De Jortcast

ตอน

• 
  dr Kelder en Co - 19 september - werkbaarheid minderheidskabinet, versplintering op rechts en rol oppositie 19.09.2026 45นาที

  Dit is de volledige uitzending van Kelder en Co van zaterdag 19 september, waarin Jort Kelder zich met een professorenpanel buigt over een spannende politieke week. Kan het kabinet Jetten verder, of moet het hele politieke systeem hervormd worden? Met Hoogleraar Transdisciplinaire Sociale Wetenschap aan de UvA, prof. dr. Matthijs Rooduijn, bespreken we de versplintering op rechts. Ook aan tafel zit historica prof. dr. Carla Hoetink, met wie Jort historische parallellen trekt. En politicoloog prof. dr. Tom van der Meer stelt staatsrechtelijke hervormingen voor: kan de Eerste Kamer niet worden afgeschaft? 
• 
  #1109 - "Rechter, je bent je boekje te buiten gegaan" 18.09.2026 30นาที

  Hoe kunnen we onafhankelijk en naar waarheid handelen, in de wetenschap, in de politiek en in de rechtspraak? Dit bespreekt Jort Kelder in de nazit met econoom em. prof. dr. Coen Teulings en en filosoof (en Nietzsche-kenner) prof. dr. Gert-Jan van der Heiden.  Opiniestuk waarover wordt gesproken:   https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-de-politisering-van-nederlandse-universiteiten-is-strijdig-met-hun-kerntaak~ba9c040a/
• 
  #1108 - Wees geen kuddedier, lees Nietzsche! 17.09.2026 25นาที

  Over sommige dingen valt niet te twisten. Maar als het aan Friedrich Nietzsche ligt, zit dat toch anders. Er zijn geen feiten, alleen interpretaties. En God? Die is dood. Wat heeft de filosofie van Nietzsche gedaan met ons waarheidsbesef? En kunnen mensen het eigenlijk wel aan als er geen universele waarheid bestaat? Te gast, over de rol van Nietzsche in het ontstaan van feitenvrije politiek, is filosoof en hoogleraar Metafysica prof. dr. Gert Jan van der Heiden. De hoogleraar legt uit waarom extreemrechts zo graag aan de haal gaat met Nietzsches denkbeelden en hoe we zijn beroemde 'Wil tot macht' wél moeten lezen. Ook buigt de filosoof zich over onze terugkeer naar God: waarom zijn we weer in zijn armen gedreven?
• 
  #1107 - Neoliberalisten, verenigt u! 15.09.2026 33นาที

  Het koffertje voor Prinsjesdag is afgeleverd in een land vol stakingskoorts en politieke onvrede. Toch draait de economie op volle toeren en zijn jongere generaties rijker dan vaak wordt gedacht. Is het neoliberalisme failliet, of klagen we met een volle maag? Om die vraag te beantwoorden schuift top-econoom en oud-CPB-directeur em. prof. dr. Coen Teulings aan in deze Jortcast. In zijn studententijd overtuigd lid van de CPN, maar inmiddels een scherp verdediger van de vrije markt. Een pleidooi voor dat zo ongeliefde neoliberalisme.  Shownotes: De podcastserie: College van Kelder & Teulings (https://podcastluisteren.nl/pod/College-van-Kelder-and-Teulings) De afscheidsrede van em. prof. dr. Coen Teulings (https://www.uu.nl/agenda/afscheidsrede-coen-teulings-econoom-in-een-neoliberaal-tijdsgewricht)
• 
  dr Kelder en Co - 12 sept 2026 - neoliberalisme, Nietzsche, platte oesters en de gasvoorraad 12.09.2026 43นาที

  Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waarin Jort Kelder belt met JA21-Kamerlid Daniël van den Berg, die zich zorgen maakt over de gasvoorraad. Te gast is prof. dr. Coen Teulings, die een lans breekt voor het zo gehate neoliberalisme. Jonge doctor Sophie Valk promoveerde op de platte oester, die uit onze wateren dreigt te verdwijnen. Hoogleraar metafysica prof. dr. Gert Jan van der Heiden schuift aan om te praten over de vaak verkeerd begrepen filosoof Friedrich Nietzsche. Kunnen we hem zien als de grondlegger van de feitenvrije politiek?
• 
  #1106 - Of we allemaal narcisten zijn 11.09.2026 31นาที

