Het Spreekuur

#36: Razendsnel afvallen met Ozempic; een houdbare oplossing? 02.06.2026 29min

In 2018 doet een nieuw medicijn zijn intrede; het middel, dat je één keer per week injecteert, werd oorspronkelijk ontwikkeld voor mensen met diabetes type 2, maar blijkt ook een krachtige eetlustremmer. Gebruikers vallen in korte tijd soms tientallen kilo’s af en onderzoek laat zelfs zien dat ook het hart- en vaatstelsel ervan profiteren. Het duurt dan ook niet lang voordat afslankinjecties aan populariteit winnen. Eerst onder mensen met diabetes en obesitas, maar daarna ook ver daarbuiten. Nu we gemiddeld steeds zwaarder worden, lijkt Ozempic voor velen dé oplossing. Tegelijkertijd groeit de kritiek: het middel is inmiddels eenvoudig verkrijgbaar en wordt als wonderlijk afslankmiddel aangeprezen - ook zonder doktersvoorschrift. Wat doet Ozempic met je lichaam? Hoe houdbaar is het gebruik ervan? En wat zegt het dat de injecties op zo’n grote schaal verkrijgbaar zijn, terwijl gezond eten en sporten voor veel mensen steeds lastiger wordt gemaakt? *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#35: Lastig prikkels filteren & andere denkpatronen - wat is ADHD? 26.05.2026 30min

Tegenwoordig lijkt het wel alsof steeds meer mensen ADHD-symptomen vertonen: we zijn snel afgeleid, hebben moeite met overzicht houden en vinden het lastig om volledig tot rust te komen. Waar komt deze toename precies vandaan? Kunnen we ADHD met de kennis van nu gewoon beter herkennen, of is er iets anders aan de hand? Erik & Leonard laten je zien welke rol onze moderne leefstijl hierin speelt, waarom signalen in het brein van iemand met ADHD lastiger worden doorgegeven en dat neurologische fenomenen als ADHD, maar ook autisme, ook prachtige voordelen kunnen opleveren. *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#34: Continu alarmbellen in je hoofd - een angststoornis ontleed 19.05.2026 33min

Angst is één van onze belangrijkste emoties, die we van oudsher nodig hebben om te kunnen overleven. Zo leert het je wanneer je in gevaar bent en bijvoorbeeld maar beter kan wegrennen van de giftige slang die voor je ligt. Maar wat gebeurt er als je brein niet meer goed in staat is om gevaar juist in te schatten en steeds vaker onterecht de alarmbellen in je hoofd laat afgaan? Deze week hebben Erik, Leonard en Brechje het over angststoornissen: aan de hand van hun eigen ervaringen - zoals de angst voor autorijden, ziek worden of hoogtes - vertellen ze je over de verschillende vormen van angst en paniek. Wat is bijvoorbeeld het verschil tussen ‘normale’ angst, die we allemaal wel eens voelen, en een stoornis die je dagelijks leven steeds verder kan gaan beheersen? Je hoort hoe angst in de hersenen tot stand komt en wat paniek met je hart doet, maar krijgt gelukkig ook tips wat je kunt doen om meer grip te krijgen op dat bange, hulpeloze gevoel. *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#33: Wat zegt je postcode over je gezondheid? 12.05.2026 30min

De plek waar je woont zegt meer over je gezondheid dan je misschien denkt. Zo worden mensen in de ene wijk gemiddeld jaren eerder ziek dan hun buren in de wijk ernaast, terwijl daar maar een paar straten tussen liggen. Waar komt die gezondheidsongelijkheid vandaan? Erik en Leonard laten zien dat de verklaring daarvoor niet zo makkelijk te geven is. Vaak blijkt een samenspel van langdurige (financiële) stress, groepsdruk en minder kennis over gezondheid ten grondslag te liggen aan ongezonde buurten. Het gekke: er zijn genoeg dingen te bedenken om inwoners daarmee te helpen. Toch blijkt dat in Den Haag makkelijker gezegd dan gedaan... *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#32: Cafeïne uit een blikje of een schilderij in een museum - waar put jij energie uit? 05.05.2026 26min

