Ratio viva | Stan umysłu
Nikodem Lewandowski
0
Stan umysłu to przestrzeń, w której zaczynamy zadawać pytania tam, gdzie inni stawiają kropkę. Podcast prowadzony przez Nikodema Lewandowskiego, który eksploruje tematy związane z umysłem, psychologią i filozofią. Zachęca słuchaczy do krytycznego myślenia i kwestionowania utartych schematów.
Episodes
-
Ile jeszcze będziesz udawać? (Piotr Mosak) | Stan umysłu #28 15.11.2026 1h 1mPiotr Mosak, psycholog z ponad 30-letnim doświadczeniem, w rozmowie o swojej nowej książce "Bez ściemy. Jak przestać udawać i zacząć żyć po swojemu". Rozmawiamy o tym, dlaczego żyjemy według cudzych przekonań, skąd bierze się lęk przed porażką i jak przestać udawać, żeby zacząć żyć po swojemu.Większość tego, co uważamy za swoje pragnienia i obowiązki, wynieśliśmy z domu, szkoły i pracy. W tym odcinku Stan umysłu sprawdzamy, jak rozpoznać te "ściemy", jak mówić "nie" bez tłumaczenia się i dlaczego "najwyżej się nie uda" to najlepsza rada na start.-------------❤️ WSPIERAJ NAS NA PATRONITE👉 http... -
Śledzenie newsów nie czyni cię lepszym. | Stan umysłu #27 01.11.2026 34mDostęp do wiarygodnych źródeł informacji to coraz większy problem; internet tylko zmienił jego wymiar. W tym odcinku podejmujemy problem wpływu długiej ekspozycji na newsy, obowiązku bycia poinformowanym oraz tego, jak krytycznie podchodzić do swojego zdrowia informacyjnego, aby nie stracić krytycznego myślenia.Na te pytania spróbuje odpowiedzieć zawodowy filozof Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:55 Informacje niepokojące - co robić6:23 Potrzeba źródeł informacji9:38 Wady ciągłego śledzenia informacji15:39 Obowiązek obywatelski i informacje20:01 Eksperci27:31 Jak nie dać się manpiulacji... -
Twój terapeuta nie wie, jak masz żyć. (Kim jest mędrzec?) | Stan umysłu #26 25.10.2026 44mTerapeuci posiedli w Polsce monopol na pozycję mędrca. Czy słusznie? W tym odcinku przyglądamy się mądrości jako jej miłośnicy, poszukujemy archetypów mędrca, omawiamy badania nad mądrością oraz przyglądamy się dzisiejszym mędrcom. Okazuje się, że dyplom z psychologii czy ukończenie szkoły psychoterapii nie są do tego potrzebne.Na te pytania spróbuje odpowiedzieć zawodowy filozof Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro2:01 Szukamy mądrości8:44 Mędrców wiele i odczarowanie świata13:22 Definicje mądrości30:08 Pola sensów 33:34 A może filozof zamiast terapeuty?36:15 Fatalna kondycja filozofii w P... -
Serce czy rozum? To złe pytanie. | Stan Umysłu #25 11.10.2026 41mSerce vs. rozum to opozycja, z którą możemy się często spotkać w popowo rozumianym namyśle filozoficznym. Zazwyczaj jest zadawane w kontekście podejmowania decyzji przy użyciu intuicji lub logicznej analizy. Które stanowisko jest bardziej użyteczne? I czy ta opozycja ma jakikolwiek sens?Na te pytania spróbuje odpowiedzieć zawodowy filozof Nikodem Lewandowski, prezentując starożytne modele obrazujące relacje rozumu i emocji.Chapters:0:00 Intro1:24 Serce czy rozum14:31 Podpowiedzi Platona i Arystotelesa28:41 Podpowiedź Stoików31:49 Jaki błąd popełnił Kartezjusz?37:14 To czym się kierować?-------... -
Po co Ci filozofia? | Stan umysłu #24 04.10.2026 40mFilozofia to znacznie więcej niż umiłowanie mądrości. Redukowanie filozofii do tego, co kto kiedyś powiedział, jest nieporozumieniem. Filozofia jest z swojej natury odmienna od historii czy innych nauk, a kategoryzowanie jej jako nauki wrzuca ją w niepotrzebne ramy. W tym odcinku rozmawiamy o tym, czym filozofia nie jest i czym jest, oraz po co ktokolwiek ma ją uprawiać..Tym i innym pytaniom przygląda się zawodowy filozof Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:59 Filozofia - jak ją widzimy7:56 Czym filozofia NIE jest14:54 Czym filozofia jest25:36 Po co Ci filozofia?33:14 Jak filozofia się za... -
