De Jortcast

#1085 - Een blauwdruk voor een GOED belastingstelsel 17.07.2026 22min

Een ietwat technische podcast over fiscaliteit. Aan tafel bij Jort zit dr. Aart Gerritsen, universitair hoofddocent economie aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam, gespecialiseerd in optimale belastingen. Het belastingstelsel is nodeloos complex: hoe kan dit beter? Een blauwdruk voor een goed belastingstelsel dus.

#1084 - Waarom nepobaby’s beter af zijn zonder erfenis 16.07.2026 23min

Rijkdom heeft Nederland veel gebracht, maar als die wordt geërfd in plaats van zelf verdiend, ligt luiheid op de loer. CPB-onderzoek toont aan dat Nederlanders overwegend vóór een hogere erfbelasting zijn. Tegelijkertijd blijft 12% mordicus tegen: geen ‘dodentaks’ of ‘belasting op belasting’, zo luidt hun devies. Dr. Aart Gerritsen van de Erasmus Universiteit weet wat de aanstaande vermogensoverdracht met onze samenleving zal doen en hoe je die het beste kunt belasten zonder de economie te schaden.

#1083 - Wie wint strijd om Straat van Hormuz? 14.07.2026 24min

De bommen tussen Iran en de VS vliegen opnieuw over en weer. Trumps onvoorspelbaarheid is inmiddels zo consequent dat het voorspelbaar wordt. De crux van het conflict is en blijft de Straat van Hormuz. Waarom concentreert alles zich rondom dit ene kanaal? Prof. dr. Haroon Sheikh van de Vrije Universiteit weet alles van de maritieme componenten van een geopolitiek conflict. Hij legt uit waarom er altijd gedoe ontstaat over smalle waterwegen. En terwijl de hele wereld bezig is met de Straat van Hormuz, richten landen in het Midden-Oosten hun pijlen op de Rode Zee. Mist Europa ook hier de boot? En hoe doe je dat eigenlijk, vechten op zee?

dr Kelder en Co - 11 juli 2026 - Oorlog op zee, overheidsloterijen en erfbelasting 11.07.2026 44min

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met VVD-Kamerlid Alisha Müller over kleine kerncentrales. Prof. dr. Haroon Sheikh is te gast over de laatste ontwikkelingen in het conflict tussen Iran en de VS, in het bijzonder de strijd die wordt gestreden op het water. Jonge doctor Louise Verboeket onderzocht de voor- en nadelen van prijsvragen bij overheidsaanbestedingen. En dr. Aart Gerritsen reageert op een recent CPB-onderzoek over het al dan niet verhogen van de erfbelasting.

#1082 - Een pleidooi voor méér betutteling 10.07.2026 19min

Wat is de toekomst van ons voedsel? En moeten we ongezond eten gaan verbieden? In deze nazit gaat Jort Kelder erover in gesprek met prof. dr. Anne Roefs, hoogleraar psychologie en neurowetenschappen van abnormaal eetgedrag aan de Universiteit Maastricht. Ook aan tafel zit dr. Hidde Boersma: eco-modernist en gepromoveerd moleculair bioloog.

#1081 - Gaat ieder pondje door het mondje? 09.07.2026 22min

Hoe kan het dat sommige mensen eten makkelijk wegleggen, terwijl anderen nooit vol lijken te zitten? Volgens prof. dr. Anne Roefs, hoogleraar te Maastricht, heeft dat met allerlei factoren te maken, zoals cultuur, genetica, opvoeding en het voedselaanbod. Wel wil ze één mythe uit de wereld helpen: het brein van mensen met obesitas werkt niet per se anders dan het brein van mensen zonder obesitas. In haar onderzoek ontkracht ze deze populaire misvatting en toont ze aan dat mensen met obesitas geen verstoord beloningssysteem hebben. Hoe kunnen we dan verklaren dat een deel van de mensen verleidingen wel kan weerstaan, en een ander deel niet? Of is deze discussie achterhaald en moeten zwaarlijvigen gewoon en masse aan de afslankmedicatie en niet zo moeilijk doen?

