Santara. Laida lenkų kalba
LRT
0
„Santara. Audycja w języku polskim” to podcast skierowany do polskiej mniejszości narodowej na Litwie. Od poniedziałku do piątku o 14:30 omawiane są najważniejsze wydarzenia polityczne, kulturalne i społeczne istotne dla polskiej społeczności. Skupia się zarówno na krajowych, jak i międzynarodowych wiadomościach, a także przedstawia różne projekty kulturalne i inicjatywy. Dąży do wzmacniania dialogu oraz zwiększania zaangażowania polskiej mniejszości narodowej w życie Litwy.
Episoder
-
Czy śpiewać może każdy? Nauczyciel wokalu Andrzej Stankiewicz o kulisach zawodu 26.06.2026 29minW najnowszym wydaniu audycji rozmawiamy z nauczycielem wokalu Andrzejem Stankiewiczem o tym, jak wygląda nauka śpiewu od kuchni. Nasz gość opowiada, dlaczego sukces wokalisty zależy nie tylko od predyspozycji, ale przede wszystkim od systematycznej pracy, odpowiedniego podejścia i odwagi do wychodzenia poza własną strefę komfortu.W rozmowie usłyszymy również, jak przebiega pierwsza lekcja wokalu, jakie błędy najczęściej popełniają początkujący, dlaczego śpiew może działać terapeutycznie oraz jak nauczyciel pomaga uczniom pokonać tremę i uwierzyć we własny głos.Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z Andrzejem Stankiewiczem – o pasji, emocjach i o tym, że śpiew to znacznie więcej niż tylko wydobywanie dźwięków.Red. Marija Žukovska
-
Jak rozwijać regiony i wzmacniać samorządy? O polsko-litewskiej współpracy 25.06.2026 29minCzy polskie doświadczenia w zakresie samorządności mogą być inspiracją dla Litwy? Jak skutecznie wykorzystywać fundusze europejskie, przeciwdziałać depopulacji oraz rozwijać regiony przygraniczne? O tym rozmawiamy z przedstawicielami polskiej delegacji, która odwiedziła Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Litwy.Naszymi rozmówcami są wojewoda warmińsko-mazurski Radosław Król, wójt gminy Kolbudy Marek Goliński oraz starosta olecki Tomasz Kosobudzki. W audycji poruszamy także temat różnic między polskim i litewskim modelem samorządu oraz zastanawiamy się, jakie doświadczenia oba kraje mogą wymieniać, by skuteczniej odpowiadać na wyzwania stojące przed lokalnymi społecznościami.Red. Marija Žukovska
-
Z Krakowa do Wilna: Camino Misericordia 24.06.2026 29minZ Krakowa do Wilna: Camino Misericordia. Dlaczego w świecie online wciąż ruszamy w drogę? O samotności, zmęczeniu, potrzebie bliskości i miejscu miłosierdzia w świecie pełnym napięć podczas VI Światowego Apostolskiego Kongresu Miłosierdzia w Wilnie rozmawiamy z pallotynami ks. dr Mariuszem Marszałek i ks. Maciejem Książykiem oraz pomysłodawcą szlaku Bogdanem Tułą.Gdy słońce osiąga najwyższy punkt na niebie, a łąki i zioła tętnią życiem, Kiernów tradycyjnie zaprasza na Święto Ras (Kupały), przesiąknięte najstarszymi tradycjami. Jak co roku płonęły tam ogniska, zbierano zioła, pleciono wianki, a zabawa trwała do białego rana.Red. Anna Grigoit
-
Noc Świętojańska na Wileńszczyźnie. Obchody w Jaszunach 23.06.2026 29minWianki, świętojańskie ognisko, koncerty i zabawa pod gołym niebem – już 23 czerwca park pałacu Balińskich w Jaszunach ponownie stanie się centrum obchodów Nocy Świętojańskiej na Wileńszczyźnie. Jakie atrakcje przygotowano dla mieszkańców i gości? Które dawne tradycje przetrwały do dziś i co sprawia, że jaszuńskie obchody co roku przyciągają tłumy uczestników?W dzisiejszej audycji rozmawiamy z przedstawicielem Centrum Kultury w Solecznikach o programie tegorocznego święta, kulisach organizacji wydarzenia oraz wyjątkowej atmosferze najkrótszej nocy w roku. Nie zabraknie także opowieści o symbolice wianków, świętojańskiego ognia i legendzie kwiatu paproci.Red. Marija Žukovska
-
