De Nacht van...

Episodet

• 
  Varina Tjon A Ten onderzocht Surinaamse rouwrituelen: ‘Ze bieden troost en houvast’ 25.09.2026 57min

  In De Nacht van Caribisch Netwerk sprak Guilliano Payne met auteur en oud-politica Varina Tjon A Ten over haar boek De Kracht van Verlies over Surinaamse rouwrituelen.  In de Surinaams-creoolse gemeenschap worden er vaste riten gevolgd, om de scheiding tussen leven en dood nauwkeurig in gang te zetten. Dat gebeurt vaak met zogenaamde afleggers, die de de overledene bewassen. Ze spraken over de herkomst van deze rituelen en wat ze vandaag de dag nog betekenen voor duizenden Surinamers.  Ook spraken wij over haar moeder, haar eigen kijk op de dood en of ze zelf al weet hoe ze ten grave gedragen wil worden.
• 
  NTR Wetenschap over oorlog #4 - Hoe blijf je het gesprek aangaan, in de klas én daarbuiten? 24.09.2026 1h 26min

  Deze vierde en daarmee laatste uitzending in de serie van De Nacht van NTR Wetenschap over de rol van wetenschap binnen oorlog sluiten we af met de menselijke kant van conflict. Hoe kunnen we elkaar blijven vinden als de onderlinge afstanden steeds groter worden? Radio 1-presentator Renette Kwakkenbos gaat in gesprek met historicus en pedagoog Bjorn Wansink over zijn onderzoek naar multiperspectiviteit. Ieder van ons heeft op elke zaak een ander perspectief, door de plaats en tijd waar we vandaan komen. Over het algemeen is dat geen probleem, tot er een conflict uit ontstaat. Wanneer gebeurt dat? En hoe kan je daar dan mee omgaan? Bij conflicten die raken aan onze identiteit en onze diepste waarden, zijn we geneigd snel in de verdediging of juist aanval te schieten. Bjorn is onder lid van het kernteam van Ter Info, een organisatie die is opgericht om scholen te helpen bij het bespreekbaar maken van terrorisme, politiek geweld en disruptieve momenten. Daar ontwikkelt hij lesmateriaal met en voor docenten. Over de hele wereld onderzocht Bjorn dit conflicten in de klaslokalen, en hoe docenten hiermee omgaan. Hij ontwikkelde bijvoorbeeld een model om de spanning tussen de relatie met de ander en het gesprek over de inhoud weer te geven. Hoe kan je je eigen grenzen en waarden bewaren, en ook de ander niet verliezen? Hoe mag iedereen er zijn zonder te vervallen in relativisme? Wat betekent neutraliteit, en hoe weeg je verschillende perspectieven tegen elkaar? Verder bespreken Renette en Bjorn lesgeven over hoop, onderwijs in conflictgebieden en een hele hoop casussen uit de praktijk van Bjorn.
• 
  Door twee hersenschuddingen kwam haar leven tot stilstand. Winnifred ging op zoek naar wat er wél mogelijk was: het kanaal over zwemmen 23.09.2026 57min

  Wat doe je als je leven van het ene op het andere moment tot stilstand komt? In 2021 liep Winnifred Noorlander twee hersenschuddingen op. Ze kon nauwelijks geluid verdragen, wist soms de namen van vrienden niet meer en kreeg vanuit de reguliere zorg weinig perspectief op verder herstel. Winnifred besloot zelf op zoek te gaan naar wat er nog wél mogelijk was. Met kleine oefeningen trainde ze haar brein en bouwde ze stap voor stap haar leven weer op. Wat begon als revalidatie, groeide uit tot een bijna onvoorstelbare uitdaging: zonder wetsuit het Kanaal overzwemmen, van Engeland naar Frankrijk. Na bijna 17,5 uur bereikte ze de Franse kust. Over die lange weg van kopje-onder gaan naar weer bovenkomen schreef ze het boek Hoofd boven water. En de boekpresentatie van dat boek is enkele uren achter de rug.
• 
  Ruimte-expert Liam Pieters over ruimtepuin, maanlanding-hoaxen en waarom de aarde zo'n vette planeet is 🌍 22.09.2026 1h 6min

