Sanat Uzun, İlham Sonsuz

Episodi

• Sanat, Aktivizm ve Aynalar: Toplumla Yüzleşmek 30.05.2026 45min

  Banksy’nin son heykelinden yola çıkarak sanat, aktivizm ve toplumsal değişim ilişkisi ele alıyor; iklim aktivistlerinin müzelerde gerçekleştirdiği eylemleri, sanatın politik bir araç olarak kullanımını ve özellikle kadınların toplumsal mücadelelerdeki rolünü psikoloji ve sanat ekseninde tartışıyoruz.  
• Sanatın Umuda Giden Yoldaki Rolü 23.05.2026 38min

  Önceki programda “Yaşadığımız çağın distopyasından umuda giden bir yol var mı?” diye bıraktığımız yerden yola çıkarak, o yolu arıyoruz. Olumsuz koşullardan doğan ve insana iyi gelen sanat eserlerine ve sanatın umuda giden yoldaki rolüne bakıyoruz. Banksy, Gustav Metzger ve Ernst Bloch da bu programda... 
• Distopyanın Umut ile Bağlantılı Boyutu 16.05.2026 43min

  Birkaç haftadır konuştuğumuz distopya konusuna, görsel sanatlar üzerinden bakıyoruz. Bosch, Goya ve Rodin’in eserlerinden Polonyalı sanatçı Beksinski’nin sürreel distopyalarına uzanıp Edgar Allen Poe’nun hayatının son günlerinin tuhaf hikayesini ve Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nin sembolü olan Düşünen Adam heykelinin öyküsünü konuşuyoruz. Çok karanlık mı? Değil..! Çünkü bu program bizi, distopyanın umutla bağlantılı boyutuna taşıyacak… 
• Distopyalar içinde yaşanan zamanın kaygılarını yansıtan aynalar mı? 09.05.2026 42min

  Distopyaların karanlık dünyasına dalıyor, Orwell'in 1984'ünden başlayarak totaliter rejimlerin dil üzerinden düşünce kontrolünü, Huxley'nin Cesur Yeni Dünya'sında mutluluk ilacı "soma" ile görünmeyen zincirleri, Atwood'un Damızlık Kızın Öyküsü'nde kadın bedeninin üreme aracına indirgenmesini konuşuyoruz. Ayrıca distopik temaların sinemadaki yansımalarına bakıp, yaşlı nüfusun yok edilmesi, tüketimin din haline gelmesi, kadınların doğurganlığı üzerindeki devlet kontrolü gibi konular ele alınıyor. Distopyalar içinde yaşanan zamanın kaygılarını yansıtan aynalar mı ve aslında uyarıcı kabuslar mı sorularına cevap arıyoruz.  
• Ütopya–Distopya Arasında: Herland, Gattaca ve Sanatta Umut 04.05.2026 37min

  Bu kez sanatçıların gözünden ütopya ve distopyayı: "Herland" ve "Gattaca" ile ressam Leonora Carrington ve Emel Şahinkaya'nın şiddet ve huzur gerilimini konuşuyoruz. Björk'ün içsel ütopyası, Italo Calvino'nun görünmez kentleri her zamanki gibi Türkiye'den akademik çalışmalar, Kemal Kurkut'un trajik hikayesinden öjeni temasının sinema ve edebiyattaki yansımalarına kadar geniş bir yelpazede, ütopyanın distopyaya dönüşüm anları  ve sanatçıların bu gerilimde nasıl umut yarattıklarını keşfediyoruz. 
• Ütopya ve distopya kavramlarının edebiyat tarihindeki gelişimi 25.04.2026 44min

  Ütopya ve distopya kavramlarının edebiyat tarihindeki gelişimini, Thomas More'un Utopia'sından başlayarak, "olmayan yer" kavramının nasıl "ideal toplum tasarımı" haline geldiğini tartışıyoruz. Nutopia, Neverland, Teneke Trampet, Güneş Ülkesi ile yazarlar Zamyatin, Orwell, Huxley'i ve Ishiguro konu alarak; Francis Galton'ın öjeni projesinden Nazi kısırlaştırma programlarına, tıbbın kontrol aracına dönüşmesi ve her ütopyanın uygulandığında distopyaya dönüşme riskini vurguluyoruz.  
• Sanat ne içindir? İnsan neden sanat yapar? 21.04.2026 43min

  25 Nisan 2016 tarihli programda “Sanat neler hissettirir? Sanat ne içindir, neden sanat yaparız?” sorularına yanıt aramaya çalışarak sanatçının yaratıcı özne olarak ruh hali, varsa rahatsızlıkları, yaratma sürecinin özelliklerini konuşuyoruz. Sokak sanatı, özellikle de Banksy’den geriye giderek prehistorik resimler sanat mıdır? sorusunu tartışıyor ve sanatın kökeninin nereye kadar gittiğini anlamaya çalışıyoruz. Yaratma anı, sanatçının yaratma anında hissettikleri: Melody Gardot, Çaykovski, Mozart vd…
• İtaatin Estetiği: Totaliter Rejimlerin Görünmeyen Tasarımı 18.04.2026 38min

