De Universiteit van Nederland Podcast

831. Iedereen is een beetje autistisch… of toch niet? 31.05.2026 14min

Autisme: voor sommigen is het een herkenbare term waar 'we allemaal wel een beetje' in passen, voor anderen roept het eenzijdig beeld op van wiskundegenieën of jongens zonder empathie. In deze aflevering ontkracht pedagogisch wetenschapper Rachel Plak (Universiteit Leiden), samen met ervaringsdeskundige Michelle, deze hardnekkige mythes en leggen ze uit wat autisme wél is. 0:00 Welke vooroordelen zijn er over autisme?1:12 Heeft iedereen een beetje autisme?2:42 Wat is autisme? Wanneer heb ik autisme?4:44 Komt autisme alleen voor bij jongens? Autisme onderzoek bij vrouwen en non-binaire mensen5:47 Wat is camoufleren bij autisme? Waarom krijgen vrouwen vaak de foute diagnose?7:31 Hebben autistische mensen empathie?9:43 Welke rol speelt omgeving bij autisme?10:58 Welk effect had corona op mensen met autisme?See omnystudio.com/listener for privacy information.

BONUS: Waarom quantumcomputers heel veel fouten maken (en hoe ze dat fixen) ⚛️ 29.05.2026 16min

Alsjeblieft! Speciaal voor jou (nog) een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier.  In Delft spreken Sander en Adriaan met Barbara Terhal, hoogleraar en pionier op het gebied van quantumfoutencorrectie aan de TU Delft. Ze leren dat een quantumcomputer extreem foutgevoelig is door invloeden van buitenaf, zoals straling. De uitdaging is om deze fouten te herstellen zonder de kwetsbare superpositie te verstoren door te meten.   In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland.See omnystudio.com/listener for privacy information.

830. Gaat je brein echt 'rotten' van brainrot? 27.05.2026 8min

Van ronddraaiende katten tot Italiaans sprekende AI-wezens: overspoelen brainrotvideo’s ook jouw TikTok en Instagram? Met honderden miljarden views behoort het tot de populairste content op social media. De naam ‘brainrot’ verwijst ook naar wat die video’s met je brein zouden doen: je brein langzaam laten wegrotten. In deze aflevering vertelt ontwikkelingspsycholoog en hersenonderzoeker Wouter van den Bos van de Universiteit van Amsterdam wat brainrot doet met je ontwikkeling, waarom het verslavend is, en of je brein er ook echt van gaat rotten. Wil je meedoen aan het onderzoek van Wouter (en een VVV bon van 5 euro ontangen)? Meer info vind je hier: https://leidenuniv.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_1HYXttbYzxh56sKSee omnystudio.com/listener for privacy information.

829. Het échte verhaal over ultrabewerkt eten 24.05.2026 16min

Als je online even kijkt, lijkt ultrabewerkt eten de boosdoener van deze tijd. Maar als je de wetenschappelijke literatuur in duikt kom je ook claims tegen die het tegendeel bewijzen. Is dat ultrabewerkte eten dan echt zo slecht voor je of valt het eigenlijk wel mee? In deze aflevering duiken we in ultrabewerkte voeding met vier topwetenschappers met allemaal hun eigen expertise: Levensmiddelentechnoloog Remko Boom (Wageningen Universiteit) vertelt waarom we eten überhaupt bewerken en wat E-nummers eigenlijk zijn Neurowetenschapper Anne Roefs (Maastricht University) onderzoekt eetstoornissen en obesitas en legt uit waarom sommige producten moeilijk te weerstaan zijn Marlou Lasschuijt (Wageningen Universiteit) gespecialiseerd in zintuigen en eetgedrag, laat zien hoe de textuur van voeding invloed heeft op onze eetsnelheid en calorie-inname En arts-onderzoeker Carlijn Wagenaar (Amsterdam UMC) onderzoekt hoe gezonde voeding kan helpen in de behandeling van ziektes. En welke invloed bewerkt of onbewerkt eten precies heeft op onze darmen Na deze aflevering begrijp je beter wat ultrabewerkt eten precies is, waarom het zoveel discussie oproept en wat de wetenschap er op dit moment daadwerkelijk over zegt. 00:00 Is ultrabewerkt eten echt zo slecht voor je? 01:35 Wat is ultrabewerkt eten? 02:00 Waarom wordt eten bewerkt? 03:20 Waarom is ultrabewerkt eten zo aantrekkelijk? 05:07 Is het gezond om langzamer te eten? 08:15 Hoe herken je ultrabewerkt eten? 09:25 Is ultrabewerkt eten ongezond? 10:40 Waarom zijn vezels belangrijk voor je darmen? 12:55 Zijn E-nummers gevaarlijk of ongezond? 14:44 Word je ziek van ultrabewerkt eten?See omnystudio.com/listener for privacy information.