  In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA gaat Bemshi de Visser in gesprek met ruimtevaartingenieur Liam Pieters. Als kind wilde Liam niets liever dan astronaut worden — hij solliciteerde zelfs bij de European Space Agency. Die droom staat nog steeds overeind, maar in de tussentijd ruimt hij met lasers ruimtepuin op, hoog boven onze hoofden. Een gesprek over maanlanding-hoaxen, hoe je nou eigenlijk astronaut wordt en de duizenden stukken rommel die om de aarde zweven. Volg Liam Pieters op Instagram (https://www.instagram.com/liampieters/).
• 
  Auteur Fiona Hack: “Weinig aandacht voor mensen die het pesten toe moeten zien” 21.09.2026 1h 25min

  De Week tegen Pesten is begonnen en helaas is die week nog heel hard nodig. Bijna één op de vijf kinderen op de basisschool wordt gepest. Hoe ga je hier als ouder mee om? De dochter van Fiona Hack werd jarenlang gepest. Fiona zag van dichtbij wat pesten met haar dochter deed. Het begon al op jonge leeftijd, toen haar dochter als enige in de klas geen kerstkaart kreeg. Over de jaren heen werd het uitsluiten alleen maar erger en werd ze ook op andere manieren gepest. Als alleenstaande moeder heeft Fiona jarenlang gestreden voor een betere en veilige omgeving voor haar dochter. Haar zorgen werden op school niet gehoord. Ze hoorde zelfs dat haar dochter het pestgedrag zou uitlokken. Dagelijks bracht zij haar dochter met buikpijn naar school. Uiteindelijk bleek verhuizen de enige oplossing. Nu, jaren later, lijkt het ondanks alle negatieve ervaringen goed te gaan met de dochter van Fiona. Ze voelt zich gesteund en heeft vrienden met wie ze elke dag afspreekt. Zelf heeft Fiona de ervaringen verwerkt in thriller Droommoord. Deze is gebaseerd op de ervaringen met het pesten. Met dit boek en middels webinars wil Fiona ouders van gepeste kinderen een stem geven, maar ook handvatten om hiermee om te gaan. Want ook de ouders hebben steun nodig. 
• 
  NTR Wetenschap over oorlog #3 - Oorlog is (g)een spel 17.09.2026 1h 25min

  Hoe wordt onze herinnering aan oorlog eigenlijk gevormd? Welke verhalen vertellen we elkaar, en hoe? Zo lang als de mensheid bestaat, vertellen we elkaar al verhalen. Of dat nou boeken, muziek, of verhalen rond het kampvuur zijn, ze vormen hoe we nadenken over de wereld om ons heen – en dus ook over oorlog. Denk bijvoorbeeld aan Soldaat van Oranje of het dagboek van Anne Frank. Deze nacht hebben we het over de manier waarop dit soort verhalen terugkomen in video games. Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap interviewt radio 1-presentator Bram van Diemen docent en onderzoeker aan de Afdeling Geschiedenis van de Erasmus Universiteit Rotterdam Pieter Van den Heede. Als geen ander kent hij het speelbord van oorlog en videogames. Wat vertelt de grote populariteit van oorlogsspellen ons over hoe we kijken naar oorlog? Welke spellen zijn er allemaal? Hoe geven die oorlog weer? 'Je hebt een onderzoekende en open blik nodig om het verleden echt te kunnen kennen.' Helpen al die spellen ons, ons te verplaatsen in oorlog, of koppelen ze geweld en leed los van elkaar? En hoe beïnvloeden games op hun beurt de oorlog zelf? Je hoort het in deze uitzending.
• 
  Schrijver en spreker Manouk Schipper garandeerde haar broer: "Ik beloof er alles uit te halen" 15.09.2026 57min

