Vroeg!

Cigfluencers en de tabaksindustrie 17.07.2026 54min

Er is jarenlang actief campagne gevoerd om roken uit het straatbeeld én uit de popcultuur te doen laten verdwijnen. Maar wie door TikTok of Instagram scrolt, ziet de sigaret steeds vaker terug. Popsterren poseren ermee, influencers maken video's waarin een sigaret bijna een accessoire is geworden en ook in films lijkt roken weer helemaal terug. Is dat gewoon mode? Of kijken we naar een nieuwe generatie tabaksmarketing? Daarover een gesprek met longarts en tabaksdeskundige Wanda de Kanter.

Krijgen we racisme ooit nog uit voetbal? 16.07.2026 45min

De monitoringdienst van de FIFA telde tijdens de groepsfase 89.000 haatdragende posts richting spelers en staf, dertien keer meer dan in Qatar 2022. Elf procent was expliciet racistisch, een groter aandeel dan vier jaar geleden. Van de spreekkoren tot aan apen emoji's onder de posts van de Nederlandse spelers die een penalty misten. Racisme in voetbal is een aanhoudend probleem en lijkt dit WK zichtbaarder dan ooit. Hoe kan het dat racisme zo prominent aanwezig is in deze sport en wat moet er gebeuren om verandering teweeg te brengen? Te gast: Jacco van Sterkenburg, hoogleraar racisme, inclusie en communicatie aan de Erasmus Universiteit

10 jaar na de couppoging: een kantelpunt in de Turkse geschiedenis? 15.07.2026 50min

Tien jaar geleden werd Turkije opgeschrikt door een mislukte coup. Een deel van het leger probeerde op 15 juli 2016 de macht over te nemen onder leiding van Fethullah Gülen. De staatsgreep mislukte nadat president Erdoğan de bevolking opriep om de straat op te gaan en zich tegen de coupplegers te verzetten. Tien jaar later kijken we terug op die nacht van 15 juli 2016. Wat gebeurde er precies? Was dit een kantelpunt in de Turkse geschiedenis? En wat is de erfenis van die gebeurtenis Te gast: Cevahir Varan, Turkije kenner en journalist bij Bureau Buitenland

De Russische schaduwvloot 14.07.2026 53min

Al een paar jaar roepen de EU en Nederland de Russische schaduwvloot hard aan te willen pakken. En lang leek dat bij woorden te blijven, maar het kabinet heeft vrijdag een wijziging van de Wet buitenlandse schepen voor spoedadvies naar de Raad van State gestuurd. Is dit een doorbraak in de strijd tegen de Russische oorlogseconomie of is dit nog maar een klein stapje in de goede richting? Daar praten we deze ochtend over met Jesse Pinster, hij is onderzoeksjournalist bij Follow the Money en volgt de Russische schaduwvloot al jaren op de voet.

Vakantievertier of vakantiestress: waarom zijn zoveel angsten gekoppeld aan vakantie? 13.07.2026 52min

Alleen regio Midden moet er nog een weekje tegenaan, maar vanaf dat moment heeft in ieder geval heel schoolgaand Nederland zomervakantie! En waar de één al weken naar dit moment uitkijkt om te gaan ontspannen en weg te zijn van de dagelijkse sleur, slaat bij de ander de stress toe. Hoe kan het dat juist in de periode die bekend staat om rust en ontspanning, mensen vakantiestress ervaren? Te gast: Neeltje Batelaan, hoogleraar Psychiatrie van angstgerelateerde stoornissen bij het Amsterdam UMC en psychiater en opleider psychiatrie bij GGZ InGeest Amsterdam.

De Duitse Bondsdag, Merz en de deelstaatverkiezingen 10.07.2026 51min

Na vandaag begint voor de Duitse Bondsdag het zomerreces, maar politiek gezien is van rust nauwelijks sprake. Bijvoorbeeld omdat de populariteit van bondskanselier Friedriech Merz lijkt te dalen en de extreem rechts-populistische AfD in aanloop naar de deelstaatverkiezingen in september hoog in de peilingen staat. Wat zegt dat over de staat van de Duitse politiek? Hoe gaat het komende politieke jaar er uitzien? En hoe kijken we terug op het eerste jaar van bondskanselier Merz? We praten erover met Ewout van der Knaap, hoogleraar Duitstalige literatuur en cultuur aan de Universiteit Utrecht.

De Metabril (en andere onethische ontwikkelingen) 09.07.2026 49min

De nieuwe metabril mét camera. Technologie van de bovenste plank zou je denken, maar willen we dat eigenlijk wel? Een camera vermomd als bril die ons overal waar we zijn kan volgen? Vandaag hebben we het over de vraag: Wat is de impact van nieuwe technologie wanneer je belangrijke ethische vraagstukken weglaat in de ontwikkeling? Jan's gast vandaag is Anne Bonvanie, associate lector bij het lectoraat Ethiek & Technologie van Hogeschool Saxion.

