COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast — Podcast

Dünyada sağ popülist dalganın sonu mu geldi? 10.11.2026 27m

ABD'de 3 Kasım'da yapılan ara seçimlerde Demokratlar hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu kazandı. Parti, 2010'dan bu yana ilk kez valiliklerin de çoğunluğunu ele geçirdi. Macaristan'da Viktor Orbán 16 yıllık iktidarını kaybetti, Sırbistan'da öğrenci hareketi Aleksandar Vučić liderliğindeki listeyi yendi, Brezilya'da ise Lula ikinci turda Flávio Bolsonaro'yu geride bıraktı. Öte yandan Almanya'da AfD Eylül ayındaki Sachsen-Anhalt eyalet seçiminde yüzde 43,8 ile tarihinin en yüksek oyunu aldı. Fransa'da ise aşırı sağ, Nisan 2027'deki cumhurbaşkanlığı seçiminde favori konumda. Sağ popülist dalga geri mi çekiliyor, yoksa yeni bir evreye mi giriyor? Sabancı Üniversitesi'nden Siyaset Bilimci Doç. Dr. Berk Esen ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Erkan Aslan var.

Türkiye'de fon skandalının üstü mü örtülüyor? 09.11.2026 20m

Türkiye'yi sarsan fon skandalında soruşturma genişliyor. Sermaye Piyasası Kurulu 17 Eylül'de 455 binden fazla yatırımcıyı ilgilendiren 131 fonun tasfiyesine karar vermişti. Eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı ve eski AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, ikinci ifadesinin ardından "suç örgütüne üye olma" ve "Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet" suçlamalarıyla tutuklandı. Öte yandan skandalı haberleştiren gazeteciler Şaban Sevinç ve Mustafa Balcı cezaevinde, İsmail Saymaz ev hapsinde. Fonların araştırılması çağrısında bulunan paylaşımlara erişim engeli getirildi. Soruşturma gerçeğin tamamını ortaya çıkaracak mı? Haksız kazançlar geri alınabilecek mi? Ekonomi yazarı ve gazeteci Uğur Gürses ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.

Bizden Biri: Tiyatro sanatçısı Cüneyt İngiz 05.11.2026 24m

Cüneyt İngiz, 1976 senesinde Bremen’de dünyaya geldi. Türkiye’de Yahudi bir ustanın yanında kumaş ticaretiyle uğraşan babasının işleri 12 Mart Muhtırası’yla bozulur. O da bu sebeple, o tarihte yaygın olduğu gibi misafir işçi olarak Almanya’ya gelmeye karar verir. Eşini ve büyük oğlunu yanına getirir. Almanya’da kaynak ustası olarak çalışır. Aile Almanya’da mutlu olmasına rağmen, o henüz 9 yaşındayken, 1985’te Türkiye’ye döner. Cüneyt İngiz lise sonrası İstanbul'da Müjdat Gezen ile tanışınca tiyatro hayatı başlar... 12 ve 13 Kasım’da Köln’de sergileyeceği “Heim - Bir Göç Hikayesi” oyunu aslında babasının hikayesi. Cüneyt İngiz ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.

Berlin'de Elif Eralp neden hedefte? 04.11.2026 23m

Berlin'de belediye başkanlığı görevini üstlenmeye hazırlanan Elif Eralp büyük baskı altında. Önce Almanya'nın önde gelen dergisi "Der Spiegel", Elif Eralp’ın değerlendirmelerini içeren gizli notları yayımladı. Ardından eski ARD sunucusu Waldemar Hartmann’ın, Eralp’ın kökenini hedef alan açıklamaları gündeme geldi. Öte yandan Sol Parti, SPD ve Yeşiller koalisyon görüşmelerine başladı. Berlin'de nasıl bir siyasi mücadele yaşanıyor? Bir siyasetçinin kökeni, siyasi yeterliliğinin önüne ne zaman ve neden geçiyor? Berlin gibi Almanya’nın başkentinde belediye başkanlığı koltuğuna Türkiye kökenli bir siyasetçi oturacak mı? On yıllardır Berlin siyasetini yakından takip eden tecrübeli gazeteci Ahmet Külahçı'ya sorduk. Erkan Aslan yaşanan tartışmaları, Elif Eralp'ın neden hedef alındığını ve koalisyon görüşmelerindeki son gelişmeleri aktardı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Türkiye Kürtlerin Almanya'ya dönüşünü engelliyor mu? 03.11.2026 13m

