لایه هفتم

Épisodes

• 
  روایت‌های قطع اینترنت‌؛ وقتی مراقبت هم قطع می‌شود 28.07.2026 39min

  روایت‌های قطع اینترنت- قسمت چهارم- وقتی مراقبت هم قطع می‌شود وقتی اینترنت قطع می‌شود، فقط دسترسی به شبکه‌های اجتماعی از بین نمی‌رود. گاهی با خاموش شدن اینترنت، مسیر دسترسی به اطلاعات حیاتی پزشکی، مشاوره روانی، شبکه‌های حمایتی و کمک در لحظه‌های اضطراری هم بسته می‌شود. در این اپیزود، از تأثیر خاموشی اینترنت بر سلامت جسم و روان می‌گوییم. با روایت‌هایی از فاطمه، شیوا نظراهاری، ساناز، الهه وفایی و سوما نگهدارنیا، می‌شنویم که قطع اینترنت چگونه می‌تواند دسترسی به سقط جنین امن را پرخطر کند، شبکه‌های همیاری فمینیستی را از کار بیندازد، درمان آنلاین را قطع کند و فعالان زن را در برابر انتخاب‌های دشواری مثل کوچ اجباری به اپلیکیشن‌های داخلی قرار دهد. (هشدار محتوایی: این اپیزود شامل موضوعاتی مانند بارداری ناخواسته، سقط جنین، بحران روانی و اشاره به خودکشی است.)
• 
  قطع اینترنت و ستم تقاطعی 15.07.2026 26min

  اپیزود ۵۵ پادکست لایه هفتم | روایت‌های قطع اینترنت- قسمت سوم- قطع اینترنت و ستم تقاطعی در سومین قسمت از مجموعه روایت‌های قطع اینترنت، سراغ این پرسش می‌رویم: آیا قطع اینترنت همه را به یک شکل تحت تأثیر قرار می‌دهد؟ در این اپیزود، همراه با سوما نگهدارنیا و از خلال روایت‌های فاطمه، به تجربه زنان، روزنامه‌نگاران، فعالان مدنی و ساکنان کردستان در روزهای خاموشی اینترنت می‌پردازیم؛ از محدودیت و نظارت بر اینترنت تحریریه‌ها تا آسیب به اقتصاد مرزی، گردشگری، کسب‌وکارهای خرد زنان، آموزش زبان مادری، و قطع امکان واکنش جمعی به بازداشت‌ها و اعدام‌ها. این قسمت درباره آن بخش از قطع اینترنت است که در آمارهای فنی دیده نمی‌شود: جایی که خاموشی، روی نابرابری‌های قبلی می‌نشیند و زندگی، کار، معیشت، آموزش و دادخواهی را برای گروه‌های حاشیه‌رانده‌شده دشوارتر و خطرناک‌تر می‌کند.
• 
  روایت‌های قطع اینترنت - قسمت دوم 30.06.2026 25min

  در دومین قسمت از مجموعه روایت‌های قطع اینترنت، سراغ این پرسش می‌رویم: وقتی شبکه‌های ارتباطی مسدود شدند و مسیر دسترسی به خبر در میانه جنگ و بحران بسته شد، مردم از کجا خبر می‌گرفتند؟ در این اپیزود، از خلال روایت‌های واقعی می‌شنویم که چطور کافه‌ها به اتاق‌های خبر غیررسمی تبدیل شدند، رادیوها از انباری‌ها بیرون آمدند، ماهواره‌ها و وبلاگ‌های قدیمی دوباره اهمیت پیدا کردند، و خود آدم‌ها با ساختن شبکه‌ای انسانی، جای خالی زیرساخت‌های قطع‌شده را پر کردند.
• 
  روایت‌های زیست روزمره در قطعی اینترنت 02.06.2026 37min

  اپیزود ۵۳ پادکست لایه هفتم | روایت‌های زیست روزمره در قطعی اینترنت وقتی اینترنت قطع بود، دیگران چه کار می‌کردند؟ از اضطراب بی‌خبری در میانه بمباران تا مهاجرت‌های کوتاه‌مدت برای چند دقیقه اتصال؛ از خانه‌های «تخت و اینترنت» در نزدیکی مرز، بازار سیاه کانفیگ، کانال‌های مخفی آپلود فیلم و موسیقی، تا شبکه‌های پنهان همبستگی. در این اپیزود همراه با سوما نگهدارنیا (روزنامه‌نگار و پژوهشگر علوم اجتماعی)، به جای آمارها، داستان‌های واقعی و تکان‌دهنده‌ای از قطع اینترنت را از زبان شما می‌شنویم.
• 
  گزارش تهدیدهای امنیت سایبری 14.05.2026 25min

