De Wereld | BNR

Epizódok

• 
  Von der Leyen wil een Europese Veiligheidsraad: 'Dan zitten we zelf aan het stuur' 17.09.2026 41p

  Als het aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ligt krijgt Europa zijn eigen veiligheidsarchitectuur in de vorm van een eigen Veiligheidsraad. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder van D66 in de Tweede Kamer vindt dit een goed idee. 'Dan zitten we zelf aan het stuur als Rusland echt een grotere stap zet richting Litouwen.' Ze is te gast in BNR De Wereld en praat met Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Europa moet met één gezamenlijk antwoord op Rusland komen' Volgens Van der Werf zijn we op dit moment nog te afhankelijk van de Amerikanen. Zo'n Europees alternatief voor een VN-Veiligheidsraad kan volgens haar een nieuw platform bieden waarop je sneller als Europese landen met elkaar kunt schakelen. Rusland wordt gekoppeld aan veel sabotageacties in Europa. Van der Werf is daar heel stellig over. 'Ik denk dat er maar één reactie mogelijk is en dat is dat je laat zien dat je je niet laat intimideren'. Wat haar betreft moeten we de steun aan Oekraïne verder opvoeren en kijken waar in de wereld er nog meer luchtafweer op voorraad is. Lees ook | Turkije wint macht in de Kaukasus, maar laat Georgië in de kou staan In de greep van Erdogan De Turkse president Erdogan zit al ruim twintig jaar aan het roer in Turkije en de repressie in het land neemt steeds verder toe. Mitra Nazar is voormalig NOS-correspondent in Turkije en heeft in de vijf jaar dat ze daar heeft gezeten het land erg zien veranderen. Ze schreef er het boek 'In de greep van Erdogan - De strijd om de democratie in Turkije' over. Luister ook | Amerika Podcast Weg met de Flock-camera! | Postma in Amerika Iets wat veel losmaakt in Amerika op dit moment zijn Flock-camera's. Het is een populair onderwerp in de campagnes voor de midterms, maar Trump die vindt ze geweldig, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Saoedi-Arabië’s toorn richting Trump 16.09.2026 2p

  Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabië, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 Thaad-afweerbatterijen, 132 helikopters, 153 tanks, 4 fregatten, 2 tankvliegtuigen en zo ongeveer elke denkbare raket, radar of artillerie. Klein probleem: de krijgsmacht is een zootje en de vakkennis benedenmaats. Vandaar dat de Saoedi’s altijd op Amerikaanse militaire bijstand rekenen. Om precies te zijn: 42 procent van de wereldwapenhandel is Amerikaans, en 12 tot 20 procent daarvan gaat naar Saoedi-Arabië. Nu het land tegelijkertijd wordt aangevallen door Jemenitische Hoethi’s en Iraakse milities, zit het de facto-staatshoofd, Mohammed bin Salman, diep in de moeilijkheden. De Staat van Bab el-Mandeb aan de zuidkant van de Rode Zee is geblokkeerd, de uit 1980 daterende oost-west-oliepijpleiding, waardoor het land olie rondom de eveneens geblokkeerde Straat van Hormuz vervoerde, is stukgeschoten, dus er zijn voor de olieproducerende supermacht nog nauwelijks opties. Donderdag belde MBS twee keer met Donald Trump met het verzoek de Hoethi’s te bombarderen. Trump gaf niet thuis, tot verbijstering van MBS. Tegen CNN zei het Witte Huis te praten met de Saoedi’s en de Jemenitische regering in een poging ‘de stabiliteit in de Rode Zee te herstellen.’ Olie op de golven , zogezegd, voor de toch al woedende MBS. Trump geeft niet thuis omdat hij ziet wat een debacle de oorlog met Iran is geworden door de blokkade van Hormuz. Om zijn hachje in eigen land te redden, wil hij maar één ding: weg uit het moeras van het Midden-Oosten, in de hoop dat de aandacht wat minder komt te liggen op de brandstofprijs. En in de hoop dat hij bij de midterms, waarvan hij inmiddels snapt dat hij het Huis van Afgevaardigden gaat verliezen, misschien de Senaat nog kan redden. En wij met onze recordprijzen hier? Eigen schuld, vindt Trump, dan had die laffe Navo hem in Hormuz maar te hulp moeten komen toen hij daarom vroeg. Zoals hij vindt dat het Zelensky’s schuld is dat de dieselprijs zo hoog is, schuift hij ons Europeanen de schuld voor de mondiale brandstofcrisis in de schoenen.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  'Europa moet met één gezamenlijk antwoord op Rusland komen' 10.09.2026 46p

  We zijn weliswaar niet fysiek in oorlog met de Russen, maar de dreiging is er wel. Denk aan de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig. Volgens admiraal buitendienst Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comité van de NAVO, ontbreekt het in Europa aan een gezamenlijk antwoord tegen de Russen. Hij is te gast in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die net uit Duitsland terug is. 'We praten over brandstichting, vergiftiging, sabotage. Dat zijn allemaal ernstige strafbare feiten. Maar wat doen we er tegen?' Dat vraagt Bauer zich af. Volgens hem moeten we oppassen met de term 'hybride oorlogsvoering'. Dat klinkt volgens hem veel vriendelijker dan het in werkelijkheid is. De dreiging uit Rusland is volgens Bauer onverminderd groot. 'Ze produceren meer dan ze nodig hebben voor de oorlog in Oekraïne. Over drie jaar hebben ze het vermogen om met ons te knokken.' Ook denkt Bauer dat het Poetin goed uit zou komen om de NAVO te testen, om de aandacht af te leiden van Oekraïne. 'Hij zou de NAVO heel klein aan kunnen vallen om te kijken wat wij dan kunnen doen.' Luister ook | 'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar' 'Poetin heeft geen enkele reden om de oorlog met Oekraïne te stoppen' De zoveelste Amerikaanse bemiddelingspoging van Steve Witkoff en Jared Kushner, om de oorlog in Oekraïne te beëindigen heeft opnieuw niets opgeleverd. Bauer kijkt daar niet van op. 'Poetin heeft drie redenen om de oorlog voort te zetten. 'Hij heeft geen enkele strategische doelstelling gehaald. Hij heeft een hele succesvolle oorlogseconomie, maar na de oorlog heeft hij geen economie meer want die voegt geen enkele waarde toe en hij krijgt getraumatiseerde militairen terug.' Dat Rusland de oorlog nu voortzet komt met name door de steun uit China. Wat Bauer betreft moeten we ons ook op China richten. 'Als China stopt met het steunen van Rusland kan het de oorlog met Oekraïne niet voortzetten.' Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Na een kwarteeuw schreeuwt 9/11 om de waarheid 09.09.2026 3p

