Zwijgen is geen optie

Épisodes

• Peter Verhelst: Thuiskomen bij jezelf 25.06.2026 1h 1min

  Peter Verhelst is dichter. Hij verkondigde op zijn 9e jaar de nieuwe Jan van Eyck te worden. Dat klinkt misschien een beetje grotesk, maar de vreugde die hij voelt wanneer hij iets maakt, tekent, schildert, klinkt ons net heel belangrijk. Jan van Eycks schilderstalent had hij niet. Maar na twee minuten luisteren is het duidelijk wat zijn penseel is: woorden. Hij schildert een wereld met zijn woorden en wij voelen ze trillen in onze buik. Hij zegt: thuiskomen. En wij voelen het. Hij zegt: passie. En wij verlangen ernaar.   Wij kunnen enkel navertellen hoe een gesprek bij ons aan tafel is verlopen, maar je moet het zelf luisteren om het te voelen. Om er iets aan te hebben. Iets redelijk onbeschrijfelijk navertellen, is nu eenmaal niet eenvoudig. En dat geldt ook voor ons gesprek met Peter Verhelst én zijn poëzie. Je moet het zelf lezen, luisteren, liefst met je hele lijf, om het te begrijpen. Wij kunnen je enkel de belofte doen dat het je tijd waard zal zijn. Als ons leven een cake was, dan heeft die dankzij Peter een extra laag vulling gekregen.    Kijk of luister hier naar het heerlijke gesprek met een heerlijk mens, hierzoSteun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Schilderen met woorden (6:23) Peter vertelt over zijn goesting om met keramiek of met tekenen en schilderen bezig te zijn. En over hoe hij dat gevoel zo dicht mogelijk tracht te benaderen in zijn schrijven. Hoofdstuk 2: Betekenisdieren (11:22) Over kunst die vaak heel verklarend en psychologiserend werkt, terwijl Peter net door het beschrijven van beelden emotie en betekenis wil oproepen bij de lezer. Hoofdstuk 3: Waarvoor je bedoeld bent (19:51) Over het belang van rituelen en hoe ze je terugbrengen naar het hier en nu, naar het kleine, naar wat echt belangrijk is. Over de schoonheid van je plaats in de wereld ontdekken en de essentie van kunst.   Hoofdstuk 4: Prachtige details (30:16) Over kunst en religie. Over het leven, de verpletterende realisatie dat we stofjes zijn met een gsm en hoe kunst helpt om daarmee om te gaan.   Hoofdstuk 5: Een fontein (37:00) Over Peters creatieve proces, hoe hij denkt al schrijvend en hoe inspirerend een rit van Brugge naar Groningen kan zijn. Over hoe verdriet je verandert.   Hoofdstuk 6: The horror (45:16) Over het wezen van oorlog en hoe je in cynische tijden nog kan kiezen voor een zacht leven.   Hoofdstuk 7: Dat dat kan (54:10) Over schoonheid in de meest duistere omstandigheden. Over het afscheid van zijn vader.    
• Peter Vermeersch: Defaitisme is de vijand 21.05.2026 1h 22min

  Wij hadden Peter Vermeersch te gast, auteur en prof. Een tip van David Van Reybroeck trouwens. Merci, David! Peter weet ontzettend veel over Belarus. Wat zou Belarus je nu moeten interesseren? Wij vonden dankzij Peter ergens tussen Europa en Rusland, een antwoord op de vraag waar democratie echt om draait.    En dat is een vraag die ons veel bezighoudt. Bij de oprichting van Zwijgen is geen optie hadden we oprecht niet gedacht dat onze democratie onder druk zou komen. Maar het populaire of populistische verhaal over wie de vijand is en hoe we die moeten bestrijden, blijkt nefast voor een gezonde democratie. En de kracht waarmee nieuwe verhalen worden tegengewerkt, lijkt alleen maar aan te zwellen.    Minder gelijkheid, minder vrijheid, minder tolerantie, meer angst en onzekerheid. Hoe ga je daar als mens mee om? Hoe kan je in vredesnaam hoopvol blijven? Wel, voor ons gaf dit gesprek met Peter Vermeersch een mooi antwoord. Na al zijn studie en reizen en doceren en schrijven is het voor Peter duidelijk wie de vijand is: defaitisme.   Je zou snel overmand kunnen worden door defaitisme. “Maar ik denk dat het belangrijk is dat we ons daar niet door laten doen. De neiging bij mijn studenten is om te gaan bestuderen hoe het allemaal misloopt. Ja, de diagnose is belangrijk. Maar we moeten studenten, en onszelf, aanmoedigen om de punten van weerbaarheid in de verf te zetten.”   Wij hebben geleerd van Peter dat we niet mogen vergeten hoe democratische hoop levend wordt gehouden, zelfs op plekken als Belarus. En als er geen plek meer is voor democratische waarden in de publieke ruimte, dan doen we het gewoon aan de keukentafel. (Liefst met Peter erbij.)   Wie doet er mee?   Laat de wanhoop even achterwege, zet u mee aan tafel en kijk of luister naar ons gesprek met Peter Vermeersch. Hierzo Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. HoofdstukkenHoofdstuk 1: De keukentafel (7:42)Over verzet binnen een autocratisch regime via keukentafels en röntgenfoto's. Over Russische propaganda rond WOII die vandaag terug is van nooit echt weggeweest.Hoofdstuk 2: Blote armen (16:52)Over Belarus en de twee gouden kansen op democratie. Eén keer begin jaren '90 en en tweede keer in 2020 toen anderhalf miljoen mensen op straat kwamen tegen het regime van Loekasjenko. Hoofdstuk 3: Moed (29:17)Over de angst en de zelfcensuur die verzet in de weg staan. Over de rol van de politie en hoe die de geschiedenis naar de ene of de andere kant kunnen doen kantelen. Hoofdstuk 4: Punten van weerbaarheid (42:16) Over klein verzet tegen groot onrecht. Over hoop en defaitisme. Hoofdstuk 5: Bewondering (49:49)Over plezier en verzet. Over hoe een popsong gevaarlijk wordt. Over moed en bewondering. Hoofdstuk 6: Web van verbindingen (59:32) Over het belang van individualisme voor een autoritair regime en de vrees voor alles wat verbindt. Over kunst en borduurclubjes als bastions tegen de eenzaamheid.   Hoofdstuk 7: Mensen zijn wonderlijk (1:11:58) Over verbinding zoeken met andere mensen.          
• Gert Goeminne: Durven weerstaan 23.04.2026 1h 8min