#1080 - Van het stikstofslot dankzij Jetten-I? 07.07.2026 24min

Jetten-I heeft nieuwe stikstofmaatregelen gepresenteerd. Het doel: Nederland moet van het slot, minder koeien en weer ruimte om te bouwen. Is het de weg uit de stikstofmalaise? Of staan de tractoren alweer warm te draaien voor een ritje naar Den Haag? Een greep uit de maatregelen: stikstofarme zones rond natuurgebieden, 2,6 koeien per hectare, en een halvering van uitstoot voor landbouw en industrie. Zijn het onvermijdelijke ingrepen, of blijft het een politieke keuze? Te gast erover in deze Jortcast is ecomodernist dr. Hidde Boersma. Dit maatregelenpakket kan wel tot natuurherstel leiden, maar de Nederlandse natuur is zo natuurlijk nog niet, aldus Boersma. Tegelijkertijd ziet Boersma de toekomst van Nederlandse veehouders sowieso somber in. De grond is duur, de energie is schaars en de jongere generatie is niet geïnteresseerd in een boerenleven. Hebben boeren nog een toekomst in Nederland?

dr Kelder en Co - 4 juli 2026 - Stikstof, 250 jaar VS, polarisatie en het obesitas-brein 04.07.2026 46min

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waarin Jort Kelder belt met Hanneke van der Werf (D66) over de 250ste verjaardag van de VS. Dr. Hidde Boersma zit aan tafel om te praten over de nieuwe stikstokplannen van Jetten-I. Halen deze ons eindelijk van het stikstofslot? Jonge doctor Wout de Vos onderzocht de formule achter polarisatie en beïnvloeding. En prof. dr. Anne Roefs legt uit waarom waarom de één dik wordt en de ander niet.

#1079 - XL VS 250 jaar: valt er wat te vieren? 03.07.2026 57min

De Verenigde Staten bestaan deze week 250 jaar, maar valt er eigenlijk wel wat te vieren? De band tussen Europa en de VS lijkt met de week te verslechteren. Breekt Trump het ooit zo mooie land eigenhandig af? Of zet de president slechts (ietwat lomp) een oudere lijn van Amerikaans isolationisme voort? Oftewel: is het Europese liefdesverdriet over de VS wel terecht? Jort vraagt het in deze Jortcast XL aan drs. Koen Petersen, bekend als analist van de Amerikaanse en internationale politiek en daarnaast ook Eerste Kamerlid namens de VVD. Petersen schreef eerder boeken als: 'Einddoel Witte Huis - Hoe de Amerikanen hun president kiezen' en 'In de Aanval', over het presidentschap van Donald Trump. Ook aan tafel zit dr. Geerten Waling, historicus en journalist bij EW Magazine. Van Waling is net een nieuw boek verschenen: 'Amerika, dat zijn wij'.

#1078 - Onafhankelijkheidsverklaring VS: plagiaat? 02.07.2026 21min

De Verenigde Staten bestaan 250 jaar. In 1776 verklaarden de Amerikanen zich vrij van de greep van het Britse Rijk. Een historisch moment met een historisch document: The Declaration of Independence. Maar hoe uniek is dat stukje papier eigenlijk? Niet zo, zou onze gast dr. Geerten Waling zeggen, historicus en schrijver van het onlangs verschenen boek 'Amerika, dat zijn wij'. Tweehonderd jaar eerder schreven Nederlanders een ander document met verdacht veel overeenkomsten, namelijk het Plakkaat van Verlatinghe. In deze tekst nemen de opstandige Nederlanders van 1581 afstand van de Spaanse koning Filip II. Naast een aantal erg vergelijkbare passages, is er ook inhoudelijk overlap: De documenten benadrukken de tirannie van de (Spaanse en Engelse) koningen en het recht van diens volken om in opstand te komen. Hoewel Waling geen direct bewijs vindt dat ons Plakkaat de Founding Fathers heeft geïnspireerd, vindt hij tijdens zijn zoektocht wel allerlei historische parallellen. Hoe Nederlands is Amerika eigenlijk, vroeger en nu?