  Begin 2000 kwamen twee jonge Saoediërs aan in San Diego. Ze waren nooit in Amerika geweest, spraken amper Engels en hadden geen idee hoe je een flat huurt en een bankrekening opent. Binnen een paar weken hadden ze dat allemaal geregeld. Twintig maanden later kaapten ze een vliegtuig en lieten dat neerstorten op het Pentagon. De man achter de schermen zou Amar al-Bayoumi zijn geweest, die al tien jaar als geheim agent in de VS woonde. Het is een van de belangrijke details die, 25 jaar na 9/11, prominent in het nieuws zijn. Het draait om de beschuldiging dat niet – of niet alleen – Al Qaeda achter de aanslag zat, maar Saoedi-Arabië. Het officiële onderzoek dat na de aanslag door een Amerikaanse commissie werd uitgevoerd, kon dat destijds niet aantonen. Maar in een geheim dossier van de regering zouden feiten zoals deze te vinden zijn, zoals ook een schets van een aanvalsplan dat al-Bayoumi twee jaar voor de aanslagen had gemaakt. Al meteen na de aanslagen was bekend dat 15 van de 19 daders Saoedi's waren. Niettemin heeft de Saoedische regering altijd ontkend iets met 9/11 te maken te hebben. De nabestaanden zijn ervan overtuigd dat de regie wel degelijk in Riyad werd gevoerd. Vergelijking met de moord op Kennedy Het verhaal is vergelijkbaar met het onderzoek naar de moord op Kennedy. Er is een 9/11-rapport dat sinds de regering-Bush geheim is gehouden, ook door de regeringen Obama en Biden. En ook door Trump. De vereniging van nabestaanden zegt: Trump propageert openheid en heeft ook het Kennedy-dossier vrijgegeven. Waarom dan niet het 9/11-dossier? Zoals altijd wanneer de regering informatie geheimhoudt, is de vraag waarom. Als de officiële Saoedische lezing – wij staan achter de VS en doen er alles aan om behulpzaam te zijn – klopt, is er voor geheimhouding geen reden. Is het dan een kwestie van nationale veiligheid? Zou kunnen, want de inlichtingendiensten en de krijgsmacht hebben op 9/11 kolossaal geblunderd. Tijdens de vlucht van de vier gekaapte toestellen werd de luchtmacht niet verwittigd. Na de aanslag stegen er in heel Amerika welgeteld vijf F-15's en F-16's op. OnmisbaarDe verklaring dat Saoedi-Arabië wordt ontzien, kan er maar één zijn: achtereenvolgende presidenten vonden Saoedi-Arabië onmisbaar – vanwege de olie, als geopolitieke partner in de regio en, zoals in het geval van Bush, vanwege persoonlijke vriendschap met het huis van Saoed. Zoals de moord op journalist Jamal Khashoggi, in mootjes gesneden in Turkije, ook is gemakshalve vergeten. Politiek zouden onthullingen over de Saoedische rol in 9/11 de regering-Trump bijzonder slecht uitkomen. Maar juist nu, na een kwart eeuw, is het de hoogste tijd.  See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar' 03.09.2026 43p

  De oorlog tussen Amerika en Iran is weer in volle hevigheid opgelaaid. Beide partijen vallen elkaar aan en Trump claimt opnieuw dat hij de Straat van Hormuz in handen heeft en dat de Iraanse regering verzwakt is. Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, denkt daar heel anders over. 'Het regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar.' Luister ook | 'Oorlog in Oekraïne bevindt zich in de meest vernietigende fase' Terphuis hoort van familie en vrienden in Iran hoe erg de economische situatie in het land nu is. 'Mijn neef stond twee uur in de rij voor benzine. Mensen hebben soms wel drie tot vier banen en werken negentien uur per dag om eten op tafel te krijgen.' Het economische uitknijpen van Iran heeft dus een effect, maar zal er niet voor zorgen dat het regime gaat vallen denkt Terphuis. 'De Revolutionaire Garde is zelfverzekerd.' Lees ook | Internationaal Strafhof hoopt op ingrijpen Amerikaanse rechter na sancties Trump Crisis bij het Internationaal Strafhof Het Internationaal Strafhof zit in een crisis. Amerika heeft de helft van de rechters gesanctioneerd, het Strafhof zit zonder hoofdaanklager, en de grote landen trekken zich er niks van aan. Geert Jan Knoops, advocaat bij het Internationaal Strafhof, komt met aanbevelingen die het Internationaal Strafhof moeten hervormen. Samen met Robin Ravensbergen schreef hij er het boek Leiders voor het Gerecht over. Lees ook | Absolute meerderheid lonkt voor radicaalrechtse AfD in Saksen-Anhalt Friedrich Merz tussen hoop en vrees De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zit in een lastig parket. Zijn regering heeft Rusland officieel beschuldigd voor de mislukte aanslag op de vliegbasis van Leipzig. Maar Merz liet zichzelf niet zien op de persconferentie. Zijn populariteit is gedaald naar een dieptepunt en komende zondag zou de Alternative für Deutschland (AfD) zomaar een absolute meerderheid kunnen halen bij de deelstaatverkiezingen in het Oost-Duitse Saksen-Anhalt. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil meer datacenters | Postma in Amerika De weerstand tegen datacenters groeit in de VS. Dit is nu al een belangrijk onderwerp voor de congresverkiezingen. Maar Trump wil juist méér datacenters, ziet onze Amerika-correspondent Jan Postma vanuit Washington. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Trumps Venezuela-stunt is oliedom 02.09.2026 2p

