پادکست حقوقی حقنگار | Haghnegar
اندیشکده حقوق نخبگان ایران
0
پادکست حقعنگار یک پادکست تحلیلی-حقوقی است که مسائل روز جامعه مدنی ایران را از منظر شاخههای مختلف علم حقوق بررسی میکند. این پادکست میکوشد روایت زمانه ما را با نگاه حقوقی بازخوانی و تحلیل کند. در هر قسمت، موضوعی از مسائل اجتماعی و حقوقی ایران با تکیه بر مباحث تخصصی حقوقی واکاوی میشود. حقعنگار محصول اندیشکده حقوق نخبگان ایران است و برای علاقهمندان به تحلیل حقوقی مسائل عمومی مناسب است.
Episodes
-
قسمت دوازدهم: چک و سامانه صیاد 27.12.2025 22mدر این اپیزود با عنوان «چک و سامانه صیاد»، به یکی از پرکاربردترین ابزارهای پرداخت در ایران میپردازیم؛ سندی که در معاملات روزمره و روابط تجاری نقش محوری دارد، اما قواعد و الزامات حقوقی آن—بهویژه پس از اصلاحات قانونی—برای بسیاری همچنان مبهم است.در این برنامه، ضمن مرور جایگاه چک در نظام حقوقی ایران و سیر تحولات قانونگذاری آن، سازوکار سامانه صیاد و الزام ثبت، صدور و انتقال چک در این سامانه را بررسی میکنیم و به پیامدهای حقوقی چکهای ثبتنشده، تعارضهای احتمالی با قانون تجارت و نکات مهم رویه قضایی در این زمینه میپردازیم.در این گفتار خواهید شنید:تاریخچه قانونگذاری چک و مسیر اصلاحات آنسامانه صیا... -
قسمت یازدهم: هوشمصنوعی و مسئولیتمدنی آن در ایالاتمتحدهآمریکا 13.12.2025 35mدر این اپیزود با عنوان «هوش مصنوعی و مسئولیت مدنی آن»، از همان سؤالِ کلیدی شروع میکنیم که این روزها خیلی جدیتر از قبل شده: وقتی هوش مصنوعی اشتباه میکند، حریم خصوصی را نقض میکند یا برای یک آدم واقعی خسارت میسازد، چه کسی باید پاسخگو باشد؟ تولیدکننده؟ توسعهدهنده؟ بهرهبردار؟ یا نهادی که تصمیم را سپرده دستِ الگوریتم؟ با روایتهای واقعی از آمریکا جلو میریم؛ از تصمیمگیری خودکار در بیمه بیکاری و خدمات حمایتی، تا بازداشتهای اشتباه با تشخیص چهره، پروندههای دادههای بیومتریک، تبعیض الگوریتمی و چالشهای فناوریهای خودران.در این گفتار خواهید شنید:هوش مصنوعی وقتی خطا میکند، مسئولیت با کیست؟تصمیم... -
قسمت دهم: رمزارزها 12.12.2025 22mدر این اپیزود با عنوان «رمزارزها»، از همان سؤالی شروع میکنیم که شاید برای خیلیها آشناست: اگر یک روز حقوقتان با «بیتکوین» واریز شود، خوشحال میشوید یا نگران؟ همراه با هم، تصویر کلی دنیای ارزهای دیجیتال را میسازیم؛ از تعریف ساده و کاربردهای روزمره تا مهمترین دغدغههای امنیتی و حقوقی.در این گفتار خواهید شنید:رمزارز چیست و چه تفاوتی با پول الکترونیکی و نظام بانکی سنتی دارد؟بلاکچین و دفتر کل توزیعشده؛ تفاوت بلاکچین و خودِ رمزارزکیف پول دیجیتال، کلید عمومی و خصوصی؛ چرا مراقبت از «کلید خصوصی» حیاتی است؟انواع اصلی رمزارزها: کوین، توکن و استیبلکوین، با چند نمونه معروف مثل بیتکوین و اتریومچند... -
