Santara. Laida lenkų kalba

Епізоди

• 
  Henryk Sielewicz o wyjątkowym zjawisku astronomicznym 12.08.2026 29хв

  Dzisiaj warto spojrzeć w niebo, bo czeka nas wyjątkowy spektakl. Tego wieczora natura przygotuje dla nas kilka niezwykłych astronomicznych atrakcji, które mogą zachwycić zarówno miłośników astronomii, jak i przypadkowych obserwatorów. To będzie zdecydowanie wieczór, w którym warto mieć głowę uniesioną ku gwiazdom. O szczegółach dowiemy się z rozmowy Renaty Dunajewskiej z astronomem Henrykiem Sielewiczem.Ved. Marija Žukovska
• 
  „Muzyka zawsze do mnie wraca”. Eryk Kliuk o pasji do produkcji 11.08.2026 29хв

  Co dzieje się, kiedy producent i artysta mają inne pomysły na ten sam utwór? Czy w muzyce ważniejsza jest kreatywność, techniczne umiejętności, a może zdolność znalezienia wspólnego języka?W dzisiejszym odcinku audycji zapraszamy na drugą część rozmowy z producentem muzycznym Erykiem Klukiem. Tym razem skupiamy się przede wszystkim na współpracy z innymi twórcami i kulisach powstawania konkretnych utworów. Eryk opowiada o pracy z Kamilą Jakubėnaitė, Black Biceps, Kamuzą oraz Bartkiem Urbanowiczem, z którym stworzył własną interpretację utworu „Rendez-vous” zespołu Kombi. Rozmawiamy również o kreatywności, eksperymentowaniu z gatunkami i roli producenta w procesie twórczym.Red. Marija Žukovska
• 
  Mickuny – inwestycje, które zmieniają codzienność 10.08.2026 29хв

  Mickuny, choć niewielkie, z każdym rokiem coraz wyraźniej pokazują swój potencjał. Dzięki kolejnym inwestycjom miejscowość zmienia się z myślą o mieszkańcach – powstają nowe i modernizowane są istniejące przestrzenie, poprawia się infrastruktura, a podejmowane działania sprawiają, że Mickuny stają się coraz bardziej przyjaznym miejscem do życia. O najbliższych planach opowiada starosta gminy Mickuny Daniel Żamojć.„Padudenam!“ – szkic dokumentalny zapraszający w mistyczną podróż po Dziewieniszkach – wyjątkowym regionie przygranicznym Litwy, gdzie przeplatają się języki, gwary, kultury oraz żywa, sięgająca dawnych czasów tradycja zaklęć i zamawiania. Przy granicy z Białorusią ukształtowała się tutaj wyjątkowa wyspa języka litewskiego, a w oczach badaczy region ten jest prawdziwym laboratorium językowym i wielonarodowym tyglem, który warto poznać. Gościmy autora filmu Antoniego Radczenko.Red. Renata Dunajewska
• 
  Festyn Kultury w Miedziukach: tam, gdzie żyje polska tradycja 07.08.2026 29хв

