Het Spreekuur

Épisodes

• 
  #50: PTSS: hoe een trauma je hersenen & vaten kan afremmen 15.09.2026 25min

  Het idee dat een trauma alleen tussen je oren zou zitten, is volgens velen gelukkig achterhaald. Maar op welke manieren zoiets kan doorwerken in je lichaam, is minder bekend. Heftige, levensveranderende gebeurtenissen kunnen namelijk sporen nalaten in je hersenen én je hart – zelfs als het acute gevaar allang voorbij is. Welke blijvende veranderingen kan een trauma in de hersenen aanbrengen? Waarom ontwikkelt de ene persoon wel Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS) na een trauma, maar de ander niet? En wat doet een ingrijpende gebeurtenis met de kans op hart- en vaatziekten? Erik en Leonard laten in deze aflevering zien dat trauma’s in allerlei vormen voorkomen en misschien ook wel dichterbij plaatsvinden dan je denkt.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #49: Hoteldebotel & vlinders in je buik: is verliefdheid gezond? 08.09.2026 34min

  Geen concentratie, weinig eetlust en alleen maar bij die ene persoon willen zijn: wanneer je een flinke verliefdheid te pakken hebt, kan dat best ingrijpend zijn. Toch kan de roze wolk waar je je op bevindt, een hoop verbloemen. Zijn deze gevoelens, waar je zelf weinig invloed op hebt, nou gezond voor je? En wat vertellen ze je over de rest van je relatie? Erik en Leonard duiken in de wereld van snelkloppende harten en op hol geslagen hersenen - hoewel zij dit vooral zien als de uitgelezen kans om eens uitgebreid het liefdesleven van Brechje te ontleden.. Meer weten over verliefdheid? Lees dit Quest-artikel.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #48: Sprakeloos na een beroerte - wat is afasie? 01.09.2026 37min

  Wat als je na een hersenbloeding of - infarct ineens niet meer kunt zeggen wat je denkt? Je weet precies wat je wil vertellen en welke woorden je daarvoor nodig hebt, maar ze komen er niet uit. Erik legt uit hoe het kan dat je na een beroerte ‘afasie’ kan ervaren: het wegvallen van taalvaardigheden als spreken, schrijven en lezen. En kan je er weer van herstellen? Want hoewel schade aan de hersenen niet altijd volledig te herstellen is, kan er soms nog veel worden gewonnen. Ook komen de heren terug op de eerste heuse Spreekuur-prijsvraag: wie wist iets te bedenken dat goed voor je hersenen, maar slecht voor je hart is - of andersom - en gaat er met twee gesigneerde boeken vandoor? Meer weten over woordvindingsproblemen? Lees dit Quest-artikel.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #47: Geen vlees, wel kippenvel 25.08.2026 36min

  Steeds meer mensen kiezen ervoor om minder of helemaal geen dierlijke producten te eten. Maar loop je door een vegetarisch of veganistisch dieet geen voedingsstoffen als eiwitten, ijzer en vitamine B12 mis? Leonard licht voor je uit wat de wetenschap zegt over omnivoren, pescotariërs, vegetariërs en veganisten.  Daarnaast beantwoordt Erik de luisteraarsvraag: waarom krijgen we kippenvel van muziek? Hoe kan één nummer je ineens terugbrengen naar een dierbare herinnering of je diep ontroeren? De heren luisteren samen met Brechje naar hun favoriete nummers om na te gaan welke route klanken in je hersenen afleggen en welke universele gevoelens muziek bij ons allemaal kan losmaken. Luister naar Onmisbare Krachten in je favoriete podcastapp voor het hele verhaal van Bram en ontdek ook de andere verhalen achter de supportrollen bij Defensie. Check hier jouw ideale Schijf van Vijf Eriks ‘kippenvelnummer’ Leonards ‘kippenvelnummer’ Brechjes ‘kippenvelnummer’See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #46: De unieke verbinding tussen je hart & je brein 11.08.2026 24min

  Hoe goed kennen het hart en de hersenen elkaar eigenlijk? In deze aflevering laten Erik en Leonard je het snijvlak zien tussen hun twee specialismen. Hoe communiceren onze twee belangrijkste organen met elkaar? En is alles wat (on)gezond is voor het hart, dat ook voor de hersenen?   Zo leer je bijvoorbeeld dat emoties in de hersenen je hartslag kunnen bepalen en hersenschade kan leiden tot een hartritmestoornis, maar hoe vice versa hartproblemen juist weer de kans op een herseninfarct kunnen vergroten.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #45: Van hoogbegaafdheid tot vaatgezondheid 04.08.2026 31min

