Plik tekstowy

ตอน

• 
  Marcin Stasiak - "Lekarze prowincjonalni" 12.09.2026 40นาที

  Po II wojnie światowej jedną z najważniejszych obietnic nowej władzy było wprowadzenie powszechnej opieki zdrowotnej. Medycyna - tak jak prąd i oświata - miała dotrzeć do wszystkich. Wykształceni w dużych miastach, jechali leczyć do miasteczek, osad, osiedli, wsi. Czasem z poczucia misji, czasem z nakazu pracy. Przywozili ze sobą wiedzę, nowoczesne rozwiązania techniczne i nowe standardy higieny. Zaczynali często w warunkach polowych - bez mieszkań, mebli i wyposażenia gabinetów. Marcin Stasiak fascynująco opowiada o ich losach. Z fragmentów biografii, wspomnień oraz pamiętników lekarzy, stomatologów, felczerów, pielęgniarek i położnych wydobywa nie tylko historię modernizacji, ale także opowieść o przemianach polskiego społeczeństwa w pierwszych dwudziestu pięciu powojennych latach.
• 
  Agnieszka Taborska - "Bez skóry. Jak rozmawiać z ludźmi w żałobie" 05.09.2026 52นาที

  Co nas drażni po stracie bliskiej osoby, a co daje nam siłę? Czemu parskamy śmiechem w domu pogrzebowym? Jak zachwycać się światem w pojedynkę? W swojej najbardziej osobistej książce Agnieszka Taborska - pisarka, historyczka sztuki i specjalistka od surrealizmu, kreuje erudycyjną autofikcję, dołączając do takich twórców jak Joan Didion czy Roland Barthes. "Bez skóry.." wyrasta z bólu, jednak zamiast o śmierci, mówi o życiu. I o tym, co pomaga nam poczuć się mniej samotnie. Agnieszka Taborska była gościnią Maxa Cegielskiego.
• 
  Marek Węcowski - "Homer na nasze czasy" 29.08.2026 53นาที

  Kim był Homer? Czy w ogóle istniał? I dlaczego, po upływie trzech tysięcy lat, wciąż czytamy "Iliadę" i "Odyseję"? Przez stulecia uczeni spierali się o niego, spekulowali na jego temat i popadali w obsesje. Szukali go starożytni filologowie i romantyczni nacjonaliści, którzy widzieli w nim duszę narodu. Mickiewicz i Tołstoj czerpali z niego garściami, pisząc swoje epokowe dzieła. Psychiatrzy leczyli "Iliadą" weteranów wojennych. A sam Homer przez lata towarzyszył żołnierzom na wojnach, również tych współczesnych – zagrzewał ich do walki w okopach Gallipoli i w ruinach Mariupola - i pomagał zrozumieć, jak przemoc wpływa na człowieka. "Iliada" i "Odyseja" powracają do nas w najkrytyczniejszych momentach dziejów...
• 
  Anna Augustyniak - "Zieleniak" 22.08.2026 53นาที

  W sierpniu 1944 roku, podczas Powstania Warszawskiego, Niemcy przekształcili teren hali targowej przy ulicy Grójeckiej w Warszawie w obóz przejściowy. Przez Zieleniak, otoczony ceglaną ścianą i nadzorowany przez żołnierzy SS RONA, przeszło kilkadziesiąt tysięcy cywilów wypędzonych z domów. Książka oddaje głos kobietom, które do tej pory pozostawały w cieniu w oficjalnej narracji o Powstaniu Warszawskim. Zieleniak zapisał się w historii jako jedno z miejsc masowych gwałtów, tortur i mordów – często dokonywanych dla rozrywki. Anna Augustyniak, łącząc dokumentalną precyzję z literacką wrażliwością, przywraca zapomnianym ofiarom godność i miejsce w polskiej świadomości historycznej. Z autorką rozmawiał Max Cegielski.
• 
  Agnieszka Głębicka - "Śląszczyki" 15.08.2026 48นาที