  W małej miejscowości Miedziuki, gdzie wspólnota polska jest nieduża, co roku organizowany jest Festyn Kultury Polskiej Ziemi Szyrwinckiej „Śpiewaj z nami“. Wydarzenie ma na celu pielęgnowanie tradycji, języka i zwyczajów przodków oraz integrowanie lokalnej społeczności. Mimo że liczba Polaków z roku na rok maleje, mieszkańcy z dużym zaangażowaniem przygotowują to wyjątkowe święto. Choć społeczność polska w tej miejscowości jest coraz mniej liczna, festyn pokazuje, że tradycje można zachować i przekazywać kolejnym pokoleniom. Dzięki takim inicjatywom pamięć o polskiej kulturze pozostaje żywa, a wspólne świętowanie wzmacnia więzi między mieszkańcami. Rozmawiamy z organizatorką tego wydarzenia Stefanią Tomaszun, prezeską Szyrwinckiego Oddziału ZPL, kierowniczką zespołu „Czerwone Maki“.Są podróże, które mają wyjątkowy cel. Nie chodzi w nich o pokonywanie kilometrów, lecz o niesienie nadziei, wsparcia i realnej pomocy tym, którzy najbardziej jej potrzebują. Akcja „Żukiem dla Życia” powstała z przekonania, że nawet niewielki gest może mieć ogromne znaczenie. Uczestnicy wyruszą w drogę kultowym Żukiem z Krakowa, aby połączyć pasję do motoryzacji z pomaganiem i wspólnie wesprzeć hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie oraz jego podopiecznych. Do wspólnej podróży zaprasza dziś Państwa wolontariusz hospicjum Piotr Szymański.Red. Renata Dunajewska
• 
  Za kulisami dźwięku. Eryk Kliuk o tworzeniu muzyki od podstaw 06.08.2026 29хв

  Jak z pojedynczej melodii powstaje utwór, który później słyszymy w radiu? Ile pracy kryje się za kilkoma minutami muzyki i dlaczego producentowi trudno już słuchać piosenek jak zwykłemu odbiorcy?Gościem dzisiejszego odcinka audycji jest Eryk Kliuk – samouk zajmujący się produkcją muzyczną od ponad 12 lat. Jego przygoda zaczęła się od obejrzenia materiału, w którym Martin Garrix tworzył utwór na żywo. Zwykła ciekawość szybko przerodziła się w eksperymentowanie z dźwiękiem, a następnie w pasję, do której – jak przyznaje – nieustannie powraca.W rozmowie Eryk Kliuk odsłania kulisy pracy producenta: opowiada o budowaniu utworu od pierwszej melodii, długich godzinach miksowania i masteringu, perfekcjonizmie oraz poszukiwaniu granicy między wizją producenta a pomysłem artysty.Red. Marija Žukovska
• 
  LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Antoni Pawłowicz, Andrzej Malkianis 05.08.2026 29хв

  Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa.Dla wielu osób polski program Radia Litewskiego był przez lata czymś znacznie więcej niż tylko audycją radiową. Był jedynym miejscem, w którym można było usłyszeć język polski, wiadomości z życia Wileńszczyzny oraz rozmowy z ludźmi tworzącymi kulturę i historię regionu.Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś przypominamy Antoniego Pawłowicza i Andrzeja Malkianisa.Najzdolniejsi absolwenci szkół z polskim językiem nauczania na Litwie odebrali w Ambasadzie RP w Wilnie listy gratulacyjne i pamiątkowe upominki za wybitne wyniki osiągnięte na egzaminach maturalnych. Uhonorowanych zostało 65 absolwentów z 28 gimnazjów Wilna i Wileńszczyzny.Red. Renata Dunajewska
• 
  Od zesłania do nauki – losy Bronisława Piłsudskiego 04.08.2026 29хв

  Polska Akademia Umiejętności jest instytucją naukową kontynuującą tradycje Akademii Umiejętności, założonej w XIX wieku. Zrzesza badaczy z różnych dziedzin nauki oraz prowadzi działalność naukową i kulturalną. Zagranicznymi członkami Akademii zostają naukowcy z innych krajów, którzy zostali wyróżnieni za znaczący wkład w rozwój swoich dyscyplin naukowych.Z Akademią Umiejętności był związany Bronisław Piłsudski, etnograf i muzealnik, wielki wygnaniec zesłany przez Rosjan na wschodnie krańce Azji, na Sachalin. O życiu i osiągnięciach Bronisława Piłsudskiego opowiada Jadwiga Rodowicz-Czechowska, zastępczyni dyrektora do spraw rozwoju Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.Red. Renata Dunajewska
• 
  Wilno upamiętnia ofiary zagłady Romów 03.08.2026 29хв