Czy Troki są w stanie wytrzymać rosnącą presję turystyki? 22.06.2026 29minJeziora, lasy i malowniczy krajobraz sprawiają, że rejon trocki od lat pozostaje jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc na Litwie. Coraz więcej ekspertów zwraca jednak uwagę, że popularność regionu ma także swoją cenę. Intensywny ruch turystyczny, zabudowa brzegów jezior, skutery wodne, nielegalne wysypiska śmieci oraz wycinki drzew stają się coraz większym wyzwaniem dla ochrony przyrody.W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Dyrektorem Departamentu Kontroli Lasów Tadeuszem Abłaczyńskim o stanie środowiska naturalnego w Rejonie Trockim. Nasz rozmówca wyjaśni, jakie zagrożenia są dziś najbardziej odczuwalne, które gatunki roślin i zwierząt znajdują się pod największą presją oraz dlaczego przyszłość Trok zależy od odpowiedzialnych decyzji podejmowanych już teraz.Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o tym, jak chronić jedno z najcenniejszych przyrodniczo miejsc na Litwie i gdzie przebiega granica między rozwojem turystyki a ochroną środowiska.Red. Marija Žukovska
-
Pielęgniarka: zawód, który uczy życia 19.06.2026 29minJak wygląda codzienność pielęgniarki poza gabinetem i szpitalną salą? Z jakimi wyzwaniami mierzą się osoby pracujące w ochronie zdrowia i dlaczego największym problemem współczesnej medycyny często okazuje się brak czasu dla pacjenta?W drugiej części cyklu o pielęgniarstwie w dzisiejszej audycji rozmawiamy z pielęgniarką Gabrielą Dajnovec, która opowiada o swojej drodze do zawodu, studiach pielęgniarskich, pracy z dziećmi i pacjentami długoterminowymi oraz o emocjach towarzyszących codziennym obowiązkom. Nasza rozmówczyni mówi również o stereotypach dotyczących pielęgniarek, współpracy z lekarzami i o tym, dlaczego pomaganie nie zawsze oznacza całkowite wyleczenie.Red. Marija Žukovska
-
Blisko człowieka. O pracy pielęgniarki bez stereotypów 18.06.2026 29minJak wygląda codzienność pielęgniarki poza gabinetem i szpitalną salą? Z jakimi wyzwaniami mierzą się osoby pracujące w ochronie zdrowia i dlaczego największym problemem współczesnej medycyny często okazuje się brak czasu dla pacjenta?W dzisiejszej audycji rozmawiamy z pielęgniarką Gabrielą Dajnovec, która opowiada o swojej drodze do zawodu, studiach pielęgniarskich, pracy z dziećmi i pacjentami długoterminowymi oraz o emocjach towarzyszących codziennym obowiązkom. Nasza rozmówczyni mówi również o stereotypach dotyczących pielęgniarek, współpracy z lekarzami i o tym, dlaczego pomaganie nie zawsze oznacza całkowite wyleczenie.Red. Marija Žukovska
-
Konferencja: Najlepsze europejskie doświadczenia w zakresie ochrony mniejszości narodowych 17.06.2026 29minJak wygląda sytuacja mniejszości narodowych na Litwie i czego możemy nauczyć się od innych krajów Europy w zakresie ochrony ich praw? O tym rozmawiano podczas konferencji „Najlepsze europejskie doświadczenia w zakresie ochrony mniejszości narodowych”, która zgromadziła naukowców, polityków, przedstawicieli organizacji społecznych oraz ekspertów zajmujących się tematyką języka, edukacji i tożsamości narodowej.W audycji poruszamy najważniejsze zagadnienia, które wybrzmiały podczas konferencji. W rozmowach z językoznawczynią kulturową doktor Moniką Haber, profesor Jolantą Urbanowicz, profesor Katarzyną Bogdziewicz oraz prezes Macierzy Szkolnej Krystyną Dzierżyńską zastanawiamy się nad przyszłością polskiej mniejszości narodowej na Litwie.Rozmawiamy o tym, jak w litewskich mediach przedstawiana jest polska społeczność i szkoły z polskim językiem nauczania, jakie wyzwania stoją dziś przed edukacją mniejszości narodowych oraz jaką rolę odgrywa język w zachowaniu pamięci, tradycji i tożsamości. Nasi rozmówcy zwracają uwagę na znaczenie dialogu, wielojęzyczności i aktywnego udziału samych mniejszości narodowych w procesach decyzyjnych. Nie zabraknie także refleksji nad tym, jak budować społeczeństwo, które różnorodność kulturową traktuje nie jako problem, lecz jako wartość i bogactwo całego państwa.Red. Marija Žukovska