Twój ukochany kubek to tylko kubek. (filozofia przedmiotów) | Stan umysłu #23 27.09.2026 36mPrzedmioty otaczają nas zewsząd. W tym odcinku poddajemy pod namysł relację człowieka z przedmiotami. Dlaczego niektóre przedmioty darzymy wartością, nawet jeśli nie ma to odbicia w wartości materialnej przedmiotu? Czy powinniśmy się wyzbyć wszystkiego i żyć w beczce jak Diogenes, aby być wolnymi? Czy może dzięki akumulacji przedmiotów kreujemy własną tożsamość i projektujemy ją na zewnątrz siebie?Tym i innym pytaniom przygląda się zawodowy filozof Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:50 Masz ulubiony kubek?4:59 Spojrzenie cyników10:57 Filozofia przedmiotów18:54 Atrybuty i tożsamość30:55 O... -
Wszystko, co kochasz, przeminie. | Stan umysłu #22 06.09.2026 29mPrzemijanie jest stanem naturalnym. Zmieniają się pory roku, odhaczamy pewne etapy naszego życia, a także tracimy bliskich. Często przemijaniu towarzyszy żal, często też obarczamy się tym, że zrobiliśmy za mało.Czy przemijanie ma sens? Co człowiek może zrobić wobec przemijania? O tych wątkach opowiem w tym odcinku Stanu umysłu. Gorąco zapraszam do wysłuchania.Całość prowadzi zawodowy filozof, Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:41 Przemijanie10:45 Entropia17:07 Wartościowanie przemijania21:50 Akceptacja-------------❤️ WSPIERAJ NAS NA PATRONITE👉 https://patronite.pl/ratio-viva📱WPŁATY JED... -
Myślisz, że chodzi o pieniądze? | Stan umysłu #21 16.08.2026 33m"Pieniądze szczęścia nie dają." To frazes, pieniądze są w życiu potrzebne. Problemem jest jednak traktowanie pomnażania kapitału materialnego jako celu samego w sobie, a nie narzędzia do osiągania celów.W tym odcinku analizujemy rolę pieniędzy w naszym życiu oraz przyglądamy się rozróżnieniu na 4 rodzaje kapitału stworzonym przez Pierra Bourdieu: kapitał materialny, kapitał kulturowy, kapitał społeczny i kapitał symboliczny.Całość prowadzi zawodowy filozof, Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:44 Ile maksymalnie chcesz zarabiać?12:34 Do czego Ci pieniądze?20:30 4 Rodzaje kapitału28:22 Jak... -
Chcesz znaleźć siebie? Luz, nigdy nie znajdziesz. (filozof o autentyczności) | Stan umysłu #20 09.08.2026 41m"Muszę odkryć, kim naprawdę jestem." "Szukam siebie." "To nie ja." Znasz te zdania? Całe życie próbujesz znaleźć swoje prawdziwe ja, być sobą, żyć autentycznie - i ciągle ci nie wychodzi. W tym odcinku Stan umysłu #20 tłumaczę, dlaczego nigdy nie znajdziesz siebie przez szukanie w środku - bo tam nie ma gotowego "prawdziwego ja" do odkrycia. Autentyczność to nie odkrywanie siebie. To coś zupełnie innego.Wyobraź sobie człowieka, który postanawia znaleźć swoje autentyczne "ja". Zdziera z siebie kolejne warstwy - oczekiwania rodziców, wpływ kultury, cudze opinie - żeby dotrzeć do prawdziwego sieb... -
Tak nie osiągnięsz szczęścia. | Stan umysłu #19 02.08.2026 34mTraktujemy szczęście jak pogodę: przyjdzie albo nie przyjdzie. Wmawiamy sobie "będę szczęśliwy, kiedy..." - kiedy zarobię, kiedy znajdę partnera, kiedy skończę studia. A gdy to "kiedy" nadchodzi, szczęścia nie ma, bo od razu pojawia się kolejne. Ale jest w tym pułapka głębsza, niż się wydaje - bo szczęścia, jak pokazuje Viktor Frankl, w ogóle nie da się ścigać wprost.Z tego odcinka dowiesz się:▸ Dlaczego "będę szczęśliwy, kiedy..." to mechanizm, który gwarantuje, że nigdy nie będziesz▸ Co Viktor Frankl miał na myśli, mówiąc, że szczęścia nie można ścigać - ono musi wyniknąć▸ Dlaczego planowani... -