قسمت نهم: کلاهبرداری اینترنتی 14.11.2025 41mدر این اپیزود با عنوان «کلاهبرداری رایانهای»، به سراغ یکی از پیچیدهترین و فراگیرترین جرائم دنیای امروز میرویم؛ جرمی که هر روز شکل تازهای به خود میگیرد و از صفحات بانکی تا شبکههای اجتماعی، همه ما را در معرض خطر قرار میدهد. در این برنامه، تفاوتهای کلاهبرداری سنتی و رایانهای، تاریخچه قانونگذاری در این حوزه، مجازاتها، شیوههای رایج ارتکاب، و مسیرهای پیشگیری و پیگیری قضایی را بهصورت روشن و کاربردی بررسی میکنیم.در این گفتار خواهید شنید:🔹تفاوتهای بنیادین کلاهبرداری سنتی و رایانهای🔹تحلیل ماده ۷۴۱ قانون مجازات اسلامی و ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیکی🔹مجازاتها، شروع به جرم، و تأثیر قان... -
قسمت هشتم: قانون جدید مهریه 31.10.2025 27mدر این اپیزود با عنوان «قانون جدید مهریه»، به بررسی یکی از جنجالیترین و پربحثترین تحولات حقوقی این روزهای کشور میپردازیم.در این برنامه، ضمن مرور مفهوم مهریه در فقه و قانون مدنی ایران، سه نوع مهریه (مهرالمسمی، مهرالمثل و مهرالمتعه) معرفی و تحلیل میشود. سپس به چالشهای حقوقی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از مهریههای سنگین و نوسانات اقتصادی پرداخته و در ادامه، اصلاحات تازه مجلس دوازدهم در قانون محکومیتهای مالی و مهریه مورد بررسی قرار میگیرد.در این گفتار خواهید شنید:🔹 تغییرات جدید در مقررات مربوط به مهریه و حق حبس🔹 کاهش سقف مهریه برای صدور حکم حبس🔹 اصلاحات در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و حق طلاق زو... -
قسمت هفتم: مکانیسم ماشه 17.10.2025 40mدر این اپیزود، سفری بیوقفه در دل تاریخ و سیاست معاصر ایران خواهیم داشت؛ از آغاز برنامه هستهای در دههی ۱۹۶۰ تا برجام ۲۰۱۵، خروج آمریکا، و در نهایت فعال شدن «مکانیسم ماشه» توسط اروپا در سال ۲۰۲۵.اما این بار پرسش اصلی فراتر از سیاست است:مکانیسم ماشه فقط تحریم نیست—آیینهای است از سرنوشتِ دیپلماسی، اقتصاد و امید یک ملت.🔹در این قسمت میشنوید:• مسیر پر فراز و نشیب برنامه هستهای ایران از پهلوی تا امروز• چگونگی شکلگیری برجام و جایگاه حقوقی آن در نظام بینالملل• خروج آمریکا، بازگشت تحریمها و سیاست فشار حداکثری• مفهوم واقعی Snapback و سازوکار حقوقی آن در قطعنامه ۲۲۳۱• تأثیرات کوتاهمدت و بلندمدت... -
قسمت ششم: دادگاه صلح 03.10.2025 46mدر این قسمت به سراغ یکی از داغترین تغییرات ساختاری دستگاه قضایی رفتهایم: دادگاه صلح. وقتی دعاوی خرد پشت درِ شعب عمومی میمانند، راهحل چیست؟ آیا مرجعی سریع و صلحمحور واقعاً هزینه و زمان رسیدگی را کم میکند؟🔹 در «دادگاه صلح» میشنوید:• چرا و چگونه این دادگاه بر اساس قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ شکل گرفت• پیشینه تقنینی از «محاکم صلحیه» تا امروز• ماهیت و جایگاه: مرجع قضایی اختصاصی با صلاحیتهای مشخص• مهمترین صلاحیتها: دعاوی مالی تا نصاب، تصرفات، تخلیه، امور حسبی، جرایم سبک و…• تفاوت با شورای حل اختلاف: شورا میانجی است؛ حکم را دادگاه صلح صادر میکند• راههای اعتراض به آرا و حل اختلاف صلاحیت•... -
قسمت پنجم: فرار مالیاتی؛ ردپای پول 19.09.2025 22mدر این قسمت به سراغ یکی از جدیترین چالشهای اقتصادی و حقوقی میرویم: «فرار مالیاتی».وقتی مالیات بهعنوان ستون فقرات بودجه عمومی کشور نقش خود را از دست بدهد، چه بر سر عدالت اجتماعی، رفاه عمومی و پایداری اقتصادی خواهد آمد؟ در «فرار مالیاتی؛ ردپای پول» تلاش کردهایم رد این پدیده را در لایههای مختلف اقتصادی و حقوقی دنبال کنیم. از تعریف و تمایز میان اجتناب و فرار مالیاتی گرفته تا پیامدهای اجتماعی، سیاسی و حتی امنیتی آن؛ و از بررسی گروههای پرریسک و شیوههای رایج فرار مالیاتی تا جایگاه قوانین و راهکارهای مقابله با این معضل.این اپیزود روایت میکند که چگونه فرار مالیاتی نه فقط یک نقص حسابداری، بلکه... -
