Vroege Vogels

Vroege Vogels: Live vanaf de camping 31.05.2026 2godz 14min

Het kampeerseizoen is begonnen en de zomervakantie staat voor de deur. Daarom trekken wij eropuit om een bijzonder biotoop te verkennen: de natuur op de camping. We speuren naar insecten in het wc-hok, tellen nachtvlinders en gaan wild spotten. Ook hoor je welke dieren onder je tent leven en welke soorten met buitenlandse toeristen meereizen. Presentatie: Menno Bentveld, live vanaf de Zeeuwse camping en zorgboerderij Catharina Maria Hof in Kamperland.

Matkop, eikelmuis en sloten 24.05.2026 2godz 6min

De matkop is de laatste 30 jaar met 75% achteruit gegaan. Vogelonderzoeker Tim Langerak van adviesbureau Ecoresult doet onderzoek naar deze zeldzame mezensoort. De eikelmuis verdwijnt in een alarmerend tempo uit Europa. Zuid-Limburg geeft de strijd niet op en werkt sinds 2018 hard om het leefgebied te herstellen. Natuurfilmers Arthur de Bruin en Dick Harrewijn legden het onderwaterleven anno nu in bewegend beeld vast. Hun documentaire 'Sloot' laat zien waarom sloten zo belangrijk zijn voor de natuur in Nederland. De column is van Nikki Dekker. Presentatie: Menno Bentveld.

Kleine karekiet, wilde honing en natuurvolkeren 17.05.2026 2godz 22min

Veel natuurvolkeren zien de natuur als een complex samenhangend geheel waar je zelf ook onderdeel van bent. In die geest geven Michel Grobbe en Diederik Pomstra de opleiding 'Educational Professional Bushcraft'. Voor de inheemse bevolking in de Filipijnen kan wilde honing wel eens de sleutel zijn tot het verkrijgen van landrechten. Merlijn van Weerd doet al meer dan twintig jaar onderzoek naar het beschermen van de lokale natuur op de archipel. We sluiten het Nationaal Vogelconcert af met de kleine karekiet. De column is van Jocelyn de Kwant. ‘Presentatie: Menno Bentveld’.

Zanglijster, slijkgarnaaltjes en bultrug Timmy 10.05.2026 2godz 12min

Door het veranderende klimaat moeten rosse grutto's in een kortere tijd voldoende voedsel vinden om de reis naar het noorden af te maken. Ze hebben sinds kort een nieuwe voedselbron gevonden in ons waddengebied: slijkgarnaaltjes. Voor ons Nationaal Vogelconcert bezoeken we deze keer landgoed Amelisweerd ten oosten van Utrecht. Hier laat de zanglijster zich in de vroege ochtend maar al te goed horen. En verder: bultrug Timmy, kalverenstrand en het vervolg van de blauwe reigers in het Amsterdamse bos. De column is van Patrick Jansen. Presentatie: Menno Bentveld

Koekoek, paardenbloem en apenonderzoekers 03.05.2026 2godz 13min

Gedragsbioloog Patrick van Veen is gespecialiseerd in de overeenkomsten tussen sociaal gedrag van apen en mensen. Met hem bespreken we de enorme nalatenschap van apenonderzoekers die onlangs overleden zijn, zoals Desmond Morris en Jane Goodall. Voor ons Nationaal Vogelconcert bezoeken we natuurgebied de Millingerwaard waar de koekoek zich laat horen. En verder: kemphanen, campagne Erfparadijzen, Marijke Boon en kauwtjes. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld.

Eider, dierenmummies en zwaluwen 26.04.2026 2godz 4min

Op twee locaties zagen vogelringers rare sterfgevallen en neurologische verschijnselen bij zwaluwen. De vogels bleken veel insecticiden op hun veren te hebben. Wie aan mummies denkt, dwaalt af naar het oude Egypte. Maar voor mummiekatten, -otters en zelfs mensen kan je ook gewoon in Nederland blijven. Deel twee van het Nationaal Vogelconcert met een hoofdrol voor het geluid van de eider. En verder: biodiversiteit op het erf, het lied van Agilouz, trek van de winde en De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Jan van Poppel.

