Bureau Buitenland

Taiwan en Verenigd Koninkrijk: eilanden in verdeeldheid 17.07.2026 23min

Het Verenigd Koninkrijk maakt zich klaar voor de beëdiging komende maandag van Andy Burnham tot nieuwe premier, de zevende alweer in tien jaar tijd. Een politiek tempo dat kenmerkend is voor de diepe verdeeldheid in het land. Ook een ander eiland, aan de andere kant van de wereld kampt met verdeeldheid: Taiwan wordt gemangeld tussen de supermachten China en Amerika. Wie brengt stabiliteit in roerige tijden? En hoe werk je samen met een land waarmee je het fundamenteel oneens bent? In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag oud-VK-correspondent Hieke Jippes en documentairemaker Ruben Terlou aan over twee verdeelde eilanden. Presentatie: Nadia Moussaid

De VS of Oekraïne: wil de betere democratie opstaan? 16.07.2026 24min

Na twee dodelijke schietincidenten met ICE in Texas en Maine groeit opnieuw de discussie over de bevoegdheden van de immigratiedienst. Trump keert zich tegen zijn eigen ministerie, terwijl de Democraten zoeken naar een duidelijke gezamenlijke koers. Ook in Oekraïne is politieke onrust: Zelensky voert opnieuw een machtswisseling door en ontslaat zelfs zijn succesvolle minister van Defensie. Wat betekenen deze veranderingen voor de toekomst van beide landen? In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken voormalig VS-correspondent Karlijn van Houwelingen en Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen de politiek in hun landen. Presentatie: Nadia Moussaid.

Kan Europa zich staande houden tussen crisis en kansen? 15.07.2026 24min

De spanningen rond Iran escaleren opnieuw. Terwijl de blokkade van de Straat van Hormuz voor onvrede zorgt in Washington, vallen beide landen elkaar aan in de Golf. Trump dreigt ook civiele doelen te raken. Vandaag meldt Iran dat er tientallen burgers zijn gedood door Amerikaanse aanvallen. In Bureau Buitenland: Zomertafel gaan VRT-Duitslandverslaggever Jeroen Reygaert en hoogleraar Haroon Sheikh in op de vraag hoe Europa zich staande houdt in deze onrustige tijd. Reygaert duidt de tanende populariteit van bondskanselier Friedrich Merz, terwijl Sheikh laat zien welke economische en geopolitieke kansen de snel veranderende wereldorde Europa juist biedt. Presentatie: Nadia Moussaid

VS wil ICC ontmantelen, Japan trekt aan de bel 14.07.2026 23min

Regering-Trump lanceert een campagne om het Internationaal Strafhof (ICC) te ontmantelen. Volgens de Amerikaanse regering brengt het Internationaal Strafhof de soevereiniteit van Amerika in gevaar. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor het uiteenvallen van de internationale rechtsorde. Eén land trekt daarbij het hardst aan de bel: Japan, dat een van de grootste financiële bijdragers is van het Strafhof. In Bureau Buitenland: Zomertafelschuiven japanoloog Casper Wits en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers aan.

Poetin heeft Syrië nog altijd in zijn greep 13.07.2026 24min

Nu de spanningen rond de cruciale zeeroute oplopen, zien Syriërs ineens nieuwe kansen voor een oud plan: gas en olie via pijpleidingen door Syrië vervoeren, als alternatief voor de kwetsbare route door de Golf. In Rusland is de dreiging rond Hormuz juist een klein meevallertje: de stijgende olieprijs spekt de Russische staatskas. De vraag is alleen of dat effect opweegt tegen de economische druk die ontstaat nu Oekraïne erin slaagt steeds meer Russische raffinaderijen te treffen. In Bureau Buitenland: Zomertafel schuiven voormalig diplomaat Petra Stienen en Ruslandkenner Pjotr Sauer aan. Met Stienen kijken we naar het nieuwe Syrië en de bijzondere relatie die het land, ondanks de val van Assad, nog altijd met Moskou onderhoudt. En Sauer vertelt hoe de steun voor het Kremlin binnen de Russische elite steeds verder afbrokkelt. Presentatie: Laila Frank.

