odwrotnych od zamierzeń. To ważna lekcja dla wszystkich rządzących. Planowanie i strategia, a nie wiara w swoją potęgę, nawet jeśli jesteś mocarstwem…No i oczywiście inne bieżące sprawy polityki zagranicznej…Zapraszamy na rozmowę z Magdaleną El Ghamari i Jerzym Markiem NowakowskimDr Magdalena El Ghamari – doktor nauk społecznych w obszarze nauk o obronności (2013), pracowniczka naukowo-dydaktyczna Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych (INPiSM). Zajmuje się badaniami nad terroryzmem, propagandą i rekrutacją w organizacjach terrorystycznych, procesami radykalizacji i ekstremizmu oraz problematyką regionu MENA (religia i kultura świata arabsko-muzułmańskiego). Jest członkinią m.in. Radicalisation & Extremism Advisory Board (RAN) oraz Society for Libyan Studies (The British Academy), a także stowarzyszenia kombatantów misji pokojowych ONZ. W latach 2017–2020 była stypendystką Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców; pełni funkcje eksperckie m.in. w obszarze ekstremizmu islamskiego i bezpieczeństwa wewnętrznego. W latach 2023–2025 pracowała jako profesorka wizytująca w Heidelberg Skopje (Macedonia). Równolegle działa jako niezależna międzynarodowa ekspertka i szkoleniowiec dla instytucji krajowych i międzynarodowych (m.in. FRONTEX, CEPOL, UNESCO, KFOR, EULEX), prowadząc szkolenia dotyczące środowiska operacji oraz obszaru arabsko-muzułmańskiego, w tym w kontekstach takich jak Afganistan, Irak, Kosowo i Libia.Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#polityka #wojna #bliskiwschód #rozmowywszechnicy #Wszechnica #WszechnicaFWW #rozmowywszechnicy #politykazagraniczna #geopolityka #bezpieczeństwo #stosunkimiędzynarodowe #konflikty #strategia #dyplomacja #MENA #BliskiWschód #MagdalenaElGhamari #JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #analiza #świat #polityka #nauka #edukacja
• 
  1148. Psychologia od kuchni - dr Adrianna Wielgopolan 22.06.2026 11мин

  Wykład dr Adrianny Wielgopolan w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Dlaczego niektóre decyzje podejmujemy błyskawicznie, a nad innymi zastanawiamy się przez długie minuty? Skąd wiemy, że ktoś jest zły, jeszcze zanim zdążymy świadomie przeanalizować jego wyraz twarzy? I dlaczego nasz mózg tak łatwo daje się nabierać na iluzje optyczne?W wykładzie zaglądamy do laboratorium współczesnej psychologii i sprawdzamy, czym naprawdę zajmują się psychologowie. To okazja, by zobaczyć „psychologię od kuchni” - poznać metody badawcze, narzędzia oraz pytania, na które naukowcy próbują znaleźć odpowiedzi.Wykład pokazuje, że psychologia nie ogranicza się do rozmów o emocjach czy testów osobowości. To nowoczesna nauka badająca sposób, w jaki człowiek postrzega świat, podejmuje decyzje, przetwarza informacje oraz funkcjonuje w relacjach z innymi ludźmi.Dowiemy się między innymi:- jak działa ludzki mózg podczas podejmowania decyzji,- czym różni się myślenie automatyczne od refleksyjnego,- dlaczego popełniamy błędy poznawcze,- jak rozpoznajemy emocje innych osób,- skąd biorą się iluzje optyczne i poznawcze,- jak psychologowie badają uwagę, pamięć i procesy myślowe.Prelegentka wyjaśnia również, jak wygląda współczesny warsztat badawczy psychologa. Poznamy metody wykorzystywane w laboratoriach psychologicznych - od kwestionariuszy i eksperymentów, przez okulografię (eye-tracking), po techniki neuroobrazowania pozwalające obserwować aktywność mózgu. Dowiemy się także, jak w badaniach psychologicznych wykorzystuje się gry, symulacje i wirtualną rzeczywistość.Szczególnie interesującym elementem wykładu jest omówienie dwóch systemów myślenia opisanych przez psychologię poznawczą. Jeden działa szybko, automatycznie i intuicyjnie, drugi wolniej, ale pozwala analizować, planować i rozwiązywać złożone problemy. To właśnie współpraca tych