  Amerika is de grootste olieproducent ter wereld. Amerika importeert geen olie via de Straat van Hormuz. Amerika confisqueert nu ook 65 procent van de olie in Venezuela, het land met ’s werelds grootste oliereserves. Dan zou, redeneert Donald Trump, die vermaledijde benzineprijs in Amerika toch moeten dalen? Maar daar is weinig uitzicht op, in elk geval niet vóór de midterm verkiezingen op 3 november. Dat komt in de eerste plaats doordat de werkelijkheid weerbarstig is. De olieprijs is een mondiale dagkoers, al is het alleen al doordat het zwarte goud kriskras door de wereld wordt verhandeld, ook door de VS, waar de Amerikaanse oliemaatschappijen er trouwens dik aan verdienen.  In de tweede plaats hebben Joe Biden en Donald Trump beiden recordhoeveelheden olie uit de nationale reserve op de markt gebracht in een poging om de benzineprijs omlaag te duwen, waardoor die reserve op een bedenkelijk lage 40 procent staat. In de derde plaats slurpt oorlog voeren kolossale hoeveelheden brandstof op voor militaire vliegtuigen en schepen, al zegt het Pentagon dat de voorraad ruim voldoende is. Trump zegt dat het probleem van Hormuz, na een af-en-aanoorlog van een half jaar, is opgelost, maar voor de oorlog gingen er dagelijks ruim honderd tankschepen door de straat, en sindsdien gemiddeld hooguit vijftien. Het ei van Columbus, redeneerde Trump, was het innen van zijn Venezolaanse schat. Via een privaat-publieke constructie legde hij beslag op die 65 procent Venezolaanse olie, die je – simpel geredeneerd – mag optellen bij de Amerikaanse nationale reserve. Hij noemde het ‘de grootste oliedeal uit de wereldgeschiedenis’, die zou leiden tot ‘aanmerkelijk lagere benzineprijzen voor alle Amerikanen.’ Gunstig effect Los van de vraag of de confiscatie juridisch in de haak is, is het commentaar van zo ongeveer iedereen in de energiesector dat de Venezolaanse olievelden zo zijn verwaarloosd dat het jaren gaat duren voordat de exploitatie op gang komt. Voordat je een gunstig effect terugziet in de Amerikaanse benzineprijs, zijn we vijf tot vijftien jaar en één tot drie presidenten verder. De crux voor het oplossen van wat de meeste Amerikanen zien als een brandstofcrisis is niet een deal met Venezuela, maar met Iran. Zolang de kwestie-Hormuz niet is opgelost, dobbert Trump op een stuurloos bootje naar de midterms. En dat is oliedom.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  'Oorlog in Oekraïne bevindt zich in de meest vernietigende fase' 27.08.2026 45p

  De oorlog in Oekraïne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het land dreigen onleefbaar te worden denkt Hahn. Ook luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder ziet dit. 'We zien geen effectieve inzet van het luchtwapen.' Luister ook | 'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028' 'De Russen gooien van een afstand van die glijbommen. Oekraïne heeft al meer dan vijftienhonderd stuks aan Russische luchtafweer geraakt', zegt Bolder die defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is. Beide landen schieten er qua terreinwinst niks mee op. Hahn ziet de tekorten in Oekraïne verder oplopen, zowel op het gebied van luchtafweer als financieel. Dat zien de Europese landen ook. Enkele EU-landen pleiten dan ook opnieuw voor het inzetten van Russische bevroren tegoeden voor Oekraïne. Lees ook | Nederland wil gebruik bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne weer op EU-agenda Carney heeft het gehad met Trump Canada is president Trump helemaal zat en gaat niet mee in zijn dreigementen. En dus is er een handelsoorlog tussen beide landen uitgebroken. Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de University of Victoria in Canada en gasthoogleraar Europese Politiek en Politieke Economie aan de Universiteit Leiden, ziet wat dat losmaakt in haar thuisland Canada. Luister ook | Amerika Podcast Trump en Cohen zijn weer maatjes | Postma in Amerika Michael Cohen was eerst Trumps vertrouweling, daarna werden ze elkaars grote vijanden. Nu heeft Cohen Trump geïnterviewd en lijkt alles weer koek en ei te zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Dreigende knock-out voor Trump 26.08.2026 2p

  Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter ‘Operatie Adelaarsklauw,’ een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening. Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij illegaal wapens had verkocht aan Iran. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knieën weet te krijgen. Trump gooit het nu over een andere boeg: nieuwe, harde sancties, aangekondigd door minister van Financiën Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen. Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicaliën en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners. De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: oude frisdrank in nieuwe zakken  – maar dan op z’n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028' 20.08.2026 47p

  Rusland en Oekraïne voeren een verbeten strijd met elkaar uit op de Zwarte Zee. Daarbij raken ze onder meer graanterminals in elkaars havens. Volgens Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft Rusland de oorlog op de Zwarte Zee al verloren, maar dat betekent niet dat de oorlog spoedig ten einde komt. Luister ook | Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair' 'Alle tekenen wijzen erop dat Rusland deze oorlog zal doorzetten tot de winter en herfst van volgend jaar. Dan praten we over eind 2027 begin 2028', zegt Van Koningsbrugge in BNR De Wereld bij Geert Jan Hahn. 'De oorlog begon in 2014 met De Krim en zal daar in zekere zin ook moeten eindigen.' Volgens hem is de status van het schiereiland van cruciaal belang voor Russen. 'Dat ligt enorm gevoelig in Rusland. Als je vraagt of Russen het eens zijn met de annexatie van De Krim, dan antwoorden ze ja. Het is voor hen onverteerbaar als dat niet meer Russisch zou zijn in de toekomst.' Toch ziet Van Koningsbrugge wel scheuren in Rusland ontstaan. 'De burgemeester van Moskou spreekt zich uit, net als mensen uit de Doema.' Hij verwijst daarbij ook naar berichten dat Rusland brandstof moet importeren vanwege grote tekorten. Lees ook | Boodschappen volgend jaar fors duurder door graanoorlog Rusland-Oekraïne Nieuwe Wende aanstaande in Duitsland Duitsland koerst af op een nieuwe Wende. De radicaalrechtse Alternative für Deutschland (AfD) staat op het punt om de absolute meerderheid te halen in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. 'Daarmee zou extreemrechts voor het eerst sinds 1933 aan de macht komen in Duitsland', zegt Jeroen Reygaert, journalist bij de Vlaamse VRT en schrijver van het boek Het Verdampte Land over Duitsland. De invloed daarvan op de Duitse positie in Europa mogen we volgens hem ook niet onderschatten. 'Duitse deelstaatverkiezingen bepalen voor een groot deel de toekomst van politici. Merkel kondigde ook haar vertrek aan na verlies bij dit soort verkiezingen.' Luister ook | Amerika Podcast Darline Graham komt niet lekker uit de verf | Postma in Amerika De zus van de overleden senator Lindsey Graham heeft zijn zetel tijdelijk overgenomen. Zij voert nu campagne om zijn zetel permanent binnen te halen, maar haar campagne verloopt nogal stroef, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair' 13.08.2026 47p

