De Jortcast

Episoder

• 
  #1119 - De mens wordt minder gelovig, zowel christen als moslim - wat dat betekent 16.10.2026 28min

  Waarom zoeken we als mens zo vaak een antwoord bij een god en een religie? En wat zou het voor de wereld betekenen als het geloof afneemt? Worden we milder voor elkaar, bijvoorbeeld in Nederland waar we door 9/11 en de retoriek van Wilders behoorlijk gepolariseerde posities hebben ingenomen t.o.v.  moslims? Te gast in deze nazit bij Jort Kelder zijn gedragspsycholoog dr. Martin Appelo en islamoloog dr. Joas Wagemakers.
• 
  #1118 - Onzekere mannen haten zichzelf (en daarom ook LHBTIQ+) 15.10.2026 21min

  Er is volgens gedragspsycholoog dr. Martin Appelo een eenvoudige verklaring voor al die haat en al dat nijd in de wereld: het ontbreekt ons in beginsel aan liefde voor onszelf. Dus stop met luisteren naar Johan Derksen en denk eens na over wat je zelf eigenlijk vindt. De dalende homo-acceptatie bij jongeren? Een gevolg van zelfhaat en zondebokpolitiek. Dus omarm je gebreken en accepteer de verschillen. Een betere wereld begint bij het accepteren van jezelf. Zo simpel kan het zijn. 
• 
  #1117 - Wil Hamas vrede? 13.10.2026 27min

  Het is één jaar geleden dat het bestand in Gaza werd afgesproken tussen Hamas en Israël en het vrede had moeten zijn, dankzij Trump. We kunnen na een jaar wel zeggen dat dit is mislukt. Bij welke partij gaat het mis? Bestaat er überhaupt een oplossing voor dit eeuwenoude conflict? Onze gast islamoloog dr. Joas Wagemakers komt bij Jort orde in de chaos scheppen. Hij legt uit hoe groot de macht van Hamas werkelijk is en of er andere bewegingen zijn die concurreren met de macht in Gaza.
• 
  dr Kelder en Co - 10 okt 2026 - ICC, Hamas, Javaanse koffieboon, zelfliefde 10.10.2026 43min

  Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Europarlementariër Dirk Gotink (ex-NSC) over de nieuwe sancties die door Trump zullen worden opgelegd aan het Internationaal Strafhof en wat Europa daartegen kan doen. Voorts is islamoloog dr. Joas Wagemakers te gast over Hamas en waarom de vredesdeal die vorig jaar met Israël werd gesloten, niet lukt. De jonge dr. Thomas van den Brink heeft onderzocht wat de koffiehandel met Java voor consequenties heeft gehad voor de leefomgeving en de architectuur. En psycholoog dr. Martin Appelo heeft de oplossing voor een mildere wereld, door onszelf met onze fouten te accepteren. 
• 
  #1116 - Hoe Rutte robotiseert (ofwel de kracht van AI in oorlogsvoering) 02.10.2026 22min

  Taal maakt ons mens. We kunnen overleggen, ruziën en verhalen vertellen. Via Large Language Models (LLM), ofwel AI, kunnen we ook steeds meer voorspellen hoe iemand zich zal gaan gedragen. Die simulatie van de mens is baanbrekend zowel voor de psychiatrie als voor onze defensie. Psychiater prof. dr. Iris Sommer en defensiespecialist dr. Tim Sweijs (HCSS) spreken met Jort Kelder over het gebruik van AI in hun werk en welke nieuwe stappen ze kunnen nemen in hun onderzoek. Kun je stoornissen ontdekken dankzij taalgebruik en hoe onderhandel je met een meedogenloze, narcistische dictator? Prof. dr. Iris Sommer heeft net een boek geschreven, dat is getiteld 'De stem van het brein'. Van dr. Tim Sweijs verscheen samen met prof. dr. Martijn Kitzen 'De oorlog van morgen', waarvan binnenkort een herziene versie verschijnt.
• 
  #1115 - Praten met walvissen: zo uniek is de menselijke taal 01.10.2026 30min

  Taal is niet alleen onmisbaar voor onze communicatie, maar bijna belangrijker voor het denken, ons zelfbewustzijn en onze identiteit. Het wegvallen van taal vertelt ons niet alleen dat iemand een beroerte heeft: verlies of verandering van taal kan ons wijzen op talloze andere mentale aandoeningen, zoals depressie en dementie. In haar boek 'De Stem van het Brein' onderzocht prof. dr. Iris Sommer de geschiedenis van taal, dierentaal, de ontwikkeling van taal van kind tot volwassene. Wat kan walvistaal ons bijvoorbeeld vertellen over buitenaardse talen? En kunnen wij in de toekomst ooit praten met dieren? En wat betekent de komst van AI voor onze communicatie?
• 
  #1114 - Hoe we Poetin kunnen stoppen, zodat hij straks niet in de achtertuin staat 29.09.2026 28min