  W Wilnie trwają wydarzenia poświęcone Międzynarodowemu Dniu Pamięci o Zagładzie Romów. Litewscy i zagraniczni historycy, badacze pamięci, specjaliści w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego oraz przedstawiciele społeczności romskiej dyskutują o sposobach upamiętniania ofiar ludobójstwa oraz o koncepcji przyszłego pomnika w Ponarach. O losie Romów po drugiej wojnie światowej opowiada Agnieška Avin-Ileri, antropolożka z Instytutu Socjologii przy Litewskim Centrum Badań Społecznych.Od źródeł rzeki, przez miejsca pełne historii, aż do Białego Mostu w Wilnie – ponad 30 młodych osób z Lawaryszek i okolic podjęło wyjątkowe wyzwanie. Dwudniowy spływ kajakowy Wilenką stał się nie tylko sportową próbą, ale także lekcją historii, współpracy i pokonywania własnych ograniczeń. „Najważniejsze były chęci. Wiedziałam, że młodzież da sobie radę” – mówi organizatorka inicjatywy, prezes Wspólnoty Mieszkańców Ławaryszek Krystyna Małyszko.Red. Renata Dunajewska
• 
  Jak powstaje piosenka, którą później słyszymy w radiu? 31.07.2026 29хв

  Czy producent muzyczny jedynie obsługuje komputer, czy odpowiada za znacznie więcej? W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Anną Borkowską – piosenkarką i studentką produkcji muzycznej, która zabiera słuchaczy za kulisy współczesnego studia nagraniowego. Opowiada o tym, jak wygląda proces tworzenia utworu od pierwszej melodii aż po końcowy mastering, jakie umiejętności są dziś niezbędne producentowi muzycznemu, dlaczego studia zmieniają sposób słuchania muzyki oraz z jakimi stereotypami nadal mierzą się kobiety w tej branży.Red. Marija Žukovska
• 
  Czy media pokazują prawdziwy Bliski Wschód? O propagandzie i dezinformacji 30.07.2026 29хв

  Polskie służby badają tajemniczy incydent, do którego doszło w województwie lubelskim podczas rosyjskiego ataku na Ukrainę. Według nieoficjalnych informacji jedną z rozważanych hipotez jest upadek rosyjskiej rakiety na terytorium Polski.Czy można zaufać informacjom o Bliskim Wschodzie, które codziennie pojawiają się w mediach? Jak odróżnić rzetelny przekaz od manipulacji i dlaczego warto spojrzeć na ten region z szerszej perspektywy? W dzisiejszym odcinku rozmawiamy z Katarzyną Dowejką o najczęstszych mitach dotyczących Bliskiego Wschodu, odpowiedzialnym mówieniu o konfliktach oraz o tym, jak rozwijać krytyczne myślenie wobec informacji pojawiających się w mediach i internecie. Nasza rozmówczyni poleca również książki, podcasty i inicjatywy kulturalne, które pomagają lepiej poznać historię, kulturę i codzienne życie mieszkańców regionu.Red. Marija Žukovska
• 
  Euro z nową twarzą. Skłodowska-Curie na banknotach? 29.07.2026 29хв

  Czy już wkrótce na banknotach euro zamiast mostów zobaczymy twarz Marii Skłodowskiej-Curie, Beethovena czy Leonarda da Vinci? Europejski Bank Centralny zaprezentował projekty nowej serii banknotów i po raz pierwszy zaprasza mieszkańców Europy do współdecydowania o wyglądzie wspólnej waluty.Wojny, konflikty i kryzysy – właśnie z tym najczęściej kojarzymy Bliski Wschód. Czy jednak taki obraz jest pełny? W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejką, specjalistką od Bliskiego Wschodu, o tym, jak media kreują wizerunek regionu, dlaczego religia bywa błędnie przedstawiana jako główna przyczyna wszystkich problemów oraz jak rozpoznawać manipulację i dezinformację w czasach mediów społecznościowych i sztucznej inteligencji. Dowiemy się również, dlaczego warto korzystać z różnych źródeł informacji i jak nie dać się zwieść emocjonalnym przekazom, które często dominują nad faktami.Red. Marija Žukovska
• 
  Noc dronów nad Moskwą. Atak tuż przed spotkaniem Trumpa i Zełenskiego 28.07.2026 29хв

