Wiedza w Głosie

Episod

• 
  Co zabiło Cesarstwo Rzymskie? - Michał Kuźniar (Mroczne Wieki) | Wiedza w Głosie #78 06.08.2026 1j 21min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z Michałem Kuźniarem z podcastu Mroczne Wieki – o tym, czy Cesarstwo Rzymskie rzeczywiście upadło w 476 roku, jakie były najważniejsze przyczyny jego rozpadu oraz jak wyglądało życie zwykłych ludzi w czasach powolnego zaniku rzymskiego świata. Zastanawiamy się również, skąd biorą się popularne mity dotyczące upadku Rzymu i czego to wydarzenie może nauczyć nas o interpretowaniu historii.00:00:00 Wstęp00:01:00 Kiedy upadł Rzym 00:02:00 Wpływ zatrucia ołowiem00:03:00 Jak naprawdę wyglądał upadek00:08:00 Co stało się w 476 roku?00:16:00 Kiedy odnotowano upadek?00:17:00 Wschodnie a zachodnie Cesarstwo00:21:00 Wpływ klimatu na upadek00:25:00 Wpływ upadku na zwykłych ludzi00:31:00 Jak wygląda upadek cywilizacji00:35:00 Dżuma00:38:30 Przyczyny zewnętrzne vs wewnętrzne00:40:00 Hunowie00:45:00 Czy barbarzyńcom imponował Rzym?00:49:00 Próby odbicia zachodu00:51:00 Kiedy umarł ostatni Rzymianin?00:55:30 Spadkobiercy Rzymu00:58:00 Chrześcijaństwo a upadek01:02:00 Przyczyny upadku01:08:30 Upadek moralny Rzymu01:12:30 Lekcje z upadku Rzymu01:19:20 Skąd czerpać wiedzę  Podcast można też znaleźć na Spotify:https://open.spotify.com/show/0DZCYMNlGvioVyeUklCrXiObserwuj!Facebook:https://www.facebook.com/people/Wiedza-w-G%C5%82osie/100093964430262/Instagram: https://www.instagram.com/okrzesafotographi/
• 
  Bogowie, wojownicy i ofiary. Kulisy państwa Azteków - dr Julia Madajczak | Wiedza w Głosie #77 23.07.2026 1j 12min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z dr Julią Madajczak z Wydziału Neofilologii UW, badaczką kultury i języka Indian Nahua. Rozmawiamy o tym, kim naprawdę byli Aztekowie, jak wyglądała ich religia, państwo i codzienne życie oraz dlaczego wiele popularnych wyobrażeń o tej cywilizacji wynika z późniejszych europejskich interpretacji. Poruszamy także temat języka nahuatl, ofiar z ludzi, podboju Meksyku oraz najnowszych odkryć zmieniających nasze spojrzenie na świat Indian Nahua.Polecane lektury:"Aztecka Układanka" (autorstwa dr Julii Madajczak i współpracowników)"Meksyk przed konkwistą" prof. Justyny Olko"Tenochtitlan 1521" prof. Ryszarda Tomickiego"Ludzie i Bogowie" prof. Ryszarda Tomickiego00:00:00 Wstęp00:01:30 Nazewnictwo00:04:10 Język Nahuatl00:08:30 Metaforyczność języka00:10:10 Pismo azteckie00:17:00 Kalendarz aztecki00:19:30 Koniec świata u azteków00:22:20 Język Nahuatl dzisiaj00:27:20 Powstanie świata wg Azteków00:29:40 Bogowie00:36:00 Najważniejsi bogowie00:39:30 Ofiary z ludzi00:43:00 Polityka państwa Azteków00:46:00 Niepokoje wewnętrzne00:50:00 Metoda współczesnych badań00:56:30 Pozostałe tradycje w Meksyku00:59:00 Kraina Astlan01:01:00 Codzienna religijność01:03:30 Kapłani01:05:10 Życie po śmierci wg Azteków01:10:30 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Dlaczego nie umiemy skopiować mózgu? - prof. Piotr Durka | Wiedza w Głosie #76 09.07.2026 1j 11min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z prof. Piotrem Durką – neuroinformatykiem i badaczem zajmującym się analizą sygnałów mózgowych. Rozmawiamy o tym, czym naprawdę jest sztuczna inteligencja, skąd bierze się hype wokół AGI i dlaczego największe zagrożenia mogą wynikać nie z samych