  In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA gaat Bemshi de Visser in gesprek met schrijver en spreker Manouk Schipper. Manouk verloor op haar 15de haar broer, niet veel later overleed ook haar vader. Ergens onderweg verloor ze ook zichzelf. Totdat ze besloot: "Ik beloof er alles uit te halen". En dat is ook de titel van haar nieuwe boek. Een gesprek over verlies, kwetsbaarheid en radicaal eerlijk zijn. Het boek 'Ik beloof er alles uit te halen' is vanaf 10 oktober beschikbaar via www.manoukschipper.nl. (https://www.manoukschipper.nl)
• 
  Hoogleraar Jan Willem Erisman: 'Wij moeten als mens meer respect hebben voor de natuur' 14.09.2026 57min

  Klimaatverandering en stikstof hebben grote gevolgen voor de natuur in Nederland. Jan Willem Erisman is hoogleraar Milieu en Duurzaamheid aan de Universiteit Leiden en voorzitter van de Wetenschappelijke Klimaatraad. Volgens hem zijn we als samenleving te afhankelijk geworden van fossiele brandstoffen en leggen we te veel druk op onze leefomgeving. Vooral de landbouw speelt een grote rol in het stikstofprobleem.       Erisman ziet tegelijkertijd reden voor hoop. De mens is volgens hem goed in het ontwikkelen van technologie en in het vinden van elkaar wanneer er zorgen zijn. Maar we moeten de natuur wel meer ruimte geven en anders leren omgaan met onze omgeving. “Wij moeten als mens meer respect hebben voor de natuur.”
• 
  NTR Wetenschap over oorlog #2 - Hoe goed is de Nederlandse samenleving voorbereid op een crisis? 10.09.2026 1h 26min

  Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap hebben we het vier weken lang over wetenschap en oorlog, met in deze tweede uitzending: wat is de rol van de samenleving in tijden van oorlog? Bij oorlog denk je vast meteen aan het leger. Maar hoe zit het eigenlijk met de burgers? Hoe goed zijn wij voorbereid op een crisis? Wat doen we bij een overstroming, cyberaanvallen of als een ander land ons aanvalt? Hoe houden we de maatschappij draaiende? Radio 1-presentator Renette Kwakkenbos spreekt Nicole Kringos, directeur van het KTH Center for total defence in Zweden. Waar we in Nederland misschien nog lang niet allemaal een noodpakket in huis hebben, zijn de Zweden daar al lang over uit: we leven niet in oorlog, maar óók niet in vrede.  Maar total defence is meer dan een noodpakket, en crisis is meer dan legers die vechten. Het gaat over vertrouwen, taakverdelingen, lokale technische oplossingen, en vooral: een lange adem. Hoe zorgen we dat iedereen het begrijpt als er even geen water meer uit de kraan komt of het licht thuis niet meer aangaat? Hoe blijven we er samen voor gaan? Benieuwd wat de rol van universiteiten is bij het samenbrengen van politici, burgers, wetenschappers, industrie en bedrijven? Luister hier hoe de Zweden dat aanpakken met hun theorie van 'totalförsvar', en hoe Nicole vragen van luisteraars beantwoordt over bijvoorbeeld burgerbeschermingsbewegingen op Sicilië. Dinsdag 8 september om 21:15 begon op televisie de driedelige NTR serie Klaar voor de oorlog waarin presentator Petra Grijzen onderzoekt welke rol de wetenschap speelt op het slagveld van vandaag en morgen. Welke inzichten kunnen wetenschappers bieden over oorlog en vrede?
• 
  Gulzig, over dun worden en dik blijven. Want had ze niet alles al geprobeerd? 09.09.2026 57min

