Studio wiedzy

Episodet

• Angielski z bajki - jak uczyć się języka przez literaturę? 31.05.2026 21min

  Czy klasyczne bajki i powieści dla młodych czytelników mogą pomóc w nauce języka angielskiego? Znane historie, które wielu z nas pamięta z dzieciństwa, okazują się nie tylko świetną lekturą, ale także skutecznym narzędziem do rozwijania słownictwa, oswajania się z językiem i poznawania kultury krajów anglojęzycznych. O tym, po jakie książki warto sięgać i jak wykorzystać literaturę dziecięcą oraz młodzieżową do nauki języka, mówiła Julia Wilde, anglistka, wykładowczyni Uniwersytetu Otwartego UW.
• Jak uwolnić kreatywność w codziennym życiu 24.05.2026 22min

  Dlaczego z wiekiem coraz rzadziej pozwalamy sobie na swobodną wyobraźnię i twórczą zabawę? O tym, jak odzyskać kreatywność, przełamać schematy myślenia i ponownie spojrzeć na codzienność z dziecięcą ciekawością, mówiła Alicja Łukomska - konferansjerka, wokalistka i wykładowczyni Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego.
• Nieoczywiste oblicza Turcji 17.05.2026 20min

  Turcja to nie tylko kurorty i kebab, ale także fascynująca kultura, niezwykle logiczny język i historia sięgająca Azji Centralnej. O tym, co współczesną Turcję łączy z Mongolią, jak język wpływa na sposób myślenia i dlaczego turecka kultura jest znacznie bardziej złożona niż popularne stereotypy, opowiada turkolożka Agnieszka Lesiczka w rozmowie z Karoliną Rożej.
• Po co nam fizyka? O nauce ukrytej w zwykłych zjawiskach 10.05.2026 22min

  Nie zaczyna się w laboratorium i nie kończy mna szkolnej tablicy - znajomość fizyki bardzo przydaje się na co dzień, od parzenia kawy po jazdę samochodem. O tym, że wszystko ma swoje naukowe wyjaśnienie, i o tym, jak to, czego nas uczono, faktycznie przydaje się w życiu mówił w audycji "Studio wiedzy" prof. Andrzej Wysmołek - fizyk, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego.
• Kryminalne zagadki XVIII-wiecznej Polski 03.05.2026 20min

  Polska XVII i XVIII wieku to nie tylko wielka polityka i wojny, ale także gęsta sieć codziennych konfliktów, przestępstw i surowych kar, które dziś znamy głównie z archiwów. Z tych źródeł wyłania się świat, w którym granice między prawem, obyczajem i religią były płynne, a o winie mogły decydować nie tylko czyny, lecz także plotki czy normy moralne. O tym, jak rozumiano wówczas przestępstwo, jak działały sądy i jak wyglądała sprawiedliwość w dawnej Polsce mówiła w Polskim Radiu 24 Klaudia Rogowska, historyczka, doktorantka na UW, wykładowczyni Uniwersytetu Otwartego UW.
• O kleszczach bez paniki. Co naprawdę trzeba wiedzieć? 01.05.2026 22min

  Kleszcze coraz częściej pojawiają się nie tylko w lasach, ale i w miejskich parkach czy na osiedlowych trawnikach, a ich aktywność zaczyna się wcześniej niż jeszcze kilkanaście lat temu - m.in. z powodu zmian klimatycznych. Rosnąca liczba informacji na ich temat nie musi oznaczać paniki, lecz większą świadomość zagrożeń. O tym, jakie kleszcze występują na terenie Polski i jak się przed nimi chronić mówiła w Polskim Radiu 24 dr Dorota Dwużnik-Szarek, biolożka z Zakładu Eko-Epidemiologii Chorób Pasożytniczych, Wydział Biologii UW.
• Skuteczna strategia biznesu w sieci 26.04.2026 22min

  O tym co zrobić, gdy kusi nas by rzucić pracę na etacie, założyć własną firmę i zarabiać w internecie? O tym, jak spiąć w skuteczną całość marketing, ekonomię i technologię mówił dr Przemysław Jóskowiak, ekspert e-commerce, strateg biznesowy. wykładowca Uniwersytetu Otwartego UW.
• Archeologia epoki lodowcowej. Historia człowieka w świecie zmian 19.04.2026 21min