modeli, lecz z koncentracji władzy oraz braku odpowiedzialności firm technologicznych.00:00:00 Wstęp00:01:30 Definicja (Sztucznej) Inteligencji00:07:00 Dwie różne AI00:11:30 Nikt nie wie co to jest AGI00:13:30 AI jak nazizm i komunizm00:16:00 Programowanie z pomocą AI00:17:30 Czy AI potrafi udowadniać twierdzenia?00:23:20 Czy AI odkryje nową matematykę?00:25:00 AI jest twórcze czy odtwórcze?00:29:00 Co wiemy o ludzkim mózgu00:33:00 Czy AI jest analogiczne do mózgu?00:39:00 Openworm00:46:00 Natura języka00:49:00 Niebezpieczeństwa AI00:52:30 Przyjaźń z AI00:56:00 Regulacje korporacji01:00:00 Jak podchodzić do nowych technologii?01:07:30 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Alchemia, Hiob i świat po końcu normalności - Tomasz Stawiszyński | Wiedza w Głosie #75 25.06.2026 1j 13min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z Tomaszem Stawiszyńskim o świecie po pandemii, kryzysie zachodnich wartości, konserwatyzmie i sposobach odnajdywania się w burzliwych czasach. Poruszamy także temat Księgi Hioba, sensu cierpienia, astrologii, racjonalizmu oraz tego, skąd dziś warto czerpać wiedzę o świecie.00:00:00 Wstęp00:01:30 Po co Alchemia?00:03:00 Ile świat ma w sobie magii?00:06:00 Załamanie porządku00:10:30 Kiedy przestało być normalnie?00:15:00 Wpływ wirusa00:20:00 Nowa normalność00:23:00 Czy zachowamy wartości zachodnie?00:28:00 Konserwatyzm00:30:00 Jak poradzić sobie w burzliwych czasach?00:36:30 Co daje pisanie książek?00:39:00 Czy dzieło może być mądrzejsze od autora?00:41:30 Księga Hioba00:48:00 Astrologia00:54:20 Czy Bóg uprawia gaslighting?01:01:00 Jak zmienili się bogowie01:06:00 Czy warto budować społeczeństwo racjonalne01:11:00 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Historia militarna starożytnej Grecji - prof. Włodzimierz Lengauer | Wiedza w Głosie #74 11.06.2026 1j 6min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z Włodzimierzem Lengauerem – historykiem starożytności i jednym z najwybitniejszych znawców świata greckiego. Rozmawiamy o tym, czym właściwie była starożytna Grecja, jak Grecy rozumieli wojnę, przywództwo i wspólnotę oraz na ile literatura Homera oddaje rzeczywistość epoki. Pojawiają się też tematy religii, wychowania wojownika, relacji między „swoimi” i „obcymi” oraz postaci Aleksandra Wielkiego.00:00:00 Wstęp00:01:30 Starożytna Grecja czyli co?00:05:00 Zróżnicowanie języka greckiego00:06:30 Zaginiona wiedza o starożytności00:11:00 Iliada00:15:30 Idealny wódz00:18:30 Czy Troja istniała?00:21:30 Agamemnon i Odys00:26:00 Literatura a rzeczywistość00:30:00 Polis a wojsko00:33:00 Religijność Greków00:35:00 Swoi i obcy00:40:30 Wychowanie żołnierza00:48:00 Jak starożytni patrzyli na wojnę?00:57:30 Aleksander Wielki01:03:30 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Dlaczego starożytne ruiny są zawsze pod ziemią? - prof. Piotr Dyczek | Wiedza w Głosie #73 28.05.2026 1j 6min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z Piotr Dyczek – archeologiem klasycznym i badaczem świata rzymskiego – o tym, ile starożytności wciąż pozostaje ukryte pod ziemią i jak naprawdę wygląda praca archeologa. Zastanawiamy się, dlaczego dawne miasta znikają pod warstwami ziemi, jak wojny wpływały na dziedzictwo przeszłości oraz czy historia kieruje się własną logiką. Rozmawiamy także o wymazywaniu ludzi z pamięci, moralnym