Filozofia jest dla dziewczyn
Anna Sańczuk, Katarzyna Kasia, „Vogue Polska”
0
Podcast prowadzą dwie dziewczyny: Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia, dziennikarka i historyczka sztuki oraz filozofka i dziennikarka. Kobiecym okiem spoglądają na historię filozofii, w której dominują mężczyźni. Do słuchania audycji zapraszają jednak nie tylko dziewczyny, lecz także wszystkie osoby filozofujące. Sięgając po klasyków filozofii, komentują najbardziej palące problemy współczesności oraz zmagania z własnego życia.
Episodes
-
Potęga wyobraźni 07.02.2026 52mW końcowym odcinku naszego podcastowego cyklu filozoficznego bierzemy z doktoressą Katarzyną Kasią na warsztat potężne narzędzie, jakim jest wyobraźnia. Bez niej nie byłoby niczego, a już na pewno nie byłoby filozofii, bo żeby ona w ogóle zaistniała, w głowach filozofów musiało najpierw powstać jakieś wyobrażenie struktury rzeczywistości, w której funkcjonujemy. Bez wyobraźni starożytny mędrzec Demokryt z Abdery nie wymyśliłby atomów przed epoką teleskopów i zderzaczy hadronów, a współczesna nauka, mimo maszyn oraz zaawansowanych technologii, byłaby niczym bez inwencji i wyobraźni przekraczają... -
Uwolnić troskę w sobie 24.01.2026 45mW tym odcinku z troską pochylamy się nad... troską, szukając tego, co można przeciwstawić przemocy i egoizmowi naszych czasów. Oto starożytna epimeleiai jej współczesne wcielenia – przywołujemy je, rozmawiając zarówno o indywidualnej „trosce o duszę”, do której nawoływał już Sokrates, jak i o etyce wspólnoty, czyli o trosce, której gesty wykonujemy w relacjach bliższych (przysłowiowe: matka i dziecko) i dalszych, związanych z życiem społeczeństw i grup także tych łączących nas z bytami pozaludzkimi. Przyglądamy się niewidzialnej pracy troski, zwykle wykonywanej przez kobiety, ale też trosce o... -
O przykrych przeszkodach codziennego życia 10.01.2026 53mOd wielkich kryzysów z poprzedniego odcinka naszego podcastu przechodzimy do pomniejszych trudności i uciążliwości, którymi na co dzień usłane jest nasze życie. To one czepiają się nas nieustannie, niczym rzepy psiego ogona, potrafią doprowadzić do rozpaczy, podkopać nasze siły do dalszego trwania i poczucie sensu. Obwołujemy więc miniony właśnie grudzień miesiącem trudności, bo to czas, kiedy wszyscy gonią jak szaleni ku Świętom i strasznie się spinają, a niektórzy potem spinają się też strasznie samym świętowaniem. Naszymi towarzyszami w tej (najeżonej trudnościami) podróży jest smutas Sören... -
Odpowiedź na kryzys 27.12.2025 50mW tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” analizujemy modne ostatnio słowo w dyskursie publicznym i prywatnych rozmowach – kryzys. Może być egzystencjalny, psychiczny, klimatyczny, polityczny, zdrowotny, gospodarczy. Razem z dr Katarzyną Kasią zastanawiamy się, czy filozofia może być odpowiedzią na kryzys. Niektórzy mówią, że filozofia jest córką kryzysu, inne, że jego matką, w każdym razie filozofia bardzo dobrze pokazuje ambiwalencję zawartą w samym pojęciu „kryzys”, jeżeli myślimy o nim jako o stanie zakłócenia, nieciągłości, czy o sytuacji, która nie jest komfortowa materialnie... -