  در این اپیزود از بدافزارهای اندرویدی که برای رصد فعالیت‌های آنلاین در گوشی کاربران پنهان می‌شوند صحبت می‌کنیم، همین‌طور از شکل‌های تازه جعل هویت، داکسینگ (یا همان افشای اطلاعات شخصی) و حتی مواردی که حمله سایبری می‌توانسته مقدمه‌ای برای ربایش فیزیکی افراد باشد. در این اپیزود با حضور داوود سجادی و امیر رشیدی، گزارش جدید تهدیدهای امنیت سایبری ایران در نیمه دوم سال پرالتهاب ۱۴۰۴ را بررسی می‌کنیم. همچنین در ادامه، اصول و راهکارهای عملی برای مقابله با این تهدیدات و محافظت از خود را مرور می‌کنیم.
• 
  اینترنت پرو؛ شروع پایان اینترنت در ایران 30.04.2026 26min

  طرح «اینترنت پرو» یا همان اینترنت طبقاتی رسماً کلید خورد؛ پروژه‌ای که دسترسی آزاد به اینترنت را از یک حق بدیهی و عمومی به یک امتیاز طبقاتی تقلیل می‌دهد. در این اپیزود همراه با سولماز ایکدر (روزنامه‌نگار)، به بررسی این تبعیض سیستماتیک می‌پردازیم. ما از ابعاد نظارت و کنترل در این شیوه از ارائه اینترنت صحبت می‌کنیم و از «قفس شیشه‌ای» می‌گوییم که مشترکان اینترنت پرو را در توهم آزادی گرفتار می‌کند. همچنین پیامدهای اجتماعی این طرح را بررسی می‌کنیم و نشان می‌دهیم که چرا پذیرش چنین امتیاز تبعیض‌آمیزی به ضرر تمام جامعه است و چرا نمی‌توان آینده‌ای ارتباطی را برای ایران، بدون پافشاری بر حق دسترسی برابر، امن و آزاد به اینترنت برای همه شهروندان متصور بود.
• 
  راهنمای پاکسازی و امنیت گوشی در ایست‌وبازرسی 08.04.2026 30min

  در این اپیزود، پروتکل‌های دقیق ایمن‌سازی دستگاه پیش از رسیدن به تورهای ایست‌وبازرسی را به‌صورت تخصصی بررسی می‌کنیم. همچنین در گفتگویی ویژه با دکتر افروز مغزی (وکیل و پژوهشگر در حوزه مطالعات حقوقی)، ضمن بررسی ترفندهای بازجویان برای نفوذ به دستگاه از طریق فریب کاربر، با ابعاد حقوقی دستگیری و «هنر بازجویی پس‌دادن» در این شرایط آشنا می‌شویم.
• 
  کارزارهای دروغ‌پراکنی و جنگ شناختی در زمان خاموشی اینترنت 17.03.2026 21min

  در این اپیزود، همراه با علی رنجی‌پور، روزنامه‌نگار تحقیقی، به بررسی پدیده «کارزار دروغ‌پراکنی» (دیس‌اینفورمیشن) در روزهای جنگ و قطعی گسترده اینترنت می‌پردازیم. همچنین در شرایطی که ترافیک شبکه به شدت کاهش یافته و دسترسی به اطلاعات آزاد بسیار محدود شده است، راه‌های تشخیص اطلاعات غلط و تصاویر جعلی ساخته‌شده با هوش مصنوعی از اخبار واقعی را مرور می‌‌کنیم.
• 
  مهسا وی‌پی‌ان؛ فیلترگریز در شبکه‌ چندلایه‌ فیلترینگ 24.02.2026 18min

  در این اپیزود، همراه با مارک پشم‌فروش فعال حوزه دسترسی به اینترنت، به بررسی وضعیت آشفته و غیرقابل پیش‌بینی فیلترینگ در ایران می‌پردازیم. با خانواده ابزارهای «مهسا» (مهسا وی‌پی‌ان و مهسا ان‌جی) آشنا می‌شویم و یاد می‌گیریم که این ابزارها چطور با استفاده از تکنیک‌هایی مثل «فرگمنت» (قطعه‌قطعه کردن بسته‌های داده برای پنهان شدن از دید سیستم سانسور) سد فیلترینگ را دور می‌زنند. همچنین بررسی می‌کنیم که ایرانیان خارج از کشور چطور می‌توانند با اهدای سرور و تنظیمات اتصال، این شبکه را زنده نگه دارند.
• 
  اپیزود اضطراری - بیت‌چت 12.02.2026 10min

