TurboHistoria

ตอน

• 
  Od Cedyni po II wojnę światową. Fakty i mity o polsko-niemieckiej historii 18.09.2026 45นาที

  Cedynia, Krzyżacy, zabory i koszmar II wojny światowej. Czy rzeczywiście tak wyglądało tysiąc lat polsko niemieckiej historii? A może w tej historii było znacznie więcej współpracy, wzajemnych fascynacji i wspólnych interesów, niż podpowiada zbiorowa pamięć? O mitach, konfliktach i błędnych decyzjach, które kształtowały relacje obu narodów, Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Andrzejem Chwalbą, historykiem, wykładowcą Uniwersytetu Jagiellońskiego i współautorem książki "Nie będzie Niemiec... Polska-Niemcy. Tysiąc lat wojny i pokoju".
• 
  Kraków pod niemiecką okupacją. Życie w stolicy Generalnego Gubernatorstwa 11.09.2026 50นาที

  Dlaczego okupanci wybrali Kraków na stolicę Generalnego Gubernatorstwa i jak wyglądało codzienne życie jego mieszkańców podczas II wojny światowej? Kim był Hans Frank i jak niemiecka obecność zmieniła miasto? Krzysztof Grzybowski rozmawia z Janem Jakubem Grabowskim, historykiem, przewodnikiem po Krakowie i autorem książki "Okupowany Kraków. Przewodnik po dawnej stolicy Generalnego Gubernatorstwa".
• 
  Jak wypoczywało się w PRL-u? Wczasy dla robotników, inteligencji i partyjnych elit 04.09.2026 46นาที

  W PRL-u prawo do wypoczynku było zapisane w Konstytucji, a organizacja urlopów stała się częścią państwowego systemu. Gdzie wypoczywali robotnicy i chłopi, dokąd wyjeżdżała inteligencja, a jakie ośrodki były zarezerwowane dla partyjnych elit? Jak działał Fundusz Wczasów Pracowniczych i co architektura sanatoriów oraz domów wczasowych mówi o ówczesnym społeczeństwie? Krzysztof Grzybowski rozmawia z Błażejem Ciarkowskim, historykiem architektury i autorem książki "Remontownia ciał i dusz. Domy wczasowe i sanatoria w PRL-u".
• 
  "Wielka Trwoga". Z czym mierzyli się Polacy po zakończeniu wojny? 28.08.2026 43นาที

  Koniec II wojny światowej przyniósł Polakom ulgę i nadzieję na nowe życie, ale także przemoc, chaos i głęboką niepewność. Gwałty, bezkarność radzieckich żołnierzy, wojenne traumy, bieda i problemy ze znalezieniem swojego miejsca tworzyły rzeczywistość pierwszych powojennych lat. Jak naprawdę wyglądała Polska po 1945 roku i jak społeczeństwo próbowało odnaleźć się w nowej rzeczywistości? O powojennym kryzysie i jego długotrwałym dziedzictwie Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Marcinem Zarembą, historykiem i autorem książki "Wielka Trwoga. Polska 1944-1947. Ludowa reakcja na kryzys".
• 
  Średniowiecze kobiet. Życie zupełnie inne, niż podpowiadają nam stereotypy 21.08.2026 43นาที

  Jak wyglądało życie zwyczajnych kobiet w średniowieczu i na ile różniło się od naszych wyobrażeń? Kim były beginki i jak w wiekach średnich wyglądała... budowlana samowola? O nie wcale tak mrocznym średniowieczu, kobietach i ich codzienności Krzysztof Grzybowski rozmawia w "Turbohistorii" z Anną Brzezińską - historyczką, mediewistką, pisarką i autorką książki "Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet".
• 
  Dlaczego Hiszpanie chwycili za broń przeciw sobie? 90 lat od wybuchu wojny domowej 14.08.2026 46นาที

  Wojna domowa w Hiszpanii była jednym z najkrwawszych konfliktów XX wieku i zapowiedzią wydarzeń, które wkrótce ogarnęły Europę. O przyczynach wybuchu wojny, podziałach hiszpańskiego społeczeństwa oraz o tym, czy konfliktowi można było zapobiec, opowiada dr Marcin Mleczak, historyk.
• 
  Jerzy Waszyngton. Od marzeń o brytyjskim mundurze do prezydentury 07.08.2026 40นาที