dwóch mechanizmów wpływa na większość naszych codziennych wyborów.dr Adrianna Wielgopolan - psycholożka, badaczka procesów emocjonalnych i poznawczych, adiunkt na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w psychologii poznawczej i psychologii emocji, badając m.in. wpływ emocji na uwagę, pamięć, podejmowanie decyzji oraz funkcjonowanie społeczne. W swojej pracy wykorzystuje metody eksperymentalne, analizę zachowania oraz nowoczesne techniki badawcze stosowane w psychologii poznawczej. Autorka i współautorka publikacji naukowych poświęconych emocjom, niejednoznaczności emocjonalnej, kontroli poznawczej oraz relacjom między emocjami a procesami myślowymi. Kieruje projektem badawczym Narodowego Centrum Nauki dotyczącym roli niejednoznaczności emocjonalnej w procesach poznawczych. Laureatka programu START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej dla wybitnych młodych naukowców. Jej zainteresowania naukowe obejmują psychologię emocji, psychologię poznawczą, psycholingwistykę, społeczne aspekty przetwarzania informacji oraz zastosowanie metod eksperymentalnych w badaniach nad funkcjonowaniem człowieka.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#psychologia #mózg #nauka #psychologiapoznawcza #emocje #UW #UniwersytetWarszawski #kampusochota #neuronauka #psychologiaodkuchni #Wszechnica
• 
  1147. Politycy i dziennikarze / Red. Adam Szostkiewicz 16.06.2026 1ч 2мин

  Wykład red. Adama Szostkiewicza w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas [12 czerwca 2026 r.]Jak powinna wyglądać relacja między politykami a dziennikarzami? Czy media wciąż pełnią funkcję kontrolną wobec władzy, czy coraz częściej stają się częścią politycznego sporu? Jaką rolę odgrywają dziś media społecznościowe, bańki informacyjne, emocje i walka o uwagę odbiorców?W wykładzie „Politycy i dziennikarze” red. Adam Szostkiewicz analizuje napięcia, zależności i wzajemne oczekiwania między światem polityki a światem mediów. Pokazuje, że dziennikarze i politycy są sobie nawzajem potrzebni, ale ich relacje powinny opierać się na zaufaniu, profesjonalnym dystansie i poszanowaniu zasad debaty publicznej. Gdy te granice zostają przekroczone, cierpi nie tylko jakość informacji, ale także zaufanie obywateli do państwa, mediów i siebie nawzajem.Adam Szostkiewicz opowiada o roli dziennikarza jako osoby zaufania publicznego, której zadaniem jest szukanie prawdy, zadawanie pytań, sprawdzanie przekazów i oddzielanie faktów od insynuacji. W wykładzie pojawiają się przykłady z polskiej i międzynarodowej polityki, dotyczące m.in. mediów publicznych, upartyjnienia przekazu, agresywnego języka wobec dziennikarzy, nadużywania pytań z tezą oraz wykorzystywania emocji do budowania politycznego konfliktu.Szczególne miejsce zajmuje temat polaryzacji społecznej. Prelegent zwraca uwagę, że spór polityczny sam w sobie jest naturalnym elementem demokracji, ale staje się niebezpieczny wtedy, gdy obywatele przestają traktować osoby o innych poglądach jako rozmówców, a zaczynają widzieć w nich wrogów. W tym kontekście omawia pojęcie polaryzacji afektywnej, czyli sytuacji, w której podziały polityczne przeradzają się w niechęć, brak zaufania i zerwanie komunikacji społecznej.To wykład o dziennikarstwie, polityce, demokracji i odpowiedzialności za słowo. O tym, dlaczego wolność słowa nie oznacza prawa do siania nienawiści i dezinformacji. O tym, dlaczego media są potrzebne także wtedy, gdy nie ufamy im bezgranicznie. I o tym, jak każdy z nas może przeciwdziałać zamykaniu się w bańkach informacyjnych.W wykładzie poruszone zostają m.in.:– relacje między politykami a dziennikarzami,– rola mediów w demokracji,– etyka dziennikarska i pytania z tezą,– media publiczne i media prywatne,– polityczna medialność i strategie wizerunkowe,– media społecznościowe