Z nauką po imieniu

ตอน

• 
  Podróż za jeden fraktal – trzy matematyczne paradoksy 16.09.2026 12นาที

  Podróżowanie to doskonała okazja do odkrywania świata, ale czasami wystarczy samo zajęcie miejsca w pociągu, by niespodziewanie zderzyć się z granicami ludzkiej logiki. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w intelektualną wyprawę po matematycznych paradoksach, udowadniając, że abstrakcyjne zagadki potrafią skutecznie wywrócić nasze poczucie rzeczywistości. Z podcastu dowiesz się, dlaczego według starożytnego filozofa Zenona z Elei poruszający się obiekt tak naprawdę nigdy nie powinien dotrzeć do swojego celu. Odkryjesz zjawisko błędu pomiarowego linii brzegowej, zrozumiesz ukryty wymiar fraktali i poznasz absurdalne zasady nieskończonego Hotelu Hilberta. Włącz odcinek i sprawdź, jak teoretyczne łamigłówki pomagają zrozumieć zawiłości otaczającego nas świata!
• 
  Co dzieje się z mózgiem podczas snu? Adam Mirek o REM, pamięci i bezsenności 11.09.2026 13นาที

  Sen to zdecydowanie coś więcej niż tylko bezczynność. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w fascynującą podróż po śpiącym organizmie. Z podcastu dowiesz się, jak układ glimfatyczny oczyszcza mózg ze szkodliwych produktów przemiany materii oraz dlaczego faza REM to kluczowy czas dla porządkowania wspomnień. Prowadzący wyjaśnia również zjawisko mikro-snów i skutki przewlekłej bezsenności, która w dzisiejszych czasach dotyka aż jedną trzecią dorosłych. Włącz odcinek i sprawdź, czy można zrekompensować długotrwały brak snu!
• 
  Skąd się wzięły liczby? Historia, która zmieniła świat 02.09.2026 12นาที

  Liczby są nam niezbędne do funkcjonowania, jednak rzadko zastanawiamy się nad ich prawdziwym pochodzeniem. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w solową podróż po historii matematyki, rozkładając na czynniki pierwsze ewolucję systemów liczbowych. Z podcastu dowiesz się, jak starożytni Sumerowie ukształtowali nasz podział czasu oraz dlaczego Rzymianie posługiwali się mało wydajnymi znakami literowymi. Odkryjesz przełomowe znaczenie zera wyodrębnionego przez Majów i Hindusów, a także poznasz azjatyckie korzenie cyfr arabskich. Włącz podcast i zrozum, w jaki sposób dawne metody liczenia doprowadziły ludzkość do stworzenia binarnego świata komputerów.
• 
  Alergia. Kiedy wrogiem staje się kanapka z masłem orzechowym 26.08.2026 12นาที

  Kichanie i reakcje na pokarmy to wynik... pomyłki układu odpornościowego. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek tłumaczy mechanizmy powstawania alergii. Z podcastu dowiesz się, jak kontakt z alergenem uruchamia produkcję przeciwciał IgE i wyrzut histaminy do krwiobiegu. Poznasz zjawisko reakcji krzyżowych, przez które organizm myli białka brzozy z jabłkami. W audycji weryfikujemy też działanie leków przeciwhistaminowych oraz celowość wieloletniego odczulania. Włącz odcinek i zrozum procesy wpływające na Twoje ciało!
• 
  Bałtyk był kiedyś jeziorem. Co jeszcze skrywa najmłodsze morze świata? 19.08.2026 11นาที

  Często narzekamy na zimną wodę i płytkie dno, zapominając, jak fascynujące jest Morze Bałtyckie. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek analizuje unikalny ekosystem i skomplikowaną przeszłość bałtyckich wód. Z podcastu dowiesz się, że ten niezwykły zbiornik powstał zaledwie kilka tysięcy lat temu i pierwotnie stanowił olbrzymie jezioro lodowe. Prowadzący objaśnia, dlaczego Bałtyk charakteryzuje się tak małą głębokością i z jakiego powodu jego zasolenie przypomina raczej wodę w basenie niż ocean. Włącz nagranie i sprawdź, jak zjawiska geologiczne ukształtowały najmłodsze morze na naszej planecie!
• 
  Co naprawdę czyha na nas w lesie? Kleszcze, bąblowiec i chemiczna broń roślin 12.08.2026 12นาที