  Heeft er een verschuiving in de doelstelling van de wereldleiders van vandaag de dag plaastgevonden dat ze allemaal wat narcistischer zijn geworden? Of was het verleden vooral beeldvorming en zien we tegenwoordig eerlijker de rauwheid van de toppolitici als Trump? Volgens de ex-psychiater aan tafel hebben we allemaal iets narcistisch in ons, maar hoe houden we die narcist aan de top van de apenrots tevreden zodat hij (toch meestal een hij..) ons vanaf de positie niet gaat bekogelen. Te gast in deze nazit zijn ex-psychiater dr. Bram Bakker en dr. Laurien Crump, buitenland- en defensie-expert aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit. 
• 
  #1105 - Nederland schrikt van drugsgeweld (en neemt nog een snuifje) 10.09.2026 23นาที

  We zijn vorige week in Nederland opgeschrikt door drugsbendegeweld, maar wij zijn hier ook de grootste producenten van synthetische drugs als MDMA en ketamine en we zijn ook nog eens de grootste gebruikers. Waarom stoppen we  niet gewoon met die verdovende middelen en gaan nuchter door het leven? Dan zijn we ook van die ondermijning en gewapende bendes af? Waarom vluchten we in die roes die drugs en drank ons geeft? Te gast is dr. Bram Bakker, voormalig psychiater en bekend met de verslavingsproblematiek. Hij legt de vinger op de zere ziel en geeft tips hoe je zelf dat vluchtgedrag van excessief gebruik van middelen een halt kunt toeroepen.   Link naar Drugsdelta: https://npo.nl/start/serie/drugsdelta/afleveringen/seizoen-1 (https://npo.nl/start/serie/drugsdelta/afleveringen/seizoen-1)
• 
  #1104 - Poetin steeds agressiever dankzij Trump (en dan wint de AfD ook nog eens...) 08.09.2026 27นาที

  Een mislukte drone-aanslag in Leipzig, verdachte pakketjes bij Duitse elektriciteitsinstallaties en inlichtingendiensten die waarschuwen voor Russische sabotage. Volgens dr. Laurien Crump is Poetins toegenomen brutaliteit vooral te wijten aan de Amerikaanse president Donald Trump. Zijn gebrek aan rugdekking zorgt ervoor dat de NAVO niet daadkrachtig kan optreden. Crump is buitenland- en defensie-expert bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit en analyseert de schaduwoorlog waar Europa in verzeild is geraakt. Hoe moet Europa reageren op de Russische provocaties? En is de VS nou nog onze bondgenoot? Of zijn ze van kant gewisseld? En wat zijn de gevolgen van de winst van de AfD in de kleine Duitse deelstaat Sachsen-Anhalt?  Shownotes:  Interview met Trump in Playboy (https://www.ebroadsheet.com/wp-content/uploads/2017/03/playboy-interview-donald-trump-1990) (1990): (staat ook hier) https://www.ebroadsheet.com/wp-content/uploads/2017/03/playboy-interview-donald-trump-1990 Brieven van Lubbers aan Gorbatsjov (met hulp van Shevardnadze): https://www.nrc.nl/nieuws/2022/08/31/gorbatsjovs-geheime-briefwisseling-over-kruisraketten-met-lubbers-a4140337 https://www.vn.nl/lubbers-stille-strijd-voor-ontwapening
• 
  dr Kelder en Co - 5 sept 2026 - massaspermadonoren, MAGA, biologische klok, de roes 05.09.2026 48นาที

  Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Lisa Vliegenthart (Pro) over stappen die de politiek kan nemen om massaspermadonoren zoals Jonathan en Simon te voorkomen. Te gast is dr. Laurien Crump die een analyse geeft over de 'vriendschap' tussen Rusland en de VS en waarom er nu juist geen sprake is van een Koude Oorlog 2.0. Onze jonge dr. Gali Albalak heeft onderzoek gedaan naar onze biologische klok en wanneer je het beste kunt bewegen en sporten. En ex-psychiater dr. Bram Bakker legt uit waarom we als mensheid toch snel naar de verdovende middelen grijpen terwijl we weten welke schade drugsgebruik kan brengen (gezondheid, criminaliteit en milieuschade). 
• 
  #1103 - Complottheorieën en onafhankelijke wetenschap: wat is kennis? 04.09.2026 29นาที