Alles over de nieuwe stikstofplannen van het kabinet 08.07.2026 51min

Nederland probeert al jaren met een oplossing te komen voor de stikstofcrisis. De nieuwe plannen van het kabinet moeten zorgen voor herstel van natuur en tegelijk ook ruimte geven voor economische ontwikkeling. Maar de vraag is of we met deze plannen het probleem wel echt oplossen. Volgens bioloog en schrijver Thomas Oudman (De Correspondent) lukt dat met deze plannen niet helemaal. Hij ziet de plannen als goed nieuws, want natuurherstel staat weer op de kaart. Maar hij is ook kritisch. Waarom is dat het geval? En hoe kunnen we het stikstofprobleem dan wel oplossen?

Verkiezingen Israël in aantocht: tijd voor een machtswissel of blijft Netanyahu zitten? 07.07.2026 47min

Over ongeveer drie maanden trekken de Israëliërs naar de stembus voor parlementsverkiezingen. En terwijl de genocide in Gaza alle aandacht trekken, woedt er in Israël zelf ook een felle politieke strijd. Want blijft Benjamin Netanyahu aan de macht, of is er na heel veel jaren ruimte voor de oppositie om een nieuwe politieke koers te varen? En zo ja, hoe anders zou die politieke koers dan zijn? Te gast: Erella Grassiani, universitair hoofddocent antropologie aan de Universiteit van Amsterdam.

De ontwikkeling en relevantie van samenleefprojecten in Nederland 06.07.2026 54min

Wat ontstaat er als je ruim 500 mensen en heel veel verschillenden nationaliteiten, levenspaden en gebruiken bij elkaar laat wonen? Dit gebeurde voor het eerst op Startblok Riekerhaven in Amsterdam-West. Journalisten Annelies Bontjes en Leoni Nijland waren erbij vanaf het begin en gingen terug. Want hoe staat het met de ontwikkeling en relevantie van dit soort samenleefprojecten in Nederland?

Het belang van film en kunst voor de Surinaamse identiteit 03.07.2026 48min

De gezamenlijke geschiedenis van het slavernijverleden gaat over ons allemaal, en werkt door in verschillende nationaliteiten en identiteiten, zoals de Caribische, Surinaamse, Indische, Nederlandse en nog veel meer. Keti Koti staat voor vrijheid, vieren en herdenken, maar ook voor een geschiedenis die nog steeds gevoeld wordt in de levens van deze generatie. Hoe zie je die vrijheid, identiteit en geschiedenis terug in de kunsten? Daar ga ik over praten met drie makers, namelijk filmmakers Charity Sumter en Ashanti Vreden. En artiest en punkrocker Shavero Ferrier.

Pak big tech aan, niet de tieners 02.07.2026 48min

Sociale media voor jongeren, wel of niet niet doen? Van bezorgde ouders tot uitgeputte leraren: je hoort ze er allemaal over. Een goede ontwikkeling zou je zeggen, maar heeft dit debat en het beleid dat daaruit volgt wel het gewenste resultaat? Jan praat erover met Alexander Smit, onderzoeker bij het Centre for Media and Journalism Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen!

Het rechtssysteem loopt vast (en dat is niks nieuws) 01.07.2026 49min

Niet iedereen heeft toegang tot het recht. Ook politiek Den Haag heeft dit in de gaten, daarom komt de Vaste commissie voor Justitie en Veiligheid vandaag weer samen om de voortgang van de plannen om het recht te versterken te bespreken. Maar voor we bij die gedroomde oplossing komen: Wat zijn de gevolgen als minder mensen toegang hebben tot het recht, en daarmee het rechtssysteem vastloopt? Daar gaat Jan deze ochtend over in gesprek met strafrechtadvocaat Zahra Boufadiss!

Voorstelling Slavenhouder in mijn familie, een geschiedenis die dichterbij is dan je denkt 29.06.2026 49min

Als men leert over de slavernij, dan wordt die geschiedenis gezamenlijk en komt het dichterbij. Want een geschiedenis blijft abstract, tot het persoonlijk wordt. Daar kwam kunstenaar en schrijver Elena Beelaerts van Blokland achter toen ze in haar eigen familiegeschiedenis dook. Ze ontdekte dat een van haar voorouders slavenhouder was in Suriname. En over haar onderzoek verscheen vorig jaar het boek Ach Freule. En nadat het boek verscheen, nam Destin den Hertog contact met haar op. Hij kwam erachter dat zijn familie afstamt van de tot slaafgemaakten op de plantage van de voorouder van Elena. Samen maakten ze de voorstelling Slavenhouder in mijn familie, die vorige week in premiere ging in het Bijlmer Park in Amsterdam. A.s. zaterdag zijn ze in de bibliotheek in Amstelveen. Te gast: kunstenaar en schrijver Elena Beelaerts van Blokland