#1077 - Groei Nederlandse christelijke nationalisten dankzij Trumps MAGA 30.06.2026 32min

Er blijkt geld naar een christelijke club Nederland te vloeien vanuit het Amerikaanse Project 2025. Hoe moeten wij het oerconservatieve en tegelijk radicale verband tussen rechtse politici en christelijk nationalisten begrijpen? En zal deze ideologie ook in Nederland meer politieke voet aan de grond krijgen? Te gast hierover in de Jortcast is dr. Mariëtta van der Tol, onderzoeker politiek, recht en religie aan de Universiteit van Cambridge. Van der Tol ziet een transnationaal netwerk van religieuze influencers, radicale denktanks en rechtse politici. Groeit dit gedachtegoed in Nederland dankzij steun van Trumps MAGA-beweging? Ook aan tafel zit dr. Geerten Waling, historicus en schrijver voor EW Magazine. Hij was bij ons te gast over een ander onderwerp, zijn nieuwe boek, ‘Amerika, dat zijn wij’. De podcast hierover verschijnt aanstaande donderdag.

dr Kelder en Co - 27 juni 2026 - Christelijk nationalisme, de Waddenzee en de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring 27.06.2026 46min

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder in gesprek gaat met dr. Mariëtta van der Tol, onderzoeker te Cambridge, over het samenwerkingsverband tussen rechtse politici en christelijk nationalisten. We bellen met onze jonge dr. Tjitske Kooistra (NIOZ) over hoe zandsuppleties in het Waddengebied de lokale fauna beïnvloedt. Ook te gast is historicus en schrijver dr. Geerten Waling, die ons bijpraat over de overeenkomsten tussen de Nederlandse opstand van 1581 en de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring van 1776. Dit is tevens het onderwerp van zijn onlangs verschenen boek 'Amerika, dat zijn wij'.

#1076 - Hoe lang zal Israël nog bestaan? 26.06.2026 34min

In deze nazit op de zeer warme namiddag praat Jort Kelder met dr. Peter Malcontent, onderzoeker van de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in het Palestina-Israël conflict, waarover al jaren een verhit debat wordt gevoerd. Waarom lukt het ons niet bedaard over dit onderwerp te spreken en waarom is de woede erover zo groot, ook in landen als Nederland, ver van het conflict vandaan?

#1075 - Finfluencers: trap er niet in! 25.06.2026 21min

De waardering van SpaceX is meer dan honderd keer de omzet en het bedrijf maakt verlies. Toch leek de beursgang de eerste dagen een groot succes. Ook OpenAI en Anthropic hebben hun beursgang aangekondigd. Barst de AI-bubbel straks? En wat betekent dat voor de beurs? Te gast hierover is dr. Dirk Gerritsen, universitair hoofddocent bij de sectie Finance, verbonden aan de Utrecht University School of Economics. Gerritsen weet alles van de beurs: ga niet voor de korte termijn en houd het hoofd koel. Maar hoe doe je dat als de adviezen van finfluencers je om de oren vliegen? Precies dat onderzocht de beurs-expert: levert luisteren naar een finfluencer iets op? Of zorgen ze er vooral voor dat je geld verliest?

#1074 - Irandeal en Amerika als vredesduif 23.06.2026 31min

De deal tussen de VS en Iran is opgesteld en de 14 punten moeten nu verder worden uitgewerkt. De Amerikaanse vicepresident JD Vance is aangekomen in Zwitserland voor verdere onderhandelingen met Iran. Er schijnt op papier een staakt-het-vuren te zijn tussen Israël en Hezbollah. Het is nog erg fragiel, zoals gebruikelijk in het Midden-Oosten. Sleutelfiguur is Bibi Netanyahu, de premier van Israël die tot voor kort een goede verstandhouding had met Donald Trump, maar afgelopen week werd uitgescholden door de Amerikaanse president. Trump en vicepresident Vance dreigen met het stoppen van militaire hulp aan Israël als Netanyahu niet stopt met de aanvallen op Hezbollah, een van de eisen van Iran. Vanuit Israël is er stevige kritiek op de Iran-deal maar volgens Vance kunnen de Israëli's maar beter naar de Amerikanen luisteren. Zoals hij het deze week formuleerde; anders heeft Israël geen enkele bondgenoot meer over. Kan en wil Netanyahu in een kabinet met rechtse hardliners een richting uitgaan van militaire de-escalatie? Te gast is onderzoeker en docent dr. Peter Malcontent (Universiteit Utrecht), gespecialiseerd in het Palestina-Israël conflict.