  Gert Goeminne wil begrijpen hoe de dingen in elkaar zitten. Dat is geen klein project. Hij heeft die zoektocht eerst gevoerd in het CERN, als nucleair fysicus. Maar vandaag is hij professor wetenschaps- en technologiestudies en eerder een kritische vriend van de wetenschap. Hij gaf ons ook zijn excuses door voor die veel te lange titel, maar de nuance is redelijk essentieel.   De ambitie en verwondering waarmee Gert bij CERN begon, doofden daar snel uit. Er was geen plek voor de grote vragen over ons bestaan en een onkritisch geloof in het eigen onderzoek. Een geloof dat best populair is. Als je sommige opiniemakers of politici moet geloven, dan is de oplossing voor al onze problemen binnen handbereik. Klimaat? Armoede? De wetenschap heeft de oplossing al gevonden; wij moeten gewoon even op de tanden bijten en ze uitvoeren. Maar werkt dat wel zo? Is een wetenschappelijk advies wel zo neutraal? Gewoon even implementeren en klaar.   Volgens Gert zeker niet. Alles wat er uit de wetenschappelijke machine rolt, begon ooit met een vraag van een mens. Een welbepaalde mens, met specifieke ideeën. Een mens die ook een andere vraag had kunnen stellen. De asymmetrie in onze kennis over het lichaam van een man of vrouw maakt dit pijnlijk duidelijk. Niet superneutraal dus, of zoals Gert het mooi benoemt in ons gesprek: gekleurde objectiviteit.    Hij mag dan misschien vertrokken zijn bij CERN, zijn enthousiasme, zijn liefde voor de wetenschap, is er niet minder van geworden. Enthousiasme is ons ook niet vreemd; het gesprek met Gert staat nu al ingekaderd op de schouw als een van onze beste. En met best bedoelen wij: alle ramen in je hoofd wagenwijd open en elk hoekje van iedere pagina omgeplooid om maar niet te vergeten.    Kijk of luister naar ons gesprek met Gert Goeminne. Het is een pareltje, geloof ons. HierzoSteun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. HoofdstukkenHoofdstuk 1: Een fabriek (6:55) Over Gert's zoektocht naar het ware weten. Hoe hij via het kernfysicalabo in CERN tot de constatatie kwam dat neutrale kennis niet bestaat en dat je er als mens altijd tussen zit. Hoofdstuk 2: Biljartballen of vlinders? (17:05) Over de manier waarop kennis tot stand komt en over het belang van taal en metaforen in het sturen van de wetenschap. Hoofdstuk 3: Durven weerstaan (33:22) Over zijn huidige job bij het CDO, tussen wetenschap en politiek. Over het sprookje van rationele besluitvorming en hoe Gert zich daar binnen het CDO tegen verzet. Hoofdstuk 4: Irreducibele keuze (42:42) Een analyse van het heersende klimaatdiscours dat doet alsof er maar één weg vooruit is. Over de scenario's die niet onderzocht worden.   Hoofdstuk 5: Verliezers (56:24) Over hoe politiek altijd een chaotisch proces zal zijn met winnaars en verliezers. Over de manier waarop je tot beslissingen komt en hoe de verliezers zich zullen voelen na dat proces.      
• Elise Van Broeckhoven: Niet gewoon charmant 02.04.2026 49min

  Elise Van Broeckhoven is een boerin met een plukboerderij in Heusden. Daar kan je zelf je boodschappen gaan oogsten. Zeker gezelliger dan aanschuiven in de Albert Heijn om 18u35 met je komkommer voorgesneden in een hoesje. Maar het nut van een plukboerderij en van Elise haar werk is veel fundamenteler dan dat.    Wat Elise eigenlijk doet, is bemiddelen. Tussen boer en burger en tussen natuur en landbouw. Want eten van biodiverse landschappen met een gezonde bodem en veel insecten is goed voor het landschap en goed voor ons lichaam, waardoor we allemaal gezonder zijn.   Haar onderzoek naar de biodiversiteit in graslanden toonde aan: hoe armer je bodem, hoe meer biodiversiteit je hebt. Dus hoe minder mest, stikstof, fosfor en andere troep, hoe vrolijker je veld. Maar landbouw heeft toch mest nodig? Ja. Sluiten die elkaar dan uit, biodiversiteit en landbouw? Nee. En krijgen we alle mest ooit nog terug uit onze grond? Misschien. Hebben Tom en Anthony hun tuin verpest door er vorige zomer een ton paardenmest in te dumpen? Nee. (Gelukkig maar)    Na al haar onderzoek was de conclusie van Elise: het moet toch anders kunnen. En dus doet ze het zelf anders. Haar boerderij is een schoon voorbeeld van hoe het beter kan en haar begrip voor de situatie van boeren zou het hele stikstofdebat kunnen ontmijnen. Eerlijk, als Elise de baas van de landbouw was (bestaat dat?), dan was er misschien geen stikstofprobleem. En we zouden gezonder zijn. Onze stem heeft ze.   Een gesprek is geen wedstrijd en toch heeft Elise gewonnen! Kijk of luister hier naar ons gesprek met Elise Van Broeckhoven. HierzoSteun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. HoofdstukkenHoofdstuk 1: Indicatorsoorten (4:36) Over de landbouw die rijke bodems vol nutriënten nodig heeft en de natuur die arme bodems zonder nutriënten verkiest. Over brandnetels en bramen die de zonnedauw wegconcurreren.   Hoofdstuk 2: Charmant (11:58) Over hoe landbouw en natuur ook samen zouden kunnen werken.   Hoofdstuk 3: De cijfers (18:37) Over de stand van de landbouw(er) in Vlaanderen. Over het wantrouwige beleid en de vijandige natuurbeweging.   Hoofdstuk 4: Gezondheid (28:21) Over de gezondheid van lokaal geproduceerd voedsel en over de kracht van het subsidiesysteem.   Hoofdstuk 5: Een teen (36:18) Over plukboerderij Grondig opstarten en runnen. Over respect voor je grond en hoe dat langzaam (als een stikstofdepositie) doorsijpelt bij boeren en grondeigenaars.
• Brecht Rogissart: Is er een alternatief? 12.03.2026 59min

  Brecht Rogissart is een historicus met enorm veel kennis over onze economie. Het leuke aan historici is dat ze ons eraan herinneren dat wat vandaag normaal lijkt, dat 50 jaar geleden misschien niet was. Een beetje zoals beenverwarmers of broeken met olifantenpijpen: in het moment lijkt dat een goed idee en 10 jaar later vraag je je af wat je bezielde.   Als het gaat over besparingen, pensioenen of sociaal overleg, leefde hier al even het gevoel dat betogingen minder uitmaken. Dat vakbonden tandeloos zijn en dat politici wel straffe uitspraken doen, maar zelden nog grote beloftes maken (laat staan ze nakomen). Zijn we zure zagemensen geworden of is de bewegingsruimte van politiek en middenveld echt kleiner?    Daarom was het zo zalig om met Brecht te spreken. Die zegt: om economische groei aan te zwengelen zijn we al vijftig jaar hetzelfde beleid aan het voeren, met steeds minder ruimte voor kritiek of creativiteit. En na 50 jaar kunnen we wel zeggen dat het beleid op cruciale punten mislukt en slachtoffers maakt.   Brecht legt ons bedachtzaam uit waarom er de laatste 50 jaar minder economische groei is, wie daarvoor de prijs betaalt en of dat wel de beste gang van zaken is. Iets wat ons allemaal aanbelangt dus. Het is een wervelend gesprek waar gelukkig ook de gedurfde ideeën voor de komende 50 jaar pril hun hoofd boven het maaiveld steken.   Wij zijn Brecht dankbaar om zo minzaam het gat in onze economische kennis te dichten. Zelf onthouden we dat economie niet los te denken is van politiek. Spreken over geld is geen handel in natuurwetten. Als de dingen niet goed gaan, kunnen ze ook anders gaan. En dus blijven we gaan.   Lees meer en kijk naar ons gesprek met Brecht Rogissart en leer bij van de meest sympathieke historicus/econoom uit Vlaanderen. HierzoSteun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Uitbuiting in een nieuwe vorm (3:40) Over de oliecrisis van de jaren '70 en hoe er daardoor een shift kwam in de verhouding tussen het Westen en de voormalig gekoloniseerde wereld.   Hoofdstuk 2: Het nieuwe normaal (14:39) Over de besparingslogica waarin we al 50 jaar vastzitten en de gevolgen voor het sociaal overleg. Over productiviteitsgroei en de wetten van de markt.   Hoofstuk 3: De Belgische Shift (25:43) Over hoe de regering-Martens V begin jaren '80 de besparingen in België in gang zette. Over de devaluatie van de Belgische frank.   Hoofdstuk 4: Herbronning (32:23) Over de sociale strijd van vakbonden en hoe gedwongen werd om te veranderen door de besparingslogica.   Hoofdstuk 5: Emancipatie-ideaal (44:08) Over de geschiedenis van het kapitalisme en de neoliberale fase waarin we ons nu bevinden. Over de mainstreamretoriek van de besparingen en hoe die contrasteert met het emancipatie-ideaal van voor de jaren '70.  
• Albina Fetahaj: Is dit het beste dat we kunnen? 11.02.2026 44min

