Santara. Laida lenkų kalba

Avsnitt

• 
  Rejestr sprawców przestępstw seksualnych ma pomóc chronić dzieci 18.08.2026 29min

  Premier Mindaugas Sinkevičius popiera pomysł utworzenia publicznego rejestru osób, które dopuściły się przestępstw seksualnych, i proponuje, aby Sejm powrócił do tej kwestii. Ostatnie sprawy dotyczące podejrzewanych przestępstw seksualnych wobec dzieci, przekazane prokuraturze, skłaniają do ponownego zastanowienia się, czy dziś chronimy nasze dzieci najlepiej, jak to możliwe. Rozmawiamy z Ritą Tamaszunienė, ministrą sprawiedliwości.Ambulatoria w małych miejscowościach i miasteczkach odgrywają bardzo ważną rolę, ponieważ zapewniają mieszkańcom podstawową i łatwo dostępną opiekę medyczną. Są szczególnie istotne dla osób starszych, dzieci oraz pacjentów, którzy mają trudności z dojazdem do większych ośrodków. Lekarz rodzinny jest często pierwszym kontaktem pacjenta z systemem ochrony zdrowia – rozpoznaje choroby, prowadzi leczenie, kieruje na badania i do specjalistów oraz monitoruje stan zdrowia pacjentów. Jego rola nie ogranicza się jednak tylko do leczenia, ale obejmuje również profilaktykę i edukację zdrowotną. O pracy w ambulatorium w Mickunach opowiadała Anna Wołk, lekarz rodzinny.Red. Renata Dunajewska
• 
  LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Mirosław Czerniawski 17.08.2026 29min

  Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa.Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś przypominamy Mirosława Czerniawskiego.Przedstawiciele związków zawodowych funkcjonariuszy służb mundurowych z Litwy, Łotwy, Estonii i Polski spotkali się w Wilnie, by zacieśnić współpracę i wspólnie zabiegać o to, aby bezpieczeństwo wewnętrzne było traktowane jako nieodłączna część bezpieczeństwa narodowego.Red. Renata Dunajewska
• 
  Vertimo ypatumai: Goda Volbikė apie jidiš kalbą ir jidiš literatūrą 16.08.2026 29min

  Goda Volbikė - žinoma literatūros vertėja iš jidiš į lietuvių kalbą, jidiš literatūros tyrinėtoja ir edukatorė. G. Volbikė apie vertimo iš jidiš ypatumus bei jos susidomėjimą šia kalba.Ved. Olga Ugriumova
• 
  Zielna w Trokach. Od procesji po Święto Kapusty – skąd wzięły się te tradycje? 14.08.2026 29min

  Zielna w Trokach od lat łączy religijny wymiar uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z lokalnymi zwyczajami, dawnymi rzemiosłami i wielokulturową historią miasta. W tegorocznym programie znalazły się między innymi uroczystości odpustowe i procesja, ale także jarmark „Kopūstinės”, odbywający się na Wyspie Karaimskiej.O znaczeniu Zielnej dla Trok, łączeniu tradycji religijnej i ludowej oraz o tym, co obchody mówią o tożsamości regionu, opowiada Dominyka Semionovė przedstawicielka Stowarzyszenia Kultury i Rzemiosła Regionu Trockiego.W dzisiejszym odcinku audycji zapraszamy na drugą część rozmowy z Maksimem Szczesnowiczem. Tym razem przyglądamy się zawodowi modela od strony, której zazwyczaj nie widać na gotowych fotografiach i podczas pokazów. Rozmawiamy o różnicach między wybiegiem a sesją zdjęciową, współpracy z fotografami, stylistami i projektantami oraz o tym, ile własnej kreatywności model może wnieść do powstającego kadru.Pytamy również o mniej efektowną stronę tej branży – odrzucenie, nieustanne ocenianie wyglądu i presję dotyczącą sylwetki. Maksim Szczesnowicz opowiada o stereotypach związanych z pracą modeli, wymaganiach stawianych mężczyznom oraz cechach, które w tym zawodzie okazują się równie ważne, a czasami ważniejsze niż sam wygląd.Red. Marija Žukovska
• 
  Praca modela od kulis. Maksim Szczesnowicz o wybiegach, castingach i sesjach 13.08.2026 29min