EU veroordeelt VAE om Soedan & Turkse humor botst met Erdogan 10.07.2026 23min

Voor het eerst benoemt het Europees Parlement in een aangenomen resolutie expliciet de betrokkenheid van de Verenigde Arabische Emiraten in Soedan. De door VAE gesteunde rebellengroep RSF – omsingelt El Obeid, waar een half miljoen mensen gevangen zitten. Internationale organisaties waarschuwen voor: dit wordt Al Fasher 2.0, een massale slachting. Wat kan de internationale gemeenschap doen om dat scenario te voorkomen? We vragen het Anette Hoffmann, Soedan-expert verbonden aan Clingendael, en Marit Maij, Europees Parlementariër namens PRO. (11:07) Turkse humor botst met Erdogan Een nieuwe voorstelling van een jonge Turkse komiek gaat viraal in Turkije. Het zet het land op z’n kop, waar nu een jonge generatie comedians steeds vaker tegen heilige huisjes schoppen in het land, van religie tot politiek. Waarom durven zij verder te gaan en welke prijs staat daar tegenover? Te gast is Mitra Nazar, oud-correspondent Turkije. Presentatie: Laila Frank

Europese klimaatregels onder druk & Noorse gevangenissen: straf of tweede kans? 09.07.2026 23min

Zeventien EU-landen, onder wie Nederland, willen uitstel van nieuwe Europese methaanregels. Methaan is een krachtig broeikasgas en verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de wereldwijde uitstoot. Deze landen vrezen gevolgen voor de energievoorziening en de economie. Achter de schermen voeren de Verenigde Staten en de energiesector de druk op. Staat Europa voor een keuze tussen ambitieuze klimaatdoelen en betaalbare, zekere energie, juist nu geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten opnieuw oplopen? We bespreken het met Europa-correspondent Anouk Boone en energie-expert Lucia van Geuns( HCSS). (12:57) Noorse gevangenissen: straf of tweede kans? Noorwegen heeft een van de laagste recidivecijfers ter wereld. De gevangenissen zijn kleinschalig en draaien niet alleen om straf, maar vooral om een succesvolle terugkeer in de samenleving. Gedetineerden zijn er geen nummer, maar worden benaderd als mensen. Hoe werkt dat in de praktijk? En houdt dit model stand nu ook Noorwegen moet bezuinigen? Verslaggever Ellen van den Berg bezocht twee gevangenissen en sprak met gedetineerden en medewerkers. Presentatie: Sophie Derkzen.

NAVO 3.0: Europa zonder VS & Staakt-het-vuren Iran VS over? 08.07.2026 23min

De NAVO-top in Ankara is in volle gang en wereldleiders proberen Trump ervan te overtuigen dat NAVO-lidstaten grote stappen hebben gemaakt om te investeren in defensie. ‘Europa moet onafhankelijk worden van Amerika’, zo luidt de wens van zowel Europese landen als Amerika zelf. Tegelijkertijd is er alles aan gelegen om Trump voorlopig binnenboord te houden. Hoe zelfstandig is de Europese defensie en wat zijn de vooruitzichten? Met Bob Deen, directeur van Clingendael Instituut en defensie-expert Michelle Haas. (14:37) Staakt-het-vuren Iran VS over? Vannacht vielen de Verenigde Staten ruim tachtig Iraanse doelen aan met luchtaanvallen. Ook zijn de sancties op de olie-export weer ingevoerd. Volgens de Amerikaanse president Trump is het staak-het-vuren over. Wat betekent deze nieuwe escalatie? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda. Presentatie: Sophie Derkzen

Hamas zet stap terug in Gaza & Le Pen voert 'geen campagne in enkelband' 07.07.2026 24min

Hamas zet stap terug in Gaza Hamas wil na bijna twintig jaar het dagelijks bestuur van Gaza overdragen aan een Palestijnse technocratische commissie. Wat zit achter deze opvallende beslissing? We bespreken de politieke betekenis met islamoloog en Hamas-kenner Joas Wagemakers van de Universiteit Utrecht. Le Pen voert 'geen campagne in enkelband' De Franse rechter bepaalt vanmiddag of het verbod op verkiezingsdeelname voor de uiterst rechtse Marine Le Pen van kracht blijft. Haar radicaal-rechtse partij Rassemblement Nationaal doet het in de peilingen bijzonder goed. Wat zal de uitslag betekenen voor de politieke toekomst in Frankrijk, en voor de EU? Hierover spreken we met correspondent Eva Rammeloo en Frankrijkkenner Martin de Haan. Presentatie: Sophie Derkzen

Zelensky heeft Navo veel te bieden & Chinashock 2.0: Nederland zet zich schrap 06.07.2026 23min