  Spacer po lesie kojarzy się z błogim relaksem i świeżym powietrzem, ale w rzeczywistości to podróż przez pole nieustannej biologicznej bitwy. W tym wydaniu audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabierze nas w fascynującą wyprawę po świecie leśnych organizmów, udowadniając, że natura to wysoce wyspecjalizowany mechanizm przetrwania. Z odcinka dowiesz się, jak niepozorne kleszcze wykształciły bezbłędny system lokalizowania swoich żywicieli i poznasz niepokojące metody polowania stosowane przez miniaturowe bąblowce. Zrozumiesz, dlaczego leśne rośliny nie są wcale tak bezbronne, a pozornie cichy i spokojny las to środowisko pełne ukrytych przed ludzkim wzrokiem sygnałów chemicznych. Włącz odcinek i sprawdź, jakie jeszcze sekrety kryje przed Tobą letnia leśna wędrówka!
• 
  Nos jako narzędzie ewolucji. Jak zapachy sterują emocjami? 05.08.2026 10นาที

  Zapachy towarzyszą nam na każdym kroku, ale rzadko zastanawiamy się nad ich chemicznym pochodzeniem i wpływem na nasze emocje. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabierze nas w podróż po świecie ludzkiego węchu, udowadniając, że nos to niezwykle potężne narzędzie ewolucyjne. Z podcastu dowiesz się, jak powstaje charakterystyczna woń letniego deszczu oraz dlaczego zapach skoszonej trawy to w rzeczywistości... wołanie roślin o pomoc. Włącz odcinek i sprawdź, jak lotne związki chemiczne kształtują to, co każdego dnia rejestruje Twój układ nerwowy!
• 
  H₂O na wakacjach. Od basenu do Morza Martwego 29.07.2026 12นาที

  Słońce i woda towarzyszą nam podczas każdego urlopu, ale rzadko zastanawiamy się nad ich ukrytymi właściwościami. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w wakacyjną podróż po świecie biologii i chemii, udowadniając, że letni wypoczynek jest pełen naukowych niespodzianek. Z podcastu dowiesz się między innymi jak filtry SPF chronią nasze DNA przed promieniowaniem UV i z czego wynika charakterystyczny zapach basenu. Włącz odcinek i sprawdź, jak znajomość praw natury może uratować Twoje wakacje!
• 
  Słońce - co naprawdę robi z naszą skórą? 22.07.2026 10นาที

  Słońce towarzyszy nam każdego dnia, ale rzadko zastanawiamy się nad tym, co jego promienie robią z naszą skórą. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w podróż po świecie promieniowania słonecznego, udowadniając, że letnie opalanie to z punktu widzenia komórek prawdziwa walka o przetrwanie. Dowiesz się, w jaki sposób kremy z filtrem SPF działają jak mikroskopijne lustra i z jakiego powodu organizm w obronie własnej produkuje melaninę. Odkryjesz również, że niektóre ryby potrafią błyskawicznie naprawiać uszkodzone przez słońce DNA. Włącz odcinek i sprawdź, jak prawa fizyki kształtują Twój wakacyjny wypoczynek na plaży!
• 
  Fizyka i anatomia piłki nożnej. Naukowiec ogląda Mundial 15.07.2026 12นาที

  Co dzieje się z organizmem piłkarza podczas meczu? I co łączy go z kibicem siedzącym na kanapie? Czy przerwy na nawodnienie (hydration break) mają sens z fizjologicznego punktu widzenia? Czy piłkarzem można się urodzić, czyli o co o talentach piłkarskich mówi genetyka? Czy odbicie piłki głową mogą być groźne? Na te i inne fascynujące pytania związane z piłkarskim Mundialem znajdziecie odpowiedź w najnowszym odcinku "Z nauką po imieniu". Adam Mirek naukowo opowiada o meczach piłkarskich, podaniach i strzałach, a także o kibicowaniu oraz Mistrzostwach Świata w piłce nożnej.
• 
  Dlaczego ciało "traci ważność"? Mechanizmy starzenia i walka z czasem 09.07.2026 12นาที