  Bij ons te gast was Albina Fetahaj. Politiek wetenschapper en auteur. Haar thesis werd onlangs gepubliceerd bij EPO met de titel ‘grenskolonialisme’. Ze tekent geen mooi beeld van waar grenzen eigenlijk voor dienen (macht), wie daarvan profiteert (rijke mensen) en hoe weinig verschil er is in onze behandeling van slaven vroeger of illegalen vandaag (heel weinig). Zelf vindt Albina het niet zo moeilijk om met die thematiek bezig te zijn. De vakken waarin politieke zekerheden en machtsstructuren werden ontmanteld, waren haar lievelingsvakken. Logisch misschien ook. Als je nooit aan de kant van de winnaars hebt gestaan, stel je de regels vrijer in vraag. Of dan stel je je vragen zoals: waarom moeten er überhaupt verliezers zijn bij dit spel? En is dat winnen eigenlijk wel zo fantastisch? Maar ik had je goed nieuws beloofd. Wel: hoe groot de systemische fouten, de slechte intenties of gruwelijke wetmatigheden rondom ons ook zijn. Het kan anders. Het kan anders én het kan beter. En geloof mij, zolang er mensen zijn zoals Albina, kan het zelfs goedkomen.   Lees meer en kijk naar deze aflevering op https://zwijgenisgeenoptie.be/albina-fetahaj Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Ruimte innemen (3:49) Over Albina’s persoonlijke verhaal en academische carrière. Hoe ze een boek schreef, tegen alle verwachtingen in.   Hoofdstuk 2: Deze wereld van sweatshops (13:56) Wat is eigenlijk het verband tussen ‘ontdekkingsreizigers’ en de slavernij? Albina vertelt hoe de vrije mobiliteit van de één altijd ten koste gaat van de onvrije mobiliteit van de ander.   Hoofdstuk 3: Papieren (23:58) Over hoe slavernij vervelde tot contractarbeid en hetzelfde systeem van uitbuiting gewoon kon doorlopen en hoe papieren die in eerste instantie ingevoerd werden om migratie te faciliteren en uiteindelijk gebruikt werden om migratie te controleren en tegen te houden.   Hoofdstuk 4: Abolitionisme (31:54) Over de rangschikking van paspoorten en wat dat vertelt over de hiërarchie tussen mensen en hoe Albina op de bezetting van de UGent een glimp van een nieuwe wereld kon ontwaren.
• Isabelle Larmuseau: Een oprechter leven 21.01.2026 1h 7min

  Isabelle Larmuseau was een van de eerste milieuadvocaten van ons land en richtte het eerste en daarna grootste milieuadvocatenkantoor op. Ze vertegenwoordigde burgers, bedrijven, ngo's én de overheid. Tot bij het losbarsten van het PFAS-schandaal in 2021 haar leven voorgoed veranderde.Er zijn zo van die ZIGO-gesprekken waarvan we op voorhand tegen elkaar zeggen: dit gaat wat geven. Dan houden we onze adem een beetje in, en ons gezin wat dichterbij. Meestal wil dat zeggen dat er aan tafel dingen gezegd zijn waar sommige mensen niet blij mee gaan zijn.   Wij zijn hier gelukkig niet om sommige mensen blij te maken. Maar om oprechte gesprekken met te weinig gehoorde stemmen te voeren. Wat we wel hebben gedaan, is driedubbel checken of alles wel klopte. Alvast onze excuses, maar alles wat Isabelle vertelt in dit gesprek klopt. En dat is geen goed nieuws.   Isabelle legt het complexe verhaal van PFAS en PFOS zeer helder uit. Zo helder dat je de wansmakelijke rol van 3M en de overheid al vanaf minuut 16 nog moeilijk kan negeren. Nu zou je kunnen denken: dat is niet mijn probleem, van dat chemisch gedoe. Maar het gaat over drinkwater. Over kinderen die kleiner zijn dan normaal. Over hoe politici advocaten die opkomen voor onze gezondheid ‘zot’ noemen in het parlement.   Weet je wat er gebeurt als je iemand zot noemt? Dan wordt alles wat die zegt wat minder waard. Minder geloofwaardig. En dat komt sommige mensen wel goed uit. Wij vinden dat echt niet netjes. Daar worden wij zelfs redelijk woest van. Daarom bij ons te gast in deze aflevering: iemand die haar leven geeft voor de volksgezondheid. En als wij daar dan even onze adem voor moeten inhouden, so be it.   Kijk en lees op https://zwijgenisgeenoptie.be/isabelle-larmuseau Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken   Hoofdstuk 1: 20 miljoen keer te veel (6:18)Hoe zit het nu weer met dat PFAS schandaal? Of was het niet PFOS? Wat heeft 3M juist gedaan? Wat heeft Oosterweel ermee te maken? En wat is de rol van de overheid in het verhaal? Let op, want de droge feiten doen je mond openvallen. En daarna wil je hem snel weer toedoen, uit schrik om PFAS in te ademen.   Hoofdstuk 2: Het drinkwaterverhaal (18:20)Over de concentratie PFAS in grondwater en drinkwater. Over de Europese referentiewaarde en de daarop gebaseerde adviezen, die nog geen wetten zijn. Over de reactie (of het gebrek eraan) op die adviezen van Vlaanderen. Over de valse afweging tussen gezond drinkwater en economische activiteit.   Hoofdstuk 3: Gezondheidseffecten (28:13)Over de gezondheidseffecten van PFAS in je bloed. De vergelijking met asbest. Over het actieve verzet van de overheid tegen meten. Over de zaak Ronse, waar een textielfabriek verantwoordelijk is voor hoge concentraties PFAS bij kindjes in een nabijgelegen school. Over verzet en kennis verspreiden. Over de angst voor mondige burgers.   Hoofdstuk 4: Trots op Vlaanderen (37:51)Het verhaal van de carrière van Isabelle. Eerste milieuadvocate in de jaren 90. De Vlaamse milieuwetgeving die toen als voorbeeld diende voor Europa. Over haar 'conventionele' pad naar een groot en gerespecteerd advocatenkantoor dat optrad voor burgers, bedrijven, ngo's én de overheid. Over hoe haar leven in 2021 voorgoed veranderde.   Hoofdstuk 5: Kill Bill (48:31)Isabelle vertelt hoe ze uittrad uit haar eigen kantoor. Over de procedure die tegen haar werd opgestart en de voortdurende pogingen om haar geloofwaardigheid onderuit te halen. Over haar eenzame gevecht en hoe ze het volhoudt.
• Thomas Bellinck: Een ruimte van verschijnen 17.12.2025 1h 14min

