Ze stoickim spokojem

#154 Zobacz, co się stanie cz. 2 14.05.2026 29min

Zobacz, co się stanie, jeśli przez trzydzieści dni z rzędu będziesz wykonywać codziennie pięć prostych czynności. W dzisiejszym odcinku podaję, jakie to są czynności. Zapraszam do słuchania.

#153 Zobacz, co się stanie 11.05.2026 30min

Stoicyzm to teoria filozoficzna, ale to także zestaw ćwiczeń. Czy można uzyskać efekt praktyki stoickiej bez znajomości zasad stoicyzmu? Co i jak trzeba by wtedy trenować? Zapraszam do pierwszej części dwuodcinkowego cyklu, w którym poszukuję nieoczywistej odpowiedzi na to pytanie. Domyślam się też, że sam tytuł wydaje się zaskakujący. Sprawdźcie, co się za nim kryje. W pierwszej części cyklu wyjaśniam między innymi stoickie pojęcie wyobrażenia.

#152 Po co nam estetyka? 10.04.2026 54min

Wydaje się, że dla stoików estetyka to mało istotny dział filozofii. Czy warto się nią współcześnie interesować? W dzisiejszym odcinku proponuję oryginalną interpretację roli estetyki w praktyce stoickiej. Wynika z niej, że znajomość różnych jej historycznych odsłon może się w skutecznym praktykowaniu stoicyzmu okazać niezmiernie przydatna. Zapraszam do słuchania.

#151 Dialektyka troski 26.03.2026 44min

Po ponad miesięcznej przerwie wracam z odcinkiem na temat troski. Antyczny stoicyzm wyrasta z Sokratejskiego wezwania do troski o siebie. Jednocześnie wydaje się, że w postawie stoickiej jest sporo beztroski. Jak więc troszczyć się po stoicku? Zapraszam do słuchania.

#150 Jak nie zbaczać z kursu? 16.02.2026 41min

Zapraszam do wysłuchania drugiej części dwuczęściowego cyklu, w którym prezentuję Zasadę jednego procenta. Jest to inspirowana jedną z kluczowych stoickich idei metoda odróżniania tego, co człowiek istotnie musi, czy potrzebuje, od tego, co mu się jedynie takie wydaje. Zapraszam do słuchania i praktykowania.

#149 Zasada jednego procenta, cz. 2 05.02.2026 37min

Zapraszam do wysłuchania drugiej części dwuczęściowego cyklu, w którym prezentuję Zasadę jednego procenta. Jest to inspirowana jedną z kluczowych stoickich idei metoda odróżniania tego, co człowiek istotnie musi, czy potrzebuje, od tego, co mu się jedynie takie wydaje. Zapraszam do słuchania i praktykowania.

#148 Zasada jednego procenta, cz. 1 26.01.2026 46min

Zapraszam do wysłuchania pierwszej z dwóch części, w której prezentuję Zasadę jednego procenta. Jest to inspirowana jedną z kluczowych stoickich idei metoda odróżniania tego, co człowiek istotnie musi, czy potrzebuje, od tego, co mu się jedynie takie wydaje. Zapraszam do słuchania.

#147 Losu petentem nie bądź 01.01.2026 1t 9min

Z okazji Nowego Roku 2026 podejmuję temat rozliczeń i życzeń. Ten bowiem moment roku skłania większość ludzi, żeby podjąć się tych dwu specyficznych aktywności. Wykonuje się to jednak raczej bezwiednie i nawykowo, bez pogłębionej refleksji. Po prostu z pewną zadumą, nierzadko z rozczarowaniem patrzymy na miniony kolejny rok naszego życia oraz z nadzieją składamy sobie i innym rozmaite życzenia. W dzisiejszym odcinku zapraszam do bardziej refleksyjnego przeprowadzenia tych dwu czynności. Będzie nam w tym towarzyszył Seneka. Proponuję także pewnego rodzaju ćwiczenie. Zapraszam do słuchania.

#146 Pamiętaj o perspektywie kosmicznej 10.12.2025 48min

W dzisiejszym odcinku przypominam znaczenie ćwiczenia perspektywy kosmicznej. Wyjaśniam kontekst teoretyczny tego ćwiczenia, podaję warunki sukcesu w jego praktykowaniu oraz pełną procedurę. Zapraszam do słuchania.

#145 Jak pogodzić trwałość ze zmiennością w naszym życiu? 04.12.2025 1t 2min

W dzisiejszym odcinku odpowiadam obszernie na pytanie słuchacza Szymona. Pytanie da się wyrazić w postaci następującej: Jak ma się stoicki postulat wytrwałości w realizowanych przedsięwzięciach z postulatem łatwości w zmianie sposobów samorealizacji? Czy nia zachodz sprzeczność między tymi dwoma postulatami? Jak je pogodzić? Na najprostszym poziomie chodzi tu o pytanie: Kiedy wytrwać, a kiedy sobie odpuścić?

#144 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 2. 13.11.2025 1t 4min

Jedną z najważniejszych antycznych inspiracji filozofii stoickiej był cynicym. Załozyciel stoicyzmy, Zenon z Kition, zanim zaczął nauczać na własną rękę, należał do szkoły filozofii cynickiej. Rola i radykalność rozumienia podziału na rzeczy od człowieka zależne i niezależne ma wyraźnie cynicki rodowód. Jednak całkowite odrzucenie rzeczy zewnętrznych charakteryzujące cynicyzm, nie występuje w stoicyzmie. Jakie są najważniejsze różnice i podobieństwa między szkołą i postawą cynicką, a stoicką. Jakie najważniejsze aspekty ducha cynickiego przetrwały w stoicyzmie? Na te pytania odpowiadam w tym dwuczęściowym cyklu.