  President Trump heeft een probleem met de oorlog met Iran. Hij weet die maar niet te stoppen en dat terwijl de midterms eraan komen. Peilingen laten zien dat driekwart van de Amerikaanse bevolking tegen de oorlog met Iran is. Volgens Amerikanist Koen Petersen brengt dit Trump in een lastig parket. Luister ook | Russische rakettenregen op Oekraïne: 'Ik heb me niet eerder zo onveilig gevoeld' ‘Trump heeft al tientallen keren gezegd dat het einde in zicht is, maar dat is keer op keer niet gebeurd,’ zegt Koen Petersen, Amerikanist en Eerste Kamerlid voor de VVD. ‘Als Amerika nu zou weggaan, zou het echt een verliesscenario zijn, omdat op Amerika op alle vlakken moet inleveren.' De oorlog is volgens Petersen zeer impopulair onder zwevende kiezers, terwijl 40% van de Republikeinse achterban kritisch is. Intussen worstelt Trump met de War Powers Act, de blokkade in het Congres rond de defensiebegroting van 1500 miljard dollar en de keuze tussen militair opschalen, economische sancties en ‘declare victory and leave’ als uitweg. De combinatie van oplopende inflatie, hoge brandstofprijzen en electorale risico’s beperken zijn manoeuvreerruimte verder. Lees ook | Nederland doet mee aan Navo-missie voor verdediging Groenland: ‘Ook tegen de VS’ Xi kijkt tevreden naar ontwikkelingen rond Iran Terwijl Amerika worstelt met Iran, houdt die andere grootmacht zich erg koest. De Chinese president Xi kijkt tevreden en heeft er juist een belang bij dat dit nog even voortduurt. Al zal China dat nooit publiekelijk zeggen. Sinoloog Henk Schulte Nordholt is te gast. Hij benadrukt dat de verzwakkende Amerikaanse aanwezigheid in Azië en dalende politieke wil in Washington, Beijing kunnen aanmoedigen om zijn druk op Taiwan op te voeren. Tegelijk blijft de daadwerkelijke gevechtskracht van het Chinese leger ongetest en is er onrust in de legertop door Xi’s zuiveringen. Luister ook | De uitputtingsoorlog tussen Poetin en Zelensky neemt extreme vormen aan - 11 augustus 2026 Zelensky smeekt om meer luchtafweer De Russische aanvallen op Kyiv en andere Oekraïense steden met ballistische raketten gaan onverminderd door. President Zelensky vraagt nu dringend om meer luchtafweer. Aan Amerika, maar ook aan Polen en daar komt nu misschien wat hulp vandaan, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Bonje tussen Frankrijk en de VS 12.08.2026 3p

  Begin 19de eeuw zat Napoleon op zwart zaad door de enorme kosten van zijn Europese oorlogen. In 1803 verkocht hij daarom de Franse kolonie in Amerika, in oppervlakte ongeveer een kwart van de huidige VS, voor 15 miljoen dollar aan president Thomas Jefferson. Die aankoop is de geschiedenis ingegaan als de ‘Louisana Purchase.’ Twaalf jaar later werd Napoleon verslagen, maar Frankrijk bleef de oudste Amerikaanse bondgenoot. En misschien ook de oudste rivaal, want ze maken vaak bonje. Zo had president De Gaulle zo'n hekel aan de Amerikaanse militaire en politieke hegemonie, dat hij zijn land in 1966 uit de militaire afdeling van de Navo terugtrok. Alle Amerikaanse militairen moesten hun biezen pakken en het Navo-hoofdkwartier moest halsoverkop verkassen van Parijs naar België. Pas in 2009 keerde Frankrijk onder president Sarkozy helemaal terug in het bondgenootschap. De huidige president Macron doet enorm zijn best om de relatie met zijn grillige Amerikaanse ambtgenoot Trump overeind te houden. In juni onthaalde hij hem op een exclusief diner op het paleis in Versailles, waar Trump zichzelf wellicht herkende in de Zonnekoning Lodewijk XIV, de tweede bewoner. Lodewijk XIII liet het toen bescheiden landhuis bouwen, maar zijn zoon vond dat het een monumentaal paleis moest worden, met onder meer een kolossale balzaal en onvoorstelbaar veel gouden ornamenten. Kortom: het was alsof Trump in de spiegel keek. Hij tekende daar ook het omstreden memorandum of understanding met Iran. Lees ook Amerikaanse oorlogskas is leeg Amerikaanse weigering   En nu is het weer helemaal mis. Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken weigert de geloofsbrieven te aanvaarden van de nieuwe Franse ambassadeur, Aurélien Lechavellier. Niet de eerste de beste. Hij volgde dezelfde elite-opleiding voor ambtenaren als Macron en was stafchef van de minister van buitenlandse zaken. Wat heeft Lechevallier misdreven? Niets, maar vorige maand stemde Amerika – samen met Rusland en Noord-Korea – tegen verlenging van de termijn van de VN Hoge Commissaris voor Mensenrechten, de Oostenrijker Volker Türk. Türk is een stevige criticaster van de Amerikaanse immigratiepolitiek en het Israëlische optreden in Gaza. Frankrijk maakte stampij over dat veto en Amerika neemt nu wraak door de poort gesloten te houden voor een nieuwe Franse ambassadeur. Wraak Politico veronderstelt dat het ook wraak kan zijn op Charles Kushner, de vader van Trumps schoonzoon, die Amerikaans ambassadeur is in Parijs. Hij mengt zich in de Franse politiek, onder meer door een campagne tegen antisemitisme in zijn gastland. Daar gaan we zelf over, vinden de Fransen. Daarmee is het recente sprookje in Versailles alweer vergeten. Als Napoleon in 1803 niet op zwart zaad had gezeten en zijn kolonie niet aan de VS had verkocht, had de Franse arrogantie het misschien van de Amerikaanse kunnen winnen. Maar helaas…  See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Russische rakettenregen op Oekraïne: 'Ik heb me niet eerder zo onveilig gevoeld' 06.08.2026 50p