-
Orędzie Gitanasa Nausėdy. O czym mówił prezydent? 16.06.2026 29minCzy Litwa jest dziś bezpieczniejsza niż kiedykolwiek wcześniej? Jakie zagrożenia dostrzega prezydent i dlaczego apeluje o większą jedność społeczeństwa? W swoim dorocznym orędziu prezydent Litwy Gitanas Nausėda mówił o wojnie w Ukrainie, bezpieczeństwie państwa, rekordowych wydatkach na obronność, walce z korupcją, edukacji oraz wyzwaniach związanych ze sztuczną inteligencją. Najważniejsze przesłania i polityczne akcenty wystąpienia głowy państwa.Red. Marija Žukovska
-
Dzień Żałoby i Nadziei 15.06.2026 29min14 czerwca na Litwie obchodzony jest Dzień Żałoby i Nadziei – święto upamiętniające pierwsze masowe deportacje mieszkańców kraju przeprowadzone przez NKWD po okupacji Litwy przez Związek Radziecki. W całym kraju opuszczone do połowy masztu flagi przypominają o tysiącach osób wywiezionych na Syberię i do innych odległych regionów ZSRR. Z okazji tej rocznicy przypomnimy wspomnienia osób, które same doświadczyły zesłania i represji. O swoich losach opowiadają członkinie Polskiej Sekcji Wileńskiej Wspólnoty Więźniów Politycznych i Zesłańców: Maria Radczenko, Regina Lachowicz, Irena Kozar, a także Stefanija Żygo.Red. Marija Žukovska
-
LRT 100. Współtwórcy eteru – Polacy w dziejach Litewskiego Radia 11.06.2026 29minPierwsza regularna audycja radiowa na Litwie została nadana 12 czerwca 1926 roku z Kowna. Radio od początku pełniło funkcję nie tylko informacyjną i kulturalną, lecz także integracyjną. W kraju zamieszkiwanym przez Litwinów, Polaków, Rosjan, Białorusinów, Żydów, Karaimów i przedstawicieli innych narodowości naturalne stało się tworzenie programów skierowanych do różnych grup etnicznych.Szczególne miejsce zajmowała i nadal zajmuje redakcja polska. Polacy są największą mniejszością narodową na Litwie, skoncentrowaną głównie wokół Wilna, w rejonach wileńskim i solecznickim. Audycje w języku polskim przez dziesięciolecia dostarczały informacji o życiu społecznym, kulturalnym i politycznym kraju, jednocześnie pomagając zachować język oraz tożsamość narodową. Programy te relacjonowały wydarzenia dotyczące społeczności polskiej, działalności szkół, organizacji społecznych, instytucji kultury oraz kontaktów polsko-litewskich.Początki audycji polskiej w Radiu Litewskim sięgają okresu powojennego. Pierwszą oficjalną kierowniczką na stanowisku redaktora odpowiedzialnego Polskiej Redakcji Oddziału Propagandy Litewskiego Radia była Eliszewą Feigenberg-Koencedik (Kancedikienė).Red. Renata Dunajewska
-
Historia Mejszagoły zapisana w dziejach parafii 10.06.2026 29minŚwięto Mejszagoły to coroczna uroczystość odbywająca się w miejscowości Mejszagoła. Wydarzenie gromadzi mieszkańców, gości oraz przedstawicieli okolicznych miejscowości i ma na celu pielęgnowanie lokalnych tradycji, kultury oraz historii regionu. Zwykle obchody rozpoczynają się mszą świętą, a następnie odbywają się koncerty, występy zespołów folklorystycznych, kiermasze rękodzieła i warsztaty tradycyjnych rzemiosł.Historię Mejszagoły przybliżają Waleria Adomaitis, kustosz Muzeum ks. prałata Józefa Obrembskiego w Mejszagole oraz ks. Edward Dukiel.red. Renata Dunajewska
-