Almanya Kürt Toplumu (KGD), tatil ya da aile ziyareti için Almanya'dan ve diğer Avrupa ülkelerinden Türkiye'ye giden çok sayıda Kürt'ün, haklarında konan yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle geri dönemediğini açıkladı. KGD'ye göre bu kişiler hakkında "terör propagandası" iddiasıyla soruşturma başlatıldı; bazılarından yasağın kaldırılması karşılığında 10 bin euroya varan para istendiği de iddia ediliyor. Dernek, Dışişleri Bakanı Johann Wadephul'dan Türkiye Büyükelçisi'ni bakanlığa çağırmasını ve mağdurlara konsolosluk desteği sağlanmasını talep ediyor. Alman Dışişleri Bakanlığı da seyahat uyarılarında, Almanya'da Kürt meseleleriyle ilgili bir derneğe üyeliğin bile Türkiye'de gözaltı ya da çıkış yasağına yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Peki etkilenenler kimler? Para talepleri iddiası ne kadar belgelenmiş? Ve Berlin ne yapabilir? Almanya Kürt Toplumu Federal Başkanı Ali Ertan Toprak ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Gen Z ayakta: Almanya'da gençler neden sokağa çıktı? 02.11.2026 26m

31 Ekim Cumartesi günü "Gen Z regelt" girişiminin çağrısıyla Almanya'da 30'dan fazla şehirde on binlerce genç sokağa çıktı. Gençler okullar, bağımlılık yardımı ve psikoterapi için daha fazla kaynak, artan yaşam maliyetlerine karşı önlem, sosyal adalet ve daha fazla iklim koruması istiyor. Zorunlu askerliğe ve devlet gözetiminin genişletilmesine ise karşı çıkıyor. Gün boyu büyük ölçüde barışçıl geçen eylemlerin ardından akşam saatlerinde özellikle Frankfurt ve Köln gibi büyük kentlerde olaylar ve yağmalamalar yaşandı. Girişim, kitlesel eylemler bittikten sonra yaşanan taşkınlıkların üzerinde etkisi olmadığını açıkladı ve üç hafta sonra yeniden sokağa çıkacağını duyurdu. Peki gençler tam olarak ne istiyor? Talepleri ne kadar karşılık buluyor? Ve siyaset gençlerin sesini gerçekten duyuyor mu? Bunları Demokratik İşçi Dernekleri Federasyonu (DİDF) Gençlik Teşkilatı'ndan Ramazan Mengi ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Bizden Biri: Ahmet Necati Sezer ile göç ve SELMA Müzesi üzerine 29.10.2026 28m

Urfa doğumlu Ahmet Necati Sezer, 1977 yılında üniversite okumak için Almanya'ya geldi. Yüksek öğrenimden sonra uzun yıllar Gronau belediyesinde çalıştı. Bunun yanı sıra Essen'de arkadaşlarıyla birlikte Almanya’daki en büyük göç arşivine sahip bir merkez kurulması için çalışmalar yürüttü. DOMİD adlı bu merkezde Türk işçilerin yanlarında getirdikleri, Almanya'daki hayatlarına eşlik eden pek çok eşya toplandı. Yüzlerce göçmenin ilk valizi, mektubu ve anısı koruma altına alındı. Şimdi bu nesneler 2029 yılında Köln’de açılması beklenen, Almanya'nın göç tarihine ışık tutacak SELMA Müzesi’nde sergilenecek. Ahmet Necati Sezer, hayat hikayesini ve göç müzesi konusundaki çalışmalarını sunucumuz Aydın Işık'a anlattı.

Göçün 65. Yılı - Türkler Almanya'yı nasıl değiştirdi? 28.10.2026 27m

Bundan 65 yıl önce imzalanan işgücü antlaşması ile Almanya ve Türkiye arasında özel bir ilişkinin temeli atıldı. Her iki toplum birbirine karışmaya, kaynaşmaya devam ediyor. İki kültürlü aileler ortaya çıktı. Müzikten gençliğin kullandığı dile ve mutfağa kadar pek çok alanda etkileşim mevcut. Öyle ki, ekmek arası döner dış ülkelerde "Alman döneri" olarak satılıyor. Altın Ayı gibi dünyanın en prestijli film ödülünü kazanan son iki Alman yönetmenin isimleri Fatih Akın ve İlker Çatak. 2024 Avrupa Futbol Şampiyonasında Alman milli takımının kaptanı İlkay Gündoğan'dı. Korona virüsüne karşı en etkili aşıyı geliştiren Alman bilim insanları Özlem Türeci ve Uğur Şahin isimlerini taşıyorlar. Cem Özdemir eyalet başbakanı... Türklerin Almanya'ya katkılarını Erkan Aslan derledi. Göç araştırmacısı Prof. Dr. Murat Erdoğan, 1961'de imzalanan iş gücü antlaşmanın iki ülkeyi nasıl birbirine bağladığını anlattı. Mikrofonda Aydın Işık var.