828. Waarom was je pas een goede Viking als je ook kon dichten? 20.05.2026 9min

Wie aan Vikingen denkt, ziet misschien een woeste strijder met hoorns op de helm voor zich: een bruut die al rovend en moordend rondtrekt om gebied te veroveren. Deels klopt dat ook wel, maar Vikingen vochten lang niet alleen maar met het zwaard. Historicus Nelleke IJsennagger (Rijksuniversiteit Groningen) vertelt over de andere kant van de Viking: die van de gevoelige dichter. Want soms is het woord een sterker wapen dan het zwaard. Rare jongens, de podcast: https://open.spotify.com/show/3VZ2qBh27xCnZbLM4zjCNv?si=37b0662898884137See omnystudio.com/listener for privacy information.

NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & drank en drugs' 18.05.2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om drank en drugs? Waarom zijn drugs zo verslavend?Waarom word je duizelig als je dronken bent? Hoe werkt hallucineren? Waarom raakt de één wel verslaafd en de ander niet? Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'.  Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

827. Vakantiegeld: uitgeven, sparen of beleggen 17.05.2026 10min

Je vakantiegeld op je spaarrekening laten staan voelt veilig… maar wat als je geld daardoor juist minder waard wordt? 💸 Econoom Kenneth De Beckker van de Open Universiteit laat zien waarom aandelen historisch gezien veel meer opleveren dan sparen. En waarom zoveel mensen tóch bang blijven om te beleggen. In deze aflevering ontdek je wanneer je genoeg geld hebt om te beginnen met beleggen, hoe één simpele fout je duizenden euro’s kan kosten en waarom een beurscrash soms juist een kans is. Deze studie laat zien dat over een periode van meer dan 100 jaar, Amerikaanse aandelen gemiddeld 6.6% reëel rendement opleveren: https://www.pm-research.com/content/iijpormgmt/47/7/14 00:00 Waarom sparen je niet altijd rijker maakt 00:57 Wat zijn aandelen? 02:10 Waarom aandelen meegroeien met de economie 02:32 Hoeveel buffer heb je echt nodig? 04:04 Hoe je toch op kort termijn kan beleggen 04:51 Tip 1: Spreid de risico's 06:31 Tip 2: Gebruik trackers (ETF's) 07:35 Tip 3: Spreid je inleg in de tijd 07:59 Tip 4: Verkoop niet in paniek 09:01 Tip 5: Pas op voor 'finfluencers' en daytrading  10:26 Conclusie: Beleg voor de lange termijnSee omnystudio.com/listener for privacy information.

BONUS: Zo zie je altijd of er iemand meekijkt met je berichtjes ⚛️ 15.05.2026 20min

Alsjeblieft! Speciaal voor jou een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier.  Sander en Adriaan reizen naar Enschede voor een ontmoeting met Kirsten Stadermann, onderzoeker natuurkundeonderwijs aan de Universiteit Twente. Ze ontdekken waarom quantumcommunicatie – het versturen van informatie met licht, beveiligd met quantumtechnologie – theoretisch onmogelijk te onderscheppen is. Het principe is simpel: omdat meten de toestand beïnvloedt, ziet de ontvanger direct of een spion heeft meegekeken. In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland.  Deze serie is mogelijk gemaakt door Quantum Delta NLSee omnystudio.com/listener for privacy information.

826. Hoe doorbreek je discriminatie bij de politie? 13.05.2026 12min

Vanwege je huidskleur, geloof of afkomst aangehouden worden door de politie: etnisch profileren blijft een hardnekkig probleem binnen de politie. Toch wordt er binnen de organisatie weinig over gesproken, waardoor het probleem lastig aan te pakken is. Bas Böing van de Politieacademie en de Universiteit Twente wil daar verandering in brengen. In deze aflevering hoor je hoe hij virtual reality inzet om etnisch profileren bespreekbaar te maken én bij te dragen aan oplossingen. Aflevering 23: Is het terecht als de politie etnisch profileert? - https://open.spotify.com/episode/1ZkhoOQ6RxTifXRuI3qk5G?si=4672dc34bfa54cd8See omnystudio.com/listener for privacy information.

NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & volwassen worden?' 11.05.2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om volwassen worden? Is je brein echt volwassen als je 18 bent? Hoe weet je of je klaar bent voor kinderen? Waarom worden jongeren steeds conservatiever? Waarom puberen we? Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 5 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'.  Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

825. Zijn light en zero goed of slecht voor je? 10.05.2026 9min

HEY U! Is het waar dat vet eten beter is dan zoet eten als je wilt afvallen? Wat is nu het beste ontbijt om de dag mee te beginnen, of kun je beter je ontbijt overslaan? En zijn light en zero nou een goed alternatief of niet? Er gaan een hoop ideeën de ronde over voeding op social media. Coen Dros is voedingswetenschapper bij Erasmus MC én eigenaar van het platform @coenfirmation_bias. Hier checkt hij de wetenschappelijke onderbouwing van claims over voeding en gezondheid op het internet. En hij beantwoordt in deze aflevering jullie kijkersvragen!  0:00 Zijn light en zero producten beter voor je?1:35 Is aspartaam slecht voor je gezondheid?2:28 Moet ik wel of niet ontbijten? Wat is het beste ontbijt?4:19 Kan ik beter vet dan zoet eten om af te vallen?5:33 Is koken met zaadolie slecht?6:43 Is roomboter goed of slecht voor je?7:08 Waar vind ik juiste informatie over voeding en leefstijl?8:23 Is de Schijf van Vijf een goed advies? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Coen nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️ Meer weten over het belang van ontbijt en ‘gevaarlijke’ zaadoliën? Lees de verdiepende stukken van Coen op zijn website:📚https://www.coenfirmationbias.nl/post/ingelepeld-ontbijt-is-de-belangrijkste-maaltijd-van-de-dag-mythe📖https://www.coenfirmationbias.nl/post/zijn-omega-6-ontstekingsbevorderend-deel-2-mijn-literatuurlijstSee omnystudio.com/listener for privacy information.

824. Hoe we met natuurkunde files kunnen oplossen 06.05.2026 8min

De oplossing voor minder files ligt niet in nóg meer asfalt, maar in de manier waarop ons brein reageert op een paar slim ontworpen, dansende lampjes. Verkeerskundige Victor Knoop (TU Delft) kijkt met een natuurkundige bril naar het fileprobleem. Hij onderzoekt een oplossing die in Japan al ruim tien jaar succesvol wordt toegepast: daar lost het 2/3de van de files op. In deze aflevering legt hij uit hoe files werken, wat het probleem is en wat ervoor nodig is om deze methode in Nederland in te voeren. Kaarten voor ARTIS: www.artis.nl/uvnlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Kopje onder in ARTIS - Koop NU je kaartje 04.05.2026

Kaarten zijn vanaf nu te koop. Je bestelt ze via www.artis.nl/uvnl Op 11 en 12 mei organiseren de Universiteit van Nederland en ARTIS een uniek avondprogramma. Bezoekers gaan 'Kopje onder in ARTIS' en ontdekken de geheimen van de onderwaterwereld via colleges van topwetenschappers, muziek van Spinvis en ontmoetingen met ARTIS-vertellers.De avonden zijn onderdeel van het Aardbewoners Festival en staan, in een jaar waarin ARTIS aquarium heropend, in het teken van de onderwaterwereld. Hoewel de diepzee dichtbij is, weten we er vaak minder van dan van de planeet Mars. Tijdens 'Kopje onder in ARTIS' brengen wetenschappers daar verandering in met verhalen over magische sponzen, slimme voortplantingsstrategieën en mysterieuze 'zeemonsters'.See omnystudio.com/listener for privacy information.

NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & sociale situaties?' 04.05.2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om sociale situaties? Waarom hebben we in één seconde ons oordeel over iemand klaar? Wat is gaslighting? Waarom volg je de regels, zelfs als niemand kijkt? Hoe verraadt je gezicht wat je denkt? Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'.  Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