  Panorama burzliwej historii Śląska opowiedziana przez silne kobiety. Powieść Agnieszki Głębickiej prowadzi nas przez dzieje śląskich rodzin, nierzadko rozdartych między tym, co polskie, a tym, co niemieckie. "Śląszczyki" są wielowarstwową powieścią o ludziach i miejscach, które jak w soczewce skupiają wielką i małą historię. A przede wszystkim o kobietach, które potrafią zawalczyć o swoje. Gościni: Agnieszka Głębicka.
• 
  Borysław Czyżak - "Gruppa. Buntownicy sztuki" 08.08.2026 55นาที

  Gruppa - szóstka studentów i absolwentów warszawskiej ASP postanowiła tworzyć razem i odpowiedzieć na brutalność politycznej rzeczywistości dziką, bezczelną sztuką: figuratywną, ironiczną, czasem obsceniczną, operującą groteską i śmiechem, który bywa jedyną możliwą reakcją na absurd. Ryszard Grzyb, Paweł Kowalewski, Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak, Marek Sobczyk i Ryszard Woźniak nie mieli oficjalnego programu. Chcieli malować żywiołowo, ekspresyjnie, opowiadając, a raczej wykrzykując swoje historie. Razem stworzyli coś, czego polska sztuka wcześniej nie widziała. W swojej najnowszej książce Borysław Czyżak przygląda się tej formacji z bliska: jej narodzinom w mroku stanu wojennego, rozkwitowi, rozpadowi i swoistemu renesansowi. Przypomina także o jej mniej znanych członkach - Małgorzacie Rittersschild czy Macieju Wilskim - którzy w pierwszych latach wystawiali z kanoniczną szóstką. Jego bogato ilustrowana monografia to pierwsze tak całościowe spojrzenie na fenomen Gruppy.
• 
  Magdalena Czubaszek - "Będziesz wrzeszczeć. Dziewczyny na polskiej scenie alternatywnej.." 01.08.2026 51นาที

  Lata osiemdziesiąte. Warszawa, Gdańsk, Wrocław. Podziemna scena muzyczna pulsuje, buntownicza i niepokorna. Zakazane teksty, małe kluby, a w nich chłopaki z gitarami, przy mikrofonach, w świetle reflektorów. A gdzie są dziewczyny? Ich śladem ruszyła Magdalena Czubaszek, laureatka Konkursu Reporterskiego Wydawnictwa Poznańskiego i Autorka reportażu pt. "Będziesz wrzeszczeć".
• 
  Robert Małecki - "Krótka noc, długi krzyk" 25.07.2026 53นาที

  Autor kryminałów Robert Małecki odwiedza Maxa Cegielskiego. Pisarz opowiada o swojej drodze do pisania kryminałów, literackich wyzwaniach, ostatniej książce, spotkaniach z czytelnikami oraz osobistym stosunku do bohaterów swoich książek. Jego ostatnia książka to opowieść o duecie brawurowych funkcjonariuszy, Wiesława Świrskiego i Mirosława Cichonia, którzy na początku lat 90. badając sprawę zaginięcia Mateusza – syna toruńskiego wicewojewody, powoli wikłają się w coraz mroczniejsze sekrety chłopaka.
• 
  Joanna Czeczott - "Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji" 18.07.2026 47นาที

  Gościnią Maxa Cegielskiego jest Joanna Czeczott. Autorka reportażu pt. "Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji" odwiedza miejsca, gdzie znajdowały się łagry, poszukuje ich śladów w przestrzeni i w pamięci mieszkańców Kazachstanu. Stara się pokonać ciszę, która unosi się nad kazachskim stepem. Choć dziś Kazachstan jest niepodległym państwem, wydaje się jednak, że jego pamięć wciąż pętają niewidzialne kajdany.
• 
  Maciej Gdula - "Jak uniknąć tragedii? William Szekspir a świat współczesny" 11.07.2026 49นาที