  "Neden otoriter rejimler hep tek tip insan ister?" sorusundan yola çıkarak, totaliter sistemlerin birey üzerindeki kontrol mekanizmalarını sanat, edebiyat ve tarih üzerinden inceliyoruz. Orwell'in Hayvan Çiftliği'ndeki sorgulamayan sadık Boxer'dan, Kırgız efsanesindeki hafızası silinen köle Mankurt'a; Star Trek evreninin kolektif zihne bağlı Borg'larından, beyin yıkamayla suikastçıya dönüştürülen Mançuryalı Aday'a kadar uzanan örneklerle, bireyin nasıl silinip "tek tip vatandaş" kalıbına sokulduğunu tartışıyoruz. Nazi Almanyası'nın "dejenere sanat" damgası vurduğu modern akımlara karşı Otto Dix'in savaşın bedeli olarak  verdiği eleştirel yanıtı ele alıyoruz ve sonuçta tüm totaliter sistemlerin ortak hayalinin—düşünmeyen, sorgulamayan, itaat eden insan—ve bunun sanat, hafıza ve dikkat pratiğiyle nasıl aşılabileceğini konuşuyoruz.  
• Sanat Uzun, İlham Sonsuz: 23. Radyo Şenliği 12.04.2026 23min

  Apaçık Radyo programcıları Şenol Ayla ve Timuçin Oral’ın konuk olduğu 23. Radyo Şenliği canlı yayınında, Sanat Uzun, İlham Sonsuz programı üzerinden yıllar sonra dönüşün heyecanı, sanat ve psikoloji ekseninde süren üretim ve dinleyiciyle kurulan güçlü bağ öne çıkarken; Apaçık Radyo’nun birlikte düşünen, sorgulayan ve dayanışmayla anlam bulan bir ses alanı olduğu vurgulanıyor. 
• Şişmiş Benlik Çağında Kötülüğün Sıradanlığı ve İyiliğin Egemenliği 30.03.2026 36min

  “Kötülüğün Sıradanlığı” karşısında “İyiliğin Egemenliği” kavramını karşılaştırarak, çağımızın "şişmiş benliği" ve sonuçlarını konuşuyoruz. Iris Murdoch, Arendt, Orwell’in Hayvan Çiftliği üzerinden “tek tip insan” üretme arzusunun gerekçeleri, Bansky’nin 2013 yapımı "Kötülüğün Sıradanlığının Sıradanlığı" ile "Twin Towers" eserleri ile Katiller, Sanatçılar ve Teröristler adlı kitaptan “Ground Zero” öyküsüyle acının gösteri ve tüketim nesnesi haline gelişini tartışıyoruz.  
• Kutlamanın Gölgesi: Neşe, Gerilim ve Sanatta Şölenin İki Yüzü 23.03.2026 35min

  Bayramlarda yaşanan “sıkıştırılmış, konsantre sosyalleşme” sırasında Tolstoy’un Anna Karenina alıntısını hatırlıyoruz: ”Mutlu aileler birbirlerine benzerler. Her mutsuz aileninse kendine özgü bir mutsuzluğu vardır.” Kutlamalar ve şölenler olumlu etki yapsa da, bazıları için olumsuz olabiliyor. Toplumun üçte birinden fazlası bu dönemlerde daha stresli olduğunu söylüyor.Sanatta kutlamalar törenler çok eski zamanlardan beri var. Lascaux Mağarası’ndan söz etmesek olmaz, orada ataların ataları kutlama törenleri resmetmişler. Ama kutlama neşe mutluluk deyince hemen akla gelen Renoir’ın “Teknede Öğle Yemeği Daveti” resmi üzerinden Amelie filmini, onun çağrışımıyla da “Başkalarının Hayatı” filmini konuşuyoruz. Bu film vesilesiyle de Lenin’in "muhteşem, insanüstü bir müzik" olarak övdüğü ve “onu fazla dinlersem devrimi bitiremem” dediği parçaya bakıyoruz. 
• Sanat Dallarında Anlatılan Tıp, Hastalık, Şifa ve Doktor Temaları 16.03.2026 41min

  14 Mart tıp bayramı vesilesiyle Bulgakov'dan Çehov'a, Cenab Şahabettin'den Behçet Aysan'a hekim sanatçılar, çeşitli sanat dallarında anlatılan tıp, hastalık, şifa ve doktor temalarını konuşuyoruz - Büyük İskender'in hekimi de var, Van Gogh'un doktoru da, Kafka'nın  köy hekiminin başına gelenler de... Edebiyatta ve sanatta neden kadın hekim tasviri yok sorusuyla da bitiriyoruz.  
• 'Kötülüğün Sıradanlığı' ile başa çıkabilir miyiz? 09.03.2026 40min