  Thomas Bellinck is kunstenaar en onderzoeken, theater- en documentairemaker. Hij werkt regelmatig met mensen die doorgaans niet aan het woord komen en maakt oprecht samen met hen kunst. Hij spreekt niet over gevangenen of migranten. Hij heeft het over mensen in detentie en mensen zonder Belgische papieren. Dat lijkt complex, maar doorheen het gesprek begrijp je steeds meer waarom hij dat doet. Met Thomas hadden we het over het verschil tussen een Belgisch en een Afghaans paspoort. Over de neiging van mensen binnen het systeem om de macht elders te leggen. Over het dictaat van de efficiëntie dat ons steeds meer afhankelijk maakt van technologie. Met alle gevolgen vandien. Over klassenjustitie en infrastructureel racisme. Over een operavoorstelling maken met mensen in detentie en de vele obstakels die je dan tegenkomt. Over worstelen met je eigen privilege. Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken Hoofdstuk 1: Subtiel verzet (3:50)Over interviews die Thomas afnam met politieagenten en Europese machtshebbers. Over schuld en verantwoordelijkheid en de neiging om die vooral elders te leggen. Over de passport index en de mobiliteitsscore van landen die perfect de bestaande ongelijkheid schetsen. Over weg kijken.Hoofdstuk 2: Verontwaardiging (12:10)Over de beeldcultuur die bestaat rond migratie. Over beelden van daders en slachtoffers en de binaire schema's die helemaal niet meer volstaan om de realiteit weer te geven. Over de totale ontkoppeling van het lijden in de wereld en onze rol in het veroorzaken van dat lijden. Over de kracht van verontwaardiging die in twee richtingen gebruikt kan worden.Hoofdstuk 3: Human hunting (20:08)Over jacht als frame om naar grensbewaking te kijken. Over het flou continuüm van daderschap en slachtofferschap. Over jagers, gejaagden, instrumenten van jacht, toeschouwers van jacht en technologie. Over human hunting als meest succesvol Europees exportproduct.Hoofdstuk 4: Dual use (27:47)Over de rol van technologie in het bewaken van onze buitengrenzen. Over het obscure agentschap eu-LISA, dat steeds beter bewaakte databanken bijhoudt over wie waar wanneer is en steeds efficiënter wordt in mensenjacht. Over de geschiedenis van het nemen van vingerafdrukken en hoe zo'n technologie langzaam verschuift van een koloniale context, naar grenzen en een gevangenissysteem, om uiteindelijk algemeen gebruikt te worden voor ons gemak.Hoofdstuk 5: Efficiëntie (36:20)Over leren uit de geschiedenis. Kan het flippen? Kan een technologie die ons nu vooral gemak verschaft in de toekomst gebruikt worden tegen ons? Spoiler alert: ja. Over het naiëf optimisme van sommige machthebbers die denken dat de democratie ons wel zal redden. Die geloven dat technologie neutraal is. Over efficiëntiedenken in het uitvoeren van de doodstraf.Hoofdstuk 6: Er is geen vangnet (43:24)Over Thomas' besef dat mensen in de gevangenis niet fundamenteel van hem verschillen. Over structureel racisme binnen justitie dat er voor zorgt dat we disproportioneel veel mensen zonder Belgisch pasport opsluiten. Zouden we kunnen spreken van klassenjustitie? En racistische justitie?Hoofdstuk 7: Een ruimte van verschijnen (51:54)Over de opera die Thomas gemaakt heeft samen met mensen in detentie en wat hij daarmee wil bereiken. Over de rol van kunst in de gevangenis. Over hoe je — ondanks het feit dat er geen gelijkwaardigheid is — toch een ruimte van verschijnen kan creëren waarin je als mensen samen iets kan maken. Over zijn keuze voor het operapodium om net deze verhalen te vertellen.Hoofdstuk 8: Bourgeois entertainment (59:13)Thomas worstelt oprecht met de vraag of hij met zijn bourgeois entertainment echt iets goed doet of eerder bijdraagt aan het systeem zoals het nu is. Hij praat over de moeilijkheid van mensen in detentie te proberen betalen. Over een sluwe manier om
• Annelies Marchand: Strijden voor grond 26.11.2025 51min

  Annelies Marchand is eigenaar van bioboerderij en hoeveslagerij De Vierklaver. Het eten dat op de boerderij in Lokeren gekweekt wordt, verkoopt ze zelf op Boerenmarkten in Gent. Samen met haar man Pieter breekt ze lans na lans voor biologisch boeren, korte keten en het belang van landbouwgrond. Samen spanden ze een rechtszaak aan tegen de verkoop van Gentse OCMW-gronden aan Fernand Huts.   Met Annelies hadden we het over de dagdagelijkse realiteit van de boerenstiel. Waarom zoveel boeren lijken te kiezen voor industriële landbouw. Over vastzitten in een systeem van groei en schulden en hoe De Vierklaver het probeert anders te doen. Over haar loon, vakantie en pensioen. Over de kloof tussen burger en boer en hoe we die zouden kunnen dichten. Over het belang van grond.   Kijk naar de aflevering of lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/annelies-marchand Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken   Hoofdstuk 1: De kloof tussen burger en boer (3:55)Annelies vertelt hoe Corona het belang van de boer weer wat voelbaar maakte. Over de boerenmarkten die ze al tien jaar doet en het belang van rechtstreeks contact met je klanten. Over digitaal farmen versus het echte werk. Over de onzichtbaarheid van dieren, omdat boerderijen fabrieken zijn geworden. Over efficiëntie en melkrobots.   Hoofdstuk 2: Eigenlijk zijn we ambtenaar (12:07)Over alle hoepeltjes waar je als boer door moet springen. Regelgeving en de onmogelijkheid om alles goed te doen. Over boeren op het veld en achter de computer. Over wantrouwen en straf als basis van het landbouwbeleid.   Hoofdstuk 3: Een trein die blijft rijden (22:58)Nog dieper in de harde realiteit van boer zijn. Over frisse zij-instroom, mensen als Annelies die in de boerenstoel stappen en zeggen "Hé maar wacht eens even". Over de trein van de industrialisering en hoe dat boeren vastzet. Over haar loon. Over de psychologie van de boer: fundamentele eenzaamheid, onvermogen om echte gesprekken te voeren. Weinig hoop in deze tweede akte, onze excuses.   Hoofdstuk 4: Grond (34:21)Over de zaak die Annelies en Pieter aanspanden rond de verkoop van landbouwgrond van OCMW Gent aan Fernand Huts. Over het belang van grond en de kwalijke gevolgen van speculatie. Over twee alpaca's en een Tesla. Over hun motivatie om ook na verlies in Cassatie verder te gaan.   Hoofdstuk 5: Lans na lans (43:16) Oprechte overwegingen over het pensioen van Pieter en Annelies. Over opvolging en modellen die dat mogelijk zouden kunnen maken. Over hun levenswerk. Een samenvatting van hoe zwaar het leven als boer is, gevolgd door een gepassioneerd pleidooi van Annelies over de schoonheid van tussen koeien staan.  
• Elise Maes: Straf is geen zorg 12.11.2025 1h 7min