  Minionej nocy region Moskwy stał się celem jednego z największych ataków dronowych od początku wojny.Czy islam jest tak restrykcyjny, jak często przedstawiają go media? Jak wygląda codzienne życie w Turcji i dlaczego tamtejsza gościnność potrafi zaskoczyć Europejczyków? W dzisiejszym odcinku naszej audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejko, absolwentką studiów bliskowschodnich, która dzieli się doświadczeniami zdobytymi podczas pobytu w Turcji oraz opowiada o kulturze, religii i mentalności mieszkańców regionu. Z rozmowy dowiemy się również, jakie możliwości zawodowe oferują studia bliskowschodnie i dlaczego, aby zrozumieć wydarzenia na Bliskim Wschodzie, warto patrzeć na informacje z wielu perspektyw.Red. Marija Žukovska
• 
  Poznać, zanim ocenisz. Jak studia bliskowschodnie pomagają przełamywać uprzedzenia 27.07.2026 29хв

  Co sprawia, że młoda osoba wybiera studia poświęcone Bliskiemu Wschodowi? Czy język turecki rzeczywiście jest tak trudny, jak się wydaje? I jak wygląda codzienność studentki, która postanowiła poznać region znany większości z wiadomości o konfliktach?W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejką – specjalistką ds. Bliskiego Wschodu i absolwentką Uniwersytetu Wileńskiego. Nasza rozmówczyni opowiada o swojej drodze na studia bliskowschodnie, nauce języka tureckiego, pobycie w Turcji oraz o tym, jak kontakt z inną kulturą pomógł jej zweryfikować wiele powszechnych stereotypów. To rozmowa o pasji do poznawania świata, znaczeniu języka w budowaniu relacji między ludźmi i o tym, dlaczego Bliski Wschód warto poznawać nie tylko przez pryzmat polityki, ale także historii, religii i codziennego życia jego mieszkańców.Dlaczego setki osób każdego roku decydują się przejść pieszo ponad sto kilometrów z Ejszyszek do Ostrej Bramy? Co daje pielgrzymka i dlaczego wielu uczestników wraca na nią co roku? W dzisiejszym odcinku naszej audycji rozmawiamy z uczestniczką Iwoną Kisiel o kulisach 36. Pieszej Pielgrzymki Miłosierdzia. Usłyszymy o wyjątkowej atmosferze wspólnoty, wzruszających spotkaniach, trudnościach na trasie i historiach, które pozostają w pamięci na całe życie.Red. Marija Žukovska
• 
  Unikatowy namiot Kary Mustafy i skarby z Wawelu na wystawie w Wilnie 24.07.2026 29хв

  Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, we współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu – Państwowymi Zbiorami Sztuki oraz Instytutem Polskim w Wilnie, zaprasza na międzynarodową wystawę „Od wroga do sojusznika. Litwa i Polska a Imperium Osmańskie od XIV do XIX wieku”.Wystawa przybliża historię relacji Wielkiego Księstwa Litewskiego i Królestwa Polskiego z ich południowym sąsiadem – Imperium Osmańskim.Centralnym punktem wystawy jest wyjątkowy eksponat – jedyny w Europie w pełni zachowany XVII-wieczny owalny, dwumasztowy namiot turecki z pierwszej połowy XVII wieku. Uważa się, że należał on do wielkiego wezyra Imperium Osmańskiego Kary Mustafy (1634/1635–1683).O głównym eksponacie opowiada Magdalena Ozga - kuratorka Zbiorów Tkanin Zamku Królewskiego na Wawelu.Kim byli św. Jakub i św. Krzysztof?Red. Renata Dunajewska
• 
  Andrzej Poczobut – Człowiek z marmuru, Człowiek z żelaza 23.07.2026 29хв