#143 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 1. 21.10.2025 49min

Jedną z najważniejszych antycznych inspiracji filozofii stoickiej był cynicym. Załozyciel stoicyzmy, Zenon z Kition, zanim zaczął nauczać na własną rękę, należał do szkoły filozofii cynickiej. Rola i radykalność rozumienia podziału na rzeczy od człowieka zależne i niezależne ma wyraźnie cynicki rodowód. Jednak całkowite odrzucenie rzeczy zewnętrznych charakteryzujące stoicyzm, nie występuje w stoicyzmie. Jakie są najważniejsze różnice i podobieństwa między szkołą i postawą cynicką, a stoicką. Jakie najważniejsze aspekty ducha cynickiego przetrwały w stoicyzmie? Na te odpowiadam w tym dwuczęściowym cyklu.

#142 Pamiętaj o porannym przeglądzie siebie 24.09.2025 44min

Jedną z najważniejszych jeśli nie najważniejszą techniką stoicką jest poranny przegląd siebie. W dzisiejszym odcinku przypominam i aktualizuję jej procedurę. Zapraszam do jej wspólnego przeprowadzenia. Miłego słuchania.

#141 Rozmówki ludzko-stoickie 17.09.2025 40min

Język, za pomocą którego się komunikujemy wciąż ewoluuje. Sformułowania zmieniają znaczenia. Ludzie zaczynają nagminnie używać pewnych określeń w oderwaniu od ich pierwotnego kontekstu i w innych celach. W dzisiejszym odcinku satyrycznie i prowokacyjne tropię takie nadużycia, co przyjmuje postać Rozmówek ludzko-stoickich. Zapraszam do słuchania.

#140 Polityka po stoicku? 27.08.2025 55min

W poprzednich dwóch odcinkach krytycznie, z punktu widzenia stoicyzmu, diagnozowałem kondycję współczesnej kultury politycznej i tego konsekwencję dla kolejnych wydarzeń politycznych. W tym odcinku przechodzę do części pozytywnej, przedstawiając stoicką koncepcję uprawiania polityki. Czy mogłaby powstać Polska Partia Stoików? Jeśli tak, to co by głosiła? Jaki by miała program polityczny? Jak by wyglądał nasz świat, gdyby taka partia doszła do władzy?

#139 Smutek i polityka cz. 2 22.07.2025 54min

To kontynuacja mojego komentarza do kondycji współczesnej kultury politycznej. W poprzednim odcinku przedstawiłem trzy możliwe znaczenia tego, co polityczny oraz przypomniałem antyczny rodowód pojęcia cnota. W dzisiejszej części wyjaśniam jak stoik nie powinien reagować na zdarzenia polityczne, wskazuję, jak powinien oraz przedstawiam pięć tez na temat kondycji współczesnej kultury politycznej. Trzy z nich są dość mocne i mogą się niektórym wydać kontrowersyjne.

#138 Smutek i polityka 18.07.2025 51min

Ostatnio rzadko zajmuję stanowisko w aktualnych sprawach. W natłoku problemów, afer, newsów, komentarzy i komentarzy do komentarzy nie chciałem dokładać słuchaczom kolejnej warstwy, kolejnego głosu w tym rozedrganym wielogłosie. Założyłem, że stoicyzm powinien być raczej wytchnieniem i dystansem względem codzienności, która robi wokół siebie zbyt dużo szumu. Po ostatnich wyborach prezydenckich w Polsce wysłuchałem wielu żalów i gorzkich słów od wielu znajomych, w tym zajmujących się stoicyzmem. Postanowiłem więc jednak się odnieść. Robię to w tym odcinku i w specyficzny dla siebie sposób, starając się przy tym mianowicie naszkicować szerszy kontekst. Zapraszam do słuchania.

#137 Kwestia formy 18.06.2025 37min

Stoicyzm jest filozofią, a filozofia to dyskurs, rozumowanie, analiza. Ale czy tylko to? Już starożytni filozofowie sięgali do innych niż wykładowa czy eseistyczna forma prezentacji doktryny. Forma, którą mam na myśli to poezja. Dlaczego to czynili, dlaczego nowożytni filozofowie także korzystają z literackich form wyrazu? Może zamiast zadawać filozoficzne pytania trzeba tego po prostu doświadczyć. Do takiego doświadczania zapraszam w tym nietypowym odcinku podcastu.

#136 U Marka Aureliusza, cz. 2 02.06.2025 44min

W tym dwuczęściowym odcinku kontynuuję badania rozpoczęte w odcinku poprzednim tj. 134. Śledzę obecność pewnego pojęcia u Marka Aureliusza, objaśniam dwa fragmenty z jego Rozmyślań, sięgając przy tej okazji do Seneki i Chryzypa (przytaczanego przez Sekstusa Empiryka). Wszystko to w celu pokazania języka antycznych stoików, który na poziomie używanych źródłowych pojęć ujawnia przekonanie o głębokim zakorzenieniu struktur naszego umysłu w naturze rzeczywistości, czyli w kosmosie.

#135 U Marka Aureliusza, cz. 1 08.05.2025 54min

W tym dwuczęściowym odcinku kontynuuję badania rozpoczęte w poprzednim. Śledzę obecność pewnego pojęcia u Marka Aureliusza, objaśniam dwa fragmenty z jego Rozmyślań, sięgając przy tej okazji do Seneki i Chryzypa. Wszystko to w celu pokazania języka antycznych stoików, który wyraża przekonanie o głębokim zakorzenieniu struktur naszego umysłu w naturze rzeczywistości, czyli w kosmosie.