  Archeologia epoki lodowcowej odsłania fascynującą i mniej oczywistą historię człowieka. To opowieść o przetrwaniu i adaptacji w zmiennym świecie, a także o współistnieniu różnych gatunków ludzi. Dzięki odkrywanym dziś artefaktom - narzędziom, szczątkom i śladom życia - możemy odtworzyć początki ludzkiej kultury sprzed dziesiątek tysięcy lat, o czym mówiła dr Natalia Gryczewska z Wydział Archeologii UW, wykładowczyni Uniwersytetu Otwartego UW.
• Cyfrowe przeciążenie - jak technostres niszczy nasze zdrowie 12.04.2026 24min

  Technostres coraz częściej opisuje się jako jedną z ukrytych konsekwencji życia w świecie nieustannej łączności. Nadmiar ekranów, powiadomień i informacji przeciąża układ nerwowy, zaburzając koncentrację, sen i zdolność regeneracji. W audycji przyglądamy się temu, jak organizm reaguje na cyfrowe przeciążenie i co można zrobić, by odzyskać równowagę w relacji z technologią. Gościem Polskiego Radia 24 był Filip Dębowski, techno humanista, ekspert od wykorzystania potencjału nowych technologii, wykładowca Uniwersytetu Otwartego UW.
• Mindfulness lekarstwem na gonitwę codzienności? 06.04.2026 22min

  W świecie pełnym napięć, nadmiaru informacji i nieustannego pośpiechu coraz trudniej o spokój i koncentrację. Mindfulness, czyli trening uważności może okazać się praktyką pozwalającą zatrzymać się, wyjść z "trybu "autopilot" i odzyskać kontakt z tym, co dzieje się tu i teraz. W audycji o tym, jak zachować spokój, gdy na świecie, ale i w nas, dzieje się wiele trudnych rzeczy, a myśli galopują, rozmawiamy z Marią Wasylkowską - doktorantką Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowczynią na Uniwersytecie Otwartym UW.
• Pasha po grecku. Rytuały greckiej Wielkanocy 05.04.2026 21min

  W Grecji Wielkanoc (Pasha) to najważniejsze święto w roku. Obchody łączą surowy post, głęboko zakorzenione rytuały religijne i widowiskowe zwyczaje ludowe. Czerwone jajka, nocne nabożeństwo Zmartwychwstania, pieczone jagnię i symboliczne gesty, jak tłuczenie garnków na Korfu, tworzą opowieść o odrodzeniu, wspólnocie i nadziei. O greckich zwyczajach opowiadał w Polskim Radiu 24 prof. Przemysław Kordos z wydziału Artes Liberales i Pracowni Studiów Helleńskich, wykładowca UW i Uniwersytetu Otwartego UW.
• Muza z kamerą. Film jako język świata 29.03.2026 24min

  W rozmowie o historii i teraźniejszości filmu przyglądamy się temu, kim jest widz XXI wieku, jakie ma oczekiwania i jak na jego doświadczenie wpływają przełomowe momenty w dziejach kina. To opowieść o medium, które nieustannie redefiniuje swoją funkcję - między sztuką, rozrywką a narzędziem interpretacji świata. W audycji "Studio wiedzy" Karolina Rożej rozmawia z dr. Olgą Kłosiewicz, filozofką zajmującą się zagadnieniami sztuki, wykładowczynią Uniwersytetu Otwartego UW.
• Rośliny, które zmieniły bieg historii 23.03.2026 24min

  Historia cywilizacji to nie tylko dzieje ludzi, państw i wojen, lecz także opowieść o roślinach, które kształtowały kierunki rozwoju świata. To one decydowały o tym, co jedzono, gdzie powstawały osady i miasta, o jakie ziemie toczono konflikty. Gatunki przywożone z odległych kontynentów wpływały na gospodarki i układ sił, pokazując, że relacja między człowiekiem a przyrodą jest jednym z kluczowych elementów historii. O roślinach, które wpłynęły na historię ludzkości mówił w Polskim Radiu 24 Wojciech Doroszewicz, botanik, wykładowca Uniwersytetu Otwartego UW.
• Powiedz to po rzymsku - łacina jako "język języków" 15.03.2026 21min

