Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite

Episodes

• 
  Polska polityka historyczna wobec wschodnich sąsiadów 27.10.2026 48m

  Wołyń, UPA, akcja "Wisła" – jak budować dialog z Ukrainą, skoro nie wszystkie trudne wątki z przeszłości zostały przepracowane, a rany – uleczone? Jak wyglądały próby rozmów z Rosją i czy będą one w przewidywalnej przyszłości możliwe? Czy polityka pamięci to tylko gra interesów? A może przyświeca jej jednak wyższa idea? Odpowiedzi na te pytania szukaliśmy wraz z prof. Grzegorzem Motyką, współautorem książki "Gry pamięcią. O polityce historycznej, Polsce, Ukrainie i Rosji".
• 
  70. rocznica października 1956 13.10.2026 49m

  W październiku 1956 roku władzę w Polsce przejął Władysław Gomułka. To efekt tzw. odwilży październikowej, która w ZSRR przyszła wraz z niedawną śmiercią Stalina.
• 
  "Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim". Maciej Łuczak o swojej książce 29.09.2026 50m

  Mieroszewski żył w epoce wielkich kryzysów i przełomów. Doświadczył wojny, emigracji i zimnej wojny. Przez dziesięciolecia analizował zmieniającą się rzeczywistość polityczną, próbując zrozumieć procesy, które dla wielu jego współczesnych pozostawały jeszcze niewidoczne. Współtworzył intelektualne środowisko paryskiej „Kultury”, należąc do grona autorów, którzy pomogli zmienić sposób myślenia o relacjach Polski z Ukrainą, Litwą i Białorusią. Gościem audycji jest dr Maciej Łuczak – autor biografii Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim.
• 
  Michał Przeperski o swojej książce "Prawie Zachód. Historie polskiej transformacji" 15.09.2026 50m

  Jedni zakładali firmy, budowali samorządy, tworzyli media, odkrywali giełdę, reklamy, Zachód i własną sprawczość. Inni tracili pracę, bezpieczeństwo, zakłady, które przez dekady były całym ich światem. W latach dziewięćdziesiątych wszystko działo się naraz. Na bazarach rodził się kapitalizm, w muzyce królowało disco-polo, na wsi znikały konie, a w popegeerowskich osadach ludzie uczyli się, że odtąd każdy musi radzić sobie sam. Antoni Dudek rozmawia z dr. Michałem Przeperskim o "długich latach 90." i transformacji jaka zachodziła w Polsce między 1989 a 2005.
• 
  70. rocznica rewolty robotniczej w Poznaniu 23.06.2026 46m

  Obchodzimy 70. rocznicę rewolty robotniczej w Poznaniu (czerwiec 1956). Jak doszło do tego, że praworządna Wielkopolska stała się aeną największego buntu przeciwko władzy komunistycznej w pierwszych dekadach PRL-u? O tym rozmawiamy z prof. Rafałem Reczkiem, dyrektorem Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu
• 
  Jakub Dymek z książką "Rewolucja ambicji: Jak zmienia się Polska?" 09.06.2026 38m

  Przez trzy dekady po transformacji Polska goniła Zachód, a elity polityczne podporządkowywały temu celowi swoje działania. W ostatniej dekadzie ten projekt został zrealizowany - twierdzi Jakub Dymek w książce "Rewolucja ambicji: Jak zmienia się Polska?".
• 
  „Ołtarz w cieniu pandemii, wojny, krzywd i niepokojów”. Rola Kościoła w III RP 26.05.2026 46m

  Druga faza politycznej epoki „dobrej zmiany”, przypadająca na lata 2019-2023, postawiła przed publiczną misją Kościoła katolickiego w Polsce wyzwania zupełnie wyjątkowe. Z jednej strony była to konieczność zmierzenia się ze skutkami pandemii Covid-19, z drugiej strony – obowiązek odpowiedzi na pełnoskalową agresję Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. i związaną z nią falę uchodźców wojennych szukających w Polsce schronienia. Jaka jest rola i różne wymiary obecności Kościoła we współczesnej polskiej sferze publicznej? Jaki kształt relacji między państwem a Kościołem? Jakie zaangażowanie Kościoła katolickiego w przestrzeń dyplomacji i stosunków międzynarodowych? Czy istnieje strategia budowania specyficznego – publicznego, a nie politycznego czy prywatnego – statusu Kościoła? Gościem „Rzeczypospolitych” jest prof. Sławomir Sowiński z UKSW, autor książki „Ołtarz w cieniu pandemii, wojny, krzywd i niepokojów”.
• 
  Późny PRL i początek transformacji w stosunkach z USA 12.05.2026 48m