  Is de kennis van de politicus ,de burger en de wetenschapper gelijk? Wat is juiste informatie eigenlijk in deze tijd van populisme versus feiten en grote ego's in de politiek? Daarover praat Jort Kelder in deze nazit met parlementair journalist drs. Leonard Ornstein (in de afrondende fase van zijn promotie-onderzoek over Pim Fortuyn) en cognitiewetenschapper dr. Max van Duijn verbonden aan de Universiteit Leiden. 
• 
  #1102 - Is AI al menselijker dan jij? 03.09.2026 25นาที

  Om gezond menselijk contact te onderhouden, heb je de vaardigheid empathie nodig, want hoe je reageert op een ander bepaalt ook of je in ‘de groep’ kunt blijven. En de mens is een groepsdier en heeft die kudde om zich heen nodig. Empathie leer je in je jeugd en je blijft bijleren, ook op hogere leeftijd. Dr. Max van Duijn onderzoekt het menselijk vermogen om zich in anderen in te leven en kijkt dan vooral naar kinderen. Zij zitten namelijk nog in het begintraject van deze vaardigheid onder de knie krijgen. Ook onderzoekt hij AI en hoever de modellen al zijn om ook empathisch te reageren. Volgens Van Duijn is AI al veel verder dan dat we dachten dat ze ooit zouden zijn, maar hoe beïnvloedt dat ons gedrag vandaag de dag? Wat betekent het dat jongeren steeds vaker ten rade gaan bij een chatbot ipv bij een mens? 
• 
  #1101 - Pogingen van links, maar rechts zal de politiek blijven domineren 01.09.2026 28นาที

  Versplintering op rechts, een geflopt Schoof-I en niet-ingeloste migratiebeloftes: rechts heeft het verprutst. Hoe kan het dan dat links hier niet van profiteert? Heeft Pro überhaupt nog toekomst? Of is een brede linkse beweging niet meer van deze tijd? Te gast erover is parlementair journalist Leonard Ornstein. Samen met fotograaf Bart Maat schreef hij het boek 'Het kabinet dat van niemand was', over Schoof-I, dat vandaag op 1 september verschijnt. Jort blikt met hem terug op het vorige kabinet en vraagt welke lessen de linkse oppositie hieruit kan trekken. Wat voor linkse beweging moet Pro worden om een breed electoraat aan te spreken? En hoe komen ze af van hun elitaire en moralistische imago? 
• 
  dr Kelder en Co - 29 augustus - Krimpflatie, linkse politiek, micrometeorieten, empathie 29.08.2026 46นาที

  Dit is de gehele uitzending van Dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over de krimpflatie. Te gast is drs. Leonard Ornstein die als parlementair journalist en Fortuyn-kenner een blik werpt op de nieuwe rechtse partijen en uitlegt waarom links daar niet van profiteert. Onze jonge dr. Guido Jonker deed onderzoek naar de micrometeoriet die je ook in je eigen dakgoot kunt vinden. En hoe belangrijk is empathie en verleren we dat door AI, met dr. Max van Duijn (tevens voorzitter van De Jonge Akademie van de KNAW). 
• 
  #1100 - Bestaat er nog zoiets als vooruitgang? 28.08.2026 28นาที

  In deze nazit praat Jort Kelder met cultuurfilosoof em. prof. dr. Maarten Doorman en staatsrechtgeleerde prof. dr. Wim Voermans over de vooruitgang. We willen voorwaarts, georganiseerder en beter, maar lukt dat wel? Sommige wetenschappers trekken die vooruitgangsgedachte in twijfel, maar een bekende voorstander hiervan is de wereldberoemde psycholoog professor Steven Pinker (Harvard) die onlangs nog een gastcollege gaf bij Voermans in Leiden. Hoe kijken Voermans en Doorman naar zijn ideeën over vooruitgang? Zijn we te negatief over onze samenleving en vooral, zijn onze politici en wel optimistisch genoeg? 
• 
  #1099 - Wat we kunnen leren van de Verlichting 27.08.2026 21นาที

  Je zou denken dat de filosofische stroming van de Verlichting iets is uit de 18e eeuw, maar nee, we leven nog steeds in de nadagen van deze periode volgens cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. De Verlichting heeft ons dankzij mensen als Kant, Rousseau en Voltaire het gelijkheidsdenken en het ‘sociale contract’ gegeven, maar hoe houdbaar is dat nog in deze tijd waar identiteitspolitiek weer populairder wordt? Volgens Doorman moeten we de idealen van de Verlichting zoals het zelf kritisch nadenken, koesteren en weerstand bieden aan de grootste bedreiging hiervan, de Big Tech. De filosoof schreef hierover een boek in de serie ‘Elementaire Deeltjes’ dat ook de titel draagt ‘De Verlichting’ en legt uit waarom deze stroming juist nu zo actueel is. 
• 
  #1098 - Hoe groot de kans is dat Jetten I sneuvelt 25.08.2026 29นาที