i bańki informacyjne,– dezinformacja, wolność słowa i odpowiedzialność za przekaz,– polaryzacja społeczna i polaryzacja afektywna,– wpływ języka polityków i mediów na obywateli.Adam Szostkiewicz - dziennikarz, publicysta, tłumacz i działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracował m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, BBC World Service oraz tygodniku „Polityka”, gdzie publikuje teksty poświęcone polityce międzynarodowej, społeczeństwu i religii. Były działacz „Solidarności”, internowany w czasie stanu wojennego. Członek Rady Języka Polskiego, PEN Clubu oraz Fundacji im. Jerzego Turowicza. Laureat nagród dziennikarskich i odznaczeń, w tym Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.Wykład red. Adama Szostkiewicza w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas#polityka #media #dziennikarstwo #AdamSzostkiewicz #demokracja #wolnośćsłowa #dezinformacja #polaryzacja #mediaspołecznościowe #debatapubliczna #CollegiumCivitas #UniwersytetTrzeciegoWieku #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#media #dziennikarstwo #polityka #mediapubliczne #dezinformacja #społeczeństwo #demokracja #AdamSzostkiewicz #Polityka #CollegiumCivitas #UTW #Wszechnica #medi społecznościowe #wolnośćsłowa
• 
  1146. Przemoc wobec kobiet w folklorze polskim / Prof. Violetta Wróblewska 12.06.2026 1ч 18мин

  Wykład prof. Violetty Wróblewskiej w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas [5 czerwca 2026 r.]Dlaczego przemoc wobec kobiet przez stulecia była uznawana za coś „normalnego”? Jaką rolę w utrwalaniu nierówności odgrywały pieśni ludowe, bajki, przysłowia i opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie? Czy folklor może być źródłem wiedzy o rzeczywistym życiu kobiet na dawnej polskiej wsi?W wykładzie prof. Violetta Wróblewska analizuje zjawisko przemocy wobec kobiet obecne w polskiej kulturze ludowej. Punktem wyjścia jest pytanie o historyczne i kulturowe korzenie przemocy domowej oraz o to, w jaki sposób tradycyjne przekazy utrwalały określony porządek społeczny, role płciowe i relacje władzy.Prelegentka pokazuje, że folklor nie jest jedynie zbiorem baśni, legend i pieśni, lecz także cennym źródłem wiedzy o codziennym życiu dawnych społeczności. W ludowych opowieściach, przyśpiewkach weselnych, przysłowiach i przekazach obrzędowych odnajdujemy ślady rzeczywistych doświadczeń kobiet: przymusowych małżeństw, podporządkowania rodzinie, zależności ekonomicznej, społecznej kontroli oraz przemocy fizycznej i psychicznej.Szczególne miejsce w wykładzie zajmuje analiza życia kobiet w tradycyjnej kulturze chłopskiej. Prof. Wróblewska omawia kolejne etapy kobiecego życia – od dzieciństwa i okresu panieńskiego, przez małżeństwo, aż po dojrzałość – pokazując, jak ograniczona była możliwość samodzielnego decydowania o własnym losie. Wykład ukazuje także znaczenie pańszczyzny, hierarchii rodzinnej oraz wielopokoleniowego modelu gospodarstwa dla kształtowania relacji opartych na dominacji i przemocy.Autorka zwraca uwagę na mechanizmy kulturowego utrwalania przemocy, wskazując, że była ona często sankcjonowana przez obyczaj, tradycję i społeczne oczekiwania. Jednocześnie pokazuje, jak folklor może pomóc zrozumieć współczesne problemy społeczne oraz skłonić do refleksji nad dziedzictwem dawnych wzorców obecnych w kulturze.To interesujący wykład dla osób zainteresowanych folklorem, historią społeczną, antropologią kultury, historią kobiet oraz przemianami polskiej wsi.Prof. Violetta Wróblewska – folklorystka, kulturoznawczyni i polonistka związana z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu, specjalizująca się w badaniach nad folklorem słownym, bajką ludową, wierzeniami oraz kulturą tradycyjną.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#folklor #kulturaludowa #historiakobiet #kobiety #przemoc #etnografia #antropologia #pieśniludowe #baśnie #tradycja #kultura #ViolettaWróblewska #UMK #UTW #CollegiumCivitas #Wszechnica #Folklor #HistoriaKobiet #PrzemocWobecKobiet #KulturaLudowa #PolskaWieś #Antropologia #Etnografia #FolklorPolski #ViolettaWróblewska #HistoriaSpołeczna #Kultura #Wszechnica #WszechnicaFWW