  Czy dramaty Szekspira mogą być kluczem do zrozumienia współczesnego świata - bezwzględnego dążenia ludzi do władzy i bogactwa, fatalnej skłonności do przemocy? Maciej Gdula przekonuje, że tak. W jego odczytaniu Szekspir, świadomy destrukcyjnych sił człowieka, uczy nas jednak przede wszystkim, jak uniknąć tragedii. Największy pisarz wszech czasów sprzeciwia się sceptycyzmowi i podejrzliwości, by przedłożyć nad nie siłę, dzięki której ludzie zdolni są przebaczać, wyzwalać się ze strachu i odbudowywać relacje z innymi.
• 
  Aneta Pawłowska-Krać - "Milion myśli naraz. O dorosłych z ADHD" 04.07.2026 48นาที

  Świadomość społeczna dotycząca ADHD u dorosłych nadal jest niewielka. Jak oceniamy ludzi, którzy nieustannie odkładają wszystko na potem, zapominają o ważnych wydarzeniach, zostawiają po sobie bałagan, są niestabilni emocjonalnie? Zazwyczaj uważamy, że sami są sobie winni. Oni także często się o to obwiniają. Książka Anety Pawłowskiej-Krać pokazuje, jak krzywdzące jest takie podejście. O tym, z jak różnymi problemami mierzą się osoby z ADHD i jak mogą sobie z nimi radzić, "Milion myśli naraz. O dorosłych z ADHD" rozmawiał Max Cegielski.
• 
  Anna Brzezińska - "Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny... 27.06.2026 49นาที

  Rozmowa z Anną Brzezińską - autorką książki "Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet". Bankierki i niewolnice, ladacznice i urzędniczki, żebraczki i położne, czarownice i mistyczki. W średniowieczu niewiasty uważano za grzeszne córki Ewy, moralnie i intelektualnie ustępujące mężczyznom. Prawa i zwyczaje poddawały je władzy ojców, mężów i braci - dla ich dobra, oczywiście. Ale losy prawdziwych kobiet udowadniają, że były istotami znacznie bardziej złożonymi i skomplikowanymi, niż się nam czasami wmawia. Anna Brzezińska nie romantyzuje przeszłości: pokazuje sprawczość tam, gdzie była możliwa - jako opór, spryt, adaptację lub walkę o godność. Kobiety z jej opowieści uczą, czym naprawdę było średniowiecze - a wiele z ich doświadczeń pozostaje zaskakująco aktualnych. Z autorką książki
• 
  Maciej Płaza - "Kasperl i Margit" 20.06.2026 48นาที

  Początek XX wieku. Pograniczny świat Polaków i Niemców chwieje się w posadach. Galopuje postęp, rozkwita popkultura, a zaraz za wolnością idą niebezpieczne idee. Kasperl i Margit zostają wrzuceni w wir zdarzeń, w których człowiek jest jedynie marionetką w rękach znacznie potężniejszych sił. Powieść Macieja Płazy ukazuje panoramę epoki w jej nieustannym fermencie: od wielkiej wojny, przez powstanie wielkopolskie, po narodziny nazizmu. Rejestruje unikalne gwary, prowadzi drogami nędzy oraz przepychu...
• 
  Adam Robiński - "Faronauci. Dookoła Bałtyku" 13.06.2026 48นาที

  Adam Robiński zabiera nas w podróż dookoła Bałtyku, wędrując wzdłuż wybrzeży dziewięciu krajów Litwy, Łotwy, Estonii, Rosji, Finlandii, Szwecji, Danii, Niemiec i Polski. W rezultacie, wzorem poety Tomasa Tranströmera, opisuje nie jeden, lecz wiele Bałtyków. Widzi mozaikę siedlisk i krajobrazów: słonawych lagun, piaszczystych plaż, wydm, klifów oraz skalistych archipelagów. Podąża wzrokiem za kluczami migrujących ptaków, a potem zagląda pod wodę, do świata morświnów, a także większych waleni, które czasem zaglądają w te strony. Wędruje po zamarzniętej zatoce, wchodzi do latarni morskich i studiuje trasy słynnych wypraw. Wreszcie dociera tam, gdzie granice morza i lądu się zacierają - czy to za sprawą niepowstrzymanych sił geologii, czy wyłącznie ludzkiej fantazji.
• 
  Ziemowit Szczerek - "Baciary z piekła rodem" 06.06.2026 50นาที