  Dlaczego z wiekiem tracimy sprawność i czy ten proces można w ogóle zatrzymać? W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek rozkłada mechanizmy starzenia na czynniki pierwsze. Objaśniamy, w jaki sposób telomery, wolne rodniki i komórki senescentne wpływają na degradację organizmu. Przybliżamy również świat natury, analizując fenomen długowieczności u homarów oraz meduz. Włącz nagranie i dowiedz się, co biologia mówi o przepisie na długie życie.
• 
  Zaskakujący świat dźwięków: Od szumu lasu po muzykę kosmosu 01.07.2026 10นาที

  Dźwięki otaczają nas przez całą dobę, ale rzadko zastanawiamy się nad ich mechanizmami i pochodzeniem. W tym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera słuchaczy w solową podróż po świecie akustyki, udowadniając, że narząd słuchu regularnie ulega fizycznym iluzjom. Z podcastu dowiesz się, dlaczego temperatura wody zmienia brzmienie jej nalewania. Odkryjesz również, że ryby wcale nie są nieme, a badacze potrafią przełożyć sygnały z kosmosu na słyszalne dla człowieka dźwięki. Włącz odcinek i sprawdź, jak prawa fizyki kształtują to, co każdego dnia rejestruje Twój mózg!
• 
  Po co naturze matematyka? Fibonacci na talerzu 24.06.2026 12นาที

  Wydawać by się mogło, że matematyka to tylko szkolny koszmar, ale w rzeczywistości jest to uniwersalny język natury. W nowym odcinku podcastu „Z nauką po imieniu” Adam Mirek udowadnia, że królowa nauk ukrywa się wszędzie – od naszego talerza po bezkres kosmosu. Dowiesz się, dlaczego amerykańskie cykady opanowały liczby pierwsze i z jakiego powodu pszczoły budują ule w oparciu o doskonałe sześciokąty. Odkryjesz również hipnotyzujący świat fraktali oraz zrozumiesz, co łączy ciąg Fibonacciego z potężnymi huraganami. Włącz odcinek i przekonaj się, że przyroda to tak naprawdę jedna wielka i zachwycająca układanka geometryczna!
• 
  Jak koty widzą po ciemku? Naukowe wyjaśnienie kocich supermocy 17.06.2026 11นาที

  Czy Twój domowy mruczek to tylko uroczy kanapowiec, czy może raczej wybitny mistrz fizyki i doskonale zaprojektowany drapieżnik? W tym wydaniu audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek bierze pod lupę biologię kotów, demaskując sekrety ich niezwykłej zwinności, terapeutycznego mruczenia i pozornie irracjonalnych nocnych gonitw. Obalamy również popularne mity, udowadniając między innymi, że za alergię u ludzi wcale nie odpowiada kocia sierść. To fascynująca podróż przez anatomię i historię tych zwierząt, która na zawsze zmieni sposób, w jaki patrzysz na swojego czworonoga.
• 
  Krzemowy mózg - jak myślą komputery i smartfony? 10.06.2026 11นาที

  W erze całkowitego uzależnienia od nowinek technologicznych mało kto zastanawia się, co tak naprawdę napędza nasze smartfony i laptopy. W tym wydaniu audycji Z nauką po Imieniu Adam Mirek zagląda pod obudowę współczesnych urządzeń, by przedstawić działanie procesorów, mikroskopijnych tranzystorów i kodu binarnego, z którymi obcujemy na co dzień. Wkraczamy w świat nieubłaganych praw fizyki kwantowej, które powoli wyznaczają ostateczne granice krzemowej rewolucji i miniaturyzacji. 
• 
  Krzemowy mózg - jak myślą komputery i smartfony? 10.06.2026 11นาที