  Jerzy Waszyngton, późniejszy przywódca amerykańskiej wojny o niepodległość i pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych, za młodu najbardziej pragnął zostać… brytyjskim oficerem. Los jednak wybrał dla niego inną drogę. O filmie "Młody Waszyngton", wielkiej polityce, brytyjskiej koronie i aspiracjach kolonistów opowiedział Piotr Sutowicz, historyk i publicysta.
• 
  31 lipca 1944. Ostatnie godziny przed godziną "W" 31.07.2026 45นาที

  31 lipca 1944 - ostatnie chwile przed godziną „W”. Nadzieje, obawy i polityczne kalkulacje. Co ostatecznie zdecydowało o wydaniu rozkazu o rozpoczęciu powstania w Warszawie? Czy ta decyzja mogła być inna? Krzysztof Grzybowski rozmawiał o wydarzeniach poprzedzających wybuch Powstania Warszawskiego z prof. Andrzejem Zawistowskim, historykiem z Instytutu Pileckiego.
• 
  1956. Rok, który odmienił Polskę 24.07.2026 42นาที

  Rok 1956 był jednym z najważniejszych momentów w historii Polski Ludowej. Referat Nikity Chruszczowa, śmierć Bolesława Bieruta, Poznański Czerwiec i powrót Władysława Gomułki na szczyty władzy zmieniły bieg wydarzeń politycznych w kraju. Co działo się za kulisami tych wydarzeń i dlaczego to właśnie Poznań stał się miejscem społecznego buntu? O tym Krzysztof Grzybowski rozmawia z dr. Pawłem Sasanką, historykiem z Instytutu Pileckiego.
• 
  Grunwald bez legend. Jak wyglądała wielka wojna z Krzyżakami? 17.07.2026 45นาที

  Bitwa pod Grunwaldem pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski, ale wokół wielkiej wojny z zakonem krzyżackim wciąż narosło wiele pytań. Jak doszło do konfliktu, co przesądziło o zwycięstwie wojsk Władysława Jagiełły i czy król mógł lepiej wykorzystać triumf z 1410 roku? O tym mówił historyk Michael Morys-Twarowski, autor książki "Jagiełło Rex. Początek dynastii".
• 
  Średniowiecze - czas zacofania? Prawda kontra stereotypy 10.07.2026 41นาที

  Czy średniowiecze rzeczywiście było epoką brudu, ciemnoty i zabobonów, za jakie przez lata je uważaliśmy?? Anna Zielińska, archeolożka i autorka książki "Historyczne bzdury o średniowieczu", rozprawia się z najpopularniejszymi mitami dotyczącymi tej epoki i pokazuje, jak wiele wyobrażeń o życiu rycerzy, mieszczan i chłopów nie ma nic wspólnego z historyczną rzeczywistością.
• 
  Megality, bumerangi i zapomniani bogowie - tajemnice pradziejów Polski 03.07.2026 38นาที

  Skąd nad Wisłą wziął się bumerang, starszy o tysiące lat od australijskich? Kim byli budowniczowie tajemniczych kamiennych murów w Karpatach i czym były pradziejowe rondele? Szymon Zdziebłowski, archeolog, publicysta i autor książki "Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa", zabiera słuchaczy w podróż do najdawniejszych dziejów naszych ziem.
• 
  Czerwiec '76. Bunt, który zmienił Polskę 26.06.2026 43นาที

  Drastyczne podwyżki cen, robotniczy bunt i brutalna odpowiedź komunistycznych władz. Czerwiec 1976 roku na trwałe zmienił historię PRL i stał się jednym z najważniejszych etapów na drodze do narodzin demokratycznej opozycji. Dr Paweł Sasanka, historyk, przypomni kulisy protestów w Radomiu, Ursusie i Płocku oraz ich polityczne konsekwencje.
• 
  Od wygnanego władcy do króla Polski. Michael Morys-Twarowski o drodze Jagiełły do korony 19.06.2026 51นาที

  Jeszcze jako władca Litwy Jagiełło wydawał się politykiem skazanym na porażkę. Stracił tron, mierzył się z wewnętrznymi konfliktami i nie był naturalnym kandydatem do polskiej korony. Mimo to zdobył rękę królowej Jadwigi, zjednoczył Polskę i Litwę oraz stworzył fundamenty jednej z najważniejszych dynastii w dziejach Europy Środkowej. O niezwykłej drodze Jagiełły opowie historyk Michael Morys-Twarowski, autor książki "Jagiełło Rex. Początek dynastii".
• 
  Republika młodych ludzi. Historia powojennej utopii w Bartoszycach 12.06.2026 44นาที