  Krijgen de doemprofeten dan toch gelijk? Poetins oorlog neemt al langer een hybride vorm aan, maar inmiddels lijkt de berichtgeving over een grootschaliger aanval geloofwaardiger dan ooit. De Westerse inlichtingendiensten draaien overuren. Zou Poetin de Baltische staten binnenvallen, aanslagen plegen (zoals de mislukte poging in Leipzig), of drones het Europees grondgebied insturen? Dat is onmogelijk te voorspellen. Maar onze gast, dr. Tim Sweijs, weet: de internationale orde is momenteel zo verdeeld dat Poetin kansen ruikt. Want terwijl het dondert in Europa, sabelt quasi-bondgenoot Trump vakkundig de internationale organisaties neer. Want wie hecht er nog waarde aan de VN, NAVO, of het ICC, als ‘s werelds grootmachten er nauwelijks aandacht aan schenken? En zit Europa überhaupt nog aan tafel?
• 
  dr Kelder en Co - 26 sept 2026 - Miljoenenbelasting, VN top, Groningse bodem, taal en brein 26.09.2026 43min

  Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 26 september 2026 waar Jort Kelder belt met Kamerlid Luc Stultiens (Pro) over zijn motie om meer belasting te kunnen bij de rijkere mensen van Nederland. Te gast is defensiespecialist dr. Tim Sweijs, onderzoeksdirecteur bij HCSS over de dreiging van Rusland aan de grenzen van de NAVO en de resultaten van de VN top. Onze jonge dr. Sebastian Mulder heeft onderzoek gedaan naar de bodem van Groningen. Ook aangeschoven is psychiater prof. dr. Iris Sommer die een boek heeft geschreven getiteld 'De stem van het brein' over taal en hoe dat werkt in onze hersenen. 
• 
  #1113 - De angst van de politicus is door de kiezer te ruiken 25.09.2026 35min

  Wat wil de kiezer van de politicus? Waarom hoppen we tegenwoordig van de ene nieuwe partij naar de andere? Is het te veel van 'u vraagt, wij draaien'? En hoe kan dit kabinet wel lang blijven zitten? Jort Kelder legt deze vragen in de nazit voor aan twee politicologen, prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn en parlementair historicus, prof. dr. Carla Hoetink.
• 
  #1112 - Boze burgers of verwend volk? 24.09.2026 27min

  Waarom zijn Nederlanders altijd zo ontevreden? We staan toch in veel ranglijstjes in de absolute top? Is het volk verwend of is er een reden voor het sluimerende onbehagen? Heeft het allemaal met migratie te maken? Of met opgepookte politieke relletjes? En in hoeverre zijn de politieke partijen aan de flanken nog in staat deze boze burgers aan zich te binden? Aan tafel bij Jort: politicologen prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn, en politiek historica prof. dr. Carla Hoetink. Het artikel van Tom van der Meer: https://www.ewmagazine.nl/politiek/achtergrond/2026/09/politiek-nederland-minderheidscoalitie-2-1585983/ (https://www.ewmagazine.nl/politiek/achtergrond/2026/09/politiek-nederland-minderheidscoalitie-2-1585983/)
• 
  #1111 - XL- Modi en India 23.09.2026 1t 4min

  Hij is de leider van 1,5 miljard mensen, staat aan het roer van de vierde economie ter wereld, en beschikt over een krijgsmacht met kernkoppen. Narendra Modi is al 12 jaar premier van India. Wie is deze man en hoe belangrijk is zijn positie aan ’s werelds vergadertafels? Begin september poseerde hij tijdens de BRICS-top breedlachend met Xi Jinping en Vladimir Poetin. Ondertussen sluit zijn regering een omvangrijk handelsakkoord met de EU, worden de banden met Donald Trump aangehaald en intensiveert India de samenwerking met Australië en Japan. New Delhi zit in een geopolitieke spagaat. Binnenlands navigeert Modi economische hervormingen, religieuze conflicten en een machtige oligarchie. Hoe dat zit, en meer, hoort u in deze Jortcast XL. Te gast zijn politiek antropoloog prof. dr. Ward Berenschot, die Modi nog kent uit zijn tijd als lokale politicus in Gujarat, en Alphonsus Stoelinga, voormalig ambassadeur in India. Hij heeft Modi meermaals ontmoet in zijn tijd als ambassadeur tussen 2012 en 2018 en schreef onlangs het boek “Waar staat India? Land in beweging”. (ps excuses voor de audiokwaliteit - er werd een nieuwe vaatwasser tijdens het gesprek in de keuken van Jort geinstalleerd wat wat gekraak en gebeuk veroorzaakte en we belden met Fons in Griekenland. Bellen is niet altijd ideaal, maar we wilden de oud-ambassadeur wel graag horen in deze podcast!)
• 
  #1110 - De wraak van de VVD 22.09.2026 34min