  Brutalna i ironiczna historia o Europie i Polsce - bezlitosna wobec mitów, historii i polityki. "Baciary z piekła rodem" to druga powieść kryminalna Ziemowita Szczerka, która rozgrywa się w alternatywnej rzeczywistości, a bohaterem jest prywatny detektyw Franc Kary. I właśnie o tej książce, ale także fascynacji alternatywną historią Polski Max Cegielski rozmawiał z pisarzem w tym odcinku naszego cyklu.
• 
  Monika Borys - "Bezwstydne obrazy" 30.05.2026 47นาที

  Książka Moniki Borys - "Bezwstydne obrazy" opowiada o popkulturowych reprezentacjach klas ludowych w odniesieniu do przemian społecznych, politycznych i medialnych, jakie dokonały się i dokonują w ostatnich trzech dekadach w polskiej przestrzeni publicznej. Tytułowe bezwstydne obrazy to obrazy niskiej jakości, których moc opiera się na umiejętności szybkiej i szerokiej cyrkulacji w mediach. Udaje im się rozbijać inteligenckie reguły smaku, które zakładają, że takie obrazy (a także ludzie przez nie przedstawiani) powinny się raczej „wstydzić” swojego pochodzenia i podporządkować społecznym hierarchiom smaku i wartości.
• 
  Helena Piecuch - "Mamuna" 23.05.2026 50นาที

  Jak to jest być złą matką? Dokąd mogą zaprowadzić kobietę rozpacz i nuda? A co, jeśli własne dzieci zaczynają przypominać spełnienie przepowiedni? "Mamuna" to mroczna kronika rozpadu rodziny - niepokojąca opowieść o macierzyństwie, zaniedbaniu i sile mitu, który wciąż potrafi pochłaniać żywych. Gościnią Maxa Cegielskiego w Pliku Tekstowym była autorka "Mamuny" Helena Piecuch.
• 
  Patryk Mogilnicki - "Conan sp. z o.o..." 16.05.2026 52นาที

  W dzisiejszym odcinku Max Cegielski rozmawia z Patrykiem Mogilnickim, autorem książki "Conan sp. z o.o. Polscy ilustratorzy i projektanci okładek książek fantastycznych w Polsce okresu transformacji (1985-1995)”.
• 
  Przemysław Wielgosz - "Pogoda dla rewolucjonistów. Jak zmienić świat w czasie katastrofy" 09.05.2026 50นาที

  Eksperci zapowiadają koniec świata, rządzący dodają, że ceną za przetrwanie będzie pożegnanie się z demokracją, bogacze z 1% twierdzą, że nie stać nas na powszechny dostatek. A może jest zupełnie inaczej? W swej najnowszej książce Przemysław Wielgosz pisze, że gdy globalny kapitalizm zderza się z planetarnymi granicami swej ekspansji, uchyla się okno możliwości. Wbrew pesymistycznej aurze naszej epoki autor "Pogoda dla rewolucjonistów..." dowodzi, że w czasie katastrofy da się zmienić świat na lepsze. Co więcej, sięga do historii, by pokazać, że w przeszłości już się to zdarzało. Gość: Przemysław Wielgosz.
• 
  Krzysztof Katkowski - "Radykalna. Wszystkie sprzeczności Jadwigi Staniszkis" 02.05.2026 42นาที

  Ta biografia pokazuje Staniszkis w pełnym spektrum: od buntowniczki Marca ’68 po ikonę socjologii, od kobiety o genialnym umyśle po osobę, która – jak twierdziło wielu jej bliskich - "czasem widziała zbyt wiele" i zawsze mówiła o tym głośno. Gościem Maxa Cegielskiego był autor książki Krzysztof Katkowski, socjolog, tłumacz literacki, dziennikarz i poeta.