Wszystkie odcienie samotności 13.12.2025 46mSamotnicy i Samotniczki! W dzisiejszym odcinku pochylimy się (mgr Sańczuk z dr Kasią) nad „epidemią naszych czasów”, jak mówi się o samotności. Nietrudno o poczucie izolacji i oddzielenia w dobie szybkich randek z Tindera, zagubienia w sieci, zatomizowanego, podzielonego na frakcje oraz plemiona świata. My jednak oglądamy samotność z wielu stron. Zarówno z tych mrocznych, związanych z wykluczeniem, opuszczeniem czy niezrozumieniem, które potrafi uczynić nas samotnymi nawet w związku, ale też z tych pozytywnych, w których samotność z wyboru pozwala usłyszeć siebie, tworzyć czy odpocząć od zgieł... -
Jak być razem 29.11.2025 46mW podcaście „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia rozmawiają o tym, jak budować wspólnoty w skrajnie podzielonym społeczeństwie. Gdy stare mity założycielskie przestają działać, a nie wszyscy chcemy jednoczyć się wobec wyznaczonego wroga, co może mieć potencjał integracyjny? Zaglądamy do klasycznego dzieła antropologa i filozofa René Girarda „Kozioł ofiarny”, a także po dzieła „Po człowieku” filozofki Rosi Braidotti oraz „Splatając na nowo to, co społeczne” socjologa i filozofa nauki Bruno Latoura, który zarysował wyjście poza antropocentryczną wizję wspólnoty. Wszystko... -
W drodze po przywilej starości 15.11.2025 49m„O ile śmierć jest obowiązkowa, to starość jest przywilejem” – mówi Katarzyna Kasia. W drugim odcinku 4. serii „Filozofii dla dziewczyn” poruszamy kolejny radosny temat, rozmawiając z dr Katarzyną o tym, co prędzej czy później spotka tych z nas, którzy dożyją, a mianowicie – o starości. Jak się do niej przygotować i jak się w niej odnaleźć? Jak widzieli ją starożytni filozofowie: Platon, Arytstoteles, Sokrates, a jak renesansowy filozof z Anglii Francis Bacon w swoich błyskotliwych „Esejach” (w których według nas przewidział zaistnienie centrów aktywizacji międzypokoleniowej!)? Zaglądamy na ak... -
Życie pozagrobowe według filozofów 01.11.2025 50mCo filozofowie myślą o śmierci? Czwarty sezon rozmówek dziewczyńsko-filozoficznych o życiu zaczynamy od rozmowy o szczególnej formie życia, jaką jest życie pozagrobowe. A to dlatego, że startujemy z nową serią podcastu pierwszego listopada, świętując Halloween i Dziady, przywołując duchy, wąchając chryzantemy i zapalając znicze. Idziemy więc ścieżką francuskiego filozofa Pierre’a Hadota, który traktował filozofię, jako ćwiczenie duchowe, m.in. przygotowanie do śmierci, przyglądamy się obyczajom i mitologiom związanym z żegnaniem zmarłych w różnych kulturach od Celtów i Słowian po starożytnych... -
Szukając domu 09.08.2025 49mW ostatnim odcinku trzeciego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia wyruszają w podróż ku domowi, szukając swojego miejsca, stabilnej przystani w rozchybotanym świecie migracji, wojen, nomadyzmu, także tego emocjonalnego. Inspiracją okazało się dla nas hasło tegorocznej edycji Festiwalu Sztuki Efemerycznej KONTEKSTY w Sokołowsku: „Homecoming”. Zastanawiamy się nad tym, czym jest w filozofii kwestia domu – co w filozofii oznacza udomowienie i oswojenie myśli. Rozmawiamy o przynależności do pewnych miejsc i historii, o stabilnych miejscach zakorzenienia w ż... -
Kosmos w nas 26.07.2025 57mTym razem odlatujemy w kosmos – Anna Sańczuk wraz z Katarzyną Kasią, zainspirowały się Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim i starożytnymi greckimi mędrcami, którzy wymyślili nam to działające na wyobraźnię słowo zanurzone w nieskończoności, tak odmiennej od tego, czego zwykle doświadczamy (czyli głównie różnych form skończoności). Nucimy jak Moby „We are all made of stars” i przywołujemy patrona polskiej fantastyki Janusza Zajdla i mądre książki: „Jak zobaczyć świat” Nicholasa Mirzoeffa oraz piękny „Dom Oriona” Julii Fiedorczuk, w którym wszystko – ludzie, minerały, zwierzęta, natura, gwiazdy, pla... -