  Od pomocy, przez sankcje, po konkretne oczekiwania przemian politycznych i gospodarczych – tak w skrócie można by opisać stosunek władz amerykańskich do Polski w latach 80. i na początku kolejnej dekady ubiegłego wieku. Z czasem kwestie gospodarcze zaczęły być ważniejsze od politycznych. Jakie były przełomowe momenty dla tych relacji? Do czego dążyły polskie i amerykańskie władze? Gościem "Rzeczypospolitych" był dr Tomasz Kozłowski z Instytutu Pamięci Narodowej i Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.
• 
  Wielkie migracje z Polski do Niemiec w latach 1950-1991 28.04.2026 47m

  W latach 1950-1991 z Polski do Niemiec wyjechało prawie półtora miliona osób. Kim byli? Polakami czy Niemcami? Jaka była ich motywacja do opuszczenia rodzinnych stron? Odczuwali przynależność do kultury niemieckiej? Mieli dość życia w siermiężnych warunkach "realnego socjalizmu" i wykorzystywali okazję, stworzoną przez państwo niemieckie? A może jako Ślązacy, Kaszubi i Mazurzy nie mogli odnaleźć sobie miejsca w komunistycznej wizji jednorodnego narodowościowo państwa, z jego propagandową niechęcią do wszystkiego, co kojarzyło się z Niemcami? Antoni Dudek rozmawia z prof. Ryszardem Kaczmarkiem
• 
  Polacy i Ukraińcy w II Rzeczypospolitej. Między lojalizmem a radykalizmem 14.04.2026 47m

  Jaki był stosunek do II Rzeczypospolitej Ukraińskiego Zjednoczenia Narodowo-Demokratycznego, a jaki Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów? Dlaczego celem zamachów ounowców byli politycy, którzy sprzyjali Ukraińcom? Z czego wynikało zaostrzenie przez rząd sanacyjny po 1938 roku polityki wobec Ukraińców? O relacjach polsko-ukraińskich w dwudziestoleciu międzywojennym opowiadał w "Rzeczypospolitych" prof. Grzegorz Motyka z Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego.
• 
  To on stał za zbrodnią pomorską w 1939 roku. Polakożerca Ludolf von Alvenslebe 31.03.2026 40m

  Ludolf von Alvenslebe był nazistą z przekonania, wiernym "ideałom" partii, zaufanym człowiekiem Heinricha Himmlera. Gdy III Rzesza najechała Polskę, kierował na podbitych terenach Selbstschutz Westpreuβen – paramilitarną formacją, słynącą z okrucieństwa. Przyczynił się w ten sposób do śmierci tysięcy Polaków, głównie przedstawicieli inteligencji. Nie znał litości. Był absolutnie przekonany o słuszności swoich działań. Gościem prof. Antoniego Dudka jest dr Filip Gańczak, autor książki "Polakożerca". To efekt kilkuletniego śledztwa dziennikarskiego, w którym Gańczak odtwarza losy nazistowskiego zbrodniarza.
• 
  "Życie codzienne kobiet w PRL" książka Błażeja Brzostka 10.03.2026 48m

  Gościem prof. Antoniego Dudka był prof. Błażej Brzostek - historyk pracujący na Uniwersytecie Warszawskim i w Muzeum Warszawy. Opowiadał o swojej książce pt. "Życie codzienne kobiet w PRL". Brzostek rekonstruuje świat kobiet w tym okresie - często trywializowany lub wręcz pomijany w historiografii - sięgając przede wszystkim po ich osobiste doświadczenia utrwalone w pamiętnikach, poradnikach, czasopismach, a także filmach i dokumentach.
• 
  Prof. Rafał Stobiecki o swojej książce "Jerzego Giedroycia przygoda z rewizjonizmem" 10.02.2026 43m