  Oud-diplomaat en oud-ambassadeur Robert Serry heeft een bezoek aan Oekraïne voortijdig afgebroken vanwege de verslechterde situatie in het land. Rusland vuurt steeds meer ballistische raketten af op het land, nu Oekraïne door zijn voorraad aan luchtafweer heen is. 'Ik heb me eerder niet zo onveilig gevoeld', zegt Serry. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | 'Amerika kan Iran alleen verslaan met grondtroepen' ‘Terwijl ik daar was bleek al dat de hoeveelheid luchtafweer op aan het raken waren', zegt Serry, die uitlegt waarom het zo link is in Kyiv. ‘Om de paar uur hoor je een sirene. Mijn stiefdochter gaat vaak naar de metro, maar die keuze heb ik niet. Het is ook al voorgekomen dat mensen die op de vlucht waren voor een inslag zelf werden geraakt op weg naar een schuilplek.’ Toch heeft Serry een klein beetje hoop op een goede afloop voor Oekraïne. ‘Ik heb kleine hoop dat deze oorlog eind dit jaar toch kan eindigen in een wapenstilstand. Dat heeft denk ik alles te maken met de midterms. Die hoop wordt ook wel gedeeld door bronnen die ik heb in Kyiv. Trump kan natuurlijk wel een succesje gebruiken.’ Ook zag Serry tijdens zijn verblijf in Kyiv de protesten tegen Zelensky's besluit om de minister van Defensie te ontslaan toenemen. ‘Ik vind niet dat Zelensky verstandig heeft geopereerd. Ik blijf hopen dat hij bijdraait en Fedorov terugneemt.' Hij voegt eraan toe dat Zelensky eigenlijk weg moet als de oorlog voorbij is. ‘Ik hoop dat Zelensky zich na de oorlog niet meer kandidaat stelt voor het presidentschap.' Lees ook | Zelensky zet ambassadeurs onder druk: resultaat boeken of vertrekken Bloedigste conflict ter wereld wordt alsmaar bloediger Niet de oorlog in Oekraïne of Gaza, maar die de burgeroorlog in Soedan is de meest bloedige van dit moment. Honderdduizenden doden, en tientallen miljoenen mensen die honger hebben en op de vlucht zijn. Volgens Anette Hoffmann, conflictonderzoeker en Soedan-expert bij Instituut Clingendael, denken wij ten onrechte dat wij niks met deze oorlog te maken hebben. 'Ik denk dat we onderschatten wat deze oorlog voor ons betekent. Het is de grootste ontheemdencrisis ter wereld. Dus de mensen hebben vaak geen keuze dan om door te trekken richting Europa, en dan schudden we wel ineens wakker. Ook zijn er handelsbelangen ook. Denk aan de Rode Zee waar Soedan aan grenst. Er zijn ook aanvallen aan de kust daar.' Volgens Hoffmann is het dan ook een 'politieke keuze' dat wij er niks aan doen om dit bloedvergieten te stoppen. Luister ook | Blik op de Wereld Europese ambtenaren zijn werkdruk spuugzat | Blik op Europa De ambtenaren die bij de Europese Commissie werken zijn de werkdruk helemaal zat, blijkt uit berichtgeving van Politico. In twee jaar tijd zijn er ruim duizend klachten binnengekomen bij de instelling die dit onderzoekt. Buitenlandredacteur Luc de Klerk vertelt wat er hier aan de hand is. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  'Amerika kan Iran alleen verslaan met grondtroepen' 30.07.2026 45p

  De oorlog tussen Amerika en Iran is opnieuw opgelaaid. Deze keer doordat Iran een Amerikaanse basis in Jordanië aanviel. Dit brengt Trump in een steeds benardere positie, ziet Martijn Kitzen, hoogleraar irreguliere oorlogsvoering aan de Defensie Academie. 'Amerika kan Iran alleen verslaan met grondtroepen.' Kitzen is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Luister ook | 'Zelensky duldt niet al te veel populariteit om zich heen' Dat Iran nu is begonnen met een aanval op een Amerikaanse basis laat volgens Kitzen zien dat Iran vol zelfvertrouwen zit. 'Amerika deelt klappen uit in de hoop dat Iran terugkeert naar de onderhandelingstafel, maar ondertussen is Iran bezig met zijn eigen strategie. In plaats van dat Iran beperkt wordt escaleert het juist en breidt het conflict zich uit.' De sleutel in het conflict is volgens Kitzen de Straat van Hormuz. 'Iran heeft van dit conflict geleerd dat als zij die straat controleren dan hebben ze invloed en zeggenschap. Het is logisch dat Iran dat niet meer wil opgeven. Tegelijkertijd wil Amerika dat niet accepteren.' Lees ook | Guterres zwaait af, Infantino wordt het niet, maar wie gaat wel de VN leiden? Verenigde Naties kiezen nieuwe secretaris-generaal Antonio Guterres zwaait na tien jaar af als secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Daarom moeten de VN-leden nu een opvolger uitkiezen. Oud-topdiplomaat Ron Keller is niet rouwig om het vertrek van de Portugees Guterres. 'Guterres heeft niet het vermogen om te verbinden. Hij moet Zelensky en Poetin aan elkaar koppelen, hij moet de rivaliteit tussen China en de VS aanpakken. Allemaal verbindingsopdrachten die zo duidelijk zijn en zo overduidelijk bij de secretaris-generaal horen' Volgens Keller is de ideale kandidaat Rafael Grossi, de Argentijnse voorzitter van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), maar of die het wordt is onzeker, want de concurrentie is hoog. Luister ook | Amerika Podcast Trump en de uitvaart van Lindsey Graham | Postma in Amerika Washington DC stond deze week in het teken van de uitvaart van senator Lindsey Graham. Trump hield daar een opvallende speech waarin hij zichzelf tegensprak. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Netanyahu en Trump zijn losers 29.07.2026 3p