Czy da się ocalić demokrację? 12.07.2025 55mZatroskane o stan demokracji liberalnej w otaczającym nas faszyzującym się świecie, rozmawiamy w tym odcinku właśnie o demokracji (władzy ludu) - jej permanentnym kryzysie oraz o tym, czy da się ją ocalić, poprawić, a może zastąpić czymś lepszym. Rozmawiamy, a właściwie doktora filozofii Katarzyna Kasia mądrze prawi i wykłada, a ja, jako zaledwie magistra historii sztuki, słucham grzecznie, wątpiąc. W ramach analizy tego „kiepskiego ustroju, ale najlepszego, jaki udało nam się wymyśleć”, jak miał powiedzieć Abraham Lincoln (a co bezmyślnie powtarzamy), cofamy się do kolebki naszej cywilizacji,... -
Radość pracy i trudności z odpoczynkiem 28.06.2025 45mWraz z dr Katarzyną Kasią rozmawiamy dziś o odpoczynku oraz pracy, bo działając intensywnie na wielu frontach kultury, poczułyśmy zmęczenie. Zastanawiamy się, czy filozofowie w ogóle potrafią odpoczywać oraz przyglądamy się trudnościom z odpoczynkiem w naszej kulturze zakręcenia, ale i w zderzeniu z schopenhauerowską wizją świata jako woli (i przedstawienia). Woli życia, naturalnego pędu do rozwoju zawartego w każdej żywej istocie. Nie mamy wątpliwości, że zwierzę-człowiek robi jednak za dużo naraz i dobrze jest umieć czasem wyjść z biegu zdarzeń, by zobaczyć swoją sytuację i swoje powołanie,... -
Między brakiem a nadmiarem 14.06.2025 49mW tym odcinku Katarzyna Kasia i Anna Sańczuk obserwują bój umiaru z przesytem. Przyglądają się kondycji współczesnego człowieka zawieszonego nieustannie między brakiem a nadmiarem. Wychodzą z peerelowskiego dzieciństwa obfitującego głównie w ocet na półkach i kolejki po zimowe buty, by wkroczyć we współczesny kapitalizm z jego rozszalałym konsumpcjonizmem i przeżarciem (gdy tymczasem druga połowa ludzkości nadal umiera z głodu i braku). Zapraszają też do dyskusji stałych towarzyszy: od Platona i Deotymy z Mantinei, przez starożytnego hipsterskiego minimalistę na rzymskim tronie – Marka Aureliu... -
Wojna i pokój (i życie pomiędzy) 31.05.2025 52mRóbmy wojnę, nie pokój. To brzmi jak najbardziej adekwatne hasło współczesności. Wojna wciąż wraca jako nieusuwalna (chyba) potrzeba gatunku ludzkiego i nie jest łatwo z tym żyć dzieciom kilkudziesięciu lat pokoju. A co filozofia na to? Otóż filozofowie od początku mówili, że wojna jest w nas, to my jesteśmy wojną. Przyglądamy się nurtom filozofii harmonii i filozofii opartej na myśleniu dialektycznym. Opowiadamy o jesiennej wyprawie do wojennego Kijowa, o tym, jak się oddzielamy od wojny, żeby tego boleśnie nie przeżywać. Znowu wpada nasz drogi, mądry Erazm z Rotterdamu („Pochwała głupoty”),... -
O prawdzie w czasach fake newsów 17.05.2025 1h 3mW tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” tematem będzie prawda. Według Katarzyny Kasi, „prawda ma przerąbane”, ale i tak pochylamy się nad nią i szukamy filozoficznych ścieżek do prawdy prawdziwej w świecie fejków i ściem. Odwiedzają nas w tym odcinku, m.in.: Platon i jego triada Dobro-Piękno-Prawda, Erazm z Rotterdamu z „Pochwałą głupoty”, Fryderyk Nietzsche, który mówi, że „nie ma faktów, są tylko interpretacje”, oraz Alfred Tarski ze szkoły lwowsko-warszawskiej, który opowiada o prawdzie wyrażanej w języku. Prawda nas wyzwoli, ale to nie znaczy, że nie będzie bolało. -