• 
  1145. Moja Wieś w 25-lecie Polski Ludowej. Obraz wsi polskiej oczami uczestników konkursu - IRWiR PAN 08.06.2026 1ч 52мин

  Seminarium IRWiR PAN z udziałem dr hab. Wojciecha Kniecia, prof. UMK w Toruniu, dr Elwiry Piszczek, UMK w Toruniu i dr hab. Tomasza Marcysiaka, prof. UWSB Merito w Toruniu [1 czerwca 2026 r.]Jak młodzi mieszkańcy polskiej wsi widzieli swoją przyszłość pod koniec lat 60.? Jak oceniali przemiany zachodzące na wsi w okresie Polski Ludowej? Co myśleli o reformie rolnej, Państwowych Gospodarstwach Rolnych oraz przejmowaniu rodzinnych gospodarstw?W tym seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk badacze sięgają do wyjątkowego źródła historycznego – pamiętników młodzieży wiejskiej nadesłanych w 1969 roku na konkurs „Moja wieś w 25-lecie Polski Ludowej”, zorganizowany przez „Gazetę Pomorską”. Ponad 120 prac, liczących łącznie ponad 850 stron, stanowi niezwykły zapis doświadczeń, marzeń, obaw i aspiracji młodych ludzi żyjących na polskiej wsi w okresie intensywnych przemian społecznych i gospodarczych.Analiza tych materiałów pozwala spojrzeć na historię PRL z perspektywy zwykłych mieszkańców wsi. Uczestnicy seminarium pokazują, jak młodzi ludzie postrzegali modernizację rolnictwa, rozwój edukacji, migracje do miast, przemiany obyczajowe oraz relacje między tradycją a nowoczesnością. Szczególne miejsce zajmują pytania o przyszłość rodzinnych gospodarstw, dziedziczenie ziemi oraz kulturowy obowiązek przejęcia ojcowizny.W seminarium udział biorą:dr hab. Wojciech Knieć, prof. UMK – socjolog wsi związany z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, profesor Instytutu Socjologii i kierownik Katedry Ekologii Społecznej. W swoich badaniach zajmuje się rozwojem lokalnym, społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi oraz przemianami społecznymi na obszarach wiejskich. Analizuje m.in. kapitał społeczny, partnerstwa lokalne i procesy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce i Europie.dr Elwira Piszczek – socjolożka związana z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, adiunkt w Katedrze Ekologii Społecznej Instytutu Socjologii. Specjalizuje się w metodach badań społecznych, socjologii wsi, socjologii zdrowia oraz badaniach jakościowych. W swoich pracach zajmuje się m.in. przemianami społecznymi na wsi, organizacjami pozarządowymi, krótkimi łańcuchami żywnościowymi oraz społecznymi aspektami zdrowia i codzienności.dr hab. Tomasz Marcysiak, prof. UWSB Merito – socjolog związany z Uniwersytet WSB Merito w Toruniu, badacz przemian społecznych zachodzących na obszarach wiejskich. W swoich badaniach wykorzystuje metody socjologii jakościowej, analizując m.in. postawy przedsiębiorcze mieszkańców wsi, kulturę ludową, strategie życiowe oraz aspiracje edukacyjne młodzieży i dzieci. Autor publikacji poświęconych współczesnej wsi i aktywny organizator projektów badawczych oraz obozów naukowych.Seminarium organizowane przez Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN (IRWiR PAN).Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#IRWiRPAN #WieśPolska #HistoriaWsi #PolskaLudowa #SocjologiaWsi #HistoriaSpołeczna #MłodzieżWiejska #RozwójWsi #Pamiętniki #Nauka #historia #wieś #wieś #PRL #historiaPolski #socjologia #IRWiRPAN #rolnictwo #PGR #młodzieżwiejska #historiaspołeczna #PolskaLudowa #badaniaspołeczne #pamiętniki #modernizacja #wiejskiehistorie #nauka
• 