ocenianiu dawnych epok, emocjach w polityce i o tym, czy historia rzeczywiście może być nauczycielką życia.00:00:00 Wstęp00:01:30 Ile zostało do odkrycia?00:09:00 Dlaczego stare rzeczy są pod ziemią?00:16:20 Czy są głupie pytania?00:18:30 Ile na świecie jest starożytnych budowli?00:24:20 Czy wojny niszczyły budowle?00:29:00 Wojny a archeologia00:33:00 Wymazywanie imion z historii00:36:20 Oceny moralne w historii00:40:00 Logika historii00:43:30 Architektura i rzeźby00:47:20 Kogo osądza historia?00:53:00 Geopolityka się nie zmienia00:58:00 Emocje w polityce01:01:20 Historia jest nauczycielką życia01:04:00 Skąd czerpać wiedzę
• 
  Człowiek przegrywa walkę o rzeczywistość - prof. Andrzej Zybertowicz | Wiedza w Głosie #72 14.05.2026 1j 8min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z Prof. Andrzejem Zybertowiczem – socjologiem, doradcą Prezydenta RP – o kryzysie prawdy, wojnach narracyjnych i wpływie technologii na współczesne społeczeństwa. Zastanawiamy się, czy fakty przestały się liczyć, jak zmienia się rola wolności słowa oraz czy rozwój sztucznej inteligencji może zagrozić demokracji i naszej zdolności rozumienia rzeczywistości.00:00:00 Wstęp00:01:30 Czy fakty przestały się liczyć?00:05:00 Kłamstwo a wciskanie kitu00:07:30 Teorie spiskowe00:11:30 Czy system potrzebuje kłamstw?00:17:30 Pedagogika wstydu00:22:00 Czy wolność słowa ma jeszcze sens?00:28:00 Antagonizacja społeczeństwa00:33:30 Technoentuzjaści00:42:00 Problemy z AI00:50:00 Wyścig zbrojeń AI00:53:00 Generacja Video zagraża demokracji00:56:00 Modele solidaryzują się ze sobą01:00:00 Czy jeszcze ogarniamy co się dzieje?01:06:00 Skąd czerpać wiedzę? 
• 
  Buddyzm bez mitów i uproszczeń - Prof. Marek Mejor | Wiedza w Głosie #71 30.04.2026 1j 13min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z Prof. Markiem Mejorem – indologiem, sanskrytologiem i badaczem buddyzmu. Rozmawiamy o tym, czy Budda był postacią historyczną, kiedy żył i kim był Siddhartha Gautama. Poruszamy różnicę między historią a legendą, a także wyjaśniamy podstawy nauczania buddyzmu – czym jest karma, nirwana, Cztery Szlachetne Prawdy i Ośmioraka Ścieżka. Zastanawiamy się też, czy buddyzm to religia oraz dlaczego jego nauka bywa dziś często upraszczana.00:00:00 Wstęp00:01:30 Czy Budda istniał?00:06:00 Kiedy żył Budda?00:10:00 Lumbini - miejsce narodzin00:18:30 Co oznacza słowo Budda?00:20:00 Historia Siddharthy Gautamy00:26:00 Historia vs legenda00:32:00 Zanik i renesans buddyzmu00:37:20 Czy buddyzm to religia?00:40:00 Czy jest jeden Budda?00:43:30 Karma00:47:30 Nirwana00:55:20 Cztery Szlachetne Prawdy00:57:00 Cierpienie01:04:00 Ośmioraka ścieżka01:06:20 Spłycanie nauki Buddy
• 
  Elity i porządek społeczny w średniowiecznej Europie - prof. Marcin Pauk | Wiedza w Głosie #70 16.04.2026 1j 15min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z Prof. Marcinem Paukiem, historykiem mediewistą i profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizującym się w społecznej i ustrojowej historii Europy Środkowej, o tym, kim naprawdę były elity średniowiecza i jak działały mechanizmy władzy. Poruszamy m.in. rolę rycerstwa i duchowieństwa, kwestie awansu społecznego, władzy królewskiej oraz tego, skąd właściwie czerpiemy wiedzę o tej epoce.00:00:00 Wstęp00:01:00 Kto był elitą w średniowieczu?00:02:00 Hierarchia grup społecznych00:04:20 