  Gdy skończyła się II wojna światowa w Polsce żyło 1,7 mln sierot. Właśnie wtedy w wyludnionych, poniemieckich Bartoszycach, w dawnych wojskowych koszarach postanowiono stworzyć miejsce, gdzie będzie można dać im szansę na normalne życie. Tak powstał gigantyczny dom dziecka, będący jednocześnie starannie zaplanowanym eksperymentem społecznym mającym stworzyć "nowego człowieka”. Obok siebie mieli tu żyć mali repatrianci ze Wschodu, młodzi powstańcy warszawscy i poniemieckie sieroty. O zapomnianej dziś historii "republiki młodych ludzi" Lrzysztof Grzybowski rozmawiał z Bernadettą Darską, autorką książki "Republika ludzi młodych. Opowieść o nowym człowieku".
• 
  Między mitem a archeologią. Prof. Jarosław Źrałka o tajemnicach cywilizacji Majów 05.06.2026 46นาที

  Majowie pozostają jedną z najbardziej fascynujących cywilizacji w dziejach, choć wiele powszechnych przekonań na ich temat niewiele ma wspólnego z rzeczywistością. Kim byli dawni mieszkańcy Ameryki Środkowej, dlaczego ich cywilizacja nie zniknęła i co o ich świecie mówią najnowsze odkrycia archeologiczne? O historii, mitach, zagadce upadku wielkich miast oraz pracy polskich badaczy w regionie mówił prof. dr hab. Jarosław Źrałka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, archeolog i autor książki "Majowie na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej".
• 
  Zamach majowy bez mitów. Kulisy przejęcia władzy 29.05.2026 50นาที

  Dlaczego prezydent Wojciechowski odrzucił żądania Piłsudskiego? Czy wojska wierne rządowi miały szanse na zwycięstwo? Kogo wspierała warszawska ulica? Kto tak naprawdę wygrał dla marszałka zamach majowy? W Turbohistorii powracamy do rozmowy z profesorem Andrzejem Chwalbą o kulisach i mitach związanych z majowymi wydarzeniami roku 1926.
• 
  Czy do zamachu majowego doszło przez… przypadek? 22.05.2026 44นาที

  Czy zamach majowy był od początku starannie zaplanowanym przejęciem władzy, czy wydarzeniem, które wymknęło się spod kontroli? W "Turbohistorii" wracamy do dramatycznych dni maja 1926 roku, gdy Polska znalazła się o krok od wojny domowej. O kulisach przewrotu, politycznych napięciach II Rzeczypospolitej mówił prof. Andrzej Chwalba, autor książki "Maj 1926. Zamach, którego miało nie być".
• 
  Grupa Wagnera i marsz Prigożyna. Bunt, prowokacja czy gra Kremla? 15.05.2026 48นาที

  Czym tak naprawdę był Marsz Sprawiedliwości Grupy Wagnera i czy jej twórca Jewgienij Prigożin, przez lata wierny współpracownik rosyjskiego prezydenta, musiał zapłacić za to najwyższą cenę? W "Turbohistorii" powracamy do historii Grupy Wagnera i towarzyszących jej tajemnic. Czy wydarzeniate były polityczną ustawką z Kremlem, walką na szczytach władzy czy prawdziwym buntem? Naszym gościem jest Stanisław Sadkiewicz, autor książki "Muzykanci. Nieopowiedziana historia Grupy Wagnera".
• 
  Ślimaki, smoki i jednorożce. Jak czytać dziwny świat średniowiecza? 08.05.2026 45นาที

  Średniowieczne manuskrypty pełne są scen, które dziś wydają się niepokojące, groteskowe albo wręcz absurdalne: rycerze walczący ze ślimakami, demony z twarzami na pośladkach, postaci wychodzące z brzucha smoka czy medyczne receptury wykorzystujące róg jednorożca. Za tymi obrazami kryją się jednak symbole, wierzenia i opowieści, które przez wieki były dla odbiorców całkowicie zrozumiałe. O tym, jak odczytywać niezwykły język średniowiecznej sztuki i dlaczego jej wyobraźnia wciąż fascynuje współczesnych, opowiadała w audycji "TurboHistoria" Zofia Załęska.