dr Kelder en Co - 20 juni 2026 - WK, Irandeal, netcongestie, finfluencers 20.06.2026 46min

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Arend Kisteman (VVD) over de extra kosten die je maakt als je het WK op groot scherm laat zien als horeca-ondernemer. Te gast is dr. Peter Malcontent (UU), gespecialiseerd in mensenrechten en het Palestina-Israelconflict over de Irandeal en de sleutelrol van Netanyahu. Onze jonge dr. Gijs Verhoeven (TU Eindhoven) heeft de oplossingen voor netcongestie onderzocht. En we geven geen beleggingsadvies, maar stellen wel de vraag of we moeten beleggen in de AI-bedrijven die nu naar de beurs gaan met dr. Dirk Gerritsen (UU). Hij onderzoekt de financiële markten, financiële instellingen en het gedrag van financiële consumenten.

#1073 - Met Nederland gaat het goed, of toch niet? 19.06.2026 38min

U gaat luisteren naar een gesprek tussen filosoof en bedrijfsetchicus dr. Jelle van Baardewijk en presentator van dienst, Jort Kelder over de stand van Nederland. Waarom zijn sommige groepen zo negatief over hoe het nu in Nederland gaat? Want, zo stelt Kelder, de cijfers betreffende onze welvaart en ons geluksgevoel stijgt nog steeds. Van Baardewijk legt het sentiment van de doemdenkerij uit en wat we volgens hem moeten verbeteren.

#1072 - De dolende polen van het aardmagnetisch veld 18.06.2026 19min

Diep in de aarde ligt een onzichtbare kracht die onmisbaar is voor het leven op aarde. Het aardmagnetisch veld ontstaat in de vloeibare buitenkern van onze planeet. Zonder deze kracht geen kompas, maar het beschermt ons ook tegen de elektromagnetische straling van de zon. Aardwetenschapper dr. Lennart de Groot is verbonden aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in aardmagnetisme. Wat blijkt? De magnetische polen zijn aan het verschuiven: vorige eeuw lag de noordelijke pool bijvoorbeeld boven Canada, nu ligt deze boven Siberië. De polen zijn niet alleen aan het dolen, de sterkte van de kracht is ook afnemend. Hoe zorgelijk is dit? En hoe moeten we deze onbegrepen kracht begrijpen?

#1071 - XXL: Zoveel kosten dikke mensen 17.06.2026 47min

Is dik zijn je eigen verantwoordelijkheid? Of is de helft van de Nederlanders slachtoffer van een industrie die enkel uit is op méér winst, ook al gaat het ten koste van de gezondheid? Te gast erover in deze Jortcast XL is hoogleraar Economie van de Volksgezondheid aan de Rijksuniversiteit Groningen, prof. dr. Jochen Mierau. Deze professor heeft uitgerekend hoeveel dikke mensen de maatschappij kosten, en dat loopt in de miljarden. Daarom is Mierau van mening dat bedrijven moeten gaan betalen voor de schade die ze aanrichten. Voorspelbare kritiek op het kapitalisme? Niet uit te voeren? Jort legt het de professor voor.

#1070 - Beursgang SpaceX en de macht van Musk 16.06.2026 28min

Met de beursgang van SpaceX is Elon Musk de eerste biljonair op deze aarde. Naast zijn rijkdom heeft hij ook nog eens veel invloed op wat er in de wereld gebeurt: zijn satellieten van Starlink waarmee hij oorlogen kan stilleggen, zijn social media kanaal X waar hij de polarisatie nog wat kan aanvuren en zijn nauwe banden met Donald Trump. Heeft deze man te veel macht en te veel geld? Of is dit een fenomeen van alle tijden, denk aan mannen als Ford en Rockefeller? Te gast is cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk, die gespecialiseerd is in bedrijfsethiek. Aan hem de vraag of er een grens is aan rijkdom en aan invloed. Artikel van The Economist: https://www.economist.com/business/2026/04/16/could-ais-leading-men-become-as-powerful-as-ford-or-rockefeller