Feudalizm00:06:40 Niewolnicy00:08:50 Rycerstwo00:11:00 Czy trzeba się było urodzić wysoko?00:14:20 Jak zostać rycerzem?00:16:30 Jak dostać herb?00:19:10 Rola ziemi00:22:00 Ministeriałowie00:25:40 Własność w średniowieczu00:29:00 Świadczenie militarne00:32:20 Duchowieństwo00:40:00 Wyższe rangi szlacheckie00:42:00 Książęta00:46:30 Koronacja Chrobrego00:49:00 Władza królewska00:53:00 Stolica00:57:00 Legitymizacja władzy00:58:40 Mieszczanie01:05:30 Armia zawodowa01:08:30 Kultura rycerska01:10:00 Czy Chłopi mieli władzę?01:12:50 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  I Wojna Światowa: konflikt, którego nikt nie chciał - prof. Maciej Górny | Wiedza w Głosie #69 31.03.2026 1j 18min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z Prof. Maciejem Górnym o I wojnie światowej – jej przyczynach, przebiegu oraz o tym, jak wyglądało życie społeczeństw w czasie wielkiego konfliktu. Rozmawiamy także o propagandzie, traumie po wojnie i o tym, dlaczego I wojna światowa była momentem, w którym skończył się stary świat, a zaczął nowy.00:00:00 Wstęp00:01:10 Atmosfera przed 1WŚ00:06:30 Rozpad starego porządku00:13:30 Ententa i Państwa Centralne00:18:40 Kto był dobry a kto zły?00:23:40 Czy musiał do niej dojść?00:27:00 Wojna nowoczesna00:29:50 Śmierć romantycznego mitu wojny?00:32:30 Wzrost śmiertelności00:36:40 Czego spodziewały się obie strony?00:37:40 Wojna Okopowa00:43:50 Gazety w trakcie wojny00:50:30 Uchodźcy i rozpad społeczeństwa00:56:00 Zamienniki żywności00:59:00 Propaganda wojenna01:05:40 Perspektywa żołnierzy01:08:40 Los weteranów01:13:30 Wzrost przestępczości01:14:30 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Intertekstualność: ukryte odniesienia Biblii - prof. Jan Kozłowski | Wiedza w Głosie #68 17.03.2026 1j 6min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z prof. Janem Kozłowskim filologiem klasycznym, kierownikiem Zakładu Literatur i Języków Klasycznych w IFK UW o tym, jak intertekstualność pozwala odkrywać ukryte znaczenia w tekstach biblijnych i czytać je jako złożone konstrukcje literackie. Na konkretnych przykładach pokazujemy związki między Biblią a literaturą grecką – od Homera i Eurypidesa po Platona – oraz ich konsekwencje dla rozumienia chrześcijaństwa. Rozmawiamy też o tym, dlaczego bez znajomości kontekstów kulturowych i językowych łatwo spłycić sens tych tekstów.00:00:00 Wstęp00:01:00 Ile zostało do odkrycia?00:03:40 Historia a fikcja00:06:30 Kultura żydowska i grecka00:11:00 Adam i Ewa inspirowane Odyseją00:20:00 Czy nawiązania są świadome?00:24:00 Motywy ofiar w Biblii i mitach greckich00:28:20 Czy są motywy literackie wynalezione przez Biblię?00:38:30 Intertekstualność00:47:30 Zdrowaś Maryjo00:56:20 Czy dziewictwo Maryi to kwestia tłumaczenia?01:00:00 Nowy Testament a Septuaginta01:03:00 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Czy geny determinują nasz los? - prof. Paweł Golik | Wiedza w Głosie #67 26.02.2026 1j 10min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕Gościem odcinka jest Paweł Golik – genetyk, profesor nauk biologicznych, popularyzator nauki, z którym rozmawiamy o pochodzeniu i definicji życia, kluczowych etapach ewolucji oraz znaczeniu DNA i płciowości. Zastanawiamy się także nad relacją genów i kultury, granicami ludzkiego życia oraz tym, czego nauka wciąż nie potrafi