Een energiedrankje als snelle oppepper voor het sporten of juist uren ronddwalen door een museum; deze week onderzoeken we twee verschillende bronnen van energie. Want hoewel je energiedrankjes je binnen no-time weer volledig kunnen opladen, blijkt daar toch een ongezond mechanisme aan ten grondslag te liggen. Leonard vertelt hoeveel blikjes per dag geoorloofd zijn en wat het effect van een overdaad aan cafeïne is. Kunst & cultuur zijn daarentegen een goed alternatief voor nieuwe energie: Erik legt uit hoe neuronen in je hersenen samen beginnen te werken als je naar een schilderij kijkt of naar een concert gaat en laat de helende functie zien van samen zingen en muziek maken - zowel in vluchtelingenkampen als dichter bij huis.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#31: Doomscrollen door gezondheidsmythes op sociale media 28.04.2026 29min

Even op de bank ploffen om een appje te beantwoorden en voor je het weet is het weer zover: je bent een half uur verder en inmiddels op Instagram beland, scrollend langs het laatste nieuws, uitgesproken meningen en goedbedoelde gezondheidsadviezen. Onderzoek wijst uit dat we als Nederlanders ruim 2 uur van onze dag op sociale media besteden, maar hoe werkt die eindeloze stroom content eigenlijk door op ons lichaam? En hoe gevaarlijk zijn de onbewezen gezondheidsclaims, die daar de ronde doen, precies? Erik & Leonard laten je anders naar je schermtijd kijken en leggen je uit hoe je je door het online oerwoud van hardnekkige gezondheidsmythes, zoals het krijgen van autisme door vaccinaties, kan navigeren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#30: Zweten in de sauna of toch klappertanden in een ijsbad? 21.04.2026 23min

Opgietingen in sauna’s of juist ijskoude dompelbaden - je lichaam aan heftige temperatuurverschillen blootstellen is populair! Maar: heeft al dat zweten en bibberen eigenlijk wel effect? Leonard denkt terug aan zijn duik in de Noordelijke IJszee en Brechje vertelt over haar saunaroutine. Erik gooit het over een andere boeg en neemt je mee in de wetenschap van het vergeten: is het bijvoorbeeld mogelijk om nare herinneringen te laten verdwijnen? Hierbij blijkt afleiding een hersenfunctie waar je handig van gebruik kan maken. Daarnaast kan in het geval van serieuzere trauma’s EMDR een uitkomst bieden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#29: Een nieuwe versie van jezelf met het hart van iemand anders 14.04.2026 27min

Wanneer je hart niet meer voldoende functioneert, is het mogelijk om een nieuw hart te krijgen via een transplantatie. Hoe gaat zo’n ingreep in zijn werk? En kan je zomaar van iedereen een hart krijgen? Leonard vertelt hoe de allereerste harttransplantatie verliep, uitgevoerd door de roemruchte dokter Barnard, en welke problemen daarbij kwamen kijken. Want hoewel de operatie nog relatief simpel is, zit het grootste risico in de ‘matching’ tussen de donor en de ontvanger. Hoe zorg je ervoor dat het nieuwe hart niet wordt afgestoten? Ondertussen filosofeert Erik over de vraag of we naast een donorhart, ook ooit een ‘donorbrein’ kunnen verwachten.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#28: Te oud voor een nieuwe hobby & salty over zout 07.04.2026 24min

Klopt het dat je steeds lastiger nieuwe vaardigheden onder de knie krijgt als je ouder wordt? En hoe gezond is een dagelijks snufje zout over je avondeten? Erik en Leonard buigen zich over twee luisteraarsvragen en laten je zien dat hoewel een nieuwe hobby op latere leeftijd misschien meer inspanning kost, het best de moeite waard kan zijn om de centra in je hersenen scherp te houden. Daarentegen mag het wat betreft onze zoutinname best een tandje minder; we krijgen dagelijks vaak wel 2x de aanbevolen hoeveelheid binnen! Wat het gevaar is van zoveel zout en welke producten je het beste kan vermijden, hoor je in dit Spreekuur.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#27: Van de ene op de andere dag halfzijdig verlamd 31.03.2026 26min