Pride in Boedapest terug na verbod Orban 26.06.2026 53min

Morgen wordt Pride gevierd in Boedapest! En dat is niet vanzelfsprekend: vorig jaar was er nog een verbod op het Pride evenement. Maar ondanks dit verbod groeide Pride uit tot een grote protestmars tegen het regime van vooormalig premier Victor Orban. Nu wordt pride opnieuw gehouden, dit keer onder een andere regering. Maar wat is er veranderd in Hongarije sinds de verkiezingswinst van Péter Magyar? Welke beloftes doet hij? En hoe vrij zijn Hongaren vandaag de dag om te zijn wie ze zijn? Te gast: Krisztina Lajosi, hoogleraar Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam.

3 grote horrorfilms van 3 nieuwe jonge makers, wat zegt dit over de zeitgeist? 25.06.2026 50min

Al jaren kennen we uit Hollywood dezelfde soort regisseurs en acteurs, die via een vrij gebaande weg doorbreken in Hollywood. Maar de afgelopen tijd valt er wat op: in de bioscopen draaien drie films die gemaakt zijn door jonge makers( tussen de 20 en 36) die hun debuut te danken hebben aan YouTube! Is dit toeval, of wordt er gebroken met de Hollywood traditie? Te gast: popcultuur- en filmkenner Rabia Sitabi!

4 Maanden Rob Jetten, Marthe(Radio Kookpunt) en Saskia(Jacobin) maken de balans op 24.06.2026 54min

Vier maanden geleden 'verklaarde en beloofde' kabinet Jetten 'aan de slag' te gaan voor Nederland. De plannen werden gepresenteerd, bezuinigingen werden aangekondigd, maar dit minderheidskabinet wist dat ze voor al die plannen op zoek moesten naar een meerderheid. Hoe gaat het nu, na 4 maanden, met Kabinet Jetten? Wat is er bereikt, en wat niet?Te gast: Saskia Boumans, redacteur economie en werk bij Jacobin, en met Marthe van Bronkhorst, co-host van Radio Kookpunt

De Marker: 1000 dagen Gaza 23.06.2026 50min

1000 dagen is Gaza gebombardeerd, wordt hulp niet toegelaten en zijn meer dan 70.000 mensen vermoord, en dat aantal blijft met de dag oplopen. En ondertussen, kijkt de wereld toe... Online nieuwsplatform 'De Marker' staat stil bij 1000 dagen Gaza, en dat doen ze morgen in de Lux in Nijmegen, met experts, duiders maar ook met mensen die gevlucht zijn uit Gaza. Hoe kijken we terug, en misschien ook al vooruit, na 1000 dagen geweld in Gaza? Te gast: Juan Visser en Chaira Koops, journalisten bij online nieuwsplatform De Marker

Gen Z in India laat van zich horen door grote druk op generatie 22.06.2026 47min

Al ruim een maand is India in de ban van een grootschalige examenfraude. De fraude beslaat het toelatingsexamen voor de opleiding geneeskunde. Meer dan 2 miljoen jongeren namen deel aan het examen, waar maar plek is voor 130.000 studenten. Toen de fraude aan het licht kwam, en de examens ongeldig werden verklaard, brak de paniek uit. Twaalf jongeren hebben naar aanleiding van de ongeldigheid van de examens een einde aan hun leven gemaakt. Wat is hier aan de hand? En gaat hier een groter probleem achter schuil? Te gast: India-onderzoeker Carolien Stolte.

Sikkelcelziekte: Bloed en stamcel donatie kan enorme positieve impact maken 19.06.2026 48min

Vandaag is het Wereld Sikkelceldag. In Nederland leven duizenden mensen met sikkelcelziekte: een erfelijke aandoening die ernstige pijnklachten, ziekenhuisopnames en soms levensbedreigende complicaties kan veroorzaken. Maar toch is dit bij lang niet genoeg mensen bekend. Wat is sikkelcelziekte precies? Hoe staat het met de zorg die we voor deze patienten kunnen bieden? Te gast: Yara Dixon, Arts en onderzoeker naar bloedziektes op het gebied van Sikkelcelziekte en Bloeddonaties. En: dr. Charifa Zemouri, hoofdonderzoeker achter de 'Donor van ons' campagne. Hierbij de links voor extra informatie: Onderzoek onder Surinaamse Nederlanders: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0338125 Onderzoek onder Marokkaanse Nederlanders: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0328212 Racisme en discriminatie in Nederlandse zorg: https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen/14/6/e082481.full.pdf En natuurlijk de link naar: donorvanons.nl