Jak towarzyszyć człowiekowi u schyłku życia? Rozmowa z dr n. med. Pawłem Grabowskim 09.06.2026 29minW Wilnie trwa 6 Apostolski Kongres Bożego Miłosierdzia. W jego ramach dziedziniec Hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki stał się miejscem spotkań, refleksji i rozmów o miłosierdziu przeżywanym na co dzień.Hospicjum jest szczególnym miejscem, w którym idea Bożego Miłosierdzia realizuje się poprzez troskę o człowieka chorego i cierpiącego. Osoby pracujące i pomagające w hospicjum okazują chorym miłość, współczucie oraz szacunek dla ich godności. Boże Miłosierdzie przejawia się tutaj w bezinteresownej pomocy, obecności przy cierpiącym oraz wsparciu duchowym i emocjonalnym. Hospicjum przypomina, że każdy człowiek, niezależnie od stanu zdrowia, zasługuje na miłość, opiekę i nadzieję do końca życia. Dzięki temu staje się ono miejscem, gdzie cierpienie spotyka się z dobrocią i miłosierdziem.Gościem audycji jest dr n. med. Paweł Grabowski, prezes Fundacji Hospicjum Proroka Eliasza.Red. Renata Dunajewska
-
Praca wolontariuszy podczas VI Światowego Apostolskiego Kongresu Miłosierdzia 08.06.2026 29minW niedzielę w Wilnie rozpoczęło się jedno z najważniejszych wydarzeń chrześcijańskiego świata – Światowy Apostolski Kongres Miłosierdzia. Wolontariusze odgrywają niezwykle ważną rolę podczas Kongresu Miłosierdzia. Dzięki ich zaangażowaniu i bezinteresownej pracy możliwe jest sprawne przeprowadzenie wydarzenia oraz stworzenie atmosfery życzliwości i otwartości. Wolontariusze wspierają organizatorów w wielu obszarach, takich jak rejestracja uczestników, udzielanie informacji, kierowanie ruchem osób przybywających na kongres czy pomoc techniczna podczas konferencji i spotkań.Red. Renata Dunajewska
-
Światowy Apostolski Kongres Miłosierdzia: na wydarzenia zaprasza Hospicjum 05.06.2026 29minW niedzielę w Wilnie rozpocznie się Światowy Apostolski Kongres Miłosierdzia. Organizatorzy przedstawili najważniejsze punkty programu, który obejmuje ponad 130 wydarzeń – od wycieczek i spotkań po debaty oraz prezentacje książek. W kongresie ma uczestniczyć ponad 5 tys. wiernych z różnych krajów świata. W dniach 7–12 czerwca Litwa po raz pierwszy będzie gospodarzem Światowego Apostolskiego Kongresu Miłosierdzia. Do Wilna przybędą tysiące pielgrzymów, ewangelizatorów, duchownych i liderów wspólnot z ponad 50 państw.Niektóre wydarzenia podczas Światowego Apostolskiego Kongresu Miłosierdzia będą się odbywały w Hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćko. Każdego popołudnia na terenie hospicjum odbędą się spotkania, świadectwa oraz rozmowy z wyjątkowymi gośćmi. O nich rozmawiamy z Anetą Górniewicz, wicedyrektor placówki.Już 6 czerwca Troki staną się stolicą polskiej kultury na Litwie. Jubileuszowy 35. Festyn Kultury Polskiej Ziemi Trockiej „Dźwięcz, Polska Pieśni!” zgromadzi zespoły z Wileńszczyzny i Polski, mieszkańców regionu oraz miłośników tradycji. Jak podkreślają organizatorzy, to nie tylko święto muzyki, ale także wydarzenie, które od trzech i pół dekady buduje wspólnotę, pielęgnuje pamięć i łączy pokolenia. Rozmowa z Aliną Kowalewską, główną organizatorką Festynu.Red. Renata Dunajewska
-
Człowiek żyje dopóty, dopóki trwa pamięć o nim. Muzeum ks. prałata Józefa Obrembskiego 04.06.2026 29min7 czerwca 2011 roku zmarł Józef Obrembski. Był najstarszym kapłanem na Litwie, miał 105 lat. Ksiądz Józef Obrembski był bardzo szanowaną osobą. Wychował niejedno pokolenie Polaków - katolików. W czasach sowieckich organizował opiekę nad wypędzonymi księżmi, ukrywał ich. Schronienie u księdza znajdowali też żebracy i samotni. Z Walerią Adomaitis odwiedzamy Muzeum ks. prałata Józefa Obrembskiego.4 czerwca przypada uroczystość Bożego Ciała. Znaczenie święta.Red. Renata Dunajewska
-