  Antoni Dudek rozmawia z prof. Uniwersytetu Łódzkiego Rafałem Stobieckim na temat książki jego autorstwa - "Jerzego Giedroycia przygoda z rewizjonizmem". W rozmowie m.in. o tym, dlaczego Maisons-Laffitte to część emigracji niepasującej do ogólnie przyjętego stereotypu.
• 
  Dzieje międzywojnia w książce "Zredukowani. O społecznych skutkach Wielkiego Kryzysu" 27.01.2026 42m

  "Liczby nie powiedzą nam wszystkiego o niedostatku tamtych lat. Międzywojenna bieda miała również twarz konkretnych ludzi. Bezrobotnych kobiet i mężczyzn marznących w kolejce po zapomogę. Rajzerów wlokących się gościńcami od wsi do wsi i od miasteczka do miasteczka w poszukiwaniu pracy" pisze Kamil Piskała w książce "Zredukowani. O społecznych skutkach Wielkiego Kryzysu".
• 
  Zdzisław Najder: literaturoznawca i wywrotowiec 13.01.2026 46m

  Wróg PRL-u (co potwierdził wyrok śmierci z 1983 roku), orędownik demokracji, który od połowy lat 70. zapowiadał miejsce Polski we Wspólnocie Europejskiej... O Zdzisławie Najderze prof. Antoni Dudek rozmawiał ze Zbigniewem Gluzą, autorem książki "Najder. Wywrotowiec".
• 
  Niestrudzony poszukiwacz Melchior Wańkowicz. Gość: dr Łukasz Garbal 23.12.2025 47m

  Pisarz, reporter, korespondent wojenny, komentator społeczny. Podróżnik, uchodźca, dysydent. Marketingowiec, copywriter, influencer, celebryta. Do opisania Melchiora Wańkowicza można użyć każdego z tych określeń. Gościem prof. Antoniego Dudka jest dr Łukasz Garbal – biograf Melchiora Wańkowicza.
• 
  Dyktatura marszałka Piłsudskiego. Gość: prof. Mariusz Wołos 09.12.2025 47m

  Dlaczego Józef Piłsudski zdecydował się na zamach majowy? Z jakich powodów nie został prezydentem, mimo że sejm wybrał go na to stanowisko? Jakimi kryteriami kierował się przy doborze współpracowników? Skąd wzięło się zaostrzenie kursu wobec opozycji w lecie 1930 roku? Jak ocenić politykę gospodarczą piłsudczyków w czasie Wielkiego Kryzysu? Gościem prof. Antoniego Dudka będzie prof. Mariusz Wołos z UKEN oraz Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk.
• 
  Działalność wywiadu w Watykanie. Gość: dr Władysław Bułhak 25.11.2025 45m

  Pretekstem do rozmowy jest wydana kilka lat temu praca "Wywiad PRL a Watykan 1962–1978" W. Bułhaka. Poruszana jest też kwestia ambiwalentnych opinii co do PRL-owskiego wywiadu: jedna wskazuje na jego dużą autonomię, duga - przeciwnie - całkowite uzależnienie od wywiadu sowieckiego.
• 
  Jaką rolę odgrywały plotki w powojennej Polsce? Goście: prof. Adam Dziurok i dr Sebastian Rosenbaum 04.11.2025 46m

  Profesor Adam Dziurok i doktor Sebastian Rosenbaum opowiedzieli w audycji o roli plotek w powojennej Polsce, zjawisku pozornie błahym, a w rzeczywistości niosącym ogromny ładunek społeczny i polityczny...
• 
  Stosunek Kościoła do "Solidarności". Wsparcie z dozą ostrożności. Gość: prof. Rafał Łatka 21.10.2025 49m

  Wbrew obiegowym sądom stosunek Kościoła do "Solidarności" nie był jednoznaczny. Obok wsparcia, sporo było w nim ostrożności. Czego się obawiano? Którzy z hierarchów byli najprzychylniejsi, a którzy wykazywali się największą rezerwą? W jaki sposób i dlaczego stanowisko episkopatu ewoluowało?