  Pokaz mody oglądany z perspektywy publiczności jest dopracowanym widowiskiem, ale za kulisami towarzyszą mu pośpiech, przymiarki, długie przygotowania i napięcie przed wejściem na wybieg. Z kolei sesja fotograficzna wymaga kontroli każdego gestu, spojrzenia i ustawienia ciała. Czy w tej branży atrakcyjny wygląd rzeczywiście wystarcza?W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z modelem Maksimem Szczesnowiczem. Nasz gość opowiada o swojej drodze do modelingu, pierwszych doświadczeniach przed obiektywem i na wybiegu, współpracy z agencjami oraz wejściu na rynek zagraniczny. Pytamy także o przebieg castingów, różnice między pracą na Litwie i we Włoszech oraz emocje towarzyszące odrzuceniu.Red. Marija Žukovska
• 
  Henryk Sielewicz o wyjątkowym zjawisku astronomicznym 12.08.2026 29min

  Dzisiaj warto spojrzeć w niebo, bo czeka nas wyjątkowy spektakl. Tego wieczora natura przygotuje dla nas kilka niezwykłych astronomicznych atrakcji, które mogą zachwycić zarówno miłośników astronomii, jak i przypadkowych obserwatorów. To będzie zdecydowanie wieczór, w którym warto mieć głowę uniesioną ku gwiazdom. O szczegółach dowiemy się z rozmowy Renaty Dunajewskiej z astronomem Henrykiem Sielewiczem.Ved. Marija Žukovska
• 
  „Muzyka zawsze do mnie wraca”. Eryk Kliuk o pasji do produkcji 11.08.2026 29min

  Co dzieje się, kiedy producent i artysta mają inne pomysły na ten sam utwór? Czy w muzyce ważniejsza jest kreatywność, techniczne umiejętności, a może zdolność znalezienia wspólnego języka?W dzisiejszym odcinku audycji zapraszamy na drugą część rozmowy z producentem muzycznym Erykiem Klukiem. Tym razem skupiamy się przede wszystkim na współpracy z innymi twórcami i kulisach powstawania konkretnych utworów. Eryk opowiada o pracy z Kamilą Jakubėnaitė, Black Biceps, Kamuzą oraz Bartkiem Urbanowiczem, z którym stworzył własną interpretację utworu „Rendez-vous” zespołu Kombi. Rozmawiamy również o kreatywności, eksperymentowaniu z gatunkami i roli producenta w procesie twórczym.Red. Marija Žukovska
• 
  Mickuny – inwestycje, które zmieniają codzienność 10.08.2026 29min

  Mickuny, choć niewielkie, z każdym rokiem coraz wyraźniej pokazują swój potencjał. Dzięki kolejnym inwestycjom miejscowość zmienia się z myślą o mieszkańcach – powstają nowe i modernizowane są istniejące przestrzenie, poprawia się infrastruktura, a podejmowane działania sprawiają, że Mickuny stają się coraz bardziej przyjaznym miejscem do życia. O najbliższych planach opowiada starosta gminy Mickuny Daniel Żamojć.„Padudenam!“ – szkic dokumentalny zapraszający w mistyczną podróż po Dziewieniszkach – wyjątkowym regionie przygranicznym Litwy, gdzie przeplatają się języki, gwary, kultury oraz żywa, sięgająca dawnych czasów tradycja zaklęć i zamawiania. Przy granicy z Białorusią ukształtowała się tutaj wyjątkowa wyspa języka litewskiego, a w oczach badaczy region ten jest prawdziwym laboratorium językowym i wielonarodowym tyglem, który warto poznać. Gościmy autora filmu Antoniego Radczenko.Red. Renata Dunajewska
• 
  Festyn Kultury w Miedziukach: tam, gdzie żyje polska tradycja 07.08.2026 29min