  Elise Maes is criminologe. Maar haar praktijkervaring in de gevangenis heeft van haar een overtuigde abolitionist gemaakt. Met andere woorden: de gevangenis heeft misschien een functie, maar het is geen goede. Ze spreekt bij ons aan tafel over detentieschade. Een heel droevig woord als je het ons vraagt. Detentieschade is de fysieke en mentale aftakeling die je krijgt van maanden of jaren lang met meerdere mensen in een cel te zitten en twee keer per dag op een verharde speelplaats te komen. Detentieschade helpt niemand. Is overbevolking dan het probleem? Daarop krijgen we een duidelijke nee. Je kan gevangenissen blijven bouwen, ze gaan altijd vol zitten. Dat aanzuigingseffect is zelf aangetoond door onderzoek. Maar ze afschaffen? Oh, nee hoor. Toch zegt Elise het met moed en helderheid: straf is niet de beste oplossing voor alles.    En als je het zo zegt, dan klinkt dat best logisch, toch?   Luister mee naar ons gesprek met Elise Maes en je kijkt nooit meer hetzelfde naar een gevangenis.   Of bekijk de aflevering en lees meer op zwijgenisgeenoptie.be/elise-maes Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken   Intro (0:00)   Hoofdstuk 1: Detentieschade (2:45)Elise heeft het over haar stiekeme vrijwilligerswerk in de gevangenis en over het effect van een grote groep studenten die allemaal hun academische projecten in de gevangenissen gaan doen. Ze spreekt over de detentieschade die ze met eigen ogen gezien heeft en dropt voor het eerst the A-bomb (abolitionisme)   Hoofdstuk 2: Geïnstitutionaliseerde klassenjustitie (13:00)Over hoe slecht slachtoffers behandeld worden in ons systeem. Over secundaire victimisatie, toegepast op het Reuzegomproces. Over klassejustitie en alle subtiele manieren waarop justitie onrechtvaardig is.   Hoofdstuk 3: Wat is daar neutraal aan? (26:17)Elise heeft het over de criminologie en ruimer over de hele academische wereld. Over de illusie van neutraliteit en objectiviteit en de verantwoordelijkheid die opduikt als je beseft dat die niet bestaan. Over ongelijkheid in de academische wereld en hoe die generationeel in stand gehouden wordt.   Hoofdstuk 4: Decentraliseren (41:01)Elise heeft het over financiering in de academische wereld als een disciplineringsproces, waarbij mensen langzaam, zonder dat ze het doorhebben in de pas gaan lopen. Er ontstaat een oprechte uitwisseling over wat dat wel? Hoe gaan we bijvoorbeeld studenten quoteren? Of gaan we uberhaupt nog quoteren? Hoe zou je instituten als universiteiten en gevangenissen kunnen decentraliseren? En hoe groot is Elises abolitionisme?   Hoofdstuk 5: Sociale schade is sociale schade (58:35)Over hoe je mensen kan werven voor het abolitionisme met meer dan 'dit is wat we niet willen'. Over proberen begrijpen als abolitionistische praktijk en misschien wel als de enige mogelijkheid. Over de schade die de dief van onze laptop berokkend wordt via een straf en hoe die in verhouding staat tot ons ongemak over het verlies van die laptop.
• Tina De Gendt: Geschiedenis van onderop 04.06.2025 41min

  Tina De Gendt is publiekshistorica en schrijfster. Ze is gespecialiseerd in migratiegeschiedenis en gaat samen met lokale mensen in lokale wijken op zoek naar de verhalen die niet in de geschiedenisboeken staan. Met Tina hadden we het over stemmen die niet gehoord worden. Over claim leggen op de geschiedenis. Over de link tussen toekomst en verleden,. Over échte versus schijnbare participatie. Over de vergeten geschiedenissen van strijd en verzet. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/tina-de-gendt Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken Hoofdstuk 1: History form below (1:03)Tina vertelt hoe haar project in de Gentse poortwijken van start ging en wat ze uit 6 jaar als historian in residence geleerd heeft. Ze vertelt hoe geschiedenis van onderop mensen kan inspireren om geen slachtoffer te zijn maar juist het heft in eigen handen te nemen. Hoofdstuk 2: Een stad is een samenvloeiing (12:02)Over de geschiedenis van migratie die vaak als een bijkomstigheid wordt beschreven. Over de onlosmakelijker verbondenheid tussen steden en migratie. Hoofdstuk 3: Mijn loyaliteit ligt daar (21:42)Over echte en schijnbare participatie. Over de kwetsuren die in bepaalde wijken veroorzaakt zijn door cultuurmakers en het wantrouwen die dat heeft opgeleverd. Hoofdstuk 4: Net voor het kantelpunt (30:12)Over Tina's methodiek de strijd om die algemeen verspreid te krijgen. Over de druk van bovenaf. Over het kritisch vermogen dat zich langzaam aan het opbouwen is. Over netwerken opbouwen voor als het echt de verkeerde kant op gaat.  
• Greet De Cock: Tijd maken 07.05.2025 54min

  Greet De Cock heeft 35 jaar ervaring als verpleegkundige in het UZ Leuven. Toen zij aan haar carrière begon, was het nog de verpleging die je eten bracht, je baard schoor en babbeltjes deed terwijl ze je bloed afnamen. Ondertussen is die rol geoptimaliseerd. Zoals alles van zorg geoptimaliseerd moet worden, want er is een probleem. Er is meer vraag dan aanbod — meer nood aan zorg dan er zorgverlening beschikbaar is. Dan moet het aanbod gewoon omhoog. Toch? Met de zorgzaamheid en moed van een doorwinterde verpleegkundige legt Greet een ander voorstel op tafel: de vraag moet omlaag. En dat kan op twee manieren: preventief werken zodat er minder zorg nodig is, of mensen minder lang in het zorgsysteem houden. Tegen preventie kan je niet veel inbrengen. Tuurlijk, doe maar. De vraag naar zorg verkleinen door mensen minder lang te behandelen, dat klinkt dan weer wat harteloos. Minder lang zorgen: het is geen makkelijk ding om op de maatschappelijke tafel te leggen. Het vraagt moed en nuance om te vertellen dat een leven geen lijdensweg moet zijn, dat stoppen soms menselijker is. En als je goed luistert, schuilt er net veel zorg achter — het soort zorg dat je baard scheert, de krant op de pagina met kruiswoordraadsel openlegt en vraagt hoe het met de kleinkinderen gaat. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/greet-de-cock Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken (2:08) Hoofdstuk 1: Super delicaatOver het verschil tussen de integrale verpleegkunde van vroeger en de versnippering van vandaag. Over hét grote probleem in de zorg waarover Greet En Philippe Meersseman een boek schreven. Over preventie om minder zorgvragen te krijgen en de super delicate vraag of we sommige mensen niet te lang in leven houden. (12:59) Hoofdstuk 2: Een gesprek dat je kan oefenenOver patiënten goed inlichten en het belang van gesprekken, voor de mensen zelf, maar ook om het zorgsysteem minder te belasten. Over de reactieve geneeskunde waarin we vervallen. Over de mooie kanten aan ouderdom. Over ontkenning en hoe ver je daar als omgeving in mee kan gaan. (19:23) Hoofdstuk 3: WaardigheidOver technologie die ervoor zorgt dat sterven vandaag meer en meer een beslissing wordt. Over pacemakers, defibrilators, over nierdialyse en kiezen voor een therapie zonder te weten hoe het gaat voelen. Over de keuze om niet te behandelen en de vraag of die keuze effectief aangeboden wordt. Over de opluchting bij sommige mensen van terecht te komen in palliatieve zorg. (26:29) Hoofdstuk 4: Het standpunt aan het bed Over hoe dokters en verpleegsters anders omgaan met het vraagstuk. Over 'objectiviteit' en emotie en hoe beiden een plaats hebben in de beslissing om een patiënt al dan niet te blijven behandelen. Over de incentives in ons systeem die een behandeling voorrang geven op een goed gesprek.(35:24) Hoofdstuk 5: LevenskwaliteitOver mantelzorg als oplossing voor de overbelasting van ons systeem. Over de tegenstrijdigheid tussen dit pleidooi en het pleidooi voor meer en langer werken. Over Greets eigen ervaringen met mantelzorg. Over de gesprekken die zij al voerde met haar familie over haar wensen wanneer het einde zal naderen. (41:39) Hoofdstuk 6: Moeten we dat nog vragen? Over mensen ontlasten van die moeilijke keuzes en over hoe dat vloekt met onze visie op patiëntenrechten. Over de relatie tussen arts en patiënt en de wederkerigheid die er niet altijd is. Over Greets rol als boodschapper van een moeilijke boodschap. Over de voldoening van iemand genezen én de voldoening van iemand een mooi afscheid geven.  
• Robin Vanbesien: Onze kennis oefenen 02.04.2025 31min