  Naast haar toetsenbord lagen lange vingers. Anders kon ze niet lekker werken. En ‘s avonds op de bank stond er een bakje M&M’s op tafel, want anders kon ze niet ontsnappen.   Deze, en nog vele andere overtuigingen, hield Hanneke Mijnster zich voor.   Niet meer snoepen, sporten, gezonde snacks, strakke schema’s, diëten, apps. Alles had ze geprobeerd. Maar toch lukte het niet.   In haar nieuwe boek ‘Gulzig’ neemt Hanneke Mijnster ons mee in haar leven. Hoe haar ADHD zich bemoeide met haar eetkeuzes, waarom eetbuien niet over eten gaan, en hoe ze werkelijk werd gezien. Door een ander en door zich zelf.  
• 
  Wat is de relatie tussen geloof en geweld? 09.09.2026 58min

  Zolang religie bestaat, bestaat ook geweld dat in naam van God wordt gepleegd.    Door de geschiedenis heen zien we groepen gecensureerd, onderdrukt, vervolgd of gedood worden, op grond van geloof. Wat is het verhaal achter deze wreedheden? Wat is de relatie tussen geloof en geweld?     Dat zocht historicus en religiewetenschapper, Kaj Brens, uit. Hij dook in de geschiedenis en schreef het boek: Heilige Huisjes – een geschiedenis van religieus geweld.  
• 
  Ivo Teulings: Raar, Tourette en ik 08.09.2026 57min

  In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA, gaat Bemshi de Visser in gesprek met schrijver Ivo Teulings. Hij werkte als correspondent in Latijns-Amerika, woonde en werkte in Cuba en Chili. En ging op gonzo-roadtrip langs de cokemaffia van Costa Del Sol. Zelf woont hij inmiddels in Málaga. Deze zomer verscheen zijn boek Raar dus. Hierin schrijft hij voor het eerst in wat voor een dolkomische situaties hij terechtkomt dankzij zijn tics. 
• 
  Ecoloog en natuurhistoricus Marc Argeloo: 'We moeten de natuur de ruimte geven' 07.09.2026 56min

  We zien de natuur om ons heen als vanzelfsprekend, maar volgens ecoloog en natuurhistoricus Marc Argeloo is die natuur al veel armer dan we ons realiseren. In zijn boek Natuuramnesie beschrijft hij hoe iedere generatie de natuur uit zijn eigen jeugd als normaal beschouwt. Daardoor vergeten we langzaam welke dieren en landschappen ooit onderdeel waren van Nederland.  Argeloo onderzoekt hoe de natuur er vroeger uitzag en wat de mens sindsdien heeft veranderd. Daarvoor kijkt hij niet alleen naar de natuur van nu, maar ook naar het verleden. Want we lijken sommige dierensoorten en natuurverschijnselen langzaamaan te zijn vergeten. Toch is er ook reden voor hoop, vertelt Argeloo: “De potentie van de natuur om wel te herstellen is immens.” Daarvoor moeten we ons wel actief inzetten voor natuurherstel. En dat betekent niet nieuwe natuur herstellen, maar oude natuur weer terugbrengen door het de ruimte te geven. 
• 
  Componist Prewien Pandohi Mishre: ''De Indiase cultuur is overal zichtbaar'' 04.09.2026 57min

  In de Nacht van Caribisch Netwerk sprak Guilliano Payne met componist en ingenieur Prewien Pandohi-Mishre, over zijn aankomende voorstelling in het Concertgebouw, Anantha. Prewien is een toonaangevende stem in de Noord-Indiase klassieke muziek, van ragas en complexe melodieën. Hij groeide op als zoon van een hindoepriester. Hoe heeft hij dat ervaren? Ze spraken over zijn opvoeding, yoga, de Hindoestaans-Caribische gemeenschap en hoe Rotterdam voor hem als een warm bad was als tienjarige jongen uit Suriname.
• 
  NTR Wetenschap over oorlog #1 - Kapitein-ter-zee Roy de Ruiter: de wetenschap achter de zee is ongelooflijk belangrijk 03.09.2026 1h 27min

  Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap hebben we het deze vier weken over wetenschap en oorlog, met in deze uitzending het strijdtoneel van de zee. De zee: van nature vriend en vijand van ons koude kikkerlandje. Van oudsher is Nederland het land van de zeevaart en eeuwenlang was Nederland één van de grootmachten op zee. Maar tegenwoordig is dit anders. De marine kromp, samen met de krijgsmacht, maar werd nog steeds wereldwijd ingezet voor vredesmissies. De laatste jaren veranderde echter het wereldtoneel en horen we overal dat de dreiging van oorlog weer toeneemt. Kortom, we bevinden ons in ruig vaarwater. Maar hoe groot is die dreiging eigenlijk? En hoe groot is onze marine? Wat is de rol van zeemachten in het geopolitieke spel van vandaag? En vooral: welke rol kan de wetenschap daarbinnen spelen? Radio 1-presentator Bram van Diemen vraagt het Roy de Ruiter, kapitein-ter-zee. Hij is zowel kapitein-ter-zee bij de marine als bijzonder hoogleraar maritieme strategie aan de Universiteit Leiden. Als geen ander kent hij het spanningsveld tussen de verschillende werelden van de politiek, academia en defensie. Dinsdag 8 september om 21:15 begint op televisie de driedelige NTR serie Klaar voor de oorlog waarin presentator Petra Grijzen onderzoekt welke rol de wetenschap speelt op het slagveld van vandaag en morgen. Welke inzichten kunnen wetenschappers bieden over oorlog en vrede?
• 
  Welke invloed heeft AI op ons mensbeeld? 02.09.2026 57min

  Als een computer een gedicht kan schrijven, muziek kan maken  én een gesprek kan voeren, wat blijft er dan nog over voor ons... de mens? De scheidslijnen tussen wat mens en machine kunnen, worden steeds troebeler. Zodanig zelfs, dat je je de vraag kunt stellen of de mens nog wel meer is dan een machine. Of is de mens in wezen zelf ook een machine, die je – algoritme voor algoritme – kunt voorspellen en ontleden?  Daarover praten we vannacht met Paul van Geest. Zet je schrap voor een stevig rijtje titels. Want hij is:   - Universiteitshoogleraar,   - hoogleraar Kerkgeschiedenis en Geschiedenis van de Theologie aan Tilburg University,   - hoogleraar Economie en Theologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.  Hij opende deze week het universitaire jaar met dat onderwerp: Welke invloed heeft AI op ons mensbeeld? 
• 
  Contentcreator Luuk Ornstein over zijn reis van saleskantoor naar een Gouden Kalf 01.09.2026 57min

  In De Nacht van BNNVARA gaat presentator Bemshi de Visser in gesprek met comedymaker en contentcreator Luuk Ornstein. Comedymaker Luuk Ornstein zat vroeger gewoon in de sales, tot een treinvertraging zijn leven veranderde. Luuk maakte de film De Tatta's en won daarvoor o.a. een Gouden Kalf. Een gesprek over negen acteerlessen, toeval en doorzettingsvermogen.
• 
  Hiphoponderzoeker Kim Dankoor: 'Politiek heeft rap nooit verlaten' 31.08.2026 1h 24min

  Hiphop wordt vaak gezien als een wereld waarin mannen de boventoon voeren. Maar volgens hiphoponderzoeker Kim Dankoor is er juist veel ruimte voor vrouwen om hun eigen stem te laten horen, grenzen te bepalen en zichzelf te presenteren zoals zij dat willen.  Van seksualiteit en vrouwelijke power tot schoonheidsidealen en zelfbeeld: in haar onderzoek kijkt Kim naar de invloed die rapmuziek kan hebben op hoe vrouwen naar zichzelf kijken. Want wat gebeurt er wanneer vrouwelijke rappers niet alleen gehoord worden, maar ook bepalen hoe zij gezien willen worden?  Luister naar het volledige interview met Kim Dankoor en ontdek waarom hiphop voor veel vrouwen meer kan betekenen dan alleen muziek.
• 
  Een piepkleine lens, een grootse uitvinding 28.08.2026 57min