  W małej miejscowości Miedziuki, gdzie wspólnota polska jest nieduża, co roku organizowany jest Festyn Kultury Polskiej Ziemi Szyrwinckiej „Śpiewaj z nami“. Wydarzenie ma na celu pielęgnowanie tradycji, języka i zwyczajów przodków oraz integrowanie lokalnej społeczności. Mimo że liczba Polaków z roku na rok maleje, mieszkańcy z dużym zaangażowaniem przygotowują to wyjątkowe święto. Choć społeczność polska w tej miejscowości jest coraz mniej liczna, festyn pokazuje, że tradycje można zachować i przekazywać kolejnym pokoleniom. Dzięki takim inicjatywom pamięć o polskiej kulturze pozostaje żywa, a wspólne świętowanie wzmacnia więzi między mieszkańcami. Rozmawiamy z organizatorką tego wydarzenia Stefanią Tomaszun, prezeską Szyrwinckiego Oddziału ZPL, kierowniczką zespołu „Czerwone Maki“.Są podróże, które mają wyjątkowy cel. Nie chodzi w nich o pokonywanie kilometrów, lecz o niesienie nadziei, wsparcia i realnej pomocy tym, którzy najbardziej jej potrzebują. Akcja „Żukiem dla Życia” powstała z przekonania, że nawet niewielki gest może mieć ogromne znaczenie. Uczestnicy wyruszą w drogę kultowym Żukiem z Krakowa, aby połączyć pasję do motoryzacji z pomaganiem i wspólnie wesprzeć hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie oraz jego podopiecznych. Do wspólnej podróży zaprasza dziś Państwa wolontariusz hospicjum Piotr Szymański.Red. Renata Dunajewska
• 
  Za kulisami dźwięku. Eryk Kliuk o tworzeniu muzyki od podstaw 06.08.2026 29min

  Jak z pojedynczej melodii powstaje utwór, który później słyszymy w radiu? Ile pracy kryje się za kilkoma minutami muzyki i dlaczego producentowi trudno już słuchać piosenek jak zwykłemu odbiorcy?Gościem dzisiejszego odcinka audycji jest Eryk Kliuk – samouk zajmujący się produkcją muzyczną od ponad 12 lat. Jego przygoda zaczęła się od obejrzenia materiału, w którym Martin Garrix tworzył utwór na żywo. Zwykła ciekawość szybko przerodziła się w eksperymentowanie z dźwiękiem, a następnie w pasję, do której – jak przyznaje – nieustannie powraca.W rozmowie Eryk Kliuk odsłania kulisy pracy producenta: opowiada o budowaniu utworu od pierwszej melodii, długich godzinach miksowania i masteringu, perfekcjonizmie oraz poszukiwaniu granicy między wizją producenta a pomysłem artysty.Red. Marija Žukovska
• 
  LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Antoni Pawłowicz, Andrzej Malkianis 05.08.2026 29min

  Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa.Dla wielu osób polski program Radia Litewskiego był przez lata czymś znacznie więcej niż tylko audycją radiową. Był jedynym miejscem, w którym można było usłyszeć język polski, wiadomości z życia Wileńszczyzny oraz rozmowy z ludźmi tworzącymi kulturę i historię regionu.Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś przypominamy Antoniego Pawłowicza i Andrzeja Malkianisa.Najzdolniejsi absolwenci szkół z polskim językiem nauczania na Litwie odebrali w Ambasadzie RP w Wilnie listy gratulacyjne i pamiątkowe upominki za wybitne wyniki osiągnięte na egzaminach maturalnych. Uhonorowanych zostało 65 absolwentów z 28 gimnazjów Wilna i Wileńszczyzny.Red. Renata Dunajewska
• 
  Od zesłania do nauki – losy Bronisława Piłsudskiego 04.08.2026 29min

  Polska Akademia Umiejętności jest instytucją naukową kontynuującą tradycje Akademii Umiejętności, założonej w XIX wieku. Zrzesza badaczy z różnych dziedzin nauki oraz prowadzi działalność naukową i kulturalną. Zagranicznymi członkami Akademii zostają naukowcy z innych krajów, którzy zostali wyróżnieni za znaczący wkład w rozwój swoich dyscyplin naukowych.Z Akademią Umiejętności był związany Bronisław Piłsudski, etnograf i muzealnik, wielki wygnaniec zesłany przez Rosjan na wschodnie krańce Azji, na Sachalin. O życiu i osiągnięciach Bronisława Piłsudskiego opowiada Jadwiga Rodowicz-Czechowska, zastępczyni dyrektora do spraw rozwoju Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.Red. Renata Dunajewska
• 
  Wilno upamiętnia ofiary zagłady Romów 03.08.2026 29min