  Hoogbegaafdheid wordt vaak geassocieerd met een hoog IQ, uitzonderlijke schoolprestaties en minder sterke sociale vaardigheden. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Wat kunnen we doen om hoogbegaafde mensen beter te begrijpen en tot hun recht te laten komen? Erik bespreekt hoe de verbindingen in én tussen de hersenhelften van iemand met hoogbegaafdheid verschillen en waarom een label zowel een opluchting als een valkuil kan zijn. Daarnaast beantwoordt Leonard de vraag van een bezorgde luisteraar: kan je cholesterol ook té laag zijn? We weten dat een hoog LDL-cholesterol het risico op hart- en vaatziekten vergroot, maar is het omgekeerde ook schadelijk?See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #44: Supersterk door creatine of door... stress? 28.07.2026 24min

  Online vliegen de beloftes over creatine je om de oren: het wondermiddel zou zorgen voor grotere spieren, betere sportprestaties en zelfs meer herseneffectiviteit. Maar, wat is het poeder eigenlijk? En voor wie is het gebruik ervan nu echt zinvol? Daarnaast duiken we in een bijzonder pijnstillend fenomeen in de hersenen: wanneer je je in een levensbedreigende of extreem stressvolle situatie bevindt, voel je vaak een tijd lang geen pijn en komt de echte klap pas een stuk later. Hoe kan het dat je lichaam op zo’n moment de pijn tijdelijk lijkt uit te kunnen schakelen?See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #43: De menopauze: meer dan opvliegers & slapeloosheid 21.07.2026 23min

  Hartkloppingen, een lager libido en de welbekende ‘brainfog’. De menopauze is voor veel vrouwen een ingrijpende periode, maar wat voltrekt zich precies in je lichaam? Wat doet de plotselinge daling van oestrogeen - buiten deze welbekende symptomen - met je lichaam? Waarom neemt het risico op hart- en vaatziekten bijvoorbeeld toe? En wat weten we inmiddels over hormoontherapie? Samen met Brechje bespreken Erik en Leonard waarom de menopauze lang onderbelicht is gebleven in de medische wereld, welke leefstijlaanpassingen verschil kunnen maken en waarom deze uitdagende levensfase ook juist een goed reset-moment kan zijn om opnieuw naar je gezondheid te kijken.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #42: Slaapschuld aflossen & emotieverwerking - wat gebeurt er tijdens je slaap? 14.07.2026 32min

  We brengen zo’n eenderde van ons leven slapend door. Niet gek, als je bedenkt dat je brein die tijd hard nodig heeft om op te ruimen en de emoties van de dag te verwerken. Hoe verlopen die nachtelijke processen precies? Erik en Leonard beantwoorden verschillende luisteraarsvragen, zoals: kun je een paar slechte nachten later weer ‘bijslapen’? Wat is het effect van nachtdiensten, waarbij je je natuurlijke bioritme kunstmatig omgooit? En bestaan ochtend- en avondmensen nou echt, of is dat een mythe?See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #41: Poetsen, flossen & kauwen - het belang van goede mondzorg 07.07.2026 25min

  Je poetst trouw twee keer per dag en gaat elk jaar naar de tandarts. Maar wist je dat de gezondheid van je mond meer is dan alleen een stralende glimlach? Zo staat je tandvlees in directe verbinding met je bloedbaan, waardoor bacteriën niet alleen in je mond voor ontstekingen kunnen zorgen, maar ook in de rest van je lichaam - met een grotere kans op hartfalen of zelfs alzheimer als gevolg. En er is meer. Zelfs iets ogenschijnlijk simpels als kauwen blijkt een belangrijke rol te spelen bij de doorbloeding en het functioneren van je hersenen. Hoe zit dat precies? En waarom wordt een goede mondhygiëne juist op latere leeftijd steeds belangrijker?See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #40: Hittegolven & vakantiestress: hoe hou je het hoofd (en hart) koel? 30.06.2026 25min