  Waarover ging het ook alweer, toen het duo Netanyahu-Trump besloot Iran binnen te vallen? Ze hadden vijf doelstellingen: het liquideren van het leiderschap, het bevrijden van de bevolking van het juk van de staatsterreur, het uitschakelen van het nucleaire programma, het vernietigen van het arsenaal aan ballistische raketten en het garanderen van de vrije doorgang voor de scheepvaart. Hoe ze het ook formuleren en elkaar de schuld geven, geen van die doelstellingen is bereikt. Bibi en Donald zijn mega-losers, en Iran laat ze door een hoepeltje springen.  Het nieuwe leiderschap is minstens zo wreed als het oude. Deze week werden twee jonge mannen, beschuldigd van gewelddadige oppositie, in Isfahan opgehangen, het topje van een ijsberg, want liquidaties van tegenstanders zijn routine. De losers dachten dat het Iraanse volk na de moord op het oude leiderschap massaal zou opstaan om de macht over te nemen. Zoals New York Times columnist Thomas Friedman schreef: ‘als je iemand in Beiroet of Teheran wil laten vermoorden, bel dan de Mossad. Als je de politieke en sociale trends in Beiroet of Teheran wilt begrijpen, bel dan vooral niet met de Mossad.’  In een inmiddels achterhaald ‘memorandum of understanding’ stond dat tijdens een staakt-het-vuren van twee maanden zou worden onderhandeld over het nucleaire programma, en de zeggenschap over de Straat van Hormuz zou nader worden besproken, maar vooralsnog kon de scheepvaart doorgaan. Niet dus. Er zijn twee vaarroutes, een langs de kust van Iran, en de andere langs Oman. Schepen die de Oman-route kozen werden door Iran beschoten. De boodschap was een variant op de Ford-reclame uit 1914: je kunt elke kleur auto kiezen zolang het maar zwart is. In dit geval: iedereen mag zijn eigen route kiezen, zolang het maar de Iraanse is.  De losers hebben vergelijkbare problemen: ze staan voor erop-of-eronder verkiezingen. Israëliërs en Amerikanen zijn het met elkaar eens dat hun leiders de oorlog tegen Iran hebben verloren, spectaculaire budgetten erdoor te hebben gejast, hun wapenvoorraden hebben gekannibaliseerd en kiezers in hun eigen partijen van zich hebben vervreemd. Amerikanen zijn woedend vanwege de idiote benzineprijs, Israëliërs zijn woedend omdat hun premier maar twee bezoekjes heeft afgelegd aan de nabestaanden van de 1200 vermoorde landgenoten op 7 oktober, maar wel helemaal naar Washington vliegt voor de uitvaart van senator Lindsey Graham. En nog steeds met de pretentie van ‘mr Security.’  Als Netanyahu wil doorvechten staat hij alleen, want Trump doet niet meer mee. Trump wil het liefst een Amerikaans vertrek bespoedigen, onder het bekende mantra ‘declare victory and leave.’ Want uiteindelijk is die vrije doorgang door Hormuz voor de VS niet van belang. Amerika importeert geen olie. Dus is het niet zijn probleem, maar het onze.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  'Zelensky duldt niet al te veel populariteit om zich heen' 23.07.2026 48p

  President Zelensky is door de knieën gegaan door de druk van demonstranten in Oekraïne en heeft legerchef Syrsky aan de kant geschoven. De kritiek ontstond na het ontslag van de zeer populaire minister van Defensie Fedorov. Volgens Oekraïne-correspondent Chris Colijn wil Zelensky zo min mogelijk andere populaire mensen om zich heen hebben. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Luister ook | 'Iran dicteert alles in deze oorlog' Hoewel het Oekraïne steeds meer voor de wind gaat op het slagveld heerst er bredere onvrede in het land. Onder meer over het rekruteren van soldaten, waarbij mannen soms gewoon van de straat worden geplukt. Volgens Colijn is dit begrijpelijk. 'Oekraïne is een democratie die naar ondemocratische middelen grijpt.' De populariteit van Zelensky neemt af, maar volgens Colijn wordt er niet aan zijn stoelpoten gezaagd, ondanks dat er al zeven jaar geen verkiezingen meer zijn geweest. 'Mensen begrijpen dat je in tijden van oorlog geen verkiezingen kunt houden. Dus 'Oekraïne is een democratie zonder verkiezingen' Lees ook | Burgemeester New York wil Netanyahu arresteren op VN-top, ‘is oorlogsmisdadiger’ Netanyahu gokt op verdeeld Israël De verkiezingscampagne in Israël is losgebarsten. Daarbij wordt vooral gekeken naar premier Netanyahu en zijn belangrijkste uitdager, voormalig legerleider Gadi Eisenkot. Buitenlandcommentator Jan van Benthem van het Nederlands Dagblad, beschrijft hoe hard de campagne er nu al aan toegaat. Onder meer met een omstreden AI-video waarin Netanyahu de spot drijft met het overlijden van de zoon van Eisenkot tijdens de oorlog in Gaza. 'Dit is beneden elk niveau wat je kunt bedenken', zegt Van Benthem. 'Veel Israëliërs verlangen naar fatsoen en overleg in de politiek.' Luister ook | Amerika Podcast Trump gelooft peiling, maar niemand weet welke | Postma in Amerika President Trump krijgt veel kritiek op de oorlog die hij uitvecht met Iran, zelfs van zijn favoriete zender Fox News. Maar Trump heeft hij nu een peiling gevonden waaruit blijkt dat dat allemaal wel meevalt, alleen weet niemand over welke peiling Trump het heeft. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Amerikaanse oorlogskas is leeg 22.07.2026 3p