Nie wiesz, czego naprawdę chcesz. (te pragnienia nie są Twoje) | Stan umysłu #18 26.07.2026 42mKtoś pyta Cię "czego właściwie chcesz od życia?" i czujesz pustkę. Albo zdobywasz cel, o którym marzyłeś - pracę, mieszkanie, związek - i po tygodniu czujesz to samo co przedtem. Znasz to? W tym odcinku Stan umysłu #18 tłumaczę, dlaczego nie wiesz, czego naprawdę chcesz - i dlaczego to nie jest Twoja słabość, tylko problem, którego większość ludzi nawet nie potrafi nazwać.Wyjdziemy od metafory statku: czy przez swoje życie płyniesz świadomie obranym kursem, czy tylko dryfujesz tam, gdzie pcha Cię wiatr? Okazuje się, że pytanie "czego chcę" jest źle postawione - bo nie da się tego po prostu wie... -
Twoi "przyjaciele" już się z Tobą nie widują? (o przyjaźni w XXI wieku) | Stan umysłu #17 19.07.2026 38mZnajomi z pracy to nie przyjaciele, starzy kumple się rozjechali, a nowych jakoś nie da się zawiązać. To nie twoja wina, że nie masz przyjaciół, w dużej mierze jest to wynik problemu społecznego. Odsetek ludzi bez ani jednego bliskiego przyjaciela wzrósł czterokrotnie od 1990 roku. Czas spędzany z przyjaciółmi spadł z 6,5 do czterech godzin tygodniowo. Nastolatki socjalizują się dziś jedną trzecią tego, co ich rówieśnicy 20 lat temu.Rozkładam ten problem na czynniki pierwsze, sięgając po trzy klucze:▸ Trzy typy przyjaźni Arystotelesa - i dlaczego dorosłość produkuje tylko te najpłytsze▸ Koncep... -
Podróże Cię nie zmienią. (obejrzyj przed wyjazdem na urlop) | Stan umysłu #16 12.07.2026 32mPodróże kształcą i rozwijają. Tak przynajmniej zwykło się mawiać. Jednak czy każdy nasz wyjazd wypoczynkowy nosi znamiona podróży? Jaka podróż jest w stanie nas zmienić, a jaka jest tylko ucieczką od tego, co tak naprawdę jest dla nas istotne, a co tymczasowo nas przerasta?W tych rozmyślaniach towarzyszy nam cytat z Seneki: „animum debes mutare, non caelum", masz zmienić duszę, nie niebo.Całość prowadzi zawodowy filozof, Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:33 Urlop, wczasy, podróż11:41 Podróż bez odkrywania?21:33 Podróż jako poznanie siebie29:59 To tylko zmiana "baniek"?-------------❤️ WS... -
Mylisz STOICYZM z byciem zimnym. (stoicyzm i pseudostoicyzm) | Stan umysłu #15 28.06.2026 50mStoicyzm to filozofia, którą tworzyli zarówno dręczony niewolnik, jak i rzymski cesarz. Dzisiaj trwa moda na popstoicyzm - jednak często taki stoicyzm pozostaje niezrozumiały dla osób, które go głoszą. W tym odcinku pomówimy o tym, czym stoicyzm jest dzisiaj, czym jest naprawdę, jak powstał i jak ty możesz go praktykować.Prowadzi zawodowy filozof, Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:22 Stoicyzm5:28 Pop i bro stoicyzm9:07 Czym nie jest stoicyzm16:16 Czym jest stoicyzm32:25 Kluczowe pojęcia stoicyzmu45:23 Jak zostać stoikiem-------------❤️ WSPIERAJ NAS NA PATRONITE👉 https://patronite.pl/ra... -
Samorozwój wciska Ci kit. (ale nie z tego powodu co myślisz) | Stan umysłu #14 21.06.2026 38mBądź lepszą wersją siebie! Ale co to w ogóle znaczy? Biznes samorozwojowy ma na to wiele odpowiedzi, każda dobrana dokładnie tak, aby móc Ci coś sprzedać: książkę, kurs przemiany, coaching itd. W tym odcinku bierzemy na warsztat pytania, czym samorozwój jest, jaką wypaczoną wizję samorozwoju wciskają Ci internetowi guru oraz skąd się bierze potrzeba rozwoju i jak rozpoznać odpowiedni kierunek.Cały namysł prowadzi zawodowy filozof, doktorant i ekspert od krytycznego myślenia, Nikodem Lewandowski.Chapters:0:00 Intro1:49 Samorozwój7:09 Samopomocówki13:12 Fałszywi guru21:20 Rozwój czy ucieczka?26:... -