Oekraïne heeft te weinig munitie om Russische ballistische raketten te stoppen, schreef de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vanmorgen op X na een dodelijke aanval op Kyiv. De NAVO-top in Ankara moet deze week stappen zetten om zijn luchtverdediging te versterken, vindt hij. Maar Oekraïne is bij de NAVO niet alleen maar de vragende partij. Het land heeft voor het bondgenootschap strategische technologie en ervaring in de aanbieding. We bespreken dat met correspondent Michiel Driebergen. (11:39) Chinashock 2.0: Nederland zet zich schrap De Chinese economie dreigt de wereldmarkt te overspoelen met producten en innovatie, en Europa weet daar niet goed raad mee. De afgelopen weken liepen handelsministers uit China en de EU elkaar de deur plat en deze week is ook onze eigen minister van Handel Sjoerd Sjoerdsma in China op handelsmissie. Wat staat er op het spel in de relatie tussen Europa en China? En welke keuzes moet Nederland maken? Daarover spreken we met hoogleraar Haroon Sheikh van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Presentatie: Laila Frank. Kleine noot: In deze uitzending wordt de massale export door China van zaken als elektrische auto’s, zonnepanelen en andere geavanceerde industriële producten onderdeel genoemd van de zogenaamde Chinashock 1. Eigenlijk worden deze technologisch hoogwaardige producten doorgaans gezien als onderdeel van de zogenoemde Chinashock 2. De eerste Chinashock had vooral betrekking op de sterke toename van de export van arbeidsintensieve en relatief laagwaardige maakproducten, hoewel China ook toen al sommige technologisch complexere goederen exporteerde.

250 jaar VS: een gekantelde liefde 03.07.2026 23min

De Verenigde Staten vieren morgen 250 jaar onafhankelijkheid. Het was altijd reden voor een feestje, maar is dat nog zo? Wat is de stand van zaken in de VS onder Donald Trump en wat kunnen we van de komende 250 jaar verwachten? We bespreken het met drie gasten die een bijzondere fascinatie hebben voor de VS: Alain-Laurent Verbeke, hoogleraar in de rechtsgeleerdheid aan de KU Leuven en bijzonder hoogleraar aan de Harvard Law School, oud-correspondent Karlijn van Houwelingen én James Kennedy, historicus aan de Universiteit Utrecht. Presentatie: Chris Kijne.

Plannen voor 'kampen' in Gaza & Politiek achter aardbeving Venezuela 02.07.2026 23min

De Board of Peace van president Trump gaat 'Hamas-vrije humanitaire zones' inrichten in Gaza, waar Palestijnen worden ondergebracht in kampen. Op de duizendste dag van de oorlog zou er sprake moeten zijn van een staakt-het-vuren. Maar de aanvallen gaan door en het Israëlische leger breidt met het verschuiven van de gele lijn zijn controle uit. Vormen deze 'humanitaire zones’ een stap op weg naar vrede, of eerder een manier om Palestijnen af te zonderen zodat de militaire expansie makkelijker door kan gaan? Daarover Erwin van Veen van Instituut Clingendael. (10:29) De politiek achter aardbeving Venezuela Na de dubbele aardbeving in Venezuela is het officiële dodental gestegen naar meer dan 2300. Intussen groeit de kritiek op de hulpverlening van de regering wegens late en minimale reactie. Oppositiegroepen in Venezuela willen morgen demonstreren tegen interim-president Delcy Rodriguez. Ze is dan een half jaar aan de macht en moet volgens de grondwet opstappen. Collega Edwin Koopman sprak met Venezolanen in de hoofdstad Caracas. Presentatie: Sophie Derkzen.

Arrestatiegolf voor NAVO-top Turkije & Gaat AfD voor het eerst regeren? 01.07.2026 18min

Turkije maakt zich op voor de komende NAVO-top, die in hoofdstad Ankara gaat plaatsvinden. Daar wil president Erdogan een groot succes van maken, nu er veel lofzang is vanuit de EU en VS voor de Turkse defensie-inzet. Ondertussen gaat het land gebukt onder een arrestatiegolf en maken mensenrechtenorganisaties zich zorgen over toenemende repressie. Daarover collega en Turkijekenner Cevahir Varan. (07:48) Gaat AfD voor het eerst regeren? De uiterst rechtse AFD lijkt in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt een ongekende verkiezingswinst te zullen behalen. Zelfs een absolute meerderheid behoort tot de mogelijkheden. Daarmee groeit de kans dat de partij voor het eerst zal regeren. Wat betekent dit voor de Duitse deelstaat en de landelijke politiek? Daarover Duitslanddeskundige Marja Verburg, die net is teruggekeerd uit Saksen-Anhalt. Presentatie Sophie Derkzen.