  W erze całkowitego uzależnienia od nowinek technologicznych mało kto zastanawia się, co tak naprawdę napędza nasze smartfony i laptopy. W tym wydaniu audycji Z nauką po Imieniu Adam Mirek zagląda pod obudowę współczesnych urządzeń, by przedstawić działanie procesorów, mikroskopijnych tranzystorów i kodu binarnego, z którymi obcujemy na co dzień. Wkraczamy w świat nieubłaganych praw fizyki kwantowej, które powoli wyznaczają ostateczne granice krzemowej rewolucji i miniaturyzacji. 
• 
  Skąd komary wiedzą, kogo wybrać jako swój posiłek? 03.06.2026 11นาที

  Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego podczas letniego wieczoru to właśnie wy jesteście głównym celem ataku, podczas gdy wasi znajomi wydają się dla owadów wręcz niewidzialni? Choć komary traktujemy zazwyczaj jedynie jako irytujący błąd natury, w rzeczywistości to wyrafinowane maszyny śledzące, które bezbłędnie reagują na wydychany przez nas dwutlenek węgla i unikalny zapach skóry. W najnowszym odcinku audycji „Z nauką po imieniu” Adam Mirek bierze pod lupę biologiczne mechanizmy stojące za tymi ukąszeniami i sprawdza, dlaczego nasz własny układ odpornościowy funduje nam w odpowiedzi swędzące bąble. Gotowi na naukowe spotkanie z jednym z najmniej lubianych sąsiadów ludzkości?
• 
  Skąd się bierze choroba lokomocyjna - i inne pozostałości po ewolucji 27.05.2026 11นาที

  Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego przeglądanie telefonu na miejscu pasażera w jadącym samochodzie tak często kończy się nagłymi mdłościami? Choć na co dzień pędzimy autostradami i latamy samolotami, nasze ciała oraz mózgi wciąż w dużej mierze tkwią w epoce kamienia łupanego, działając według instrukcji napisanych tysiące lat temu. W najnowszym odcinku audycji „Z Nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera nas w fascynującą podróż po ewolucyjnych pamiątkach, które współcześnie bywają dla nas bardziej uciążliwe niż przydatne. Czas zwiedzić najdziwniejsze zakamarki ludzkiej biologii i zrozumieć, dlaczego nasz własny układ nerwowy wciąż daje nam ostrzeżenia... a nawet podpowiada nam, by doszukiwać się ludzkich twarzy w przednich reflektorach samochodu.
• 
  Sama chemia - to dobrze czy źle? 20.05.2026 11นาที

  Słowo „chemia” potrafi dziś wzbudzać skrajne emocje – od lęku przed sztucznymi dodatkami na talerzu, przez obawy związane z trudnym leczeniem szpitalnym, aż po romantyczne uniesienia. W najnowszym odcinku audycji Radia TokFM Adam Mirek zdejmuje z chemii odium nudnego szkolnego przedmiotu, udowadniając, że to właśnie ona napędza całą naszą codzienność. Zamiast analizować suche wzory na tablicy, zaglądamy do rozgrzanego piekarnika, by w procesie karmelizacji i reakcjach białek odkryć tajemnicę idealnego ciasta. To fascynująca opowieść udowadniająca, że nie musimy bać się chemii, bo tak naprawdę sami jesteśmy chodzącą reakcją chemiczną.
• 
  Nigdy nie jesteś sam. Co żyje w nas i na nas? 13.05.2026 12นาที

  Czy wiedziałeś, że we własnym ciele nigdy nie jesteś tak naprawdę sam? W tym odcinku podcastu „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera nas w głąb mikroskopijnego kosmosu, który nosimy na sobie i w sobie każdego dnia. Rozstrzygniemy odwieczny spór o to, czy w człowieku faktycznie żyje więcej mikrobów niż ludzkich komórek, i zajrzymy w najdalsze zakamarki naszej skóry, jamy ustnej oraz jelit. W audycji odkryjemy również, co nużeńce wyprawiają nocą na Twojej twarzy i dlaczego bakterie to nie tylko wrogowie, ale i Twoi najlepsi sprzymierzeńcy. Sprawdzimy też, jak nasi niewidzialni lokatorzy potrafią sterować Twoim nastrojem, apetytem, a nawet odpornością. Posłuchaj i przekonaj się, co dzieje się w Twoim organizmie!