Een hersenbloeding of herseninfarct; dat kennen we in de volksmond als een ‘beroerte’, maar wat gebeurt er dan precies in je brein? En hoe kan het dat ook het hart hier een aandeel in heeft? Erik en Leonard leggen uit hoe een bloeding of stolsel in je hersenen kan ontstaan, waarom het van levensbelang is dat je dan zo snel mogelijk in het ziekenhuis belandt en hoe een beroerte door verlamming of taalverlies je leven in één klap op z’n kop kan zetten. Gelukkig hoor je ook wat je zelf kunt doen om de kans hierop te verkleinen - en dat is verrassend genoeg meer dan je zou denken..See omnystudio.com/listener for privacy information.

#26: Marathons, discodutjes & relatieproblemen 24.03.2026 31min

Wat doet een marathon rennen met je lichaam? Kun je een powernap inzetten om een slechte nacht te compenseren - of is dat juist funest voor je slaapritme? En is het gezonder om in een relatie te zitten, of kan je maar beter single blijven? In dit vragenvuur nemen Erik & Leonard je mee in de wetenschap achter je hartslag, dutjes en relaties. Je hoort hoeveel slagen ons hart meegaat, of een lage hartslag per definitie beter is dan een hoge, dat een kort dutje wonderen kan doen, en hoe een ongelukkige relatie niet alleen mentaal, maar ook fysiek op je doorwerkt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#25: Hoe goed kennen we het vrouwenhart? 17.03.2026 28min

Bestaan er verschillen tussen de harten van vrouwen en mannen? En wat merken vrouwen van het feit dat medisch onderzoek zich jarenlang vooral op het mannenlichaam heeft gefocust? Het wordt steeds duidelijker dat vrouwen veel gezondheidsklachten niet op dezelfde manier ervaren als mannen. Ook over de verschillen in hartklachten hebben we de afgelopen jaren veel nieuws geleerd. Leonard legt uit hoe het komt dat vrouwen toch nog relatief vaak worden ondergediagnosticeerd en onderbehandeld, maar ook welke ontwikkelingen al wél plaatsvinden in de vrouwencardiologie. Erik maakt ondertussen een klein uitstapje en vraagt zich af of het eerlijk is om mannen tegen vrouwen te laten schaken. Bekijk hier het FLOW-dieet dat Leonard speciaal samenstelde voor het vrouwenhartSee omnystudio.com/listener for privacy information.

#24: Hoe reageert je lichaam op rouw? 10.03.2026 34min

Dat het verlies van een dierbare een enorme emotionele impact heeft zal geen verrassing zijn, maar welke fysieke gevolgen merk je van een rouwproces? Erik legt uit dat de dood van iemand uit je omgeving een traumatische gebeurtenis kan zijn, waardoor je cognitieve functies tijdelijk achteruitgaan. In combinatie met een verminderde rem op je emoties en een beloningssysteem dat in overdrive raakt, is het voor je hersenen even een pittige periode. Ook je hart krijgt het zwaar te verduren, volgens Leonard. Zo is je kans op een hartinfarct op de dag dat je iemand verliest wel twintig keer groter dan normaal. Daarnaast kun je bij een onverwachts overlijden zelfs letterlijk een ‘gebroken hart’ oplopen. Maar, wees gerust: je organen blijken ook bijzonder veerkrachtig te zijn, wanneer ze met rouw te maken krijgen. De heren geven je in deze aflevering dan ook genoeg tips en geruststellende gedachtes om deze onvermijdelijke verdrietige periode door te komen en uiteindelijk een plekje te kunnen geven. Bekijk hier de serie video’s die Erik maakte over rouwverwerking bij kinderen voor de EO.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#23: Aerial yoga, de kleine hersenen & een cardiologische sluipmoordenaar 03.03.2026 29min

Maken mindfulness en meditatie je gezonder? Waar gebeurt er allemaal in de kleine hersenen, het onderdeel van je brein met de meeste zenuwcellen? En zijn cholesterolverlagers een goed idee, of niet? Erik, Leonard en Brechje bespreken de voordelen van meditatie, de functies van het cerebellum en hoe medicijnen als statines je kunnen helpen in de strijd tegen een hartinfarct.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#22: Het effect van stress op je ongeboren baby & levensreddende reanimatie 24.02.2026 28min