  Lang was een zandkorrel het kleinst in de wereld, en Venus het verste. Maar toen wetenschappers door lenzen in microscopen en telescopen gingen kijken, veranderde alles. Zonder de uitvinding van de lens zou onze wereld er totaal anders uit zien. In deze laatste nacht uit de Week van NTR Wetenschap spreekt presentator Renette Kwakkenbos met Tiemen Cocquyt, curator bij het Rijksmuseum Boerhaven in Leiden en wetenschapshistoricus. Hij promoveerde met onderzoek naar de 17e eeuwste microscopen van een van de bekendste Nederlandse wetenschappers: Antoni van Leeuwenhoek. In 1673 duikt Van Leeuwenhoek op 43-jarige leeftijd op, en begint hij aan de lopende band onderzoeken te publiceren. En hij valt op, omdat hij in bovengemiddeld veel detail zijn bevindingen beschrijft. Toen hij een wereld van piepkleine levende beestjes ontdekte in een druppel water uit een sloot, kon men niet meer om hem heen - zeker in een tijd waarin de wetenschap juist steeds verder weg probeerde te kijken, het universum in. Volgens Tiemen toonde hij aan: onder ons is óók nog veel te ontdekken. Antoni van Leeuwenhoek was naast een briljant onderzoeker ook een opvallend figuur, over wie volgens Tiemen veel anekdotes verteld kunnen worden. Zo heeft hij voor onderzoek zijn tanden afgeschraapt, tien dagen lang onafgebroken dezelfde sokken gedragen om tenenkaas te kweken, en zijn eigen sperma geprepareerd. Eén anekdote beleven we live tijdens deze uitzending, een primeur: verslaggever Bram van Diemen gaat langs bij Antoni van Leeuwenhoek, die in extase vertelt over de microscopische werelden die hij heeft gezien. Tiemen pleit ervoor om meer te knutselen, en wetenschap meer te zien als teamwork tussen denkers en doeners. Eigenlijk precies zoals Van Leeuwenhoek deze twee kanten in zich vereenzelvigde om baanbrekende wetenschap te bedrijven. 
• 
  Money, money, money 27.08.2026 58min

  Geld: rinkelende munten, betaalverzoeken en tikkies. Of misschien denk je meteen aan zwetende mannen op Wall Street, grote banken waarin onbegrijpelijke cijfertjes de toekomst van onze wereld bepalen. Maar ooit was het niet meer dan zout, schelpen of een simpel brokje zilver. Tegenwoordig is het niet meer weg te denken uit onze maatschappij. In bijna al onze relaties en bij alles wat we doen is geld betrokken, of je nu een avondje uit eten gaat of naar de dokter moet. Maar wat is geld nu eigenlijk? Wie bepaalt de regels, en hoe? En kunnen we die nog veranderen? Deze vragen en meer bespreekt Radio 1-presentator Bram van Diemen tijdens de Week van NTR Wetenschap met Coco Kanters. Ze is economisch antropoloog aan de Universiteit Utrecht. Als geen ander laat ze zien dat geld om meer draait dan economische modellen. In haar proefschrift deed ze onderzoek naar alternatief geld: nieuw geld dat op steeds meer plekken wordt ontworpen als verzet tegen ons allesoverheersende geldsysteem. Wat kunnen we leren van deze ‘geldmakers’, zoals zij ze noemt? Hoe vormen wij ons geld, en hoe vormt het ons? Ook vertelt Coco waarom het soms wetenschappelijk verantwoord kan zijn om koekjes te bakken en legt ze ons aan de hand van het alternatieve geldsysteem van de Bristol Pound uit hoe geld eigenlijk werkt. 'Geld wordt vaak vergeleken met water. Dat zegt veel over hoe we met z'n allen naar geld kijken.'  Coco Kanters - economisch antropoloog