NRC Onbehaarde Apen

Episodes

• 
  AI kan zelf virussen ontwerpen, straks ook biowapens? 13.10.2026 45m

  Groot nieuws! Wetenschappers hebben een heel nieuw biologisch virus ontworpen met AI. Goed nieuws, want als ze dat kunnen, kunnen ze met AI ook medicijnen voor allerlei nare ziektes maken. Of is het slecht nieuws, omdat we er met zo'n zelf geknutseld virus allemaal aan gaan? Peter en Karlijn zoeken hun heil bij Simone Harmsen, die bij het Rathenau Instituut de ontwikkelingen in de medische wereld in perspectief zet.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Simone Harmsen Redactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Nobelprijs scheikunde: spiegelmoleculen en elegantste chemische experiment ooit 07.10.2026 22m

  De asymmetrische puzzel van de chemie
• 
  Nobelprijs voor natuurkunde voor een enorm blok ijs dat neutrino's uit de ruimte vangt 06.10.2026 19m

  Diep begraven in het ijs van Antarctica maakt een telescoop deeltjes uit het heelal zichtbaar: neutrino's, elementaire spookdeeltjes die nergens door worden tegengehouden. Maar in dat ijs geven ze heel soms een flitsje, en zo vond de Belg Francis Halzen voor het eerst hoogenergetische neutrino's. Hij kreeg er dinsdag de Nobelprijs voor Natuurkunde voor, en terecht, vindt wetenschapsredacteur Berend Nieuwhof.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Peter van der PloegGast: Berend NieuwhofRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Nobelprijs voor geneeskunde naar optogenetica: een lichtknopje in de hersenen 05.10.2026 24m

  Het begon met een mysterieus molecuul in een algje, dat bleek te reageren op licht. Dat molecuul bleek niet alleen als handig lichtknopje te kunnen werken, het werkte ook in ándere organismen. En nu is de vraag wat deze techniek - optogenetica - in onze eigen hersens zou kunnen doen. Voor dat onderzoek kregen Peter Hegemann, Georg Nagel en Karl Deisseroth ein-de-lijk de Nobelprijs voor Geneeskunde. Maar wat ís het precies? Karlijn legt het uit.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Peter van der PloegGast: Karlijn SarisRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Dierendagheilige Franciscus: bijna zo invloedrijk als Jezus 29.09.2026 34m

  Heel Italië staat op zijn kop vanwege de 800e sterfdag van Franciscus van Assisi. De heilige wordt vaak in één adem genoemd met dierendag, maar klopt dat wel? Peter en Karlijn spreken met kerkhistoricus en wetenschapsredacteur Hendrik Spiering over de man die het christendom fundamenteel veranderde, over zijn afkeer van macht en rijkdom en de mythes die over hem zijn ontstaan.Ben jij een Onbehaarde Apen-luisteraar van het eerste uur? Dan zijn we heel benieuwd naar jou. Heb je een aflevering die je nooit meer vergeet, een moment waar je nog steeds weleens aan terugdenkt, of gewoon een mening die je kwijt wilt? Laat het ons weten. Spreek een voicenote in op 06-41360789. We horen het graag.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Hendrik SpieringRedactie: Merel van Waalwijk van DoornMontage: Cato VisserEindmix: Yeppe van Kesteren Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Waarom haat Donald Trump natuur? 22.09.2026 29m

  Trump zet het mes in grote stukken beschermd natuurgebied in Utah. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalisten Sjoerd de Jong en Marcel aan de Brugh over het politieke armpje drukken om de Amerikaanse wildernis, de positie van inheemse Amerikanen en een wereldbeeld dat vanuit de Staten lijkt over te waaien.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGasten: Marcel aan de Brugh en Sjoerd de JongRedactie: Merel van Waalwijk van DoornMontage: Cato VisserEindmix: Yeppe van Kesteren Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Iedereen kan radicaliseren. Jij ook 15.09.2026 42m

  Waarom sluit de één zich aan bij een schaakclub, en de ander bij een gewelddadige afscheidingsbeweging? Peter en Karlijn spreken met AI-wetenschapper Mijke van den Hurk, die met simulaties laat zien hoe mensen op een radicaal pad terecht kunnen komen. Ze ontdekken dat iedereen dit pad kan nemen.Presentatie: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Mijke van den HurkRedactie en montage: Rosa van ToledoFoto: Julie Hrudová / ANP Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  IJzertekort: waarom tegen een zware menstruatie niet valt op te eten 08.09.2026 35m

  Haaruitval, hersenmist en constante vermoeidheid: veel vrouwen hebben zonder te weten ijzertekort. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalist Anne van Kessel die onderzoek deed naar een te laag ijzer onder vrouwen en vragen haar alles over HB-metingen, ferritine, maar ook over hoeveel volkoren boterhammen je eigenlijk moet eten om voldoende ijzer binnen te krijgen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Anne van KesselRedactie en montage: Rosa van ToledoIllustratie: Lois Konijn Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Vuur en het denken over de apocalyps 02.09.2026 25m

  Over de comeback van eindtijdfantasieën
• 
  Diep onder de Waddenzee ligt een vulkaan verstopt 26.08.2026 18m

  Nederland is plat, maar onder de oppervlakte tussen zand en klei ligt iets verborgen: de Zuidwalvulkaan. De vulkaan was miljoenen jaren geleden actief, maar is lang geleden uitgedoofd. Felix Voogt zocht uit hoe die vulkaan daar is ontstaan en hij vroeg zich af: zijn er dan nog meer te vinden?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn SarisGast: Felix VoogtRedactie en montage: Rosa van ToledoFoto: Lois Konijn Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Waarom doet een pepertje pijn? 19.08.2026 19m