  Er was een jeugdcentrum in Mechelen, opgestart door jongeren van de eerste generatie. Ze hadden geen plek, dus hebben ze die zelf maar vanaf nul uitgevonden. Naar alle maatstaven waren ze activistisch. En zo gemakkelijk te vergeten. Behalve door Robin.  Als regisseur wil Robin Vanbesien gediscrimineerde mensen weerklank geven. Zijn missie is niet om mensen een stem te geven, die hebben ze al. Hij probeert met zijn films zoveel mogelijk mensen te doen luisteren. Robin ziet iets en blaast het dan wind in de zeilen. Zo heeft hij een film gemaakt over dat jeugdcentrum in Mechelen. Net verscheen van hem ook de film Hold on to her, over Mawda Shawri, het tweejarige meisje dat op 17 mei 2018 op de E42 overleed door een politiekogel.  Bij ons aan tafel vraagt hij zich af hoe je zulke mensen of verhalen in beeld brengt — je richt daar niet zomaar een camera of een methodiek op. Zijn uitgangspunt is altijd: ik weet niet hoe ik het moet doen. En dan gaat hij op zoek. Voor Hold on to her ging Robin terug naar de E42 en vond daar na uren rondhangen helemaal niets. Naast de feiten die hij voor zich laat spreken, voel je in zijn film ook die leegte. En die is symbolisch voor de manier waarop het lot van Mawda is ontkend en toegedekt.  Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/robin-vanbesien Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken (1:42) Hoofdstuk 1: Chief CheerleaderOver een jeugdhuis in het Mechelen van de jaren '70 opgericht door jongeren van de eerste generatie. Over Wind in de zeilen geven en cheerleaden voor zij die anders niet gehoord zouden worden. Over weerklank. (5:19) Hoofdstuk 2: Een plek van afwezigheidOver kunstopleidingen die vooral aan deconstructie doen en de vraag hoe het dan wel moet. Over de autosnelweg als plek van afwezigheid, die symbool staat voor de onttrekking van enige vorm van verantwoordelijkheid door het beleid. Over Robins zoektocht naar aanwezigheid, schoonheid en poëzie op deze plek van tragedie. (10:21) Hoofdstuk 3: Daar moeten we het over hebbenOver de blik van verontwaardiging, over schuld, systemische schuld, niet de persoonlijke schuld van die ene politieagent. Over het beleid dat dit voorval mogelijk heeft gemaakt. (17:50) Hoofdstuk 4: Dienend auteurschapOver de rol die Robin zelf speelt als kunstenaar met privileges. Over je eigen privilege gebruiken om anderen te laten weerklinken. (26:07) Hoofdstuk 5: Respect voor wie geprobeerd heeftOver de hoorzittingen die Robin organiseerde rond de zaak en over het actief luisteren naar elkaar. Over het collectieve rouwproces. Over het nut van activisme als herdenking, als inspiratie, als eerbetoon.  
• Tessa Kerre: Ik wil naïef sterven 05.03.2025 52min

  Professor Tessa Kerre is hematoloog aan het UZ Gent en docent aan de Universiteit van Gent. Ze doet onderzoek naar nieuwe behandelingen tegen kanker in de immunotherapie. Tussendoor vond ze nog tijd om een boek te schrijven (Immuun tegen kanker) en een Kunst aan bed platform op te richten dat kunst tot bij patiënten moet brengen. Met Tessa hadden we het over de relatie tussen dokter en patiënt. Over de geschiedenis en de toekomst van immunotherapie. Over waardig sterven, over trots en spijt. Over de waanzinnige prijs van behandelingen en de winstmarge van farmaceutische bedrijven. Over de alternatieve geneeskunde en over de helende werking van kunst. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/tessa-kerre Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken: Hoofdstuk 1: Is het duidelijk? (1:45)Over het pad dat Tessa heeft afgelegd. Over het belang van communicatie tussen dokter en patiënt. Hoofdstuk 2: Immunotherapie (6:31)Over de geschiedenis en de toekomst van immunotherapie, dan vooral bij de behandeling van kanker. Over stamceltransplantatie, antistoffen en het mirakel van mensen die 100 jaar worden. Hoofdstuk 3: Klotejob (15:12)Over het begeleiden van mensen die je geneest en van mensen die je verliest. Hoofdstuk 4: Luxegeneeskunde (20:35)Over of de haalbaarheid van alles wat mogelijk is vandaag. Over de discrepantie tussen onze Westerse geneeskunde en de problemen in het globale zuiden. Over zorg moeten weigeren en het al dan niet aanbieden van een strohalmpje dat veel te duur is voor de gemiddelde mens. Hoofdstuk 5: Waarom is het zo duur? (30:07)Over de farmaceutische industrie en wat het inhoudt om een medicijn op de markt te brengen. Over de meeste mensen in die sector die toch gewoon graag willen helpen. Over winst versus mensenlevens.Hoofdstuk 6: Kurkuma (35:57)Over de alternatieve en de klassieke geneeskunde. De tegenstelling of de potentiële samenwerking. Over natuurlijke producten in chemotherapie en over misbruik maken van de wanhoop van mensen. Hoofdstuk 7: Keuze voor levenskwaliteit (40:34)Over sterven als optie aanbieden en over hoe verschillende mensen op verschillende manieren met de dood omgaan. Over de relativiteit van 'genezing'. Over loslaten.Hoofdstuk 8: Fonkeltjes (48:27)Over kunst. Over Tessa's project dat kunst tot bij patiënten wil brengen en het gevecht tegen de bierkaai dat ze daar soms voor moet voeren. Over wat kunst kan doen met iemand die tot een ziekenhuisbed veroordeeld is.  
• Ike Teuling: Niet als consument 05.02.2025 1h

  Ike Teuling noemt zichzelf op linkedin een campagnestrateeg. Ze helpt burgergroepen en middenveldorganisaties met hun acties. Ze denkt strategisch na over activisme en effectiviteit. Ze is actief bij heel veel groepen, al vind je daar opvallend weinig bewijs van via Google. Met Ike hadden we het over de verschillende vormen van activisme, over machtsopbouw en de verschillende fases van een sociale beweging. Over wat er eigenlijk echt nodig is om de polarisering te doorbreken. Over vakbonden, over politie en gas-boetes. Over hoe je activist moet zijn en hoe je dat kan volhouden. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/ike-teuling Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken (1:02) Hoofdstuk 1: Soorten activismeIke heeft het over enkele burgerlijk ongehoorzame acties waar ze al dan niet aan meegedaan heeft. Over waarom anonimiteit handig is als activist en wat ze kan vertellen zonder in de problemen te komen. (6:41) Hoofdstuk 2: MachtsopbouwIke maakt een onderscheid tussen effectief en en ineffectief activisme. Onder die tweede vallen veel samenwerkingen met grote bedrijven. Samenwerken kan pas nadat je macht opgebouwd hebt. Ze praat over de verschillende activistische rollen en de fases van een sociale beweging. (19:04) Hoofdstuk 3: HersocialiserenOver de nadruk die nog steeds gelegd wordt op het individuele activisme, ten nadele van het collectieve. Over de verzuiling en wat verloren is gegaan. Over onze rol als consument die vandaag onze rol als burger volledig overschaduwt. (27:58) Hoofdstuk 4: In Ninove van deur tot deur Over extreem rechts, hoe we ze vandaag bestrijden en hoe je ze eigenlijk zou moeten bestrijden. Over machtsopbouw door deur aan deur te gaan en mensen aan je te binden. (31:28) Hoofdstuk 5: De vakbond Over de logge, duffe vakbond die wel een enorme macht heeft. Over wat er gebeurt als ze wel meedoen. Over onorthodoxe methodes die het vakbondskader afkeurt, maar waar individuele vakbondsleden wel voor te vinden zijn. Over stakingen en wie je ermee stoort. (40:11) Hoofdstuk 6: Consent Over de activistische groeperingen waarin Ike actief is en hoe daar beslissingen worden genomen. Over de praktijk van beslissen in consent/consensus. Over compenseren voor natuurlijke machtsdynamieken ofte hoe maak je de luidste stiller en de stilste luider? (49:49) Hoofdstuk 7: Repressie Over confrontaties met de politie en hoe groeperingen daarmee omgaan. Over verschillende reacties van politie naargelang het thema. Over oud en nieuw activisme. Over de methodes die gebruikt worden om protest te onderdrukken.  
• Hans Stegeman: De economie van genoeg 08.01.2025 1h 2min