  در این اپیزود، ما به سراغ «بیت‌چت» (BitChat) می‌رویم؛ ابزاری که در خاموشی‌های مطلق، می‌تواند ارتباط مردم را زنده نگه دارد. یاد می‌گیریم چطور با تکنولوژی «شبکه توری» (Mesh) و بلوتوث، گوشی‌هایمان را به دکل‌های مخابراتی کوچک تبدیل کنیم و بدون نیاز به اینترنت یا سرور، در محله و خیابان متصل بمانیم. همچنین هشدارهای حیاتی درباره امنیت این ابزار را با هم مرور می‌کنیم.
• 
  اپیزود اضطراری - رستم 03.02.2026 9min

  در این اپیزود همراه با سورنا هاشمی مدیر پروژه رستم مدیا، ابتدا یاد می‌گیریم چطور با برنامه «رستم» می‌توان بدون نیاز به اینترنت، محتوای وب‌سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی را مستقیماً روی تلویزیون دریافت کرد. سپس با فناوری متفاوت «دکمه قرمز» این ابزار آشنا می‌شویم؛ قابلیتی که تلویزیون شما را به یک مرورگر آفلاین تبدیل می‌کند تا تنها با فشار دادن یک دکمه روی کنترل، بتوانید اخبار را بخوانید. همچنین روش دریافت فایل‌های حیاتی و فیلترشکن از طریق ضبط روی فلش (ماهواره یاه‌ست، فرکانس ۱۱۷۶۶) را آموزش می‌دهیم.
• 
  اپیزود اضطراری - توشه 23.01.2026 8min

  در این اپیزود همراه با علیرضا فیروزی، بازگشت سرویس «توشه» را بررسی می‌کنیم. راهکاری برای دریافت یک‌طرفه فیلترشکن، اخبار و فایل‌های حیاتی از طریق ماهواره یاه‌ست (فرکانس ۱۱۷۶۶)، آن هم در شرایطی که اینترنت کاملاً قطع است. یاد می‌گیریم چطور با یک فلش‌مموری و رسیور خانگی، دیوار دیجیتال را بشکنیم. امیدواریم این راهنما با دست‌به‌دست شدن فلش‌ها یا بلوتوث به گوش همه برسد؛ لطفاً فایل نرم‌افزار توشه و این پادکست را برای دیگران بفرستید
• 
  اپیزود اضطراری - مرورگر سنو 19.01.2026 8min

  طبق آمارهای فنی، مرورگر «سِنو» (Ceno) یکی از معدود ابزارهایی است که در خاموشی مطلق اینترنت طی روزهای گذشته فعال بوده است. در این اپیزود همراه با مهدی یکی از اعضای تیم سِنو، بررسی می‌کنیم که چطور این ابزار با ترکیب شبکه همتا-به-همتا (P2P) و تکنولوژی ماهواره‌ای eQSat، به کاربران اجازه می‌دهد حتی در تاریک‌ترین روزها «وب» را دست‌به‌دست کنند.
• 
  اپیزود اضطراری - استارلینک 14.01.2026 11min

  در این اپیزود به بررسی خبر مهم رایگان شدن سرویس استارلینک برای ایران و تایید امکان اتصال بدون نیاز به اشتراک می‌پردازیم. همراه با احمد احمدیان، پژوهشگر اینترنت آزاد، ۳ اصل امنیتی حیاتی را مرور می‌کنیم و ضمن شفاف‌سازی درباره وضعیت پارازیت‌ها، نسبت به کلاهبرداری‌های «اتصال مستقیم موبایل به ماهواره» هشدار می‌دهیم.
• 
  اپیزود اضطراری - حفظ امنیت دیجیتال 14.01.2026 5min

  هشدارهای امنیتی فوری برای حفظ امنیت دیجیتال و حساب‌های کاربری. بررسی ۳ تهدید فعال: «مهندسی اجتماعی علیه فعالان»، «خطر سایت‌های پخش زنده تلویزیون» و «کمپین فیشینگ با سوءاستفاده از باگ اینستاگرام».
• 
  راهکارهای فوری برای عبور از سد فیلترینگ در وضعیت قرمز 14.01.2026 5min