Lot van Merz hangt aan Volkswagen & Oeganda's nieuwe dictator 30.06.2026 25min

En: repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van politieke gevangenen. (00:45) Lot van kanselier Merz hangt aan Volkswagen Een nieuwe klap voor de Duitse auto-industrie: bij Volkswagen dreigen 100.000 ontslagen en sluiting van vier fabrieken. De Duitse regering zegt alles te zullen doen om de fabrieken open te houden, maar is dat wel mogelijk? En wat betekent dit voor de toch al erg wankele positie van bondskanselier Friedrich Merz? Daarover Duitslandverslaggever bij de VRT Jeroen Reygaert. (09:40) Terug naar de KGB-cel De Belarussische president Aleksandr Loekasjenka liet het afgelopen jaar tientallen politieke gevangenen vrij na onderhandelingen met de regering-Trump. Tegelijkertijd zitten nog altijd honderden Belarussen vast om politieke redenen. Onze verslaggever Michiel Driebergen bezocht in Vilnius het voormalige KGB-gevangeniscomplex, dat nu een museum is. Samen met oud-politiek gevangene Sergej Sparisj, die vorig jaar vrijkwam, sprak hij over repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van achtergebleven gevangenen. (16:24) Oeganda's nieuwe dictator De belangrijkste onafhankelijke media van Oeganda werden dit weekend op last van legerchef Muhoozi uit de lucht gehaald. Eerder werden al oppositieleden en journalisten opgepakt. De zoon van de huidige president Yoweri Museveni lijkt zijn macht razendsnel uit te bouwen, terwijl de vrees groeit dat Oeganda afstevent op een dynastieke machtsoverdracht. We bespreken het met Oeganda-kenner Kristof Titeca van de Universiteit Antwerpen. Presentatie: Laila Frank

Miljoen aanmeldingen werkvergunning Spanje & Heksenjacht op migranten in Zuid-Afrika 29.06.2026 25min

Ruim een miljoen migranten hebben zich gemeld voor een werkvergunning in Spanje. De Spaanse regering voert hiervoor vaker campagne, maar de toeloop lijkt dit jaar groter dan ooit. Tegelijkertijd is er ook meer kritiek van rechtse partijen. Wat betekent dit voor Spanje en blijft dit beleid nog staan. Daarover Sven Tuytens, Spanje-correspondent van de VRT. (13:23) Heksenjacht op migranten in Zuid-Afrika In Zuid-Afrika bereikt een golf van xenofobie een kookpunt. De groeiende antimigratiebeweging March and March heeft migranten een ultimatum gesteld: vóór 30 juni moeten zij allemaal het land verlaten. De angst onder de migranten neemt toe, en wordt versterkt doordat de vijandigheid diepgeworteld is binnen de Zuid-Afrikaanse instituties. Wat zegt deze geweldsgolf over de politieke en economische situatie in het land? We bespreken het met correspondent Hugo Boogaerdt. Presentatie door: Laila Frank

Elke graad telt & Oost-Azië als voorbeeld 26.06.2026 23min

Wat begon als een vroege zomerpiek is uitgegroeid tot de zwaarste en meest wijdverspreide hittegolf ooit gemeten in Europa. En volgens wetenschappers is dat allesbehalve toeval: Europa warmt sneller op dan welk ander continent ook, en onderzoek stelt dat de klimaatverandering de hittegolf 2°C tot 4°C erger maakt. Bevinden we ons in een nieuw normaal? We bespreken het met meteoroloog Helga van Leur. (7:34) Oost-Azië als voorbeeld Het zou goed zijn als wij Europeanen onze Amerikaanse bril eens afzetten, en opletten wat er gebeurt in landen als Zuid-Korea, Japan en Taiwan, schrijven Korea-expert Remco Breuker en sinoloog en japanoloog Casper Wits van de Universiteit Leiden in hun nieuwe boek De kracht van de middenmacht. De drie landen zijn niet alleen van waarde als stabiele partners, maar ook als voorbeelden van hoe je een democratie in stand houdt, zelfs tegen de klippen op. Presentatie: Sophie Derkzen.