Czy masz obowiązek zginąć za Polskę? | Stan umysłu #13 14.06.2026 35mDyskurs, który możemy obserwować, traktujący o wielkiej strategii, strategii czy racji stanu, w swoim założeniu bazuje na obowiązku dbania o interes państwa. Na czym jednak obowiązek ten ma bazować? Czy jest to wymóg moralny? Dlaczego ludzie czują potrzebę troszczenia się o państwo, a kiedy czują, że państwo jest ich wrogiem? U podstaw tego stoi opozycja kolektywizmu oraz indywidualizmu.Chapters:0:00 Intro1:25 Obowiązek obrony?10:11 Troska o Państwo16:33 Moralny obowiązek?19:27 Indywidualizm vs. kolektywizm32:38 Jaka wartość?-------------❤️ WSPIERAJ NAS NA PATRONITE👉 https://patronite.pl/rati... -
Nie. Nie pogodzisz pracy z życiem. (work-life balance) | Stan umysłu #12 07.06.2026 41mNa pracę poświęcamy dużą część naszego życia i niemniej energii oraz uwagi. Tymczasem wielu postrzega pracę jako przykry obowiązek umożliwiający przetrwanie, inni integralną część ich życia, praca dla nich nierzadko jest pasją. Problem zaczyna się, gdy sfera której nie uważamy za najważniejszą zaczyna przeciekać do tego co nazywamy właściwym życiem.-------------Chapters:0:00 Intro1:30 Work-life balance13:37 Czym była praca23:31 A jeśli praca to powołanie?27:12 Czym jest spełnianie się w pracy?31:54 Pasja czy przekleństwo?36:04 Jak wybierać?-------------❤️ WSPIERAJ NAS NA PATRONITE👉 https://pa... -
Twoje życie to kopiuj-wklej, i co z tego? (filozof o absurdyzmie) | Stan umysłu #11 31.05.2026 38mAlbert Camus uważał, że istnieje tylko jedno naprawdę poważne pytanie filozoficzne: czy warto żyć dalej, skoro życie nie ma obiektywnego sensu. Jego odpowiedź - mit Syzyfa, absurd i bunt - to jeden z najciekawszych systemów filozoficznych XX wieku. I co ważne: nie jest to filozofia rozpaczy. Jest to filozofia świadomego, dorosłego istnienia.Z tego odcinka dowiesz się:▸ Czym jest absurd w sensie filozoficznym (i dlaczego to coś zupełnie innego niż potoczne "to bez sensu")▸ Jakie są trzy możliwe odpowiedzi na absurd i dlaczego Camus odrzucił dwie z nich▸ Co naprawdę znaczy "trzeba sobie wyobrazi... -
Wstajesz rano i nie wiesz po co? (filozof tłumaczy sens życia) | Stan umysłu #10 24.05.2026 33mPytanie "po co żyję?" wraca w piątkowe wieczory, niedzielne popołudnia, nocą gdy nie możesz zasnąć. Większość ludzi powie Ci, że to brak wdzięczności, kryzys ćwierćwiecza albo że "potrzebujesz terapii". Ja Ci powiem coś innego. To pytanie jest źle zadane — i dlatego nie znajdziesz odpowiedzi, nawet jeśli będziesz szukał całe życie.W tym odcinku Stan umysłu pokazuję:✓ dlaczego pytanie o "sens życia" pojawiło się dopiero 200 lat temu✓ co naprawdę robi filozofia (i czemu nie odpowiada na to pytanie)To nie jest motywacyjny odcinek. To nie jest "znajdź swoją pasję". To jest filozofia w wersji, któr... -
Ufasz nauce, właściwie dlaczego? | Stan umysłu #9 10.05.2026 33mPo co ufać nauce, skoro tylekroć się myliła? Po co słuchać "niezależnych ekspertów", skoro większość z nich coś sprzedaje? W tym odcinku Stanu Umysłu pokazuję - co jest dla nas najbardziej racjonalne.Konsensus naukowy nie jest dowodem prawdy. Margaryny i tłuszcze trans, lobotomia, kryzys opioidowy, helicobacter pylori — historia nauki to ciąg konsensusów, które okazały się katastrofą. Ale "niezależny ekspert" z YouTube'a atakujący mainstream zwykle jest jeszcze gorszą opcją: jego niezależność to marka, a nie cnota epistemiczna. W tym odcinku rozjeżdżam obie strony i pokazuję narzędzie filozofa...
Popular in
The podcast also appears in the podcast charts of these countries.