Göçün 65. Yılı: Almanya’da göçmenleri nasıl bir gelecek bekliyor 27.10.2026 19m

Almanya’da yaklaşık 3 milyon Türkiye kökenli insan yaşıyor. Bu insanlar artık ülkenin ekonomik, toplumsal ve kültürel hayatının ayrılmaz bir parçası. BioNTech’in kurucuları Uğur Şahin ile Özlem Türeci ve Auto1'in kurucu ortağı Hakan Koç, Almanya’nın en zenginleri listesinde yer alıyor. Cem Özdemir Türkiye kökenli ilk eyalet başbakanı oldu. Sinan Selen ise Federal Anayasayı Koruma Dairesi’nin başında. Ancak tablo her zaman bu kadar parlak değil. Ayrımcılık ve aşırı sağın yükselişi topluluğu kaygılandırıyor. DeZIM’in araştırmasına göre Türkiye ve Ortadoğu kökenlilerin yaklaşık yüzde 39'u ülkeden ayrılmayı düşünüyor. Peki Almanya’da bizi nasıl bir gelecek bekliyor? Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi Vakfı'ndan siyaset bilimci Caner Aver ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Göçün 65. Yılı - Almanya'daki Türklerin hikâyesi 26.10.2026 23m

Her şey 30 Ekim 1961'de Türkiye ile Federal Almanya arasında yapılan işgücü anlaşmasıyla başladı. "Ekonomik mucize" döneminde işgücü açığı yaşayan Almanya, İtalya, Yunanistan ve İspanya'dan sonra Türkiye'den de işçi almaya başladı. 27 Kasım 1961'de ilk 55 işçi Düsseldorf'a ulaştı. Bugün Almanya'da Türkiye ile göç bağı olan yaklaşık 3 milyon insan yaşıyor. Bu insanlar sanayiden siyasete, spordan sanata kadar hayatın her alanında yer alıyor. Mayıs 2026'da Cem Özdemir, Türkiye kökenli ilk eyalet başbakanı oldu. 1964'te Köln Radyosu olarak yayına başlayan COSMO Türkçe de bu göç tarihine en başından beri tanıklık ediyor. Almanya'daki Türklerin hikayesini göç araştırmaları uzmanı Dr. Zeynep Yanaşmayan ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Bizden Biri: Marangoz, saat ustası, restoratör Cengiz Erdem 22.10.2026 15m

Saat ustası, marangoz ve restoratör Cengiz Erdem 1970 yılında Milas’ta doğdu. 1992’de öğrenci olarak Almanya’ya geldi. Marangozluk eğitiminin ardından Köln yakınlarındaki Brühl’e yerleşti ve aile mesleğini icra etmeye başladı. Genellikle şahıs ve kurumlara çalışıyor. Antika parçaları ve tarihi evleri restore ediyor. Çok yönlü zanaatkar WDR‘de stüdyo konuğumuz oldu. Sunucumuz Adnan Ağaç'ın Cengiz Erdem ile yaptığı ilginç sohbet sizi bekliyor.