  Begin 1973 tekende Richard Nixon het vredesakkoord met Vietnam. Pas eind april 1975 vertrokken de laatste Amerikanen. In die ruim twee jaar werd nog wel stevig gevochten, maar het Congres draaide de geldkraan dicht, dus militair kon Nixon niets meer. Met 58.000 gesneuvelde soldaten distantieerden het Amerikaanse volk en parlement zich van deze gruwelijke episode. De griezelwoorden in Amerika zijn ‘body bags’ en ‘luchtmachtbasis Dover,’ het vliegveld waar de lichamen van omgekomen militairen naar huis terugkeren. Trump reisde opnieuw naar Dover, dit keer voor de terugkeer van de lichamen van soldaten die waren omgekomen bij een Iraans bombardement op bases in Jordanië en Irak. Dat er ook tientallen soldaten gewond waren en gevechtshelikopters waren geraakt werd nog even geheimgehouden. Maar het beeld van slachtoffers in plaats van overwinnaars lag plotseling onder een vergrootglas. Met als gevolg dat de behandeling van Trumps verzoek voor 88 miljard dollar extra voor deze oorlog – boven op het defensiebudget van 1500 miljard dollar – door de Senaat werd geblokkeerd. Indachtig Nixon en diens heilloze oorlog in Vietnam, noemt de Democratische fractievoorzitter Chuck Shumer het ‘een verzoek om toestemming voor de roekeloosheid die we in Iran zien plaatsvinden.’ Trump is waarschijnlijk behendig genoeg om het extra bedrag uiteindelijk binnen te harken, maar onder volk en parlement groeit de overtuiging dat de oorlog niet valt te winnen. De generaals van de machtigste krijgsmacht ter wereld zien dat het Iraanse wapenarsenaal nog steeds aanzienlijk is en dat, zoals Politico het uitdrukt ‘dit is hoe een moeras eruitziet.’ Dwight Eisenhower, commandant van de succesvolle Geallieerden in de Tweede Wereldoorlog, moest knarsetandend toezien hoe Amerika in Korea in 1953 niet verder kwam dan een wapenstilstand. Nixon moet toezien hoe Amerika na 12 jaar oorlog in 1975 verloor in Vietnam. Bush Jr, Obama, Trump en Biden moesten toezien hoe Amerika verloor van de Afghaanse Taliban en de sjiitische milities in Irak. Allemaal mét grondtroepen. Zelfs mét grondtroepen zou het in Iran waarschijnlijk ook niet lukken. We houden de komende dagen het oog op het Congres, en vooral de defensiebegroting. De luchtmacht en marine hebben nog geld tot eind deze maand, daarna is het simpelweg op. En wat doet het Congres? Dat gaat nu eerst een maandje of zo op reces. In Teheran kijken de machthebbers schuddebuikend toe.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  'Iran dicteert alles in deze oorlog' 16.07.2026 45p

  De oorlog tussen Iran en Amerika woedt weer in alle hevigheid. Hebben de strijdende partijen militair nog opties, of kan alleen creatieve diplomatie nog soelaas bieden? Maarten van Rossum, oud-diplomaat en onderhandelaar, heeft de hoop op een oplossing nog niet helemaal opgegeven. Volgens de oud-adviseur van Mark Rutte wordt er nu vooral onderhandeld over het proces om te komen tot echte vredesonderhandelingen.  Richting de midterms brengt Trump zichzelf wel in een lastig parket. Er is gebleken dat de Iraniërs een asymmetrisch voordeel hebben in deze oorlog. Bovendien is het Iraanse regime nu nog gemotiveerder en harder geworden. 'Hier is bijna niet van te winnen', aldus van Rossum.  Lees ook | De oorlog in Iran is weer terug bij af: ‘Iran kan Trump door een hoepeltje laten springen’ Oekraïense kabinetswissels Volgens Europa-verslaggever en BNR's Oekraïne-watcher Geert Jan Hahn zorgen de protesten in Oekraïne vooral voor onrust over het vertrek van defensieminister Fedorov, die populair is vanwege zijn inzet op drones in de oorlog tegen Rusland. De demonstraties, met name in Kyiv, richten zich ook op opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi, die onder delen van de bevolking weinig steun geniet. Hahn zegt dat dit een uitdaging kan worden voor president Zelensky, die moet voorkomen dat de onvrede uitgroeit tot bredere kritiek op de legerleiding en zijn eigen politieke kamp. Tegelijkertijd krijgt Oekraïne met Serhiy Koretsky een nieuwe premier, die dankzij zijn ervaring in de energiesector het land moet voorbereiden op een mogelijk zware winter. Lees ook | Zelensky krijgt gewenste koerswijziging: Koretsky wordt premier Oekraïne Amerikaanse druk op het Internationaal Strafhof Amerika uitte deze week felle kritiek op het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Volgens advocaat Geert Jan Knoops is de felle kritiek van de Amerikaanse regering niet verrassend, omdat de Verenigde Staten al sinds de oprichting kritisch zijn op het hof. Hoewel sommige bezwaren volgens hem begrijpelijk zijn, zoals de grote bevoegdheden van aanklagers en de rol van slachtoffers in procedures, blijft het ICC volgens Knoops het belangrijkste internationale instrument om genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid te vervolgen. Tegelijkertijd erkent hij dat het trackrecord van het hof beperkt is, met relatief weinig veroordelingen en vooral zaken tegen leiders uit zwakkere landen.  Knoops merkt ook op dat er recent drie rechters van het ICC de regering Trump hebben aangeklaagd bij een Amerikaanse federale rechter in Manhattan vanwege de eerdere Amerikaanse sancties tegen het strafhof. De rechters uit Benin, Oeganda en Canada beroepen zich op het feit dat er geen noodtoestand is geweest om die sancties uit te vaardigen. De kans bestaat dus dat een Amerikaanse rechter de sancties van Trump onwettig verklaart.  Lees ook | Ministerie van Buitenlandse Zaken bezorgd over harde Amerikaanse aanval op ICC  Postma in Amerika | Trump houdt leugen over verkiezingsfraude in leven voor midterms Trump houdt de mythe van verkiezingsfraude levend. Trump blijft zes jaar na de verkiezingen van 2020 nog altijd volhouden dat hij heeft gewonnen. Republikeinse kandidaten en senatoren weigeren openlijk te erkennen dat Joe Biden de verkiezingen heeft gewonnen. Ze buigen met Trump mee, maar toch zijn ze er niet altijd blij mee. Ze hebben liever dat Trump praat over de economie. De president probeert met de leugens over de verkiezingen van 2020 zijn kiezers te mobiliseren voor de midterms.   Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio  See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Trump staat schaak 15.07.2026 2p