wyjaśnić.Rekomendowane źródła wiedzy: Prof. Golik poleca książki popularyzatorów nauki takich jak Richard Dawkins, Jerry Coyne (o ewolucji), Nick Lane (o ewolucji komórek), Adam Rutherford i Marcin Ryszkiewicz (o prehistorii człowieka), a także dobre blogi i podcasty popularnonaukowe.00:00:00 Wstęp00:01:00 Przedstawienie gościa00:01:20 Skąd życie na ziemi?00:03:50 Kiedy zaczęło się życie?00:07:10 Pierwszy organizm na ziemi00:08:40 Wymarłe organizmy00:11:00 Jak tlen zabija00:13:20 Skąd tlen na ziemi?00:14:20 Co było przed fotosyntezą?00:17:00 Czym jest życie?00:22:10 Czy wirusy są żywe?00:24:30 Czy wszystko co żyje ma DNA?00:27:30 Powstanie życia wielokomórkowego00:30:10 Czy komórki są osobnymi organizmami?00:35:10 Jak powstał podział na płeć?00:45:40 DNA człowieka jest podobne do DNA muchy?00:50:40 Co jest dla ludzi atrakcyjne?00:53:20 Ewolucyjne wyjaśnienia zachowań00:57:00 Natura vs. Kultura01:02:00 Badania na bliźniętach01:04:20 Czym jest Śmierć?01:05:50 Czy da się żyć w nieskończoność?01:08:00 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Indie, Kamasutra, Reinkarnacja - prof. Maria Krzysztof Byrski | Wiedza w Głosie #66 12.02.2026 1j 16min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tym odcinku rozmawiam z prof. Marią Krzysztofem Byrskim – orientalistą, indologiem, byłym Ambasadorem RP w Indiach – o związkach między kulturą Indii i Europy, od wspólnych indoeuropejskich korzeni po zaskakujące paralele między hinduizmem wedyjskim a chrześcijaństwem. Zastanawiamy się także nad przemianami hinduizmu, znaczeniem świadomości i ofiary w myśleniu religijnym oraz nad tym, czego Europa może nauczyć się od Indii w świecie rosnącej różnorodności i globalnych wyzwań.00:00:00 Wstęp00:01:00 Przedstawienie gościa00:02:00 Podobieństwa między Europą i Indiami00:05:00 Historia Indoeuropejczyków00:06:00 Święta Krowa00:08:00 Ariowie00:12:00 Nietykalni00:14:20 Sanskryt00:15:30 Hindusi i Muzułmanie00:19:30 Nacjonalizm w Indiach00:22:30 Śruti00:25:30 Wedy00:30:00 Świadomość i medytacja00:35:00 Hinduizm a Chrześcijaństwo00:44:00 Odmiany Hinduizmu00:45:00 Śiwa Lingam00:48:00 Kamasutra00:56:30 Kasty01:02:00 Najbardziej niezrozumiałe dla Europejczyków01:06:00 Reinkarnacja01:09:00 Indie jako mocarstwo
• 
  Archeologia zmienia opowieść o Polsce - prof. Andrzej Buko | Wiedza w Głosie #65 29.01.2026 1j 8min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕Gościem odcinka jest Prof. Andrzej Buko – archeolog, specjalista od wczesnego średniowiecza, z Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy o rewolucji w archeologii dzięki nowym technologiom, przełomowych odkryciach dotyczących początków państwa polskiego oraz o tym, jak współczesna nauka zmienia nasze rozumienie etniczności, granic i roli elit we wczesnym średniowieczu.Rekomendowane źródła dla zainteresowanych:prof. Andrzej Buko:Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej: odkrycia, hipotezy, interpretacjeŚwit Państwa Polskiegoprof. Marian Rębkowski:Jak powstawało PomorzeO chrystianizacji Pomorzaprof. Przemysław Urbańczyk:Seria monografii na temat początków państwa polskiego.00:00:00 Wstęp00:01:00 Przedstawienie gościa00:01:20 Ile zostało do odkrycia?00:02:30 Kim byli Mazowszanie?00:05:00 Azjaci na Mazowszu00:06:40 Archeolodzy a historycy00:11:00 Nowe informacje o początkach Polski00:14:00 Wczesny rozwój