  Het is warm. Héél warm. Met hitterecords die elk jaar opnieuw verbroken worden en warme periodes die steeds langer aanhouden, ligt een zonnesteek, hitteberoerte of zelfs een hartinfarct op de loer. Leonard legt uit wat een hittegolf met je lichaam doet en waar het behoefte aan heeft tijdens de heetste dagen van het jaar. Gelukkig staat de zomervakantie voor de deur voor wat ontspanning, maar toch is dat niet altijd vanzelfsprekend.. Erik bespreekt het effect van verandering van omgeving, mensen en eten op je brein, het fenomeen ‘holiday heart disease’ en hoe je daadwerkelijk tot rust komt tijdens je vakantie.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #39: Plastics & placebo’s 23.06.2026 26min

  Het placebo-effect, bestaat dat echt of zit het tussen onze oren? Erik laat zien dat er wel degelijk iets in de hersenen gebeurt als je een pil zonder werkzame stof slikt, of een operatie ondergaat waarbij niets wordt uitgevoerd. Op welke manier kunnen we zo’n effect dan slim inzetten? En: microplastics zijn overal. In het water, ons eten en dus ook in ons lichaam. Wat betekent dat voor onze gezondheid? Volgens Leonard is er nog veel onbekend, maar laten eerste onderzoeken zien dat de kans op een hartinfarct groter wordt met plastic in je aderen. Wat kan je daartegen doen? Compleet vermijden lijkt helaas een onmogelijke opgave, maar het terugdringen van de hoeveelheid plastic in je dagelijks leven kan al verschil maken.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #38: Overslaande harten & overprikkelde hersenen 16.06.2026 33min

  Bij een grote schok wordt gezegd dat je hart ‘even stil kan staan’. Maar, is dat echt wat er aan de hand is? En kan zo’n overslaande hartslag op iets serieuzers wijzen als een hartritmestoornis? Leonard legt je uit hoe je een onregelmatige hartslag en een stoornis als boezemfibrilleren kan herkennen en wat de risico’s zijn. Daarnaast krijg je in het geval van een hersenschudding vaak het advies om ‘rust te houden’. Wat kan je dan wel, of beter niet doen? Erik laat zien hoe de verbindingen in je hersenen weer kunnen herstellen en waarom te lang rust houden vaak juist averechts blijkt te werken.   Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #37: Zwarte gaten na een flinke borrel & verkouden na het sporten 09.06.2026 32min

  Na een avond flink stappen word je wakker met een flinke hoofdpijn: je hebt een gezellige avond achter de rug, maar beseft je dat je niet precies weet hoe je thuis bent gekomen. Tijdens je zoektocht naar een glas water en een paracetamol vraag je je af: hoe kan het dat veel alcohol ervoor zorgt dat je dingen vergeet? En ook voor de andere kant van de medaille blijken grote ambities niet altijd goed te zijn. Ook voor sporten geldt namelijk dat een overdaad niet gezond voor je is. Zo zorgt structureel intensief sporten ervoor dat je aderen verkalken en je immuunsysteem verzwakt. Wat dan wél de juiste hoeveelheid alcohol en sport is, hoor je in dit Spreekuur. *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.   Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #36: Razendsnel afvallen met Ozempic; een houdbare oplossing? 02.06.2026 29min

  In 2018 doet een nieuw medicijn zijn intrede; het middel, dat je één keer per week injecteert, werd oorspronkelijk ontwikkeld voor mensen met diabetes type 2, maar blijkt ook een krachtige eetlustremmer. Gebruikers vallen in korte tijd soms tientallen kilo’s af en onderzoek laat zelfs zien dat ook het hart- en vaatstelsel ervan profiteren. Het duurt dan ook niet lang voordat afslankinjecties aan populariteit winnen. Eerst onder mensen met diabetes en obesitas, maar daarna ook ver daarbuiten. Nu we gemiddeld steeds zwaarder worden, lijkt Ozempic voor velen dé oplossing. Tegelijkertijd groeit de kritiek: het middel is inmiddels eenvoudig verkrijgbaar en wordt als wonderlijk afslankmiddel aangeprezen - ook zonder doktersvoorschrift. Wat doet Ozempic met je lichaam? Hoe houdbaar is het gebruik ervan? En wat zegt het dat de injecties op zo’n grote schaal verkrijgbaar zijn, terwijl gezond eten en sporten voor veel mensen steeds lastiger wordt gemaakt? *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.   Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #35: Lastig prikkels filteren & andere denkpatronen - wat is ADHD? 26.05.2026 30min