Elif Eralp, Berlin Belediye Başkanı olabilecek mi? 21.10.2026 19m

Berlin'de 20 Eylül'deki eyalet seçimlerinden birinci parti çıkan Sol Parti, SPD ve Yeşiller ile ön görüşmelerini tamamladı. Üç partinin 17 Ekim'de açıkladığı ortak belgede, 10.000'den fazla dairesi olan büyük konut şirketlerinin kamulaştırılması, 2031'e kadar 100.000 yeni konut ve eyalete ait konut şirketlerinde kira artışlarına yıllık yüzde 2 sınırı yer alıyor. SPD eyalet yönetimi ve Yeşiller'in delegeleri koalisyon müzakerelerine başlanmasını onay verdi. Sol Parti son kararını 31 Ekim'de yapılması planlanan kongresinde verecek. Onay çıkması durumunda müzakerelerin Kasım ayı başında başlaması bekleniyor. Ancak süreç tartışmalı. Başbakan Merz, SPD ve Yeşiller'e, Sol Parti ile görüşmeyi bırakma çağrısı yaptı, 20 SPD'li federal milletvekili de antisemitizm tartışmalarını gerekçe göstererek müzakerelere karşı çıkıyor. Koalisyon kurulursa Elif Eralp, Berlin'in ilk Sol Partili ve ilk Türkiye kökenli belediye başkanı olacak. Siyaset Bilimci ve Sosyolog Dr. Özgür Özvatan ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Erkan Aslan var.

Fransa'da öfke neden patladı? 20.10.2026 22m

Fransa'da eylemler Eylül ayı ortasında Créteil'deki bir lisede başladı. Öğrenciler öğretmen eksikliğini, kalabalık sınıfları ve bakımsız okul binalarını protesto ediyordu. Okul blokajları kısa sürede tüm ülkeye yayıldı. Üniversite öğrencileri, sendikalar ve Sarı Yelekliler de harekete katıldı, talepler hayat pahalılığına ve kamu hizmetlerine uzandı. 17 Ekim Cumartesi günü İçişleri Bakanlığı'na göre ülke genelinde 550 bin kişi sokaktaydı, bunların 110 bini Paris'teydi.

Medyaya baskı - Türkiye otoriterlikten totaliterliğe mi gidiyor? 19.10.2026 22m

Türkiye'nin en çok izlenen muhalif kanallarından Halk TV'ye 14 Ekim'de kayyum atandı. Polis sabahın erken saatlerinde kanalın İstanbul'daki binasında arama yaptı, canlı yayın durduruldu ve kanalın sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, kanal sahibi Cafer Mahiroğlu hakkında rüşvet, ihaleye fesat karıştırma ve suçtan kaynaklanan malvarlığını aklama iddialarıyla soruşturma yürütüyor. Londra'da yaşayan Mahiroğlu suçlamaları reddediyor. Genel Yayın Yönetmeni Suat Toktaş, kayyum altında çalışmayı reddederek istifa etti. Bir yıl önce de TELE1'e kayyum atanmıştı. Son haftalarda haber sitesi T24'e erişim engeli getirildi, fon soruşturmasını haberleştiren gazeteciler tutuklandı ya da ev hapsine alındı. Sınır Tanımayan Gazeteciler'in 2026 endeksinde Türkiye, 180 ülke arasında 163. sırada. Peki bu tablo Türkiye'de basın özgürlüğü için ne anlama geliyor? Gazeteci ve akademisyen Can Ertuna ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Erkan Aslan var.

Bizden Biri: Tiyatrocu, yazar ve kültür insanı Necati Şahin 15.10.2026 29m

Necati Şahin, 1955’te Sivas’ın bir köyünde doğdu. Öğretmen olarak geldiği Almanya’da eğitimci, tiyatrocu, yazar ve kültür insanı olarak iz bıraktı. Bağlamayı senfoniyle buluşturdu, 1246 kişiyi aynı sahnede bir araya getirdi, tiyatroyla kuşaklar ve kültürler arasında köprüler kurdu. Necati Şahin, bu bölümde Ekim başında yayımlanan yeni kitabı "Allah’ım Beni Türk Yap" ile bizi çocukluğuna, kimliğine ve hafızasında iz bırakan hikayelere götürüyor. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Üniversite mezunları iş bulmakta neden zorlanıyor? 14.10.2026 16m

Üniversite diploması Almanya’da iş hayatına açılan kapının anahtarı olarak görülüyordu. Ancak bugün bu tablo değişiyor. Federal İstihdam Ajansı’nın verilerine göre, 2025 yılında işsiz üniversite mezunlarının sayısı 335 bine ulaştı. Oysa 2022’de üniversite mezunları arasında işsiz sayısı 200 bin civarındaydı. Peki üniversite mezunu olmak neden artık tek başına yeterli değil? Gençlerin iş bulamamasının sebebi ekonomideki durgunluk mu, yoksa yapay zekanın kullanılması gibi iş piyasasının değişmesi mi? Bu soruları Avrupalı Türk İş İnsanları Derneği Başkanı (ATİAD) Aziz Sarıyar ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Bärbel Bas’ın istifası SPD’yi ve hükümeti nasıl etkileyecek? 13.10.2026 26m