państwa00:17:40 Elity były z zewnątrz?00:21:00 Handel niewolnikami00:22:50 Budowa grodów00:24:10 Etniczność00:28:30 Nazwy plemion00:34:40 Skandynawowie w Polsce00:39:20 Datowanie izotopowe00:41:00 Czy Archeolog potrafi przyznać się do błędu?00:43:00 Pochodzenie Słowian00:47:30 Archeologia i Polityka00:52:00 Granice w X wieku00:56:20 Czy ludzie wiedzieli w jakim kraju mieszkają?00:58:20 Współpraca z historykami01:02:00 Przyszłość archeologii01:05:00 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Pochodzenie Słowian i Polaków - prof. Gościwit Malinowski | Wiedza w Głosie #64 15.01.2026 1j 51min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕Gościem odcinka jest prof. Gościwit Malinowski, filolog klasyczny, autor podcastu Interpretacje. W rozmowie poruszamy temat pochodzenia Polaków i Słowian, znaczenia i ewolucji nazwy „Polska”, a także kontrowersji wokół teorii autochtonicznej i allochtonicznej. Zastanawiamy się, co naprawdę mówią nam źródła pisane, dlaczego historia bywa wykorzystywana politycznie, oraz czy język może powiedzieć więcej niż geny. Rozmawiamy także o języku praindoeuropejskim, cyrylicy, religii Słowian, turbosłowianizmie i... wampirach.00:00:00 Wstęp00:01:00 Przedstawienie gościa00:01:20 Skąd pochodzimy?00:02:20 Skąd nazwa Polska?00:06:00 Pierwsza nazwa Polski00:10:30 Kto wymyślił nazwę Polska?00:12:10 Problemy z badaniami historycznymi 00:16:30 Stronniczość tekstów źródłowych00:18:20 Jak polityka ingeruje w historię?00:21:20 Granice Słowiańszczyzny00:22:20 Spór o (słowiańską) Macedonię00:25:00 Konstantynopol czy Istambuł?00:26:30 Autochtonizm i allochtonizm 00:30:00 Kto mieszkał w Polsce w starożytności?00:34:30 Czy ktokolwiek jest autochtonem?00:36:50 Skąd wzięli się Węgrzy?00:39:30 Czy język i geny są powiązane?00:41:40 Indoeuropejczycy00:46:10 Które języki nie są indoeuropejskie00:47:40 Czy wszystkie języki pochodzą od jednego?00:50:10 Czy moglibyśmy się dogadać z Bolesławem Chrobrym00:52:10 Jak powstał język angielski00:55:00 Jak dogadywano się bez znajomości języków?00:59:00 Tajemnica języka baskijskiego01:01:30 Języki azjatyckie01:05:00 Cyrylica i cerkiewno słowiański01:12:00 Tajemnice chrztu Mieszka01:15:10 Słowianie w starożytności01:19:10 Czy Słowianin to niewolnik?01:21:00 Turbosłowianizm01:24:00 Religia Słowian01:27:20 Mitologia Skandynawska01:30:00 Ewolucja religii01:34:50 Wampiry01:36:20 Gościwit i imiona słowiańskie01:42:00 Imię Mieszko01:44:00 Słowa zabytki01:47:00 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Złe i Dobre Strony Inkwizycji - prof. Paweł Kras | Wiedza w Głosie #63 01.01.2026 1j 36min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕Gościem odcinka jest prof. Paweł Kras, historyk średniowiecza z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Rozmawiamy o Inkwizycji – czym była w rzeczywistości, dlaczego powstała i z czym faktycznie walczyła. Profesor tłumaczy genezę tej instytucji, jej funkcjonowanie oraz miejsce w systemie prawa średniowiecznego, oddzielając fakty od narosłych przez wieki mitów. W rozmowie poruszamy także kwestie herezji, kar, tortur, procesów inkwizycyjnych oraz tego, skąd wzięła się „czarna legenda” Inkwizycji i na ile odpowiada ona historycznej prawdzie.00:00:00 Wstęp00:01:00 Przedstawienie gościa00:01:20 Ocena inkwizycji00:03:00 Geneza słowa inkwizycja00:05:30 Inkwizycja