  W Domu Kultury Polskiej w Wilnie odbyło się wyjątkowe spotkanie z Andrzejem Poczobutem – Polakiem z Grodna, dziennikarzem, działaczem społecznym oraz więźniem politycznym reżimu białoruskiego. Wydarzenie zgromadziło liczne grono uczestników, którzy mieli okazję wysłuchać jego świadectwa oraz porozmawiać o sytuacji Polaków na Białorusi, wolności słowa i prawach człowieka.Spotkanie w DKP było nie tylko cenną lekcją historii i współczesności, ale również wyrazem pamięci, solidarności i wsparcia dla wszystkich osób walczących o wolność, godność oraz podstawowe prawa człowieka.Red. Renata Dunajewska
• 
  Mały hotel, wielkie serce. Historia Sylwii Andruszkiewicz, która została w Kambodży 22.07.2026 29хв

  Sylwia Andruszkiewicz, wilnianka, absolwentka Gimnazjum im. Szymona Konarskiego, odnalazła swoje miejsce na świecie w Kambodży. Kilka lat temu postanowiła rozpocząć tam nowe życie i dziś nie ma wątpliwości, że była to jedna z najlepszych decyzji, jakie podjęła. Na co dzień prowadzi niewielki, klimatyczny hotel, który przyciąga podróżników szukających spokoju i autentycznej atmosfery. Jednak jej działalność nie ogranicza się wyłącznie do biznesu. Z dużym zaangażowaniem wspiera lokalną społeczność, organizując i finansując różne inicjatywy dobroczynne. Pomaga dzieciom oraz rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji, wierząc, że nawet niewielkie gesty mogą realnie zmieniać ludzkie życie.Druskieniki to jedno z najstarszych uzdrowisk Litwy, którego historia przez wiele lat splatała się z dziejami Polski i Litwy. W XIX wieku miejscowość stała się popularnym kurortem odwiedzanym przez polską inteligencję – bywali tu m.in. pisarze i artyści związani z kulturą polską, tacy jak Eliza Orzeszkowa czy Józef Ignacy Kraszewski. Wspólna historia polsko-litewska jest dziś upamiętniana w przestrzeni miasta – znajdują się tu m.in. miejsca poświęcone Piłsudskiemu, a także pomnik Barbary Radziwiłłówny i Zygmunta Augusta, symbolizujący historyczne związki obu narodów.Red. Renata Dunajewska
• 
  Głos wolności: spotkanie z Andrzejem Poczobutem 21.07.2026 29хв

  Fundacja Pomoc Polakom na Wschodzie im. Jana Olszewskiego oraz Dom Kultury Polskiej zapraszają na spotkanie z Andrzejem Poczobutem - dziennikarzem, działaczem społecznym i byłym więźniem politycznym reżimu Aleksandra Łukaszenki, który po latach represji odzyskał wolność i kontynuuje swoją działalność publiczną.Celem wizyty jest wzmocnienie dialogu między środowiskami polskimi, białoruskimi i litewskimi oraz zwrócenie uwagi na znaczenie wolności słowa, niezależnego dziennikarstwa, solidarności obywatelskiej i ochrony praw mniejszości narodowych w Europie Środkowo-Wschodniej. Podczas spotkania poruszone zostaną kwestie dotyczące sytuacji niezależnych dziennikarzy, osób represjonowanych oraz społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi. Ważnym tematem rozmowy będą również doświadczenia mniejszości polskiej na Białorusi oraz wyzwania związane z zachowaniem jej tożsamości, języka i kultury. Przypominamy rozmowę z Andrzejem Poczobutem tuż po jego uwolnieniu z więzienia i przyjeździe do Polski.Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, we współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu – Państwowymi Zbiorami Sztuki oraz Instytutem Polskim w Wilnie, zaprasza na międzynarodową wystawę „Od wroga do sojusznika. Litwa i Polska a Imperium Osmańskie od XIV do XIX wieku”.Red. Renata Dunajewska
• 
  LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Krystyna Adamowicz i Jerzy Surwiło 20.07.2026 29хв

  Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa.Dla wielu osób polski program Radia Litewskiego był przez lata czymś znacznie więcej niż tylko audycją radiową. Był jedynym miejscem, w którym można było usłyszeć język polski, wiadomości z życia Wileńszczyzny oraz rozmowy z ludźmi tworzącymi kulturę i historię regionu.Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś przypominamy postacie Jerzego Surwiły i Krystyny Adamowicz.Przypominamy też sylwetkę Marka Karpia – historyka, sowietologa, założyciela i wieloletniego dyrektora Ośrodka Studiów Wschodnich, pioniera dialogu polsko-litewskiego i polsko-białoruskiego.Red. Renata Dunajewska
• 
  Sol Oriens po raz trzeci otwiera scenę dla młodych talentów 17.07.2026 29хв

  Po raz trzeci rozpoczęła działalność Akademia Teatralna dla Młodzieży Sol Oriens, która z roku na rok przyciąga coraz większe grono młodych pasjonatów teatru. To wyjątkowa przestrzeń, w której uczestnicy nie tylko poznają tajniki sztuki aktorskiej, ale także rozwijają swoją wyobraźnię, kreatywność i umiejętności współpracy.Podczas regularnych zajęć młodzież uczy się warsztatu teatralnego – pracy z głosem, dykcji, ruchu scenicznego, interpretacji tekstu oraz budowania postaci. Każde spotkanie jest okazją do odkrywania własnych możliwości i przełamywania barier, takich jak nieśmiałość czy brak pewności siebie. Teatr staje się miejscem, w którym można swobodnie wyrażać emocje, dzielić się pomysłami i uczyć się wzajemnego szacunku.Red. Renata Dunajewska
• 
  Nie parkiet olimpijski, a Plac Katedralny. Dominika Baniewicz zatańczyła poloneza 16.07.2026 29хв

  Srebrna medalistka Igrzysk Olimpijskich w Paryżu, mistrzyni świata i jedna z największych gwiazd światowego breakingu, Dominika Baniewicz dołączyła do setek maturzystów, którzy odtańczyli tradycyjnego poloneza na Placu Katedralnym w Wilnie. Choć na parkiecie czuje się jak ryba w wodzie, tym razem przyznała, że było to dla niej zupełnie nowe doświadczenie. Jak mówi, nie chciała rezygnować z tradycji, która zdarza się tylko raz w życiu.Dominika Baniewicz udowadnia, że prawdziwy sukces to nie tylko medale i zwycięstwa, ale także umiejętność czerpania radości z ważnych chwil. Choć na co dzień zachwyca świat swoimi umiejętnościami w breakingu, tym razem pokazała inną stronę siebie – absolwentki polskiej szkoły, która z szacunkiem podchodzi do tradycji i chce być jej częścią. Polonez na Placu Katedralnym stał się dla niej nie tylko tanecznym wyzwaniem, ale także pięknym symbolem zakończenia ważnego etapu życia i początkiem kolejnego rozdziału.Latem częściej spacerujemy po łąkach i terenach zielonych. Warto jednak uważać na barszcz Sosnowskiego – roślinę, która może stanowić zagrożenie dla naszego zdrowia. To jedna z najbardziej niebezpiecznych roślin inwazyjnych występujących na Litwie. Dlaczego ta roślina jest tak groźna i jak się przed nią chronić?Red. Renata Dunajewska