  Hans Stegeman is vandaag hoofdeconoom bij Triodos bank, maar hij begon zijn carrière bij de vakbond. In zijn columns in Vrij Nederland probeert hij op een uitgezoomde manier kritisch na te denken over ons financieel systeem, terwijl hij er met beide voeten in blijft staan.  Met Hans hadden we het over risico, rendement, rente en groei. Over geldcreatie en externaliteiten. Over asset manager capitalism en over wie er nog bij machte is om iets aan ons scheefgegroeide systeem te veranderen. Een ongelooflijk leerrijke trip door ons geldsysteem met hier en daar een sprankeltje hoop. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/hans-stegeman Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken (0:58) Hoofdstuk 1: De radicale bankierHet persoonlijke verhaal van Hans en over hoe hij in de economie rolde. Over zijn eerste job bij de vakbond en zijn graduele vervelling tot radicale bankier die het systeem van binnenuit probeert te veranderen. (8:08) Hoofdstuk 2: Circulaire economieOver verschillende soorten geld en de risico's die je ermee kan nemen. Een grondige en eerlijke analyse van de circulaire economie. Over hoe gebruik van reststromen het lineaire systeem juist efficiënter maakt. Over regelgeving die een enorm belangrijke rol speelt. (18:13) Hoofdstuk 3: Het hypocriete WestenOver de vraag wie nog iets in de pap te brokken heeft tegenover zo'n geglobaliseerde economie. Over de soft power van Europa en de teloorgang van onze globale macht. Over hoe de rest van de wereld naar ons kijkt. Over de verstrengeling van geopolitieke, economische en morele belangen. (34:02) Hoofdstuk 4: 3 niveausEen (toch redelijk) complete analyse van ons huidig financieel systeem en de hendeltjes waaraan je zou kunnen draaien om iets te veranderen. Over 3 fundamentele niveaus: overheden, bankiers en de reële economie. Over geldcreatie, externaliteiten en financialisering. (44:41) Hoofdstuk 5: Asset manager capitalismOver banken die zo groot geworden zijn dat ze niet meer kunnen omvallen. En over het minder zichtbare probleem van de asset managers die eigenaar zijn van ongeveer alles maar zich nergens mee bemoeien. Over wat er met ons pensioengeld gebeurt. (51:33) Hoofdstuk 6: Collectieve doelenOver geld en de culturele betekenis ervan. Over erfrecht en de economie van genoeg. Van een hoogdravende discussie over de duurzaamheidstransitie naar een persoonlijke uitwisseling over het volhouden van de strijd en jezelf relativeren.
• Sibo Kanobana: De chaos omarmen 04.12.2024 56min

  Sibo Kanobana is docent sociolinguïstiek en postkoloniale studies aan de Open Universiteit van Nederland. In zijn boek Witte orde toont hij aan dat de geschiedenis van ideeën geen frivole, intellectuele bezigheid is, maar een politiek strijdveld met winnaars en verliezers. Zijn boek gaat in op de etymologische oorsprong van het woord 'ras'. Op de juridische oorsprong van racisme om de economische belangen van de slavenhandel te dienen. Op het ontstaan van biologisch ras als verantwoording voor het koloniale project. En op hoe heel die geschiedenis vandaag structureel verankerd zit in ons systeem en nog steeds veel slachtoffers maakt. Met Sibo hadden we het over macht en strijd. Over 'blank' en 'wit' en de kracht van woorden. Over diversiteit in reclame en de perceptie van het wokedebat. Over de angst voor wanorde en de nood aan chaos en vernieuwing. Over de subtiliteit van racisme, over standbeelden en over een democratisch experiment in het Midden-Oosten. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/sibo-kanobanaSteun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO. Hoofdstukken (1:06) Hoofdstuk 1: Blank én witOver het opzet van Sibo's boek Witte orde. Over Michel Foucault en de machtsstrijd in het grote en in het alledaagse. Over het belang van woorden en de unieke case van de Nederlandse taal waarin we de woorden 'blank' én 'wit' hebben. (6:33) Hoofdstuk 2: De golfclubOver échte versus schijnbare verandering. Over diversiteit in de reclame en hoe dat tegelijk goed en niet genoeg is. Over kleur in de golfclub versus kleur op de poster van de golfclub. (12:24) Hoofdstuk 3: PosterboyOver Sibo's persoonlijke traject. Over de subtiele manieren waarop racisme in je kop kruipt. Over dat een leuke discussie voor de ene een slapeloze nacht voor de andere kan betekenen. (23:23) Hoofdstuk 4: Het WokedebatWat is het ergst? Racisme of de strijd tegen racisme? Over de framing van het wokedebat. Over de strijd tegen een overtuiging die zichzelf als neutraal en rationeel ziet. (31:16) Hoofdstuk 5: Allemaal knutselaarsOver politiek immobilisme en de onmacht van lokale politici om echt iets te veranderen. Over standbeelden bekladden en eeuwenoude tradities in vraag stellen. Over chaos die - in tegenstelling tot wanorde - tot vernieuwing kan leiden. (37:24) Hoofdstuk 6: Open grenzenDe geschiedenis van grenzen. Over hoe het sluiten van grenzen vooraf ging aan het moreel onderbouwen daarvan. Over Europese versus Syrische vluchtelingen. Over gezinshereniging en de angst voor een horde barbaren die al onze vrouwen komen verkrachten. (42:48) Hoofdstuk 7: RazaDe etymologische geschiedenis van het woord 'ras' valt terug te brengen tot het Iberisch schiereiland van de 15de eeuw. De logica die daar voor religie werd gebruikt, werd vervolgens gekopieerd in de kolonies om doelbewust witte en zwarte mensen uit elkaar te spelen. (49:23) Hoofdstuk 8: Van biologisch ras naar cultuurOver het nieuwe paradigma van culturele diversiteit dat na de Tweede Wereldoorlog opkwam. Over een nogal statische blik op cultuur die alles doet verstarren en verharden. Terwijl culturen, als je ze met rust zou laten, heel mooi in en naast en op en over elkaar vloeien.  
• Benedikte Zitouni: Niet ten koste van alles 06.11.2024 47min