  Over pijnreceptoren, capsaïcine en de heetste pepers ter wereld
• 
  Waarom een hoogleraar zijn carrière omgooide om CO2-vrije ijzerverbranding te onderzoeken 12.08.2026 17m

  Steek ijzer in de brand en je krijgt veel warmte zonder broeikasgassen. Marcel aan de Brugh sprak een hoogleraar die alles uit zijn handen liet vallen om dat verder te onderzoeken. Wordt ijzerverberbranding de toekomst van fossielvrije energieopwekking, of is het allemaal te mooi om waar te zijn?  Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn SarisGast: Marcel aan de BrughRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Als je hem ziet ben je verslaafd: de vuursalamander 05.08.2026 21m

  Gemma gaat op zoek naar een van haar lievelingsdieren
• 
  Europa brandt: bieden drones, satellieten en andere nieuwe technologie hoop? 29.07.2026 16m

  Met enorme natuurbranden in Frankrijk, Spanje en Portugal staat Europa voor een nieuwe uitdaging: hoe temmen we zo snel mogelijk al dat vuur? Bedrijven en wetenschappers zetten volop in op nieuwe blustechnologie, van blusdrones tot doofbommetjes. Peter van der Ploeg dook in de wereld van deze hightech innovaties en vroeg zich af: welke gadgets maken bij het blussen écht het verschil?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn SarisGast: Peter van der PloegRedactie en montage: Rosa van ToledoProductie: Rhea Stroink Illustratie: Lois Konijn Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Hoe fiets je een bergetappe als het eigenlijk te heet is? 22.07.2026 19m

  Van zinderende Tour-etappes tot hardlopen in de middagzon: sporten in de hitte dwingt ons lichaam te kiezen tussen presteren en afkoelen. Karlijn Saris onderzocht hoe het lichaam met de hitte omgaat en vroeg zich af: kunnen we nog wel sporten in deze bloedhete zomers? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected] Presentatie: Peter van der PloegGast: Karlijn SarisRedactie en montage: Rosa van ToledoProductie: Rhea StroinkFoto: Gonzalo Fuentes/ Reuters Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Spelen met vuur: de motor van de beschaving? 15.07.2026 16m

  Van Prometheus tot zomerbarbecue –  vuur is al eeuwenlang verbonden met het menselijk verlangen naar macht, vooruitgang en overleving. Hendrik Spiering kijkt terug naar het allereerste vonkje en hij zocht uit: heeft het vuur de menselijke beschaving veroorzaakt, of was het andersom?  Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn SarisGast: Hendrik SpieringRedactie: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Koning Alfonso de Wijze was dé cultuurbrenger van de middeleeuwen (en executeerde zijn broer) 08.07.2026 51m

  Hij zorgde voor één van de eerste echte nationale wetboeken in de middeleeuwen. Hij maakte een dik spellenboek waar vandaag nog wordt mee gespeeld.  Hij zong, hij tekende én schreef in de volkstaal. Koning Alfonso de X van Castilië gold als dé cultuurbrenger van de middeleeuwen en werd niet voor niets De Wijze genoemd. Toch eindigde zijn leven tragisch en chaotisch. Na een felle machtsstrijd werd hij door zijn eigen zoon van de troon gestoten en vleugellam gemaakt. Wie was Koning Alfonso? Hoe kon hij zo hoog vliegen, maar ook zo diep vallen?  En hoe komt zijn portret in het Capitool? Het muziekfragment dat aan het begin van de aflevering wordt ingezet is: Cantiga 235 - Medieval Iberian Song van Farya Faraji & World Musicians.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Gemma VenhuizenGasten: Lucas Brouwers en Hendrik SpieringRedactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Hoe zag verzet eruit in koloniaal Suriname? 01.07.2026 56m

  Een geschiedenis van verdediging, vlucht, strijd en veerkracht
• 
  Robbert Dijkgraaf legt quantum uit en we begrijpen er nu nog minder van 24.06.2026 57m

  Robbert Dijkgraaf is natuurkundige, ex-minister, krijgt af en toe regisseur Christopher Nolan op bezoek om over films te praten én weet alles over quantummechanica. Wij mogen hem een uur lang alles vragen over het vakgebied dat ons hele bestaan probeert te verklaren en het tegelijk nog onbegrijpelijker maakt dan het al was. Hoe werken die allerkleinste deeltjes nu precies? Wat moeten we er eigenlijk mee? En hoe gaat het nu met die veelbelovende quantumcomputer?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Gemma Venhuizen & Peter van der PloegGast: Robbert DijkgraafRedactie en montage: Rosa van ToledoFoto: Merlijn Doomernik Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
• 
  Van Mozart tot Bob Dylan, wordt muziek echt steeds simpeler? 17.06.2026 40m

  Is de muziek van vroeger echt beter dan die van nu? In ieder geval is die eenvoudiger geworden, zeggen recente studies. Data-analisten onderzochten duizenden liedjes uit de afgelopen eeuwen en ontdekten dat de complexiteit in de melodie afneemt. Is muziek daarmee slechter geworden? Hoe meet je dat? En waarom zou je dat eigenlijk doen?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected] muziek die in deze aflevering te horen is:'Grace' - Jeff Buckley'Feel good Inc.' - Gorrilaz, De la Soul'What is it about men. Live at North Sea Jazz Festival' - Amy Winehouse'Altijd is Kortjakje ziek' - Loulou en Lou'Komm, süsser Tod BWV478' - Johann Sebastian Bach door Leopold StokowskiMeer informatie: https://www.nrc.nl/nieuws/2026/05/22/wetenschappelijk-aantonen-dat-muziek-vroeger-beter-was-kan-dat-a4927240 Host: Karlijn SarisGasten: Berend Nieuwhof en Peter van der PloegRedactie en montage: Rosa van ToledoFoto: Getty Images Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.