  Bu hafta Kötülüğün Sıradanlığı ile başa çıkabilir miyiz sorusu ile meşgulüz. Arendt'in Eichmann üzerine yazma süreci, Milgram ve Zimbardo deneyleri, Golding'in Sineklerin Tanrısı üzerinden insanların “düşünmeden” kötüleşip kötüleşmediği,  belirli grup ve liderle özdeşleşmenin sonuçları, totaliter rejimlerin nasıl dünyayı topyekûn yeniden kurgulayan, sistematik ve büyük yalanlar ürettikleri ve bunun için yapabileceklerimiz bu haftanın konuları.
• “Sahip Olmak”tan “Görünmek”e 02.03.2026 31min

  Konu hakikat sonrası çağ hattı üzerinde ilerliyor ve derinleşiyor. Guy Debord'un Gösteri Toplumu'nda sanatçıların ve kurumların ya hakikat sonrası çağına uyum sağlaması ya da eleştirel kalıp onu ifşa etmesi, kurumların tutumu ve hepimizin en büyük derdi "beğenilme" meselesi konuşuluyor. Eskiden Fromm’dan alıntıyla ‘olarak yapmak” ile 'yaparak olmak’ farkını konuşurduk, onlar önemliydi; sonra ‘sahip olmak’ hepsinin önüne geçti; bugünün mottosu ise ‘görünmek’ ve tabii görmek.
• Hakikat mi Etki mi? 23.02.2026 40min

  Hakikat sonrası çağda hakikatle ilişkimizin nasıl bulanıklaştığıbu Baudrillard’ın simülasyon kavramı, hipergerçeklik, sanat ve sinema örnekleri üzerinden konuşuyoruz. "Duygusal olarak çok ‘gerçek’ hissettiren bir şey, nesnel olarak doğru olmasa da hayatımızda ne kadar yer tutmalı?" sorusunun yanıtı Lascaux mağarası, Rukiye Garip tabloları ve hakikat yerine “etki”yi koymanın sanatsal örneği olarak Kiarostami’nin Certified Copy ve Adam McKay’in Don't Look Up filmleri üzerinden konuşuyoruz.  
• Hakikat Sonrası Çağda Aşk 14.02.2026 34min

  İlk programda hakikat sonrası çağdan, yalan, saçmalık ayrımından söz eden Şenol Ayla ve Timuçin Oral, bu programda "Madem takvim Sevgililer Günü’nü gösteriyor, o zaman pembe kalp programı yapmadan, biraz da aşk ve ilişkilerde hakikat meselesinden konuşmak şart oldu," diyerek kolları sıvamışlar. 
• Sanat, Hakikat ve Zihin 07.02.2026 41min

  43-46. yayın dönemleri boyunca yapılan ve 7 yıllık aradan sonra yeniden radyoya dönen program yine sanat üzerine psikolojik sohbetlerle ilerleyecek. Bu hem bir kavuşma programı hem de geri döndüklerinde kendilerini buldukları hakikat sonrası çağı masaya yatırdıkları bir bölüm. Hakikate rağmen üretilen yalan ve saçmalıklar içindeki durumumuzu Zizek’ten Yaşar Kemal’e oradan çocuk gelişimine müzikler eşliğinde konuşuyorlar. 
• Ayrılık - veda 16.02.2024 58min

  17 Ekim 2016 ayrılıktan ve vedalardan konuşulan son programın tarihi. Konuşma “Ayrılığı sanat haline getirmek mümkün mü?” sorusuyla başlıyor. Ephraim Kishon’un "Tarla Kuşuydu Juliet” oyununda Shakespeare’in yazdığı ölümsüz aşk hikayesini kahramanlarının bir evlilik parodisine, bulvar komedisine çevirmeleri sürpriz sonları konuşmaya yol açıyor. Bir küçük döküm ile programdan sayılar veren programcılar çeşitli itiraflarda da bulunuyorlar.
• Aşk ve Tutku 16.02.2024 58min

  10 Ekim 2016 tarihli programda bir önceki haftadan devamla kendisi büyük bir melankolik olan Goethe’nin "Werther'in Acıları" adlı eserinin “en büyük aşk romanlarından biri” olarak tanımlanmasıyla başlayıp oradan Murakami’nin “Bağımsız Organ Öyküsü” ne, Stephan Zweig’ın Amok Koşucusu”’undan, hiç akla gelmeyecek biri isime Evliya Çelebi’ye tutku ve obsesyon anlatılıyor 1960'larda ortaya çıkan vücut sanatı akımının önemli temsilcisi Marina Abramović’in “ölümüne sanatı” ve Ulay’la fırtınalı aşkı ile konu bir sonraki programa bağlanıyor.
• Melankoli-II 16.02.2024 56min

  3 Ekim 2016’da bir önceki programı sürdürüyoruz. Mizaç olan melankolinin depresyondan farkı. sanat eserlerinde bu ayrımın nasıl ortaya çıktığı, hüzünlü Pierrot (Palyaço) tipinin Paul Klee, Max Beckmann, Picasso’da nasıl anlatıldığı ile gelişen sohbet ressam Edward Hopper’a, Türk ressamların eserlerine geliyor. Elbette konu melankoli olunca Lars von Trier’in “Depresyon Üçlemesi”nin ikinci filmi olan “Melancholia”den söz etmemek olmaz. Büyük bir melankolik olan Goethe’nin Genç Werther’in Acıları ile sonlanıyor