  1144. Otorbianie Polski / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 04.06.2026 1ч 39мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [2 czerwca 2026 r.]Otorbienie to naturalny proces obronny organizmu. Polega na odizolowaniu zmiany chorobowej lub ciała obcego za pomocą łącznotkankowej torebki. To swoiste „mury obronne” wokół zagrożenia, z którym układ odpornościowy nie potrafi sobie poradzić.Zmieniają się pokolenia, a Polska wciąż tkwi w hipnozie geopolitycznego fatum. Choć Niemcy się zmieniły, a Rosja została odsunięta od naszych granic, to stare lęki – regularnie podgrzewane i podlewane propagandowym sosem – wciąż nad nami wiszą.W przypadku Niemiec skład tego sosu jest stary jak świat: to „odwieczny wróg czyhający na naszą niezawisłość”. Zmieniły się tylko narzędzia. Skoro wojna się nie udała, Niemcy wymyśliły Unię Europejską, która poprzez SAFE, Zielony Ład czy Mercosur ma doprowadzić Polaków do ubóstwa i wynarodowienia.Z kolei miejsce Rosji, która przez stulecia niszczyła nasz naród, w tej opowieści zajęła… Ukraina. Ukraińcy mieli nas wykorzystać, podstępem odebrać uzbrojenie, a teraz dążą do „zukrainizowania” Polski, odrzucając naszą wersję ich własnej historii. Nie potrafimy zarządzić kwestią rozliczenia Zbrodni Wołyńskiej… Rozłam się pogłębia.W ten sposób sami zamykamy się w oblężonej twierdzy. Budowanie międzynarodowej pozycji graniczy z cudem, zwłaszcza gdy rząd negocjuje układy, a prezydent publicznie podważa ich sens. Polska zaczyna być otorbiana – jak obce ciało tkwiące w żywym organizmie Europy.Kto podsyca ten proces? Słuchając wypowiedzi niektórych naszych polityków, trudno nie zadać pytania: „Czy na Pana/Pani miejscu rosyjski agent wpływu mówiłby cokolwiek innego?”.O tym oraz o innych kluczowych sprawach międzynarodowych porozmawiamy już 2 czerwca 2026 r. z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
• 
  1143. Wyzwania i strategie wsparcia w procesie odbudowy Ukrainy - Debata „Środy Europejskie” 02.06.2026 1ч 47мин

  Fundacja Centrum im. prof. Bronisława Geremka wraz z Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie zapraszają na kolejną debatę w ramach cyklu „Środy Europejskie”. Partnerem wydarzenia jest Fundacja Lechmar.Debata będzie poświęcona najważniejszym wyzwaniom związanym z odbudową Ukrainy po wojnie — zarówno w wymiarze politycznym i społecznym, jak i gospodarczym oraz infrastrukturalnym. Osoby uczestniczące w dyskusji porozmawiają o tym, jak międzynarodowa społeczność może skutecznie wspierać Ukrainę, jakie priorytety powinny wyznaczać politykę pomocową oraz jaką rolę w tym procesie mogą odegrać organizacje pozarządowe, instytucje międzynarodowe i sektor prywatny.W rozmowie pojawią się także pytania o doświadczenia innych państw, które mogą być przydatne w planowaniu odbudowy Ukrainy, oraz o znaczenie współpracy między administracją publiczną, partnerami międzynarodowymi, biznesem i społeczeństwem obywatelskim.W dyskusji udział wezmą:Mykoła Kniażycki – deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy,Paweł Kowal – przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, przewodniczący Rady do spraw Współpracy z Ukrainą,Przemysław Krych – inwestor, założyciel Cornerstone Investment Management.Spotkanie poprowadzi Jolanta Pieńkowska – dziennikarka, prezenterka telewizyjna i radiowa.Mykoła Kniażycki – deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy, dziennikarz, producent i menedżer mediów (koncernów medialnych i kanałów telewizyjnych). Współprzewodniczący Grupy Parlamentarnej ds. Kontaktów Międzyparlamentarnych z Polską, przewodniczący Komisji Parlamentarnej Stowarzyszenia między Ukrainą i UE.Paweł Kowal – przewodniczący Sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, przewodniczący Rady do spraw Współpracy z Ukrainą. Politolog, historyk, polityk i publicysta. Profesor Instytutu Studiów