Vroege Vogels: blauwborst, pijlinktvis en Aziatische hoornaar - 19 apr 2026, 07:00 - 10:00 19.04.2026 2godz 23min

Ons Nationaal Vogelconcert start in de Groene Jonker waar we de blauwborst horen en alle andere zangers in het riet hun best doen. Omdat Aziatische hoornaars schadelijk voor honingbijen zijn, roepen imkers burgers op deze soort te vangen met ‘selectieve’ vallen. Hier bestaan zorgen over! Zonder vangstquotum, wordt de pijlinktvis met honderdduizenden per maand uit de Noordzee gevangen. En verder: Bioversiteit van greppellandschap, Beleef de Lente, vogels van bouwstenen en Amerikaanse rivierkreeft. Presentatie: Menno Bentveld

Vroege Vogels: Heikikkers, 750 jaar Haagse Bos en het insect van het jaar 12.04.2026 2godz 17min

Vijf insecten dingen mee naar de felbegeerde titel Insect van het Jaar. Wordt het de vuurzwamveervleugelkever, het boerenwormkruidbladrandluis, de zandoorworm, de grote rietsigaarvlieg of de hertenhuisvlieg? Niet alleen mannelijke vogels zingen. En koolmezen in de stad zingen steeds hogere liedjes. In het boek Vogelgeluiden ontrafeld zet gedragsbioloog Carel ten Cate de nieuwste inzichten over vogelzang en -roep op een rij. Verder een stoomcursus lentehommels, de column van Dichtwater én de eerste nachtegalen op de fenolijn. Presentatie: Menno Bentveld

Floralore, bijen, zweefvliegen en zoetwatermosselen 05.04.2026 2godz 23min

Het gaat slecht met bestuivende insecten in Nederland. Daarom is deze week een grootschalig landelijk onderzoek naar bijen en zweefvliegen van start gegaan. Onderzoekers proberen verdwenen zoetwatermosselen weer terug te brengen in de Nederlandse rivieren. Geertje Jansen is floralorist. Zij verzamelt oude volksgebruiken en verhalen over planten, bomen en struiken. En verder: Milieudefensie en energiecrisis, blauwe reigers in Amsterdamse bos, Usutu-virus bij merels en natuur versus landbouw. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld.

Lepelaars, mollen in dijken en laurierkers 29.03.2026 2godz 18min

Bij lepelaars wordt het trekgedrag niet genetisch, maar cultureel bepaald. Wouter Vansteelant doet onderzoek naar dit bijzondere gedrag. De laurierkers is een geliefde tuinplant, maar kan ook voor problemen in de natuur zorgen. Plantenkenner Baudewijn Odé vertelt over de plant die steeds vaker opduikt in kwetsbare natuurgebieden. Vormen mollen met de gangen die ze graven in dijken een bedreiging voor de veiligheid? Onderzoekers brengen molshopen en mollengangen in Zeeuwse dijken in kaart. En verder: botanische kunst, bontbekplevieren bij Beleef de Lente, een vervolg op de sleedoorn reportage, insectenkasten timmeren op school, 125 jaar NOU en verduurzaming binnen de Formule 1. De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Menno Bentveld.

Vroege Vogels: Bevers, Antarctica en beeksteenvlieg 22.03.2026 2godz 28min

Antartica, een nieuwe sieralg, hoe graven bevers, boren in Rotterdam en de verkiezing van insect van het jaar 2026. De column is van Katinka Polderman en de presentatie in handen van Menno Bentveld.

Dino's checken, rode wouw en gemeenteraadsverkiezingen 15.03.2026 2godz 20min

Hoe realistisch zijn die dino’s nu echt afgebeeld in de nieuwe Netflix-serie The Dinosaurs? Verslaggever Gert Elbertsen is uitgenodigd bij paleontologen-koppel Melanie During en Dennis Voeten. De afgelopen weken volgden we verslaggevers door het hele land in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Wat valt er op het gebied van natuur en klimaat te kiezen? Nynke Laverman en Sytze Pruiksma maken een theatervoorstelling OAK die gaat over onze (verloren) band met de natuur. De column is van Hans Sibbel. Presentatie: Menno Bentveld.

Frater Willibrordus Prijs, waterpieper en vroege bloeiers 08.03.2026 2godz 17min

We reiken de Frater Willibrordusprijs 2026 uit en vieren meteen dat de fenolijn maar liefst 25 jaar bestaat! Waterpiepers trekken in het voorjaar van noord naar zuid, in plaats van andersom. En wat bloeit er al rondom het Groene Huis in het vroege voorjaar? Verder in de uitzending: D66 Veenendaal wil het groenste winkelcentrum van Europa, scholieren zetten zich in voor rechten voor de natuur op Veur-Lent, steenuilenkast en extra veel fenolijn. De column is van Jocelyn de Kwant. Presentatie: Menno Bentveld.

Beleef de Lente, vegetarische iftar en zeehondentaal 01.03.2026 1godz 27min

De leukste natuursoap van het jaar gaat weer van start! Beleef de Lente, ofwel Big Broeder, slingert live in de uitzending de camera’s aan. In Amsterdam nemen we een kijkje bij de organisatie van een duurzame, vegetarische iftar. En in zeehondencentrum Pieterburen wordt de communicatie tussen jonge zeehonden onderzocht. Verder in de uitzending: gemeenteraadsverkiezingen in Texel en mummiekelkjes. De column is van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 9.00 uur vanuit het Groene Huis in Amersfoort.