  راهکارهای فوری برای عبور از سد فیلترینگ در وضعیت قرمز. معرفی ۴ ابزار «دلتا چت»، «سِنو»، «رستم» و «استارلینک» برای اتصال و دریافت اطلاعات، زمانی که اینترنت ناپایدار یا قطع است.
• 
  سیم‌کارت‌های سفید؛ مهندسیِ تبعیض 19.12.2025 19min

  در قسمت چهلم «لایه هفتم» بررسی می‌کنیم اینترنت چگونه از یک حق عمومی به یک امتیاز گزینشی بدل شد؛ و چطور این سیاست، به‌جای نشانه رفتن سازوکارهای ساختاری و انضباطی، جامعه را روبه‌روی خودش قرار داد. این اپیزود بر پایه بررسی گزارش اخیر فیلتربان درباره سیم‌کارت‌های سفید و اینترنت طبقاتی در ایران تهیه شده است
• 
  پرونده پژمان جمشیدی؛ جنگ روایت در میدان پلتفرم‌ها 13.11.2025 22min

  در اپیزود ۳۹ پادکست «لایه هفتم»، به یکی از بحث‌برانگیزترین رخدادهای فضای مجازی فارسی می‌پردازیم؛ پرونده پژمان جمشیدی و آنچه فراتر از یک ماجرای قضایی بود؛ نمادی از حکمرانی گزینشی در فضای دیجیتال ایران. در این برنامه، از سه زاویه به ماجرا نگاه می‌کنیم: سانسور زیرساختی رسانه‌ها، نقض حریم خصوصی و داکسینگ، و نقش پلتفرم‌ها در شکل‌دهی افکار عمومی. با حضور مریم پالیزبان، بازیگر و دکترای فلسفه و علوم انسانی، به تحلیل پدیده «بی‌عدالتی معرفتی» و بازتولید خشونت در فضای مجازی می‌پردازیم و می‌پرسیم چرا صدای قربانی در پلتفرم‌های فارسی کمتر شنیده می‌شود؟
• 
  توسعه هوش مصنوعی در ایران؛ نوآوری در خدمت نظارت 29.10.2025 21min

  اپیزود ۳۸ پادکست «لایه هفتم» به بررسی جهت‌گیری واقعی توسعه هوش مصنوعی در ایران می‌پردازد، جایی که نوآوری در سایه‌ امنیت و کنترل بازتعریف شده است. در این برنامه، با حضور سحر تحویلی، پژوهشگر و متخصص هوش مصنوعی، روندی تحلیل می‌شود که در آن داده‌های شهروندان بدون چارچوب قانونی مشخص، به سوخت الگوریتم‌های حکومتی تبدیل می‌شوند. از پروژه‌های ظاهراً خدماتی تا سامانه‌های قضایی هوشمند، نشان می‌دهیم چگونه فقدان شفافیت و قانون حفاظت از داده، راه را برای «اتوماسیون تبعیض» و «نظارت هوشمند» باز کرده است. این اپیزود نگاهی انتقادی دارد به آینده‌ای که در آن، الگوریتم‌ها نه برای توانمندسازی مردم، بلکه برای کنترل آن‌ها آموزش می‌بینند.
• 
  خاموشی پنهان؛ کالبدشکافی استراتژی جدید سرکوب دیجیتال در ایران 17.10.2025 15min

  اپیزود ۳۷ پادکست «لایه هفتم» با عنوان خاموشی پنهان بر پایه‌ گزارشی چندوجهی از قطع اینترنت در ایران در ژوئن ۲۰۲۵ تهیه شده است. این گزارش حاصل همکاری میان گروه‌های فعال در حوزه حقوق دیجیتال، رصد اینترنت و توسعه ابزارهای عبور از فیلترینگ است. در این برنامه، با حضور آماندا منگ، پژوهشگر و دکتری امور بین‌االملل در حوزه‌ی علم و فناوری ، پدیده‌ «خاموشی پنهان» یا Stealth Blackout بررسی می‌شود؛ روشی تازه در سرکوب دیجیتال که طی «جنگ دوازده‌روزه» به کار گرفته شد—زمانی که ارتباط جهانی به‌طور هدفمند قطع شد اما شبکه‌ داخلی همچنان فعال ماند. این اپیزود با نگاهی تحلیلی به ابعاد فنی، سیاسی و اجتماعی این مدل جدید کنترل اینترنت، تأثیر آن را بر حق دسترسی و تاب‌آوری دیجیتال کاربران ایرانی بررسی می‌کند.. برای پرسش یا پیشنهاد: pooyesh@miaan.org