  Benedikte Zitouni is socioloog en antropoloog. Ze noemt zichzelf eco-feministe. Haar leven veranderde toen ze het boek "Dit is mijn hof" van Chris De Stoop las, over boerenfamilies die opgeofferd worden in naam van nieuwe natuur. Benedikte trok de archieven in en bestudeerde de strijd tussen de Antwerpse Haven, de landbouw en de ecologische beweging op de oevers van de Schelde. Ze beschrijft onderweg de shift die de groene beweging sinds de jaren '70 heeft gemaakt. Met Benedikte hadden we het over die shift, over de eco-industriële transitie. Over menselijk leed in naam van milieubescherming. Over verzet en weerbarstigheid en het altijd in vraag blijven stellen van het systeem.  Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/benedikte-zitouni Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken (1:22) Hoofdstuk 1: Zo veel leed in mijn naamOver de aanleiding voor alles, een boek van Chris De Stoop waarin hij het verhaal vertelt van een boer die plaats moet maken voor nieuwe natuur. (9:54) Hoofdstuk 2: Ecosystemisch denkenBenedikte beschrijft het historisch proces waarbij de ecologische beweging dezelfde taal begint te spreken als de industrie. In eerste instantie om machtiger te staan in de strijd. Maar het zorgt ervoor dat het lokalistische verdwijnt en de weerstand tegen het hele systeem onmogelijk wordt (20:40) Hoofdstuk 3: Twee gradenOver de transitie die eigenlijk een eco-industriële transitie is. Over het dictaat van de 2 graden en het verwijt dat je de zaken nodeloos complex maakt door tegen andere vormen van onrechtvaardigheid te strijden. Over de democratie eventjes on hold zetten, want dit probleem is té dringend. Over feministische perspectieven op verzet. (30:32) Hoofdstuk 4: Deel van het systeemOver waarom Benedikte aan de universiteit blijft en dus meedraait in een systeem dat ze onrechtvaardig vindt. Over concrete studenten. Over haar traject vanuit de kritische sociologie naar een minder cynisch pad. Over weerbarstigheid als nieuwe maatstaf. (39:05) Hoofdstuk 5: We are the governmentOver het systeem en de mensen die het in stand houden. Over het kleine beetje macht dat je hebt door mee te doen of juist niet mee te doen. Over ambtenaren en gepensioneerde ingenieurs die meestreden met de ecologisten. Over verzet ondanks alles.
• Carlijn Kingma: De menselijke schaal 02.10.2024 51min

  Carlijn Kingma is onderzoeker, kunstenaar en cartograaf. Ze onderzoekt complexe systemen en zet ze om in giga-gedetailleerde tekeningen. In haar meest recente tekening ‘Het waterwerk van ons geld’ tracht ze het geldsysteem te vatten. We hadden het met Carlijn over geld en (on)rechtvaardigheid. Over de plaats van de mens in het systeem. Over hoop en cynisme en hoe we geldcreatie anders zouden kunnen aanpakken. Meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/carlijn-kingma Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken (1:19) Hoofdstuk 1: Een disfunctioneel irrigatiesysteemCarlijn vertelt over haar kaart, die de complexiteit van ons geldsysteem tracht te vatten. Ze legt uit wat haar werk op de meest uitgezoomde schaal probeert te vertellen. Over een financieel systeem dat ten dienste van de maatschappij zou moeten staan maar eigenlijk vooral zichzelf groter maakt. (7:46) Hoofdstuk 2: Waar hangt een dame haar tasje op? Over Carlijns opleiding als ingenieur-architect en de incentive om vooral niet speciaal of origineel te zijn. Over megalomane architectonische utopieën waarin geen plaats is voor de mens. Over boven of in je ontwerp gaan staan. (16:00) Hoofdstuk 3: Het is super politiekOver de toekomstscenario's die Carlijn ontwikkelde voor ons geldsysteem. Over hoe je daarin nog bescheidener moet zijn en eerlijker over je politieke insteek. Over geldcreatie zoals het vandaag werkt. (25:13) Hoofdstuk 4: Val dan maar omOver het alternatief voor de commerciële banken als opslagplaats voor al ons geld. Over de digitale euro. (33:21) Hoofdstuk 5: Dubbel dividendOver nog meer absurditeiten in het systeem, waarbij pensioenfondsen een wereld mee creëren waarin je niet op pensioen wil zijn. (38:32) Hoofdstuk 6: CynismeOver de kleine mens vs. het grote systeem en hoe je dat ook kan verlammen. Over hoop in de duisternis. Over burgerschap (42:42) Hoofdstuk 7: Het spel moet rechtvaardigerOver politieke actie als burger en als consument. Over samen in de plaats van alleen en hoe collectieve actie ook echt iets kan veranderen. Over het compleet gebrek aan politieke actie. Over een samenleving die applaudisseert voor passief inkomen maar mensen in financiële problemen leert om 'beter met hun geld om te gaan'
• Caroline de Gruyter: De politiek komt terug in Europa 04.09.2024 1h 7min

  Caroline de Gruyter is journalist bij onder meer NRC Handelsblad en De Standaard. Ze schrijft al meer dan 20 jaar over Europa en de EU, eerst vanuit Zwitserland en Noorwegen en ondertussen vanuit het hart van de EU, Brussel. Ze maakte alle crisissen van dichtbij mee en publiceerde al die tijd columns en boeken die onthullen hoe Europa echt werkt. Met Caroline hadden we het over optimisme en cynisme, over wat er overblijft van de Europese droom en het morele leiderschap. Over wie het in Europa echt voor het zeggen heeft. Over thema's die voor het eerst op de Europese agenda staan en hoe die Europa interessanter maken voor de burgers. Over kindvriendelijke aanstekers en Noorse kazen. Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/caroline-de-gruyter Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.Hoofdstukken (1:00) Hoofdstuk 1: Failing forward Cynisme en optimisme over Europa. Over blunderen als mechanisme dat Europa vooruit stuwt. Het ziet er niet uit, maar het werkt wel. Over de oorzaken van dat blunderen. Over regeringsleiders die liever niets Europees doen. Over de structuur van Europa en het verschil tussen de instellingen. (12:00) Hoofdstuk 2: Voor mooi weer gemaaktOver de crisissen die nodig waren om veiligheidsmechanismen te installeren. Over het Europese optimisme van de jaren '90 waar we nu de gevolgen van dragen. Over de soft power van Europa dat via de markt dingen kan afdwingen. (19:20) Hoofdstuk 3: De faxdemocratieOver Zwitserland en Noorwegen die geen deel willen uitmaken van de EU. Over wat dat betekent voor die landen. Over de prijs die ze betalen en de voordelen van wel in de unie te zitten. Over Noorse kaasboeren en Duitse bruggenbouwers. (29:27) Hoofdstuk 4: De kleinste gemene delerOver de liefde voor Europa, de Europese droom en het contrast met de realiteit. Over het échte Europa in het midden, dat machtig is op het gebied van de markt en compleet tandenloos op het gebied van buitenlandpolitiek. Over de houding van Europa ten opzichte van Palestina. Over het moreel leiderschap dat nu maar een laagje vernis blijkt te zijn. (39:32) Hoofdstuk 5: Oorlog met woordenOver het technocratische Europa en de reden waarom de commissie zich bezighoudt met regeltjes maken. Over gele koplampen en kindvriendelijke aanstekers. Over de perceptie ten opzichte van Europa die langzaam aan het veranderen is en de thema's die verschuiven van het nationale naar het Europese niveau. (46:12) Hoofdstuk 6: HerpolitiserenOver sociaaleconomische thema's die langzaam uit de nationale politiek weglekten. Over de identitaire debatten die in de plaats kwamen. Over de houding van de burger ten opzichte van Europa en de extreem rechtse partijen die ook beginnen mee te doen. (57:00) Hoofdstuk 7: Winst is neutraalOver de shift van een compleet vrije markt naar meer protectionistische ingrepen om Europa te beschermen tegen China. Over havens, nuclaire afvalsverwerkingsbedrijven en chipsproducenten die plots in geopolitieke conflicten getrokken worden. (1:03:07) Hoofdstuk 8: Alles is politiek Over de toekomst, over het Europese verhaal dat weer interessant wordt. Over angstige burgers en populistische politici. Over de logge tanker die toch af en toe snelle en kordate beslissingen begint te nemen.