  W Wilnie trwają wydarzenia poświęcone Międzynarodowemu Dniu Pamięci o Zagładzie Romów. Litewscy i zagraniczni historycy, badacze pamięci, specjaliści w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego oraz przedstawiciele społeczności romskiej dyskutują o sposobach upamiętniania ofiar ludobójstwa oraz o koncepcji przyszłego pomnika w Ponarach. O losie Romów po drugiej wojnie światowej opowiada Agnieška Avin-Ileri, antropolożka z Instytutu Socjologii przy Litewskim Centrum Badań Społecznych.Od źródeł rzeki, przez miejsca pełne historii, aż do Białego Mostu w Wilnie – ponad 30 młodych osób z Lawaryszek i okolic podjęło wyjątkowe wyzwanie. Dwudniowy spływ kajakowy Wilenką stał się nie tylko sportową próbą, ale także lekcją historii, współpracy i pokonywania własnych ograniczeń. „Najważniejsze były chęci. Wiedziałam, że młodzież da sobie radę” – mówi organizatorka inicjatywy, prezes Wspólnoty Mieszkańców Ławaryszek Krystyna Małyszko.Red. Renata Dunajewska
• 
  Jak powstaje piosenka, którą później słyszymy w radiu? 31.07.2026 29min

  Czy producent muzyczny jedynie obsługuje komputer, czy odpowiada za znacznie więcej? W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Anną Borkowską – piosenkarką i studentką produkcji muzycznej, która zabiera słuchaczy za kulisy współczesnego studia nagraniowego. Opowiada o tym, jak wygląda proces tworzenia utworu od pierwszej melodii aż po końcowy mastering, jakie umiejętności są dziś niezbędne producentowi muzycznemu, dlaczego studia zmieniają sposób słuchania muzyki oraz z jakimi stereotypami nadal mierzą się kobiety w tej branży.Red. Marija Žukovska
• 
  Czy media pokazują prawdziwy Bliski Wschód? O propagandzie i dezinformacji 30.07.2026 29min

  Polskie służby badają tajemniczy incydent, do którego doszło w województwie lubelskim podczas rosyjskiego ataku na Ukrainę. Według nieoficjalnych informacji jedną z rozważanych hipotez jest upadek rosyjskiej rakiety na terytorium Polski.Czy można zaufać informacjom o Bliskim Wschodzie, które codziennie pojawiają się w mediach? Jak odróżnić rzetelny przekaz od manipulacji i dlaczego warto spojrzeć na ten region z szerszej perspektywy? W dzisiejszym odcinku rozmawiamy z Katarzyną Dowejką o najczęstszych mitach dotyczących Bliskiego Wschodu, odpowiedzialnym mówieniu o konfliktach oraz o tym, jak rozwijać krytyczne myślenie wobec informacji pojawiających się w mediach i internecie. Nasza rozmówczyni poleca również książki, podcasty i inicjatywy kulturalne, które pomagają lepiej poznać historię, kulturę i codzienne życie mieszkańców regionu.Red. Marija Žukovska
• 
  Euro z nową twarzą. Skłodowska-Curie na banknotach? 29.07.2026 29min

  Czy już wkrótce na banknotach euro zamiast mostów zobaczymy twarz Marii Skłodowskiej-Curie, Beethovena czy Leonarda da Vinci? Europejski Bank Centralny zaprezentował projekty nowej serii banknotów i po raz pierwszy zaprasza mieszkańców Europy do współdecydowania o wyglądzie wspólnej waluty.Wojny, konflikty i kryzysy – właśnie z tym najczęściej kojarzymy Bliski Wschód. Czy jednak taki obraz jest pełny? W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejką, specjalistką od Bliskiego Wschodu, o tym, jak media kreują wizerunek regionu, dlaczego religia bywa błędnie przedstawiana jako główna przyczyna wszystkich problemów oraz jak rozpoznawać manipulację i dezinformację w czasach mediów społecznościowych i sztucznej inteligencji. Dowiemy się również, dlaczego warto korzystać z różnych źródeł informacji i jak nie dać się zwieść emocjonalnym przekazom, które często dominują nad faktami.Red. Marija Žukovska
• 
  Noc dronów nad Moskwą. Atak tuż przed spotkaniem Trumpa i Zełenskiego 28.07.2026 29min