O moralności według Marii Ossowskiej 03.05.2025 56mProwadzony w duecie podcast „Filozofia jest dla dziewczyn” Anny Sańczuk i dr Katarzyny Kasi powraca z trzecim sezonem rozmów o życiu z filozofią w tle. Bohaterką tego odcinka jest Maria Jadwiga Ossowska – obdarzona ostrym jak brzytwa umysłem etyczka i światowa pionierka teorii moralności, przyjaciółka Bertranda Russella, autorka „Podstaw nauki o moralności” i „Wzoru obywatela w ustroju demokratycznym”. Jedna z pierwszych filozofek, która tak mocno zaistniała w ściśle męskim gronie akademików, zamiast spełnić się jako pani domu o idealnych manierach, do czego szykowała ją ziemiańska rodzina, zb... -
W pogoni za rozumem 01.02.2025 50mW finałowym odcinku drugiej serii podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” razem z doktoressą Katarzyną Kasią oddajemy cześć rozumowi. Czy współczesny świat postradał rozsądek, rozum śpi, a wokół rodzą się demony? Czy rozum jest rzeczywiście osnową naszego świata (kłania się Hegel) i czy w ogóle jest dla nas dziś jeszcze atrakcyjny, a może też nasz czas, to – jak mówi buddyzm – kali juga, ciemny wiek, kiedy chaos i ciemności zasłaniają dostęp do światła rozumu, co potwierdzają choćby polityczne wybory ludzkości? Zaglądamy do starożytnej Grecji, gdzie wita nas kosmiczny rozum, który pilnuje gran... -
O pięknie emancypacji 18.01.2025 48mJako dziewczyny na drodze nieustannej emancypacji, my, czyli Anna Sańczuk i dr Katarzyna Kasia, rozprawiamy o wyzwoleniu od schematów, narzuconych ról, własnych ograniczeń – i o tym, jak miałaby wyglądać modelowa „filozofia emancypacji”. Doktoressa uważa, że cała filozofia w dużym stopniu jest właśnie o emancypacji, będąc szkołą myślenia wychodzącą poza obowiązujący kontekst, idącą pod prąd i poza strefę komfortu. Emancypacja to pozwolenie sobie na własny namysł i konsekwencje tego namysłu. Każe nie przyjmować grzecznie tego, co nam narzucają, lecz próbować odnaleźć satysfakcjonujący dla nas s... -
O melancholii i smutku 04.01.2025 46mW tym odcinku „Filozofia jest dla dziewczyn” przytulamy smutek. Anna Sańczuk, jako osoba smutna z urodzenia, z upodobaniem nurza się w melancholii, a Katarzyna Kasia uparcie powtarza za Immanuelem Kantem (a ten poniekąd za Markiem Aureliuszem), że smutek jest największym grzechem filozofa, bo zatruwa duszę. Troszkę się spieramy, ale badamy też dzieje smutku w kulturze. Postulujemy potrzebę powołania zawodu „sadness managera”, który pozwalałyby nam sprawnie zarządzać smutkiem. Tak, by nas nie pochłonął, a zasilał wrażliwość, refleksyjność i bunt przeciwko bezmyślnej konsumpcji. Są z nami w tej... -
Wszystko o miłości 21.12.2024 52mNa święta przynosimy Państwu z dr. Katarzyną Kasią miłość, która jest pewnie w ścisłej topce tego, czego wszyscy pragniemy. Ale jest trudno pochwytna i przycupnęła gdzieś między metafizyką a fizjologią, filozofowie mają z nią problem i wolą o wojnie (wojna jest matką wszechrzeczy, jak mówił Heraklit) niż o miłości, zwłaszcza tej ludzkiej, nie boskiej. Dlatego ten odcinek nagrywamy z książką w dłoni i jest to napisana ze dwie dekady temu pozycja „Wszystko o miłości” bell hooks. Autorka daje tam intrygującą definicję miłości, która dla niej nie jest uczuciem, ale jak mówi: jest aktem woli, czyli...
Popular in
The podcast also appears in the podcast charts of these countries.