823. Criminele uitbuiting op school - dit doe je eraan 03.05.2026 10min

1 op de 7 jongeren wordt weleens benaderd voor criminele klussen, variërend van het uitlenen van een bankpas tot het verhandelen van drugs. En of dat nou op school plaatsvindt, of erbuiten, scholen krijgen er hoe dan ook mee te maken. Criminoloog Jennifer van den Broek (Tilburg University) onderzoekt wat scholen kunnen doen, hoe ze problemen kunnen herkennen en zelfs hoe ze leerlingen behoeden voor het maken van verkeerde keuzes. 00:00 Hoeveel scholieren krijgen te maken met criminaliteit? 01:21 Waarom voorlichting over criminaliteit niet werkt. 01:46 Hoe jongeren worden geronseld. 02:30 Wat is ondermijnende criminaliteit? 03:17 Het puberbrein: Waarom jongeren vatbaarder zijn 04:15 Zijn leerling daders of slachtoffers? 05:56 Bewustzijn: Hoe herkennen scholen de signalen? 06:57 Bereidheid: Hoe kunnen docenten hun zorgen delen? 08:04 Bekwaamheid: Hoe kunnen scholen de juiste partijen betrekken? 08:57 Hoe kunnen we leerlingen toch voorlichten? 10:15 Een veilige leeromgeving voor iedereen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

822. Is een seksrobot de ideale partner? 29.04.2026 11min

Een relatie, niet met een mens, maar met een robot of AI. In sciencefictionfilms was het al normaal, maar nu bestaat deze technologie echt. Hoe verandert een seksrobot ons beeld van relaties? En is zo’n robot de ideale partner? Je hoort het van techniekfilosoof Maaike van der Horst van Universiteit Twente. Je vindt het 'Wie ben ik' podcastkanaal hier: Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & seks?' 28.04.2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om seks? Weet jij zeker of je monogaam bent? Waarom is iemand met humor zo woest aantrekkelijk? Heeft seks voor de lol nut? En hoe weten wij hoe jouw seksfantasie eruit ziet? Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

821. De meest vreemde grens ter wereld ligt in Nederland (en zo is-ie ontstaan) 26.04.2026 9min

Nederland lijkt netjes omlijnd door een vaste grens die ons scheidt van onze buurlanden. Maar hoe is die lijn eigenlijk ontstaan? En is die wel zo vast als we denken? In deze aflevering legt cartograaf Menno-Jan Kraak (Universiteit Twente) het verhaal achter de Nederlandse grens uit. Je ontdekt hoe historische beslissingen en politieke onderhandelingen hebben gezorgd voor bijzondere grenssituaties, zoals in het dorp Baarle, waar de grens dwars door huizen en winkels loopt. Ook is die grens dynamischer is dan je misschien denkt. In 2016 nog, pasten we onze grens met België aan. En we hebben nog steeds een grensconflict met Duitsland. Benieuwd hoe dat zit? Je hoort het in deze aflevering. 0:00 De raarste grenzen ter wereld uitgelegd1:30 Waar komen grenzen vandaan?2:25 Baarle-Nassau: De vreemdste grens van Europa5:14 Wanneer is de Nederlandse grens opgeschoven?5:57 Waarom heeft Nederland een grensconflict met Duitsland?7:40 Wat is de meest unieke enclave ter wereld? 8:22 Waarom werkt Google Maps niet overal hetzelfde?9:10 Hoe worden grenzen gecontroleerd?See omnystudio.com/listener for privacy information.

820. Waarom gingen mensen vroeger dood aan een glas melk? 22.04.2026 9min

Nederland is een van de grootste landen in de zuivelindustrie. Maar die positie heeft een verrassend schimmige geschiedenis. In deze aflevering neemt voedselhistoricus én levensmiddelentechnoloog Guido Sala (Wageningen University) je mee terug in de tijd, naar een periode waarin het drinken van een glas melk dodelijk kon zijn. Hij vertelt hoe we bewust fraude pleegden met onze melk, boter en kazen om meer geld te verdienen. En hoe juist die problemen, en de noodzaak om ze op te lossen, hebben geleid tot hoogwaardige producten. Zo groeide Nederland, stap voor stap, uit tot de zuivelgigant die het vandaag is. 676. Eindelijk gelukt: échte kaas zonder koe - https://open.spotify.com/episode/2LxlnNVdpzyl518THVPb8C?si=f32897bc201f4680See omnystudio.com/listener for privacy information.

NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & liefde?' 20.04.2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om de liefde?Waarom vallen we op foute types? Kan wiskunde helpen om de ideale partner te vinden? Waarom kiezen we bijna altijd een partner die op ons lijkt? Zijn mensen gelukkiger in een open relatie?Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB See omnystudio.com/listener for privacy information.See omnystudio.com/listener for privacy information.