Politycznych PAN. Autor artykułów naukowych, analiz i książek na tematy transformacji w Europie Środkowej i ZSRS oraz polityki wschodniej.Przemysław Krych – założyciel Cornerstone Investment Management i Griffin Real Estate, inwestor z doświadczeniem w zarządzaniu aktywami, restrukturyzacji i realizacji strategicznych transakcji. Ekspert w tworzeniu wartości inwestycyjnej i rozwoju projektów w Europie Środkowo-Wschodniej.Jolanta Pieńkowska – dziennikarka i prezenterka telewizyjna oraz radiowa. W latach 2006–2025 związana z Grupą TVN. Wcześniej pracowała w TVP, gdzie do 2004 roku prowadziła główne wydanie Wiadomości oraz programy publicystyczne i wieczory wyborcze. W radiowej Trójce do lipca 2006 prowadziła poranny „Salon Polityczny”. Wielokrotnie nagradzana za dziennikarskie osiągnięcia.„Środy Europejskie” to cykl debat organizowanych przez Fundację Centrum im. prof. Bronisława Geremka we współpracy z Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie.Spotkania poświęcone są szeroko pojętej tematyce europejskiej, obejmującej zagadnienia związane z bezpieczeństwem, integracją, ekologią, demokracją, kulturą i tożsamością europejską. Tworzą przestrzeń do refleksji i rozmowy z ekspertami, badaczami oraz przedstawicielami instytucji publicznych i organizacji społecznych.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Ukraina #Europa #OdbudowaUkrainy #ŚrodyEuropejskie #Wszechnica #FundacjaGeremka #ŁazienkiKrólewskie #Debata #PolitykaMiędzynarodowa
• 
  1142. Wiarygodny sojusznik? / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański 28.05.2026 1ч 40мин

  Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [26 maja 2026 r.]„Uważaj na tych, którzy cię przesadnie chwalą; chcą albo coś od ciebie wyciągnąć, albo myślą, że jesteś głupcem” Baltasar Graciàn w „Brewiarzu Dyplomatycznym”Komunikat na Truth Social prezydenta Donalda Trumpa o tym, że z szacunku dla prezydenta Karola Nawrockiego wyśle do Polski 5000 żołnierzy dla wielu oznacza, że powinno się zakończyć dyskusje, bo wszystko jest jasne. USA nadal wspierają Polskę. Realizm nakazuje zastanowić się jaką wartość strategiczną ma dla USA Polska, z czego wynika, że Polska jest takim ważnym sojusznikiem? Kościuszko i Pułaski? Położenie? Liczba Amerykanów polskiego pochodzenia?Po pierwsze Amerykanie wysyłając tu wojska nie myśleli o udzieleniu Polsce „gwarancji” bezpieczeństwa.Polska Agencja Prasowa cytuje treść depeszy wysłanej z Ambasady USA w Warszawie do centrali: „Rotacyjne rozmieszczenie wojsk zainicjowane po inwazji Rosji w 2022 roku nigdy nie miało na celu ustanowienia stałych baz, ale nigdy nie było to konsekwentnie ani skutecznie zakomunikowane publicznie” – stwierdza depesza. W konsekwencji „tymczasowa rotacyjna obecność stopniowo zaczęła być postrzegana w Polsce jako półtrwała gwarancja bezpieczeństwa, a my zrobiliśmy niewiele, by temu przeciwdziałać”.Drugi cytat zdaje się pokazywać niektóre cele amerykańskiej polityki wobec Europy i Polski: „Wstrząsy z ostatnich dniach mogą ‘wzmocnić presję na odejście od amerykańskich systemów obronnych, przyspieszenie integracji obronnej Unii Europejskiej kosztem Ameryki i szerzenie antyamerykańskich narracji politycznych i medialnych w całym regionie’ – ostrzeżono w depeszy.”Wygląda na to, że z jednej strony USA mówią Europie by się sama broniła, z drugiej integracja obronna Europy odbywa się „kosztem Ameryki”. Powstaje pytanie: to w końcu o co Amerykanom chodzi?O tym porozmawiamy na kolejnym spotkaniu z Jerzym Markiem Nowakowskim. Ale będziemy też rozmawiać o wojnie Rosji z Ukrainą, Niemczech i możliwym pokoju na Bliskim Wschodzie…Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #Geopolityka #USA #Polska #Europa #Ukraina #Trump #Bezpieczeństwo #PolitykaMiędzynarodowa #Wszechnica #WszechnicaFWW #RozmowyWszechnicy