  Het minderheidskabinet Jetten-I was vanaf het begin al een gewaagd experiment te noemen. Maar nu het politieke jaar weer op gang komt, wordt wederom duidelijk hoé ingewikkeld de positie van het kabinet precies is. De VVD wil niet met Pro, BBB wil alle stikstofmaatregelen van tafel, en JA21 wil af van de vrijheidsbijdrage. Pro vindt op haar beurt de bezuinigen op sociale zekerheid onacceptabel.  Hoogleraar staatsrecht prof. dr. Wim Voermans schuift aan bij Jort om licht in deze politieke duisternis te scheppen. Hoe komt het kabinet het sterkst uit deze onderhandelingen? En wat moeten ze vooral niet doen? We trekken onze lessen uit het verleden en gaan terug naar 1963, toen zich volgens de professor een vergelijkbaar probleem voordeed.
• 
  dr Kelder en Co - 22 augustus 2026 - bijstandsjongeren, Jetten II, muziekgenezing & Verlichting 22.08.2026 46นาที

  Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Wimar Bolhuis (Pro) over de toename van het aantal jongeren met een bijstandsuitkering. Te gast is prof. dr. Wim Voermans over de onderhandelingen over de begroting en de kansen op het slagen van Jetten I. Waarom rommelt het zo op rechts? Onze jonge dr. Thomas Dirven heeft onderzocht hoe heilzaam muziek kan zijn als je wakker wordt uit een narcose. En Jort spreekt over de Verlichting met cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. Hoe belangrijk was deze stroming voor onze tijd nu en hoe houdbaar zijn de idealen van de denkers als Kant, Rousseau en Voltaire in tijden van Big Tech? 
• 
  #1097 - Verdorring idee van groene groei? 14.08.2026 28นาที

  Nu deze week wéér een hitterecord is gebroken en Trump, als leider van het land met de grootste economie ter wereld, verduurzamingsprojecten simpelweg de nek omdraait, denken we aan de slogan 'groene groei'. Is het wel mogelijk om in deze tijden economisch te groeien én de transitie te maken en zo het klimaat te redden? Te gast in deze nazit is naast prof. dr. Barbara Baarsma, die verschillende boeken schreef over 'groene groei', ook evolutionair ecoloog dr. Edwin Pos. Pos onderzoekt de biodiversiteit van onze bossen en die van de Amazone.   
• 
  #1096 - Europa in de fik: heeft het bos nog toekomst? 13.08.2026 20นาที

  Het bos staat in de fik. Wat doen bosbranden, langdurige hitte en droogte met ons ecosysteem? En heeft het Europese bos nog toekomst: en zo ja, hoe ziet deze er dan uit? Want niet alleen droogte bedreigt onze bossen: tussen 2018 en 2023 verdwenen er dagelijks zo’n 600 voetbalvelden aan groen in Europa. Te gast over de toekomst van ons bos is evolutionair ecoloog dr. Edwin Pos, hij is gespecialiseerd in evolutie, ecosystemen en biodiversiteit en promoveerde op de 16.000 boomsoorten in de Amazone. Moeten wij onze bossen anders gaan inrichten om beter tegen klimaatverandering te kunnen? En wat kunnen we leren van Brazilië, waar steeds minder bos gekapt wordt?
• 
  #1095 - Hoe de politiek een crisis wél kan oplossen 11.08.2026 32นาที

  Er is niets zo typisch Nederlands als voor alles een regel of een uitzondering opstellen. Daar heeft onze nationale bedrijvigheid baat bij, maar te veel regelgeving slaat het ondernemerschap neer. Daarom pleit econome prof. dr. Barbara Baarsma, hoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam, ervoor om de stofkam door ons systeem te halen; niet alleen qua wetgeving maar ook qua bestuur. Ze heeft met de denktank DenkWerk een AI-simulatie gemaakt van ruim tweehonderd ingewikkelde debatten en aan verschillende knoppen gedraaid hoe je doeltreffender en dus ook met minder tijd beslissingen kunt nemen, zodat onze grote problemen niet weer naar een volgend kabinet worden geschoven. Baarsma legt uit hoe we efficiënt aan de top kunnen blijven met onze economie en niet het land worden van nog langere wachtrijen.