قسمت چهارم: نمایش طلاق 05.09.2025 55mدر این اپیزود با عنوان «نمایش طلاق»، به بررسی پدیده طلاق نمایشی یا صوری پرداخته میشود. در این قسمت، ابتدا به تعریف طلاق و تفاوت آن با طلاق صوری پرداخته میشود. سپس چگونگی بروز این پدیده و اهداف مختلفی که ممکن است افراد را به سمت آن سوق دهد، مورد بررسی قرار میگیرد. طلاق صوری یک مسأله حقوقی پیچیده است که میتواند تأثیرات اجتماعی و قانونی فراوانی بهدنبال داشته باشد. این اپیزود به تحلیل پیامدهای آن در چارچوب حقوقی و اجتماعی و نیز چالشهای قانونی آن خواهد پرداخت.طلاق صوری، بهویژه در شرایطی که تنها بهمنظور بهرهبرداری از مزایای قانونی صورت میگیرد، میتواند پیامدهای منفی زیادی برای فرد و جامعه... -
قسمت سوم: حق بر آب 22.08.2025 18mدر سومین اپیزود با عنوان «حق بر آب»، به بررسی جایگاه آب بهعنوان یک حق بنیادین بشری میپردازیم؛ از امنیت آبی و عدالت در توزیع منابع، تا تعارض منافع محلی و ملی، و از پیامدهای محرومیت آبی تا تهدیدهای زیستمحیطی و اجتماعی.این اپیزود، تأملی است بر نسبت آب با حیات انسانی، توسعه پایدار و صلح اجتماعی.کاری از اندیشکده حقوق نخبگان ایران و انجمن علمی حقوق انرژی شبکه نخبگان ایرانHosted on SHENOTO -
قسمت دوم: حیات مجازی 08.08.2025 19m🔺در این قسمت از «حقنگار»، به سراغ یکی از مهمترین و نوپدیدترین حقوق عصر دیجیتال میرویم: حق بر دسترسی به اینترنت.آیا اینترنت امروز صرفاً یک خدمت است یا بخشی جداییناپذیر از حیات شهروندی؟وقتی اتصال قطع میشود، کدام حق از ما سلب میشود: ارتباط، آگاهی، یا عدالت؟🔹در «حیات مجازی»، ابتدا به ماهیت خدمات عمومی و اصول حاکم بر آن میپردازیم؛ سپس، ابعاد مختلف ضرورت دسترسی آزاد به اینترنت، محدودیتهای اعمالشده و نقش نهادهای مسئول را بررسی میکنیم.تمرکز ویژه این اپیزود بر مخالفت با اینترنت طبقاتی و دفاع از برابری در دسترسی دیجیتال است؛جایی که محرومیت از اینترنت، نه فقط قطع یک ابزار، بلکه حذف انسان از ف... -
قسمت اول: بازمانده 27.07.2025 19mدر نخستین قسمت «حقنگار»، به سراغ یکی از بنیادیترین چالشهای حقوقی میرویم:در روزهای جنگ و ویرانی، مسئول جبران خسارات کیست؟ دولت یا شرکتهای بیمه؟«بازمانده» تلاشی است برای پاسخ به این پرسش از مسیر قانون، قرارداد، مسئولیت و ساختارهای حمایتگر.از پشت بندهای بیمهنامه تا مرزهای مسئولیت حاکمیت، روایت میکنیم چگونه مفهوم عدالت میتواند در عمل، بازسازی شود.این اپیزود تلاشی است برای بازخوانی عدالت در لحظهای که همه چیز فرو میریزد.نام نویسندگان : محمدرضا کدخدائی الیادرانی، مهدی صادقی، محمد هاشمی، رضا سالاروند، امیرمحمد معزی حقنگار | روایت قانون در بستر زندگیHosted on SHENOTO
Popular in
The podcast also appears in the podcast charts of these countries.