  Minionej nocy region Moskwy stał się celem jednego z największych ataków dronowych od początku wojny.Czy islam jest tak restrykcyjny, jak często przedstawiają go media? Jak wygląda codzienne życie w Turcji i dlaczego tamtejsza gościnność potrafi zaskoczyć Europejczyków? W dzisiejszym odcinku naszej audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejko, absolwentką studiów bliskowschodnich, która dzieli się doświadczeniami zdobytymi podczas pobytu w Turcji oraz opowiada o kulturze, religii i mentalności mieszkańców regionu. Z rozmowy dowiemy się również, jakie możliwości zawodowe oferują studia bliskowschodnie i dlaczego, aby zrozumieć wydarzenia na Bliskim Wschodzie, warto patrzeć na informacje z wielu perspektyw.Red. Marija Žukovska
• 
  Poznać, zanim ocenisz. Jak studia bliskowschodnie pomagają przełamywać uprzedzenia 27.07.2026 29min

  Co sprawia, że młoda osoba wybiera studia poświęcone Bliskiemu Wschodowi? Czy język turecki rzeczywiście jest tak trudny, jak się wydaje? I jak wygląda codzienność studentki, która postanowiła poznać region znany większości z wiadomości o konfliktach?W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejką – specjalistką ds. Bliskiego Wschodu i absolwentką Uniwersytetu Wileńskiego. Nasza rozmówczyni opowiada o swojej drodze na studia bliskowschodnie, nauce języka tureckiego, pobycie w Turcji oraz o tym, jak kontakt z inną kulturą pomógł jej zweryfikować wiele powszechnych stereotypów. To rozmowa o pasji do poznawania świata, znaczeniu języka w budowaniu relacji między ludźmi i o tym, dlaczego Bliski Wschód warto poznawać nie tylko przez pryzmat polityki, ale także historii, religii i codziennego życia jego mieszkańców.Dlaczego setki osób każdego roku decydują się przejść pieszo ponad sto kilometrów z Ejszyszek do Ostrej Bramy? Co daje pielgrzymka i dlaczego wielu uczestników wraca na nią co roku? W dzisiejszym odcinku naszej audycji rozmawiamy z uczestniczką Iwoną Kisiel o kulisach 36. Pieszej Pielgrzymki Miłosierdzia. Usłyszymy o wyjątkowej atmosferze wspólnoty, wzruszających spotkaniach, trudnościach na trasie i historiach, które pozostają w pamięci na całe życie.Red. Marija Žukovska
• 
  Unikatowy namiot Kary Mustafy i skarby z Wawelu na wystawie w Wilnie 24.07.2026 29min

  Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, we współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu – Państwowymi Zbiorami Sztuki oraz Instytutem Polskim w Wilnie, zaprasza na międzynarodową wystawę „Od wroga do sojusznika. Litwa i Polska a Imperium Osmańskie od XIV do XIX wieku”.Wystawa przybliża historię relacji Wielkiego Księstwa Litewskiego i Królestwa Polskiego z ich południowym sąsiadem – Imperium Osmańskim.Centralnym punktem wystawy jest wyjątkowy eksponat – jedyny w Europie w pełni zachowany XVII-wieczny owalny, dwumasztowy namiot turecki z pierwszej połowy XVII wieku. Uważa się, że należał on do wielkiego wezyra Imperium Osmańskiego Kary Mustafy (1634/1635–1683).O głównym eksponacie opowiada Magdalena Ozga - kuratorka Zbiorów Tkanin Zamku Królewskiego na Wawelu.Kim byli św. Jakub i św. Krzysztof?Red. Renata Dunajewska
• 
  Andrzej Poczobut – Człowiek z marmuru, Człowiek z żelaza 23.07.2026 29min

  W Domu Kultury Polskiej w Wilnie odbyło się wyjątkowe spotkanie z Andrzejem Poczobutem – Polakiem z Grodna, dziennikarzem, działaczem społecznym oraz więźniem politycznym reżimu białoruskiego. Wydarzenie zgromadziło liczne grono uczestników, którzy mieli okazję wysłuchać jego świadectwa oraz porozmawiać o sytuacji Polaków na Białorusi, wolności słowa i prawach człowieka.Spotkanie w DKP było nie tylko cenną lekcją historii i współczesności, ale również wyrazem pamięci, solidarności i wsparcia dla wszystkich osób walczących o wolność, godność oraz podstawowe prawa człowieka.Red. Renata Dunajewska