Aardbeving Venezuela is risico voor machthebbers & Netanyahu in politieke spagaat 25.06.2026 26min

In Venezuela is de noodtoestand uitgeroepen na twee zeer zware aardbevingen. Gevreesd wordt voor duizenden doden. De ramp komt bovenop de problemen die Venezuela al kende. De economie van het land ligt in duigen en dat geldt ook voor de medische voorzieningen. Wat staat Venezuela te wachten? In de studio collega en Venezuela-kenner Edwin Koopman. (09:38) Netanyahu in politieke spagaat Premier Netanyahu staat van twee kanten onder druk: aan de ene kant wil machtige bondgenoot Amerika niet dat het vredesproces met Iran wordt verstoord door Israëls oorlog in Libanon, aan de andere kant verwacht de Israëlische bevolking dat aan de dreiging van Hezbollah een einde wordt gemaakt. Welke koers zal Netanyahu varen en welke rol spelen de komende Israëlische verkiezingen in het najaar hierin? Daarover Gilad Perez, journalist in Israël en Palestijnse gebieden en Erella Grassiani, Israël-kenner en onderzoeker aan Universiteit van Amsterdam. Presentatie: Sophie Derkzen

Trump krijgt weerstand uit eigen partij & Grondstoffenkoorts in Frankrijk 24.06.2026 23min

En: Tsjechische president sleept eigen regering voor de rechter (00:39) Trump krijgt weerstand uit eigen partij Donald Trump staat bekend om zijn ijzeren greep op de Republikeinse Partij. Maar juist nu komt het verzet uit onverwachte hoek: zijn eigen senatoren. Republikeinen stemden samen met Democraten voor een voorstel dat Trumps militaire bevoegdheden rond Iran moet beperken. Ook zijn omstreden Save America Act stuit op groeiende weerstand binnen de partij. We bespreken het met oud-VRT-Amerikacorrespondent Björn Soenens. (08:45) Grondstoffenkoorts in Frankrijk botst met natuurbehoud Voor elektrische auto's, batterijen en de energietransitie heeft Europa enorme hoeveelheden lithium nodig. En dus klinkt in Brussel steeds luider de roep: haal die grondstoffen uit eigen bodem. Frankrijk geeft alvast het voorbeeld met plannen voor een grote lithiummijn. Maar die plannen stuiten op weerstand. Want hoever wil Europa gaan om minder afhankelijk te worden van China? En welke prijs zijn omwonenden bereid daarvoor te betalen? Eva Rammeloo bezocht de plek waar de mijn moet verrijzen. (17:53) President sleept eigen regering voor de rechter De Tsjechische president Petr Pavel stapt naar de rechter omdat premier Andrej Babiš hem niet wil meenemen naar de Navo-top in Ankara. Achter de ruzie schuilt een bredere strijd over defensie, Oekraïne en de Europese koers van Tsjechië. Daarover NRC-correspondent Mark Middel. Presentatie: Sophie Derkzen.

Zelensky's ultimatum aan Belarus & Geboorterecht VS onder druk 23.06.2026 24min

Deze week loopt het ultimatum af van president Zelensky aan buurland Belarus, om signaalversterkers weg te halen die voor Russische drones worden gebruikt. "Als Loekasjenko het niet doet, doen wij het", waren de ondubbelzinnige woorden. En dat Oekraïne tot veel in staat is, laten ze momenteel zien met hun aanvallen op de Krim. Daarover Belarus-kenner Franka Hummels en Oekraïne-correspondent Michiel Driebergen. (13:41) Amerikaans Hooggerechtshof onder zware druk Het Amerikaanse Hooggerechtshof staat aan de vooravond van een reeks ingrijpende uitspraken. Eén van de meest gevoelige zaken draait om het beperken van het staatsburgerschap op basis van geboorte, een kwestie die diep ingrijpt in de Amerikaanse identiteit. Tegelijkertijd voert Trump de druk op, en dreigt een directe botsing met het hoogste rechtscollege van het land. Wat zegt deze spanning over de scheiding der machten in de VS? We bespreken het met voormalig Amerika-correspondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Sophie Derkzen

VK zoekt nieuwe premier & Ook Colombia gaat voor radicaal rechts 22.06.2026 24min

Keir Starmer stapt op als Britse premier. Daarmee stevent het Verenigd Koninkrijk af op zijn zevende regeringsleider sinds de Brexit tien jaar geleden. Klaar om hem op te volgen staat Andy Burnham, de populaire burgemeester van Manchester. Maar lost het vertrek van Starmer de problemen op, of staat de volgende premier tegenover dezelfde problemen? Die volgens velen zijn opgezadeld door tien jaar Brexit. We vragen het correspondent Anne Saenen en VK-kenner Casper Kirkels. (13:10) Ook Colombia gaat voor radicaal rechts De presidentsverkiezingen in Colombia zijn gewonnen door de radicaal rechtse Abelardo de la Espriella. Daarmee gaat Colombia mee in een golf van rechts tot extreem-rechtse populisten leiders die de afgelopen tijd in de regio aan de macht zijn gekomen. Wat is daarvan de oorzaak en wat is de invloed van Trump? We vragen het collega en Latijns Amerika redacteur Edwin Koopman. Presentatie door: Nadia Moussaid