kościelna00:10:20 Ordalia00:11:00 Prawo kościelne a świeckie00:15:20 Inkwizycja jako postęp w sądownictwie00:18:30 Dominikanie i Franciszkanie00:22:00 Niezależność inkwizytorów00:24:20 Kto był heretykiem?00:30:40 Heretycy a schizmatycy00:33:00 Katarzy00:39:10 Nawracanie00:42:10 Co wolno było inkwizycji?00:48:40 Biurokracja inkwizycyjna00:53:50 Czarna legenda inkwizycji01:00:40 Jak powszechne były wyroki śmierci?01:08:40 Rodzaje kar01:12:40 Tortury01:19:24 Czarownice01:22:40 Inkwizycja w Polsce01:29:40 Ocena końcowa
• 
  Czy szczęście to najważniejszy cel w życiu? - Miłosz Brzeziński | Wiedza w Głosie #62 18.12.2025 1j 26min

  W tej rozmowie z Miłoszem Brzezińskim, autorem książek, doradcą biznesowym i specjalistą od rozwoju, rozmawiamy o tym, czy szczęście jest rzeczywiście najważniejszą wartością, skąd wzięło się hasło „nie będziesz posiadał nic i będziesz szczęśliwy”, jak religia i język terapeutyczny wpływają na nasze życie oraz czy ludzie naprawdę tak bardzo się od siebie różnią. Pytamy też, czy psychologiczne treści mają dziś sens i skąd warto czerpać rzetelną wiedzę.00:00:00 Wstęp i przedstawienie gościa  00:01:10 Czy szczęście jest najważniejszą wartością?00:07:00 Nie będziesz posiadał nic i będziesz szczęśliwy00:13:00 Czy brak szczęścia jest motywacją?00:18:00 Religia i kontrola społeczna00:26:00 Myślenie magiczne00:33:40 Religia a szczęście i cierpienie00:39:20 Amisze i ich stosunek do technologii00:47:00 Czy terapia zastępuje religię i przyjaciół?00:56:00 Czy język terapeutyczny niszczy nasze relacje?01:07:50 Czy ludzie są tacy sami?01:15:50 Czy książki i podcasty psychologiczne mają sens?01:20:10 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Wszystko co musicie wiedzieć o religiach - Prof. Andrzej Szyjewski | Wiedza w Głosie #61 04.12.2025 2j 2min

  W tej rozmowie z prof. Andrzejem Szyjewskim, religioznawcą i antropologiem religii, rozmawiamy o naturze religii – o tym, po co człowiekowi religia, jak kształtowały się jej formy od wierzeń pierwotnych po współczesność i jakie funkcje pełni w życiu jednostki oraz wspólnoty. Pojawiają się też wątki szamanizmu, mitów, tabu, transu i neoszamanizmu – od dawnych rytuałów po ich współczesne odpowiedniki.00:00:00 Wstęp i przedstawienie gościa  00:01:10 Definicja religii00:03:30 Czy każda religia ma boga00:05:00 Filozofia i rodzinne podobieństwo00:06:50 Czy Ateizm jest religią?00:08:30 Po co człowiekowi religia?00:11:20 Religioznawstwo a teologia00:13:20 Jak zmieniały się religie 00:18:50 Hałas i przeludnienie00:21:10 Religie pierwotne, tradycyjne a rdzenne00:27:50 Mity o powstaniu świata00:35:30 Społeczności oralne00:38:00 Reinkarnacja00:43:00 Dobro i zło00:47:00 Kapłani00:50:00 Szamani00:53:00 Szamanizm w Chrześcijaństwie00:57:50 Substancje psychoaktywne01:02:20 Techno a szamanizm01:03:30 Choroba psychiczna a szamanizm01:07:00 Społeczności szamańskie 01:10:30 Trans01:15:30 Zanik szamanizmu01:16:45 Czy w Eucharystii były psychodeliki?01:18:30 Neoszamanizm01:23:30 Religia indywidualna01:25:40 Religie a Imperia01:28:00 Spotkania różnych religii01:30:50 Sakrum01:33:20 Czy bóstwa mają płeć?01:38:40 Wpływ miast na religie01:42:00 Religie społeczeństw rolniczych01:44:00 Ofiary01:47:00 Ofiary z ludzi01:51:40 Religie księgi01:53:00 Zbawienie i życie po śmierci01:57:30 Czym religia jest dzisiaj?02:01:30 Skąd czerpać wiedzę?