Dubois, lelieteelt en blauwe reigers 22.02.2026 2godz 14min

Rechtszaak heeft een betere bescherming van Natura 2000-gebieden op de Noordzee tegen schadelijke activiteiten afgedwongen. We starten met het volgen van een blauwe reigerkolonie in het Amsterdamse bos. Deze wereldberoemde fossielen, ontdekt door de Nederlander Eugène Dubois, zijn recent teruggegeven aan Indonesië. Binnenkort volgen ook zo’n dertigduizend andere fossielen die de Nederlander verzamelde op Java en Sumatra. En verder: lelieteelt in Midden-Drenthe, snijden in dode vogels, kakapo van Nieuw-Zeeland, kleine beestjes en kleurvariatie bij buizerds. De column is van Patrick Jansen. Presentatie: Menno Bentveld

Nico de Haan, korstmossen en Ecocide 17.02.2026 2godz 22min

Met een loep ontdek je de korstmossen zo! Om deze bijzondere miniatuurwereld van dichtbij te bekijken, trekken we duinen in van Overveen. Speciale aandacht voor Nico de Haan, icoon onder de vogelaars, die op 78-jarige leeftijd is overleden. Marjon Savelsberg is opgenomen in de 'World Owl Hall of Fame ' voor haar Oehoe-onderzoek. En verder: Ecocide, Carolus Clusius van de Hortus botanicus, BIRDS in Het Mauritshuis in Den Haag en groen Lelystad. De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Menno Bentveld

Wasberen, Dierproeven en voedzaamheid van gewassen 08.02.2026 2godz 23min

Door de toename van CO2 in de lucht neemt de voedingswaarde van gewassen af. Zo bevatten de gewassen minder zink, eiwitten en ijzer en neemt het aantal calorieën toe. Met z'n ondeugende blik heeft de wasbeer een enorm hoog knuffelgehalte. Maar deze van oorsprong Noord-Amerikaanse soort heeft iets te veel naar z'n zin in ons land. Waarom gebruiken we nog altijd proefdieren in de wetenschap? En verder: honden in het Ulvenhout, mollen tellen, dichter Ida Gerhardt, vleermuizen, All you can Peat en Marker Wadden bestaat 10 jaar. De column is deze week van Jelle Reumer. Presentatie: Menno Bentveld.

Tuinvogeltellingen, meervallen en coalitieakkoord 01.02.2026 2godz 22min

Dit weekend is de Nationale Tuinvogeltelling, we tellen live mee en kijken welke vogels er allemaal bij het Groene Huis langskomen. De meerval doet het goed in Nederland, maar in hoeverre eet deze gigantische vis kwetsbare soorten? We zien nu overal de rozenbottel van de hondsroos. Het is een ware vitamine C bom én een van de nieuwe wintersoorten van Expeditie 10. En wat staat er in het coalitieakkoord over klimaat, natuur en milieu? Verder ook in de uitzending: beloega aan de Nederlandse kust, wadvogeltelling op Ameland, vogelen met Matties, de Hounspolder en zilverreigers. De column is deze week van Dolf Jansen. Presentatie: Jan van Poppel

Vogelaar TikTok Tammo, Het pesticidenparadijs en Varkensvlees 25.01.2026 2godz 23min

Tiktokker Tammo is een fanatiek vogelaar en neemt ons mee naar zijn favoriete plek in Groningen; de Kiekkaaste in Nij Stoatenziel. Voor het schrijven van zijn boek 'Het pesticidenparadijs' belandt onderzoeksjournalist Dirk de Bekker in een parallel universum. Het blijkt een woud van lobby, misleiding, belangen en vervuiling te zijn. En verder: Tafel van Natuurmonumenten, Klimaatverandering van het verleden, de Nationale Voorleesdagen, varkensvlees, voorjaarsbodes in de winter, scholeksters en de gemeenteraadsverkiezingen. De column is deze week van Hans Sibbel. Vroege Vogels Radio wordt deze zondag gepresenteerd door Jan van Poppel.

Vogelvoer, oceaanbescherming en papierkunst (18 januari 2026) 18.01.2026 2godz 24min

Een historisch VN-verdrag maakt het mogelijk een groot deel van de oceaan te beschermen tegen menselijke bedreigingen. Welk vogelvoer moeten we eigenlijk best in de tuin hangen en waarom? Kunstenaar Nathalie Wijker maakt prachtige natuurkunstwerken van papier. En hoe staat het met groen beleid bij de gemeenteraadsverkiezingen? En verder: hazen vangen en uitzetten, dassen, houtduiven, insectenverkiezing, Living Lab en onderzoek op Antarctica. De column is deze week van Bibi Dumon Tak.