  Den Haag ontvouwde zich tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen tot een Kafkaësk schouwspel. Op het schip van kabinet-Jetten is het onduidelijk wat de koers, waar de bestemming, en wie de kapitein is. Te gast zijn politicologen prof. dr. Tom van der Meer en prof. dr. Matthijs Rooduijn en politiek historica prof. dr. Carla Hoetink. Jort Kelder schijnt met een panel van professoren zijn licht op de cultuuromslag die ons minderheidskabinet behoeft. Ook duiken we de geschiedenis in op zoek naar historische parallellen, en speculeren we over institutionele vernieuwing. En wie heeft betere kaarten in handen: Klaver of Eerdmans?  
• 
  dr Kelder en Co - 19 september - werkbaarheid minderheidskabinet, versplintering op rechts en rol oppositie 19.09.2026 45min

  Dit is de volledige uitzending van Kelder en Co van zaterdag 19 september, waarin Jort Kelder zich met een professorenpanel buigt over een spannende politieke week. Kan het kabinet Jetten verder, of moet het hele politieke systeem hervormd worden? Met Hoogleraar Transdisciplinaire Sociale Wetenschap aan de UvA, prof. dr. Matthijs Rooduijn, bespreken we de versplintering op rechts. Ook aan tafel zit historica prof. dr. Carla Hoetink, met wie Jort historische parallellen trekt. En politicoloog prof. dr. Tom van der Meer stelt staatsrechtelijke hervormingen voor: kan de Eerste Kamer niet worden afgeschaft? 
• 
  #1109 - "Rechter, je bent je boekje te buiten gegaan" 18.09.2026 30min

  Hoe kunnen we onafhankelijk en naar waarheid handelen, in de wetenschap, in de politiek en in de rechtspraak? Dit bespreekt Jort Kelder in de nazit met econoom em. prof. dr. Coen Teulings en en filosoof (en Nietzsche-kenner) prof. dr. Gert-Jan van der Heiden.  Opiniestuk waarover wordt gesproken:   https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-de-politisering-van-nederlandse-universiteiten-is-strijdig-met-hun-kerntaak~ba9c040a/
• 
  #1108 - Wees geen kuddedier, lees Nietzsche! 17.09.2026 25min

  Over sommige dingen valt niet te twisten. Maar als het aan Friedrich Nietzsche ligt, zit dat toch anders. Er zijn geen feiten, alleen interpretaties. En God? Die is dood. Wat heeft de filosofie van Nietzsche gedaan met ons waarheidsbesef? En kunnen mensen het eigenlijk wel aan als er geen universele waarheid bestaat? Te gast, over de rol van Nietzsche in het ontstaan van feitenvrije politiek, is filosoof en hoogleraar Metafysica prof. dr. Gert Jan van der Heiden. De hoogleraar legt uit waarom extreemrechts zo graag aan de haal gaat met Nietzsches denkbeelden en hoe we zijn beroemde 'Wil tot macht' wél moeten lezen. Ook buigt de filosoof zich over onze terugkeer naar God: waarom zijn we weer in zijn armen gedreven?
• 
  #1107 - Neoliberalisten, verenigt u! 15.09.2026 33min

  Het koffertje voor Prinsjesdag is afgeleverd in een land vol stakingskoorts en politieke onvrede. Toch draait de economie op volle toeren en zijn jongere generaties rijker dan vaak wordt gedacht. Is het neoliberalisme failliet, of klagen we met een volle maag? Om die vraag te beantwoorden schuift top-econoom en oud-CPB-directeur em. prof. dr. Coen Teulings aan in deze Jortcast. In zijn studententijd overtuigd lid van de CPN, maar inmiddels een scherp verdediger van de vrije markt. Een pleidooi voor dat zo ongeliefde neoliberalisme.  Shownotes: De podcastserie: College van Kelder & Teulings (https://podcastluisteren.nl/pod/College-van-Kelder-and-Teulings) De afscheidsrede van em. prof. dr. Coen Teulings (https://www.uu.nl/agenda/afscheidsrede-coen-teulings-econoom-in-een-neoliberaal-tijdsgewricht)
• 
  dr Kelder en Co - 12 sept 2026 - neoliberalisme, Nietzsche, platte oesters en de gasvoorraad 12.09.2026 43min

  Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waarin Jort Kelder belt met JA21-Kamerlid Daniël van den Berg, die zich zorgen maakt over de gasvoorraad. Te gast is prof. dr. Coen Teulings, die een lans breekt voor het zo gehate neoliberalisme. Jonge doctor Sophie Valk promoveerde op de platte oester, die uit onze wateren dreigt te verdwijnen. Hoogleraar metafysica prof. dr. Gert Jan van der Heiden schuift aan om te praten over de vaak verkeerd begrepen filosoof Friedrich Nietzsche. Kunnen we hem zien als de grondlegger van de feitenvrije politiek?
• 
  #1106 - Of we allemaal narcisten zijn 11.09.2026 31min

  Heeft er een verschuiving in de doelstelling van de wereldleiders van vandaag de dag plaastgevonden dat ze allemaal wat narcistischer zijn geworden? Of was het verleden vooral beeldvorming en zien we tegenwoordig eerlijker de rauwheid van de toppolitici als Trump? Volgens de ex-psychiater aan tafel hebben we allemaal iets narcistisch in ons, maar hoe houden we die narcist aan de top van de apenrots tevreden zodat hij (toch meestal een hij..) ons vanaf de positie niet gaat bekogelen. Te gast in deze nazit zijn ex-psychiater dr. Bram Bakker en dr. Laurien Crump, buitenland- en defensie-expert aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit. 
• 
  #1105 - Nederland schrikt van drugsgeweld (en neemt nog een snuifje) 10.09.2026 23min

  We zijn vorige week in Nederland opgeschrikt door drugsbendegeweld, maar wij zijn hier ook de grootste producenten van synthetische drugs als MDMA en ketamine en we zijn ook nog eens de grootste gebruikers. Waarom stoppen we  niet gewoon met die verdovende middelen en gaan nuchter door het leven? Dan zijn we ook van die ondermijning en gewapende bendes af? Waarom vluchten we in die roes die drugs en drank ons geeft? Te gast is dr. Bram Bakker, voormalig psychiater en bekend met de verslavingsproblematiek. Hij legt de vinger op de zere ziel en geeft tips hoe je zelf dat vluchtgedrag van excessief gebruik van middelen een halt kunt toeroepen.   Link naar Drugsdelta: https://npo.nl/start/serie/drugsdelta/afleveringen/seizoen-1 (https://npo.nl/start/serie/drugsdelta/afleveringen/seizoen-1)
• 
  #1104 - Poetin steeds agressiever dankzij Trump (en dan wint de AfD ook nog eens...) 08.09.2026 27min

  Een mislukte drone-aanslag in Leipzig, verdachte pakketjes bij Duitse elektriciteitsinstallaties en inlichtingendiensten die waarschuwen voor Russische sabotage. Volgens dr. Laurien Crump is Poetins toegenomen brutaliteit vooral te wijten aan de Amerikaanse president Donald Trump. Zijn gebrek aan rugdekking zorgt ervoor dat de NAVO niet daadkrachtig kan optreden. Crump is buitenland- en defensie-expert bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit en analyseert de schaduwoorlog waar Europa in verzeild is geraakt. Hoe moet Europa reageren op de Russische provocaties? En is de VS nou nog onze bondgenoot? Of zijn ze van kant gewisseld? En wat zijn de gevolgen van de winst van de AfD in de kleine Duitse deelstaat Sachsen-Anhalt?  Shownotes:  Interview met Trump in Playboy (https://www.ebroadsheet.com/wp-content/uploads/2017/03/playboy-interview-donald-trump-1990) (1990): (staat ook hier) https://www.ebroadsheet.com/wp-content/uploads/2017/03/playboy-interview-donald-trump-1990 Brieven van Lubbers aan Gorbatsjov (met hulp van Shevardnadze): https://www.nrc.nl/nieuws/2022/08/31/gorbatsjovs-geheime-briefwisseling-over-kruisraketten-met-lubbers-a4140337 https://www.vn.nl/lubbers-stille-strijd-voor-ontwapening