  Łacina nazywana jest "martwym językiem" a tymczasem przez ponad półtora tysiąca lat była językiem władzy, prawa, nauki i kultury w Europie. To właśnie w łacinie powstawały teksty, które ukształtowały europejską cywilizację. Jej wpływ widać do dziś - choćby w języku angielskim, którego znaczna część słownictwa ma łacińskie korzenie. O roli łaciny w historii i jej obecności we współczesnym świecie opowie prof. Jan Kozłowski, filolog klasyczny z Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowca Uniwersytetu Otwartego UW.
• Dlaczego wciąż czytamy powieści Jane Austen? 08.03.2026 22min

  Choć nie brała udziału w wielkich wydarzeniach politycznych swojej epoki, stworzyła literacki świat, który do dziś nie traci czytelników. Jane Austen w zaledwie sześciu powieściach sportretowała bohaterki rozważne, niezależne i uważnie obserwujące społeczne konwenanse. Jej książki wciąż są czytane, ekranizowane i reinterpretowane, a ich bohaterki pozostają jednymi z najbardziej wyrazistych postaci w historii literatury. O dorobku pisarki Karolina Rożej rozmawiała z Katarzyną Kłosińska, anglistką, wykładowczynią Uniwersytetu Otwartego UW.
• "Bułgaria w walizce" - kraj, który warto poznać 01.03.2026 23min

  Bułgaria to kraj o bogatej historii, fascynującej kulturze i języku, który dla polskiego ucha brzmi znajomo, choć kryje wiele zaskoczeń. W audycji "Studio wiedzy” wyruszamy w podróż po bułgarskiej kulturze, codzienności i tradycjach. To zaproszenie dla wszystkich, którzy chcą poznać kraj Bałkanów nie tylko jako turystyczny kierunek, lecz także jako przestrzeń żywej kultury i języka. Gościnią Karoliny Rożej była literaturoznawczyni i slawistka - Simeonka Veleva, prowadząca kurs "Bułgaria w walizce" oferowany przez Uniwesytet Otwarty UW.
• Więcej niż folklor. O kulturze Łemków i "sztuce niewidzialnej" 24.02.2026 22min

  Przez dekady sztuka Łemków pozostawała na marginesie - traktowana jako folklor, etnograficzna ciekawostka lub "sztuka naiwna". Tymczasem to twórczość ukształtowana przez doświadczenie wysiedlenia, rozproszenia i zerwanej ciągłości kulturowej. Dziś sztuka łemkowska wychodzi z cienia, przypominając, że nie da się jej zamknąć w stylu ani kanonie - to sztuka po katastrofie, która wymyka się wyłącznie folklorystycznym interpretacjom. O "sztuce niewidzialnej" mówił w Polskim Radiu 24 dr Michał Szymko, historyk sztuki, kurator wystaw.
• Speak like an American? Akcent, klasa i władza języka od Londynu do Nowego Jorku 15.02.2026 23min

  Amerykański luz czy brytyjska precyzja? Różnice między wymową amerykańską i brytyjską to coś więcej niż kwestia akcentu - to opowieść o historii, klasie, prestiżu i języku jako narzędziu władzy. O tym, jak bardzo sposób mówienia może wpływać na społeczne postrzeganie, pozycję i skuteczność komunikacji opowiadała Aleksandra Karwacka, anglistka (SGH, Uniwersytet Otwarty UW).
• Między fascynacją a lękiem. Jak rozumieć sztuczną inteligencję 08.02.2026 23min

  Sztuczna inteligencja budzi skrajne reakcje - od entuzjazmu, przez lekceważenie, po realny lęk przed konsekwencjami jej rozwoju. O tym, czym jest w istocie, jak oddzielić fakty od mitów i jak rozumieć zmiany, które już dziś wpływają na nasze życie, mówił na antenie Polskiego Radia 24 inż. Mariusz Wziątek z Uniwersytetu Otwartego UW.
• Seriale jako narzędzie nauki. Nowa odsłona kursu języka niemieckiego 01.02.2026 24min

  Nauka języka niemieckiego może wyjść poza podręczniki i schematyczne ćwiczenia. Kurs "Kryminalno-filmowa podróż po Landach" wykorzystuje fragmenty filmów jako punkt wyjścia do pracy nad słownictwem, gramatyką i rozumieniem ze słuchu. O tym, jak się uczyć języka niemieckiego, oraz czego można się przy okazji dowiedzieć o naszym sąsiedzie i polsko-niemieckich relacjach mówiła w Polskim Radiu 24 Teresa Rohr, germanistka (Uniwersytet Otwarty UW).