  Tegenwoordig lijkt het wel alsof steeds meer mensen ADHD-symptomen vertonen: we zijn snel afgeleid, hebben moeite met overzicht houden en vinden het lastig om volledig tot rust te komen. Waar komt deze toename precies vandaan? Kunnen we ADHD met de kennis van nu gewoon beter herkennen, of is er iets anders aan de hand? Erik & Leonard laten je zien welke rol onze moderne leefstijl hierin speelt, waarom signalen in het brein van iemand met ADHD lastiger worden doorgegeven en dat neurologische fenomenen als ADHD, maar ook autisme, ook prachtige voordelen kunnen opleveren. *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.   Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #34: Continu alarmbellen in je hoofd - een angststoornis ontleed 19.05.2026 33min

  Angst is één van onze belangrijkste emoties, die we van oudsher nodig hebben om te kunnen overleven. Zo leert het je wanneer je in gevaar bent en bijvoorbeeld maar beter kan wegrennen van de giftige slang die voor je ligt. Maar wat gebeurt er als je brein niet meer goed in staat is om gevaar juist in te schatten en steeds vaker onterecht de alarmbellen in je hoofd laat afgaan? Deze week hebben Erik, Leonard en Brechje het over angststoornissen: aan de hand van hun eigen ervaringen - zoals de angst voor autorijden, ziek worden of hoogtes - vertellen ze je over de verschillende vormen van angst en paniek. Wat is bijvoorbeeld het verschil tussen ‘normale’ angst, die we allemaal wel eens voelen, en een stoornis die je dagelijks leven steeds verder kan gaan beheersen? Je hoort hoe angst in de hersenen tot stand komt en wat paniek met je hart doet, maar krijgt gelukkig ook tips wat je kunt doen om meer grip te krijgen op dat bange, hulpeloze gevoel. *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.   Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #33: Wat zegt je postcode over je gezondheid? 12.05.2026 30min

  De plek waar je woont zegt meer over je gezondheid dan je misschien denkt. Zo worden mensen in de ene wijk gemiddeld jaren eerder ziek dan hun buren in de wijk ernaast, terwijl daar maar een paar straten tussen liggen. Waar komt die gezondheidsongelijkheid vandaan? Erik en Leonard laten zien dat de verklaring daarvoor niet zo makkelijk te geven is. Vaak blijkt een samenspel van langdurige (financiële) stress, groepsdruk en minder kennis over gezondheid ten grondslag te liggen aan ongezonde buurten. Het gekke: er zijn genoeg dingen te bedenken om inwoners daarmee te helpen. Toch blijkt dat in Den Haag makkelijker gezegd dan gedaan... *Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door Basic-Fit.   Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #32: Cafeïne uit een blikje of een schilderij in een museum - waar put jij energie uit? 05.05.2026 26min

  Een energiedrankje als snelle oppepper voor het sporten of juist uren ronddwalen door een museum; deze week onderzoeken we twee verschillende bronnen van energie. Want hoewel je energiedrankjes je binnen no-time weer volledig kunnen opladen, blijkt daar toch een ongezond mechanisme aan ten grondslag te liggen. Leonard vertelt hoeveel blikjes per dag geoorloofd zijn en wat het effect van een overdaad aan cafeïne is. Kunst & cultuur zijn daarentegen een goed alternatief voor nieuwe energie: Erik legt uit hoe neuronen in je hersenen samen beginnen te werken als je naar een schilderij kijkt of naar een concert gaat en laat de helende functie zien van samen zingen en muziek maken - zowel in vluchtelingenkampen als dichter bij huis.   Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  #31: Doomscrollen door gezondheidsmythes op sociale media 28.04.2026 29min

  Even op de bank ploffen om een appje te beantwoorden en voor je het weet is het weer zover: je bent een half uur verder en inmiddels op Instagram beland, scrollend langs het laatste nieuws, uitgesproken meningen en goedbedoelde gezondheidsadviezen. Onderzoek wijst uit dat we als Nederlanders ruim 2 uur van onze dag op sociale media besteden, maar hoe werkt die eindeloze stroom content eigenlijk door op ons lichaam? En hoe gevaarlijk zijn de onbewezen gezondheidsclaims, die daar de ronde doen, precies? Erik & Leonard laten je anders naar je schermtijd kijken en leggen je uit hoe je je door het online oerwoud van hardnekkige gezondheidsmythes, zoals het krijgen van autisme door vaccinaties, kan navigeren.   Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.