Traugutt.org zorganizowało książkową pomoc dla Wileńszczyzny 03.06.2026 29minStowarzyszenie Traugutt.org zorganizowało w całej Polsce zbiórkę książek, które trafią do bibliotek szkół polskich na Wileńszczyźnie. Inicjatywa spotkała się z dużym zainteresowaniem zarówno ze strony osób prywatnych, jak i instytucji edukacyjnych, bibliotek oraz wydawnictw. Celem akcji było wzbogacenie księgozbiorów polskich szkół działających na terenie Wileńszczyzny, a także rozwijanie zainteresowań czytelniczych wśród dzieci i młodzieży.W ramach zbiórki gromadzone były książki o różnorodnej tematyce – od literatury dziecięcej i młodzieżowej, przez lektury szkolne, aż po publikacje popularnonaukowe i historyczne. Organizatorzy podkreślają, że dostęp do wartościowych książek w języku polskim ma ogromne znaczenie dla zachowania polskiej tożsamości narodowej i kulturowej wśród młodego pokolenia Polaków mieszkających na Litwie.O akcji „Fala Literatury“ opowiadają organizatorzy oraz przedstawiciele szkół Rejonu Wileńskiego.Red. Renata Dunajewska
-
Przygotowania zespołu „Przyjaźń” do Święta Pieśni Młodzieży Szkolnej 02.06.2026 29minW dniach 3–6 lipca, po dziesięcioletniej przerwie, do Wilna powraca Święto Pieśni Młodzieży Szkolnej – długo wyczekiwane wydarzenie, które połączy setki chórów, orkiestr i zespołów tanecznych.Łączące tradycję i nowoczesne spojrzenie Święto Pieśni Młodzieży Szkolnej odbędzie się w tym roku pod hasłem „Laiku. Ratu. Kartu”. Tatjana Moliejenė, kierowniczka zespołu „Przyjaźń”, który będzie uczestnikiem Święta Pieśni Młodzieży Szkolnej, opowiada o ostatnich przygotowaniach.Na Litwie rozpoczęła się sesja egzaminów maturalnych. Maturzyści dzielą się wrażeniami po pierwszym egzaminie z języka litewskiego.Red. Renata Dunajewska
-
Inskrypcje nagrobne, fundacyjne i liturgiczne jako świadectwo dawnych epok 01.06.2026 30minInwentaryzacja napisów epigraficznych zachowanych na terenie Wilna, Wileńszczyzny, a także całej Litwy stanowi jedno z najważniejszych działań służących ochronie dziedzictwa historycznego. Badania obejmują dokumentowanie inskrypcji znajdujących się na płytach nagrobnych, tablicach fundacyjnych, dzwonach, naczyniach liturgicznych, epitafiach, pomnikach oraz innych zabytkach związanych z życiem religijnym, społecznym i politycznym epoki.Napisy epigraficzne są szczególnym rodzajem źródła historycznego. W przeciwieństwie do dokumentów archiwalnych często pozostają w miejscu swojego pierwotnego przeznaczenia, dzięki czemu zachowują kontekst przestrzenny i kulturowy. Zawierają informacje o fundatorach kościołów i klasztorów, przedstawicielach szlachty, duchowieństwa, mieszczan, a także o ważnych wydarzeniach politycznych, militarnych i religijnych. Wiele z tych inskrypcji jest jedynym zachowanym świadectwem istnienia konkretnych osób lub faktów historycznych.Rozmowa z dr Adamem Górskim z Instytutu Historii Uniwersytetu JagiellońskiegoRozpoczęła się sesja państwowych egzaminów maturalnych. Pierwszy egzamin z języka i literatury litewskiej.Red. Renata Dunajewska
-
Tysiące ludzi i jedna zupa. Wilno znów oszalało na punkcie chłodnika 29.05.2026 29minWilno ponownie zamieni się w najbardziej różowe miasto Europy. W stolicy Litwy trwa Festiwal Chłodnika – wydarzenie poświęcone słynnej litewskiej zupie na zimno, które co roku przyciąga tysiące mieszkańców i turystów. W programie znalazły się koncerty, degustacje, kolorowa parada oraz liczne atrakcje kulinarne i rodzinne. Organizatorzy zapowiadają trzy dni zabawy, muzyki i różowego szaleństwa w samym sercu Wilna.W Wilnie można zobaczyć wyjątkową ekspozycję – trzy werdiury pochodzące ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu. To rzadko prezentowane dzieła sztuki, które na co dzień pozostają niedostępne dla szerokiej publiczności. Wystawa stanowi okazję do spotkania z kunsztem dawnych mistrzów i przeniesienia się w świat historycznych wnętrz oraz dekoracyjnych tkanin o niezwykłej wartości artystycznej.Red. Renata Dunajewska
Populær i
Denne podkasten finnes også i podkast-listene til disse landene.