  Schaken is bedacht in India, maar maakte vanaf de zesde eeuw furore in Perzië. ‘Schaak,’ de gevaarlijkste bedreiging van de koning, komt van het Perzische woord ‘sjah.’ Een metafoor voor de strijd tussen Amerika en Iran. Trump staat schaak. Nog niet ‘schaak mat,’ wat in het Perzisch ‘de koning is dood’ betekent. Maar het scheelt niet veel. Na bijna vier maanden is hij er niet in geslaagd het Iraanse leiderschap uit te schakelen, dat zich bovendien niet laat dwingen om het nucleaire programma op te geven, of om te stoppen met steun aan Hezbollah, Hamas en de Houthi’s. En, strategisch en economisch het belangrijkste: Iran blijft, ondanks stoere taal van Trump en de opnieuw opgelaaide oorlog, heer en meester in de Straat van Hormuz. Maar ook Iran heeft niet wat het wil: Amerika is niet van plan zijn vlooteenheden en gevechtsvliegtuigen uit de regio weg te halen, handhaaft de sancties en verhindert de export van Iraanse olie. De economie is dramatisch slecht, maar na 47 jaar aan de macht en gewend aan boycots geven het leiderschap en het eliteleger, de Revolutionaire Gardes, geen krimp. De Amerikaanse bondgenoten in het Golfgebied betalen de prijs, want zij zijn het doelwit van Iraanse represailles, wat ook laat zien dat de voorraad raketten en drones nog lang niet op is. Om uit zijn benarde situatie te komen zou Trump twee stappen terug moeten nemen: het sturen van, zoals persbureau AP het noemt, een veel grotere armada aan oorlogsschepen en tienduizenden soldaten voor een grondleger in Iran. Politiek suïcidaal, want een fikse meerderheid van de Amerikanen wil een einde aan de oorlog, en rekent op beheersing van de benzineprijs door grotere eigen voorraden aan te spreken. De Golfstaten proberen trouwens de levering via alternatieve middelen, zoals pijpleidingen en andere vaarroutes, op te voeren, maar om transport via Hormuz te evenaren zijn honderden miljarden nodig.  Het inzetten van grondtroepen is uitgesloten. Maar ook het sturen van meer oorlogsschepen is een probleem, want zelfs het overmachtige Amerika moet rekening houden met onderhoud aan schepen en vliegtuigen, het roteren van bemanningen en financiering. Daartegen zal het Congres zich verzetten, zeker zo vlak voor de tussentijdse verkiezingen. Rest voor Trump alleen de diplomatieke weg, maar het is onderhandelen met de rug tegen de muur. Bijna zo erg als ‘schaakmat.’See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  'Groenland-kwestie is de meest serieuze bedreiging voor de Navo' 09.07.2026 48p

  Donald Trump blonk op de Navo-top uit door Europese lidstaten te beledigen, al klonk hij aan het einde van de dag weer een stuk vrolijker. Wel is het zorgwekkend dat Trump opnieuw Groenland heeft aangekaart. Dat vindt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo en oud-minister van Buitenlandse Zaken. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Scepsis over Nederlandse boots on the ground in Oekraïne' 'Als dit onderwerp niet goed gemanaged wordt, dan is dit met afstand de meest serieuze bedreiging voor de NAVO', zegt De Hoop Scheffer, die overigens wel vertrouwen heeft in het handelen van Mark Rutte als NAVO-chef. Rutte is volgens hem een noodzakelijke buffer tussen een wispelturige Amerikaanse president en bezorgde Europese bondgenoten, gedwongen om 'op heel veel eieren tegelijk' te lopen. Het was een top van twee gezichten. Trump begon de dag boos, maar eindigde blij. Toch is duidelijk dat Trump meer afstand neemt van Europa. Ten onrechte, vindt De Hoop Scheffer. 'De Navo is een groot Amerikaans belang, niet een mecenas voor Europa.' Lees ook | Trump belooft Oekraïne licentie om zelf Patriot-raketten te bouwen Zelensky heeft nu wel kaarten De grote winnaar van de top is misschien wel de Oekraïense president Zelensky. Die kreeg het voor elkaar om meer steun los te peuteren, waaronder licenties voor de bouw van luchtafweer in de vorm van de Amerikaanse patriots. Ook kreeg hij een prominente rol in de Navo-Oekraïne-raad en zeventig miljard aan extra steun, vooral van Europa en Canada, schetst Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. De Hoop Scheffer ziet dat ook. 'Ik denk dat Zelensky een redelijke hand heeft', verwijzend naar de opmerking van president Trump van vorig jaar tijdens het uit de hand gelopen bezoek aan de Oval Office van Zelensky. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
• 
  Op de Navo-top regeert de angst 08.07.2026 2p

  Angst is een slechte raadgever, en het is een raadsel waarom het juist angst is die de Navo-top in Ankara zo in zijn macht heeft. Angst voor de grilligheid en de toorn van Donald Trump, voor zijn woede-uitvallen, voor zijn minachting voor Europa, voor zijn dreigementen. En angst dat vleierij, complimenten en nederigheid volkomen langs hem afglijden. Wie durft een rode kaart te trekken?  Het belangrijkste thema van de top is, net als vorig jaar in Den Haag, geld. Navo-baas Mark Rutte dirigeert een orkest van lidstaten die laten zien hoe braaf ze wel niet zijn, hoe groot hun investering in defensie is, hoe ze de vorig jaar afgesproken 5 procent echt willen halen. Trump reageert met zichtbare onverschilligheid. Waarom snoeven over meer defensie als we dat vorig jaar al hebben afgesproken, is zijn boodschap. Niemand die tegen Trump zegt: je zit zelf op 3,2 procent  – dat is minder dan Polen. Natuurlijk, Amerika heeft de grootste economie, dus in absoluut geld is het meer dan alle andere lidstaten samen, maar toch.  En waarom zegt niemand: de president van een land met amper sociale voorzieningen heeft makkelijk praten. Een land waar 40 miljoen burgers op of onder de armoegrens leven, waar 28 miljoen mensen geen zorgverzekering  hebben omdat die onbetaalbaar is, waar grote delen geen openbaar vervoer hebben, waar het wegennet eruitziet als de derde wereld, waar een jaar studie gemiddeld een halve ton kost, waar nauwelijks milieuregels zijn. Dan is het geen kunst om een hoop aan defensie uit te geven.  Een ander thema is Trumps eis dat bondgenoten loyaal zijn. Erg verwarrend, want loyaliteit is het fundament van Artikel 5 van het Navo-handvest. Hij bedoelt loyaliteit aan hem. Het beste antwoord daarop is: wij eisen ook jouw loyaliteit aan ons. Dat zegt niemand. Het blijft bij teksten zoals ‘loyaliteit binnen het bondgenootschap is vanzelfsprekend’ – niet wat hij wil horen.  Terecht wordt alom de vergelijking getrokken met een mislukt huwelijk. Trump overwoog aanvankelijk niet eens naar de top te komen, en hij doet het eigenlijk alleen omdat zijn vriend Erdogan de gastheer is. De verhouding tussen de VS en de rest van de Navo is op zijn best een latrelatie.See omnystudio.com/listener for privacy information.