SPD’nin eş genel başkanı Bärbel Bas, 12 Ekim’de parti başkanlığından istifa ettiğini açıkladı ve Başbakan Friedrich Merz’den Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı görevinden alınmasını istedi. Bas, kararının gerekçesi olarak üvey kızının ölümünü ve koalisyon ortağı CDU/CSU’dan gelen eleştirileri gösterdi. Federal milletvekilliğini ise sürdürecek. Bakanlığa eski Rheinland-Pfalz Başbakanı Alexander Schweitzer atandı. Parti başkanlığının kime geçeceği ise belirsiz. Lars Klingbeil, parti liderliğinin bu yıl içinde yeniden seçilmesini istiyor. Manuela Schwesig, Anke Rehlinger, Hubertus Heil ve Boris Pistorius gibi isimler konuşuluyor. SPD son seçimlerde tarihi kayıplar yaşadı; Berlin’de yüzde 18,4'le yüz yılı aşkın sürenin en kötü sonucunu aldı. Peki Bas’ın istifası SPD’nin ve koalisyonun geleceği için ne anlama geliyor? Gazeteci Ahmet Külahçı ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

AfD'yi kim durduracak? 12.10.2026 26m

Almanya'da ilk kez AfD'li bir siyasetçi eyalet meclisi başkanı oldu. Tobias Rausch, 6 Ekim'de Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi Başkanlığına 48 oyla seçildi. AfD ve BSW'nin toplam sandalye sayısı 44. Gizli oylamada gelen dört ek oyun kimden geldiği bilinmiyor; Rausch bu oyların CDU'dan geldiğini söylüyor. AfD, Eylül'deki eyalet seçimlerinde hem Saksonya-Anhalt'ta (%43,8) hem de Mecklenburg-Vorpommern'de (%38,2) birinci parti oldu. Federal anketlerde de birinci sırada. Henüz hiçbir eyalette hükümette değil, ama AfD'li Ulrich Siegmund Aralık'ta Saksonya-Anhalt Başbakanı olmak istiyor. Protestolara ve diğer partilerin "güvenlik duvarına" rağmen AfD'nin seçmen kitlesi büyüyor. Peki aşırı sağcı parti seçmenin gözünde normalleşiyor mu? Bu gelişmeler Almanya'daki Türkiye kökenliler için ne anlama geliyor? Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi'nden siyaset bilimci Caner Aver ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.

Bizden Biri: Müzisyen Öğünç Kardelen ile İzmir’den Köln’e 08.10.2026 24m

Öğünç Kardelen’in müzik yolculuğu İzmir’de başladı. Dokuz Eylül Üniversitesi’nde şan ve opera eğitimi aldı, 20 yıl önce Almanya’ya geldi ve Köln Müzik Yüksekokulu’nda opera eğitimini sürdürdü. Köln onu indie-folk grubu Kent Koda ile tanıdı; yeni grubu Ahtapot ile ise Anadolu rock ve 70'lerin saykodelik tınılarından beslenen, daha hipnotik bir sound arayışında. Kardelen sahnenin yanı sıra tiyatro için de beste yapıyor: Köln, Düsseldorf ve Bonn’daki çeşitli prodüksiyonlarda müzik direktörlüğü ve bestecilik üstlendi, şu sıralar Heidelberg’de sonbaharda sahnelenecek bir oyunun müziği üzerinde çalışıyor. Öğünç Kardelen ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.

7 Ekim hayatımızı nasıl değiştirdi? 07.10.2026 21m

7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırılarda yaklaşık 1.200 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 250 kişi rehin alındı. İsrail'in ardından başlattığı askeri operasyonlarda Gazze büyük ölçüde yıkıldı. Hamas kontrolündeki Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre bugüne kadar 74 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 175 binden fazla kişi yaralandı. Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen ölümler sürüyor. Almanya ise tarihsel sorumluluğuna atıfla İsrail'in yanında durmaya devam ediyor. Bu tutum Almanya'da toplumu böldü mü? Müslüman ülkeler kökenli göçmenlerde nasıl bir kırılma yarattı? Siyasi ve toplumsal tartışma alanı daraldı mı? Peki ya Müslüman toplumun kendi seçici duyarlılığı? Osnabrück Üniversitesi İslam İlahiyatı Enstitüsü'nden din ve göç sosyoloğu Prof. Dr. Rauf Ceylan ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.