Kun je je stress al doorgeven aan je kind vóórdat het geboren is? En wat zijn de do’s en don’ts tijdens een reanimatie? Zo blijkt dat langdurige stress tijdens een zwangerschap het kinderbrein wel degelijk kan beïnvloeden. Maar, zo waarschuwt Erik, daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen gezonde spanning en schadelijke stress. Leonard vertelt wat je kan doen als iemand plotseling neervalt: hoeveel tijd heb je dan en met welke handelingen kan jij mogelijk een leven redden?See omnystudio.com/listener for privacy information.

#21: Een appeltje voor de dorst 17.02.2026 32min

Dat genoeg water drinken van levensbelang is weten we inmiddels wel, want we worden doodgegooid met goedbedoelde waarschuwingen. Maar: waarom is dat nou eigenlijk zo belangrijk? Wat gebeurt er dan in je lijf als je te weinig drinkt? En kan je dan het beste een vruchtensapje, frisdrank of gewoon water in je glas gieten? Erik en Leonard vertellen wat water met ons hart en onze hersenen doet en geven je praktische tips om het drinken in je dagelijkse routine te integreren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#20: De puberteit: een turbulente groeispurt voor hart en hersenen 10.02.2026 33min

De puberteit: Voor het eerst verliefd, een achtbaan van emoties en onverklaarbare honger om half elf ’s avonds. Er verandert veel met een lichaam tijdens de puberteit. Wat gebeurt er dan in het hart en de hersenen van die pubers? Groeit het hart bijvoorbeeld net zo snel mee met het lichaam in deze periode? Waarom is het niet goed voor je ontwikkeling om te snel volwassen te worden? En wat voor pubers waren Erik en Leonard zelf eigenlijk? Je hoort het in dit Spreekuur.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#19: Onherkenbare gezichten & mummies met aderverkalking 03.02.2026 30min

Hadden mensen in de middeleeuwen dezelfde hartproblemen die we nu kennen? En hoe kan het dat iemand die je vorige week nog zag, je in de supermarkt straal voorbij loopt? Net als vorige week vuurt Brechje een paar korte, nieuwsgierige vragen af op Erik en Leonard. Die leiden je langs het oude Egypte, de zoutvlaktes van Peru en de besneeuwde Alpen; hadden mensen toen dezelfde gezondheidsklachten als wij? Ook verkennen we de mysterieuze aandoening agnosie, waarbij je voorwerpen of gezichten niet meer herkent.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#18: Van snijzaal tot smartwatch 27.01.2026 29min

Hoe is het eigenlijk om hersenen vast te houden? Kan je smartwatch een hartritmestoornis opsporen? En gebruiken we écht maar 10% van ons brein? Dit Spreekuur gooien we het over een andere boeg: drie korte vragen over drie totaal verschillende onderwerpen. Erik kijkt terug op de magische keren dat hij het brein heeft mogen vasthouden en legt uit waarom het onmogelijk is om maar gedeeltelijk gebruik te maken van je hersencapaciteit.   Leonard maakt ondertussen live een ECG-scan van zijn hart en legt uit hoe smartwatches tegenwoordig vaak levensreddend kunnen zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

#17: Pijn: je grootste vijand of noodzakelijke vriend? 20.01.2026 38min

Pijn is het meest directe signaal dat je lichaam kent. Het kan scherp of zeurend zijn, plotseling opkomen of jaren aanwezig blijven. Soms weet je precies waar het vandaan komt, soms heb je geen idee. Maar wat is pijn nu precies: hoe komt het tot stand, hoe voel je het? En waarom kan het je leven volledig beheersen, terwijl het je ook beschermt? Erik legt uit hoe pijn ontstaat in de hersenen en wat er misgaat bij chronische pijn; wanneer je alarmsysteem blijft afgaan terwijl de oorspronkelijke oorzaak verdwenen is. Leonard zoomt in op een hartinfarct: wat gebeurt er dan, waarom is die pijn vaak zo lastig te lokaliseren en wanneer moet je wél - of juist niet — ongerust zijn?See omnystudio.com/listener for privacy information.