• 
  Opętania, Kradzieże, Demony i Święci - prof. Robert Wiśniewski | Wiedza w Głosie #60 20.11.2025 1j 1min

  👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕W tej rozmowie z prof. Robertem Wiśniewskim, historykiem z Uniwersytetu Warszawskiego specjalizującym się w późnej starożytności, rozmawiamy o religijnej wyobraźni ludzi tamtej epoki – o strachu przed demonami, chrześcijańskich praktykach wróżbiarskich i cudach przypisywanych świętym. Zastanawiamy się, jak wczesne chrześcijaństwo radziło sobie z magią, opętaniami i wiarą w siły nadprzyrodzone, a także co te wierzenia mówią o naturze ludzkiej.00:00:00 Wstęp i przedstawienie gościa  00:01:10 Kradzież w starożytności00:03:10 Czy w starożytności była policja?00:09:00 Starożytni detektywi00:11:40 Chrześcijaństwo a wróżby00:18:30 Wróżby a opętanie00:24:00 Czy ludzie wierzyli we wróżby?00:27:30 Demony00:35:00 Natura demonów00:39:00 Ludowe wyobrażenia00:41:30 Wygląd demonów00:45:00 Behemot i Lewiatan00:47:30 Święci i egzorcyzmy00:54:00 Cuda00:59:00 Lekcje co Natury Ludzkiej
• 
  Piękno w Muzyce i Matematyce - Piotr Pawlak | Wiedza w Głosie #59 13.11.2025 1j 1min

  W tej rozmowie z Piotrem Pawlakiem, pianistą, matematykiem i uczestnikiem 3. etapu Konkursu Chopinowskiego, rozmawiamy o emocjach związanych z wychodzeniem na scenę, o tym, jak brzmi Chopin wykonywany „od środka”, i gdzie spotykają się logika z wrażliwością. Pytam Piotra o improwizację, piękno w matematyce oraz o to, czy muzykę bardziej się odkrywa, czy tworzy.00:00:00 Wstęp i przedstawienie gościa  00:01:10 Jak to jest grać na Konkursie Chopinowskim00:02:10 Jak bardzo męczące jest koncertowanie00:03:40 Kryteria oceny pianistów00:05:30 Czym różnią się wykonania00:08:00 Czy Chopin wygrałby konkurs Chopinowski?00:10:00 Improwizacja00:13:10 Umiejętności pianisty00:15:10 Słuch absolutny00:19:10 Rozumienie muzyki00:24:10 Na czym polegał geniusz Chopina00:28:20 Czy dalej tworzy się muzykę klasyczną?00:30:20 Jakiej muzyki słucha Piotr?00:32:00 Czy muzyka pomaga w matematyce?00:40:00 Piękno w matematyce00:45:00 Czysta a stosowana matematyka00:46:50 Jak Piotr wizualizuje sobie utwory00:50:00 Piękno w muzyce00:54:30 Czy muzykę się tworzy czy odkrywa?00:59:00 Kim jest Geniusz?